śrī gaṇeśāya namaḥ ||
śrīsarasvatyai namaḥ || śrīgurubhyo namaḥ ||
jayajayājī raghurāyā || namana mājhe tumacyā pāyāṃ ||
karuṇā karāvī sakhayā || karā chāyā kṛpecī || 1 ||
tumace kaṭākṣeṃ karūna || niraso mājheṃ bhava ajñāna ||
svarūpīṃ lāgo anusaṃdhāna || heṃci kṛpādāna maja dyāveṃ || 2 ||
mī buḍatoṃ yā bhavasāgarīṃ || yethūni māteṃ kāḍhīṃ satvarī ||
puḍheṃ jeṃ hoṇeṃ asela parī || te sukheṃ śrīharī hoū kāṃ || 3 ||
taraṇopāya teṃ sādhana || mīṃ tava neṇeṃ āṇīka jāṇa ||
parī tava caraṇīṃ ṭhevūni mana || āraṃbhilī he kāl̤akramaṇā || 4 ||
śrotī hoūni sādara || śravaṇa kīje kathāprasara ||
nūtana kathā mhaṇūni avhera || na kīje svāmiyā || 5 ||
nūtana he padyaracanā || kathā bhāga pūrvīla jāṇā ||
samaṃta ghetaleṃ padmapurāṇā || śloka jāṇā tethīce || 6 ||
nārāyaṇa uvāca||
na kṛśāṃmṛtavatsāṃ vā vaṃdhyāṃ rogānvitāṃ tathā ||
na ca vyaṃgāmatiśrāṃtāṃ gāṃ dadyān brāhmaṇāya vai || 1 ||
aika lakṣmī sāvadhāna || māge niropileṃ godāna ||
parīṃ teṃ pāhije sulakṣaṇa || alakṣaṇa nasāveṃ || 7 ||
asāvī suṃdara pauṣṭika || āṇi varī savatsaka ||
dugdhīṃ jevīṃ balāhaka || varṣetoya apāra || 8 ||
roḍa athavā rogiṣṭa || mṛta vatsa nasāveṃ spaṣṭa ||
kiṃvā vaṃdhyā asoni variṣṭa || kāmā naye dānāteṃ || 9 ||
athavā rogī vyāpta śarīrīṃ || dugdha na detī til̤abharī ||
aisī dhenu dānāteṃ nirdhārī || yogya suṃdarī nase pai || 10 ||
lātarī khairīṃḍī varī || ekaśrṛṃgī nasāvī tarī ||
āpuleṃ paya āpaṇa prāśana karī || pānhā corī dohitāṃ || 11 ||
aisiyāceṃ na kīje dāna || dāna keliyā kavaṇa puṇya ||
jaise ajāgal̤īṃce stana || dugdha nā śoṇita kāṃhīṃ || 12 ||
lakṣaṇayukta dhenu baravī || sahakuṭuṃbī brāhmaṇāteṃ dyāvī ||
alaṃkārayukta asāvī || dohanapātrāsahita || 13 ||
aisī didhaliyā dāna || teṇeṃ saṃtoṣe janārdana ||
maga te pāvatī mokṣasadana || yāsīṃ saṃdeha jāṇa asenā || 14 ||
apātrīṃ keliyā dāna || tarī teṃ narakāsī kāraṇa ||
mhaṇonī satpātrī brāhmaṇa || pāhoni dāna paiṃ dyāveṃ || 15 ||
bahukṣīrāṃ ca yo gāṃ vai brāhmaṇāyopapādayet ||
uttārayetsacātmānaṃ saptasapta kulānica || 2 ||
dhenū te bahuta dugdhācī || sulakṣaṇīka savatsācī ||
dāna didhaliyā aiśācī || tarī padavīṃ sācī pāveto || 16 ||
tayācā janma saphal̤a jhālā || āṇī saptakul̤āṃcā uddhāra kelā ||
itara dīna puruṣālā || dāna tayālā ghaḍenā || 17 ||
mhaṇoniyāṃ malamāsī jāṇa || agatya kīje godāna ||
nārī athavā puruṣa jāṇa || bhāga samāna ubhayāsīṃ || 18 ||
gāvo yajñasya netre vai gāvoyajñasya vai mukhaṃ ||
amṛtaṃhya kṣayaṃ divyaṃ kṣīraṃ gāvovahaṃtica || 3 ||
aho he dhenū yajñāce netra || āṇi yajñamukha svataṃtra ||
varuṣe amṛta kṣīramātra || jeṃ durlabha surāteṃ || 19 ||
iṃdrādī suravara pāhīṃ || mhaṇatī amṛta ase pāhīṃ ||
parī kṣīra āmhāṃteṃ prāpta nāhīṃ || jeṃ bhūlokī apāra || 20 ||
mhaṇoni samagra suravara || dhenugātrī praveśale sācāra ||
āṇi saritā apāra || praveśalyā dhenu āṃgīṃ || 21 ||
yadarthī śloka saṃmatīcā || ase ho graṃthāṃtarīcā ||
tocī niveditoṃ sācā || artha tayācā pāhāvā || 22 ||
śrṛṃgamūle gavāṃ nityaṃ brahmāviṣṇu samāśritau ||
śrṛṃgāgre sarvatīrthāni sthāvarāṇi carāṇica || 4 ||
tava āśaṃkā gheūna satvara || śrotīṃ bolileṃ uttara ||
sarvagātrī suravarā || kiṃkāraṇa praveśa || 23 ||
yadarthī itihāsa baravā || śrotīṃ ekacitteṃ parisāvā ||
jo aikatā sarva jīvā || saṃśaya phiṭe anāyāseṃ || 24 ||
tarī paulavyanāmeṃ ṛṣīśvara || tapobal̤eṃ munivara ||
kaṣṭavileṃ jeṃ svaśarīra || tapa apāra ācaralā || 25 ||
tayāci tapasāmarthye || bhaya upajale vāsavāteṃ ||
maga preritā jhālā apsarāteṃ || tapakṣayāteṃ ṛṣīcyā || 26 ||
apsarā mhaṇatī amareśā || tapāteṃ kṣaya kīje kaisā ||
parama kopiṣṭa ṛṣī rājasā || dekhatāṃ āmhā śāpīla || 27 ||
taṃva ājñā detase iṃdra || ātāṃ tumhīṃ jāveṃ satvara ||
puḍheṃ asela jeṃ hoṇāra || teṃ teṃ sukheṃ hoū kāṃ || 28 ||
iṃdrācā hā svābhāvika guṇa || tapāteṃ kṣaya karāvā jāṇa ||
heṃ pūrvāpāra lakṣaṇa || vāsavā āṃgīṃ ase paiṃ || 29 ||
aso ājñā gheūna apsarā || yetyā jālyā tyā avasarā ||
nivāsa jetheṃ ṛṣīvarā || mahārāja paulavyāteṃ || 30 ||
yeūniyāṃ āśramānikaṭīṃ || ṛṣīteṃ avalokileṃ dṛṣṭīṃ ||
taṃva to tapasvī mahāhaṭī || tapaścarye basalā ase || 31 ||
taṃva tyā devāṃganā jāṇā || avalokuni ṛṣīrāṇā ||
camakata camakata sannidhānā || hāsyavadana avalokileṃ || 32 ||
dhyāna visarjuni munī || tayāteṃ dekhile nayanīṃ ||
maga puse tayālāgunī || kimartha kahara māṃḍilā || 33 ||
āmhīṃ na māgoṃ kavaṇāteṃ kāṃhīṃ || hā kimartha peṭalā āmuce ḍāī ||
mhaṇona krodhayukta teṃ samaī || śāpa dyāvayā udita || 34 ||
śāpodaka karī gheunī || āvhānileṃ vāsavālāgunī ||
toṃ yerīkaḍe kāya jhālī karaṇī || iṃdrabhuvanī paiṃ tevhāṃ || 35 ||
siṃhāsanāvarī vāsavo || taṃva khal̤abal̤ilā tayācā deho ||
caṃcal̤a hotācī pahā ho || sabhoṃvateṃ avalokita || 36 ||
śāpodakāce sāmarthya moṭheṃ || iṃdrāceṃ āṃgīṃ uṭhale kāṃṭe ||
maga piśācavata pal̤ataseṃ neṭeṃ || jetheṃ ase kamal̤āsana || 37 ||
ghābarepaṇīṃ te samayīṃ || brahmayāce padīṃ mastaka ṭhevī ||
mhaṇe ātāṃ rakṣīye samayīṃ || karuṇā karā dātārā || 38 ||
kamal̤āsana mhaṇe tevhāṃ || aparādha ghaḍalā vāsavā ||
to sākalpa āmhāṃ nivedāvā || mhaṇaje upāva sucela || 39 ||
taṃva bole sureśvara || paulavya ṛṣī tapeṃ thora ||
tayā chal̤aṇā satvara || devāṃganā prerilyā mī || 40 ||
itakā ikaḍe vṛttāṃta jhālā || tikaḍe ṛṣīteṃ vilaṃba lāgalā ||
mhaṇe ajuna iṃdra kā nāhīṃ ālā || kimartha lāgalā vilaṃba || 41 ||
kāya mājhī jhālī tapahānī || malīnatā jālī tapālāgunī ||
mhaṇona dhyānī vicārunī || pāhātase || 42 ||
taṃva iṃdrāteṃ na dekhe nijāsanīṃ || to taṃva gelāse pal̤unī ||
kamal̤āsaneṃ āśvāsunī || nijāsanīṃ baisavilā || 43 ||
maga ṛṣi āṇika udaka || ghetā jālā niḥśaṃka ||
āvhānilā kamal̤anāyaka || iṃdrāsahita te kāl̤īṃ || 44 ||
taṃva āsanī caṃcala brahmadeva || mhaṇe phal̤alā tumacā prādurbhāva ||
āmhāṃsahīta ṛṣīrāva āvhānitā jhālā śāpāteṃ || 45 ||
ātāṃ upāva tarī kavaṇa || javal̤ī karāvā janārdana ||
maga ubhayatāṃ tethūna || nighate jhāle lagabageṃ || 46 ||
ghābarepaṇīṃ yeūna jāṇa || namite jāle janārdana ||
maga mhaṇatī tayā lāgūna || rakṣīṃ bhayāpāsūna mahārājā || 47 ||
jayajayājī janārdanā || jagapāl̤akā viśvarakṣaṇā ||
he dayānidhī karuṇāghanā || śaraṇāṃgatā vajrapaṃjaru || 48 ||
patītapāvana he brīdāval̤ī || tī satya karīje yekāl̤īṃ ||
āmhīṃ aparādhī kṛpābal̤ī || āmhāṃ rakṣī dātārā || 49 ||
aikunī aiseṃ uttara || bolatā jālā kamal̤āvara ||
kavaṇeṃ kelā tumhāṃteṃ jojāra || toci prakāra sāṃgije || 50 ||
taṃva bole kamal̤āsana || paulavyaṛṣī to tapodhana ||
tayā chal̤āvayā lāguna || apsarā vāsaveṃ pāṭhavilyā || 51 ||
paramakrodhī ṛṣisajjana || śāpodakeṃ vāsavāteṃ parābhavūna ||
teṇeṃ to bhayābhīta hoūni jāṇa || majajaval̤ī pātalā || 52 ||
āmhī āśvāsileṃ tatvatā || to śāpa ālā maja bhoṃvatā ||
mhaṇoniyā ubhayatāṃ || yetoṃ jāloṃ tava darśanā || 53 ||
ātāṃ kal̤ela taiseṃ pāhīṃ || āmhā rakṣī nānā upāyīṃ ||
maga bolatā jālā śeṣaśāī || te samayīṃ sureśāteṃ || 54 ||
yecaviṣayīṃ prathama śikavaṇa || tumhāṃteṃ nivedilīse jāṇa ||
je na chal̤āveṃ brāhmaṇālāgūna || sahasā jāṇa sureśā || 55 ||
brahmaśāpeṃ karūniyāṃ || taṃva saṃpatti gelī vilayā ||
maga te sāgarīṃ kāḍhāvayā || parama kaṣṭa maja jhāle || 56 ||
yālāgīṃ kaisā aso brāhmaṇa || parī te mājheṃcī mukha jāṇa ||
na kal̤e tayāceṃ viṃdāna || kavaṇe ghaṭī kaisā mī || 57 ||
aiseṃ bolata bolata || kṣaṇa eka avakāśa lāgalā tetha ||
toṃ yerīkaḍe paulavya kāya karita || vicārita nijamānasīṃ || 58 ||
mhaṇe adyāpa vari pāhī || ubhayatāṃ teṃ na dekho yekeṭhāyīṃ ||
mhaṇona peṭalāse toḍāī || udaka āṇika ghetaleṃ || 59 ||
viṣṇusahīta brahmadevo || āvhānitā jālā vāsavo ||
taṃva vaikuṃṭhīṃ devādhidevo || ghābarā jhālā nijāṃgīṃ || 60 ||
mhaṇeṃ ṛṣīciyā bhayā || āleta tumhīṃ lapāvayā ||
pari saṃga doṣa pāhiyā || āmhāṃ bhoṃvalā tātkāl̤a || 61 ||
majasahīta tumhī doghe || ṛṣīneṃ udaka ghetale rāgeṃ ||
mhaṇona uṭhalā lāgavegeṃ || kailāsamārge pal̤ālā || 62 ||
puḍheṃ pal̤atase janārdana || māgeṃ dhāpeṃ dāṭaleṃ doghejaṇa ||
bāpaśāpāceṃ bhaya dāruṇa || vāhe bhagavāna svaāṃgeṃ || 63 ||
brāhmaṇa śāpa parama dvāḍa || rājā nahuṣa kelā saraḍa ||
nāradācī nāradī lajjeāḍa || lapata hiṃḍe cahūṃkaḍe || 64 ||
aise sāṃgo ātāṃ kitī || kathā parisavū puḍhatī |
aiseṃ pal̤atāṃ trivargāpratī || kailāsapatī āṭopilā || 65 ||
aiseṃ pal̤atāṃ trivargāpratī || kailāsapatī āṭopilā || 65 ||
joḍuniyā karapuṭī || namite jāle dhūrjaṭī ||
vācā jālīse hiṃpuṭī || bolatā oṭhī śabda na ye || 66 ||
tava bole śūl̤apāṇī || kimartha āgamana ye sthānīṃ ||
ākarṇūnī aisī vāṇī || hasunī bole mādhava || 67 ||
maga ādyaṃta vartamāna || niveditā jhālā janārdana ||
vāsaveṃ keleṃ vighna dāruṇa || ālo dhāvūna yā ṭhāyāṃ || 68 ||
aise lāghavī yāce śabda || aikūnī hāse vṛṣabhadhvaja ||
ubhayatāṃceṃ aṃtara sahaja || eka mhaṇonī || 69 ||
āsaneṃ deūna tighāṃsīṃ || baisavileṃ āpaṇāpāśīṃ ||
toṃ yerikaḍeṃ kāya karī taporāśī || paulavya to ṛṣīrāṇā || 70 ||
dhyānīṃ vicārī joṃ munī || taṃva tighe na disatī svasthānīṃ ||
śāpabhayeṃ gele pal̤unīṃ || lapāle lapanīṃ kailāsī || 71 ||
maga śivāsahita ṛṣeśvarīṃ || āṇīka udaka ghetaleṃ karīṃ ||
āvhānitāṃca tripurārī || gelā cāṃcarī nijāsanīṃ || 72 ||
caṃcal̤a dekhunī sadāśivā || guṃḍāl̤ilā bhasmabaṭavā ||
heṃ dekhunī ramādhavā || hāsya tedhavāṃ nāṭope || 73 ||
maga mhaṇejī khaṭvāṃgapāṇī || he kāya āraṃbhilī karaṇī ||
gārhāṇeṃ sāṃgāvayā yā sthānīṃ || āloṃ dhāṃvunī mahārājā || 74 ||
tumacī toṃ dise aisī gatī || ātāṃ jāveṃ kavaṇāpratī ||
kavaṇa nivārīla yātāyātī || mhaṇona cittī saṃdeho || 75 ||
taṃva bole sadāśiva || tumacā kal̤alā bhāva ||
ṭākūnī jāve hā ṭhāva || aiseṃ vāṭe majalāgīṃ || 76 ||
maga sakheda hoūna aṃtarīṃ || bolatā jālā murārī ||
puḍheṃ kaisī kī je parī || heṃ aṃtarīṃ vicārāveṃ || 77 ||
śiva mhaṇe mādhavāsīṃ || vicāra na suce mānasīṃ ||
kāṃkīṃ te doghehī ekamekāṃsīṃ || aṃtarasākṣī mhaṇonī || 78 ||
vāḍhavāvayā brāhmaṇāṃce mahimāna || mhaṇoni māṃḍileṃ heṃ nirvāṇa ||
puḍhīla jāṇonī kāraṇa || mahimāna gautamīceṃ || 79 ||
maga viṣṇu vicārūna aṃtarī || mhaṇe aikije ho tripurārī ||
brāhmaṇācā upāya nirdhārī || dhenūvarī cālenā || 80 ||
tarī pācārūnī dhenūlāgīṃ || āpaṇa praveśuṃ tice āṃgīṃ ||
puḍheṃ hoīla tyāprasaṃgīṃ || vilokuṃ āṃgīṃ sādara || 81 ||
vicāra mānalā sarvāṃte || maga pācārileṃ dhenūteṃ ||
saṃkaṭī rakṣī āmhāṃteṃ || mhaṇoni bolate pai jāle || 82 ||
tathāstu mhaṇona pāhīṃ || dhenū vadalī te samayīṃ ||
maga praveśa karite jāle dehīṃ || aikā sarvahī ślokārtha || 83 ||
śrṛṃgamūle gavānityaṃ brahmāviṣṇusamāśritau ||
śrṛṃgāgre sarvatīrthāni sthāvarāṇi carāṇica || 5 ||
śiromadhye mahādevaḥ sarvabhūtamayasthitaḥ ||
lalāṭāgre sthitādevī nāsāvaṃśeca ṣaṇmukhaḥ || 6 ||
karṇayoraśvinau caiva cakṣuṣoḥśaśibhāskarau ||
daṃteṣuvāyavaḥ sarve jivhāyāṃ varuṇasthitaḥ || 7 ||
sarasvatīca huṃkāre yamayakṣauca gaṃḍayoḥ ||
saṃdhyādvayaṃtathoṣṭhābhyāṃ grīvāyāmiṃdrasaṃstitaḥ || 8 ||
sākṣadvaṃgācagomūtraṃ gomaye yamunāsthitā ||
trayastriṃśattu devānāṃ koṭyoroma susaṃsthitāḥ || 9 ||
aiśiyā parī sarva deva || tetīsa koṭīsahita vāsava ||
gaṃgāyamunādī sarva || vāsa sarva karite jhāle || 84 ||
tai pāsunī dhenū āṃgīṃ || vāsa aseho navāṃgīṃ ||
puḍheṃ vartaliyā prasaṃgīṃ || avadhāna dīje || 85 ||
yerīkaḍe paulavyamunī || āvhānitāṃ na dekhe koṇī ||
puḍhe avalokī jo nayanīṃ || to dekhe nayanīṃ dhenūteṃ || 86 ||
avagheṃ nirakhūna dhenūteṃ || taṃva dhenu āṃgīṃ sarva daivateṃ ||
avalokitāṃ pāvalā vismayāteṃ || mhaṇe ātāṃ kauteṃ karāveṃ || 87 ||
maga viveka āṭhavūna aṃtarīṃ || tayā dhenūteṃ namaskārī ||
vivekā aisā sāhākārī || āṇika nase krodhāte || 88 ||
krodha āliyā śarīrīṃ || anarthāteṃ ubhā karī ||
tetheṃ viveka to āvarī || nivārī jo anarthāteṃ || 89 ||
viveka karūni pāhāho || krodheṃ śāṃta kelā deho ||
maga tayā prasanna mahādevo || sarva devāṃsahīta pai || 90 ||
puravūna ṛṣīcī manakāmanā || vāhūna nelā vaikuṃṭhabhuvanā ||
aiśīhī kathā śrotejanā || parisavilī jāṇā śāstrādhāreṃ || 91 ||
mhaṇoniyāṃ malamāsīṃ || dāna dyāveṃ dhenūsī ||
strī athavā puruṣāsī || lābha ubhayāsīṃ samāna || 92 ||
brāhmaṇa kṣatriya vaiśya śūdra || yehīṃ dāna karāveṃ pavitra ||
pāhuni brāhmaṇa satpātra || yathāyogya dāna dīje ||93 ||
tayā yogeṃ puṇyavaṃta deha || pāpācā to hoya kṣaya ||
mhaṇoni sulabha upāya || dhenūsevā nivedilī || 94 ||
anena vidhinā dhenuṃ yo viprāya prayacchati ||
sarvakāmasamṛddhātmā viṣṇuloke mahīyate || 10 ||
sarveṣāmapi pāpānāṃ jñātānāmavijānataṃ ||
prāyaścittamidaṃproktamṛṣibhistatvadarśibhiḥ || 11 ||
aisiyā parī śrotiyāteṃ || kathā nivedilī saṃtāteṃ ||
nyūna pūrṇa jeṃ teṃ kṣamāmāteṃ || kṛpāvaṃteṃ pai kīje || 95 ||
mājheṃ sarateṃ heṃ bolaṇeṃ || jaiseṃ kharyāmājī khoṭeṃ nāṇeṃ ||
mel̤avitī jevī kujaneṃ || tevī bolaṇeṃ pai mājheṃ || 96 ||
vyāsoktavāṇī khareṃ nāṇeṃ || toci ślokārtha anubhavāveṃ ||
saratā kelā prākṛteṃ jāṇa || navhe bolaṇeṃ padariṃceṃ || 97 ||
mī navhe kavitā kuśal̤a || nāhīṃ saṃkṛta vāṇī nirmal̤a ||
sarvāṃpari mī amaṃgal̤a || saṃtī sāṃbhāl̤a pai kīje || 98 ||
nāhīṃ udyoga vyavasāya kāṃhīṃ || tapaścaryā na ghaḍeci dehīṃ ||
mhaṇona kāl̤akramaṇeṃ stava pāhīṃ || udelā dehīṃ udgāru || 99 ||
pari buddhidātā to samartha || śirāvarī mājhiyā raghunātha ||
vadatā vadavitā toci yetha || buddhidātā nirdhāreṃ || 100 ||
svasti śrīmalamāhātma graṃtha || padmapurāṇīṃceṃ saṃmata | manoharasuta viracita ||
tṛtīyodhyāya goḍa hā ||
ovī saṃkhyā || 100 || śloka 11 ||
|| iti tṛtīyodhyāyaḥ ||