Goddess Shakambhari

ശാകംഭരീ (ശതാക്ഷീ) മാഹാത്മ്യമ്

(Shakambhari Mahatmyam (Shatakshi Mahatmyam) in Malayalam)

Also known as janamejaya uvaca vicitramidamakhyanam hariscandrasya kirtitam

The full story the Shakambhari hymns only allude to, told by Vyasa when Janamejaya asks how the hundred-eyed goddess came to be. Durgama, born in Hiranyaksha's line, works out that the gods live on the Veda and that destroying it destroys them, and wins from Brahma the boon that every mantra in the three worlds come into his keeping. The Veda is at once forgotten. Bathing and twilight rites and offerings stop, so rain stops, and a drought of a hundred years follows: wells and tanks and rivers dry, and in house after house the dead pile up. The brahmins go to the Himalaya and fast, and she appears with countless eyes, dark as collyrium, and weeps for nine nights, and the water of her weeping is the rain. Then she feeds the world with vegetables from her own hands, and only afterwards fights Durgama. Each of her three names is earned in the course of it.

#of 83
ജനമേജയ ഉവാചവിചിത്രമിദമാഖ്യാനം ഹരിശ്ചന്ദ്രസ്യ കീര്തിതമ് ।
ശതാക്ഷീപാദഭക്തസ്യ രാജര്ഷേധാര്മികസ്യ ച ॥൧॥
ശതാക്ഷീ സാ കുതോ ജാതാ ദേവീ ഭഗവതീ ശിവാ ।
തത്കാരണം വദ മുനേ സാര്ഥകം ജന്മ മേ കുരു ॥൨॥
കോ ഹി ദേവ്യാ ഗുണാഞ്ഛൃണ്വംസ്തൃപ്തിം യാസ്യതി ശുദ്ധധീഃ ।
പദേ പദേഽശ്വമേധസ്യ ഫലമക്ഷയ്യമശ്നുതേ ॥൩॥
വ്യാസ ഉവാചശൃണു രാജന്പ്രവക്ഷ്യാമി ശതാക്ഷീസമ്ഭവം ശുഭമ് ।
തവാവാച്യം ന മേ കിംചിദ്ദേവീഭക്തസ്യ വിദ്യതേ ॥൪॥
ദുര്ഗമാഖ്യോ മഹാദൈത്യഃ പൂര്വം പരമദാരുണഃ ।
ഹിരണ്യാക്ഷാന്വയേ ജാതോ രുരുപുത്രോ മഹാഖലഃ ॥൫॥
ദേവാനാം തു ബലം വേദോ നാശേ സുരാ അപി ।
നക്ഷ്യംത്യേവ ന സന്ദേഹോ വിധേയം താവദേവ തത് ॥൬॥
വിമൃശ്യൈതത്തപശ്ചര്യാം ഗതഃ കര്തും ഹിമാലയേ ।
ബ്രഹ്മാണം മനസാ ധ്യാത്വാ വായുഭക്ഷോ വ്യതിഷ്ഠത ॥൭॥
സഹസ്രവര്ഷപര്യന്തം ചകാര പരമം തപഃ ।
തേജസാ തസ്യ ലോകാസ്തു സംതപ്താഃ സസുരാസുരാഃ ॥൮॥
തതഃ പ്രസന്നോ ഭഗവാന്ഹംസാരൂഢശ്ചതുര്മുഖഃ ।
യയൌ തസ്മൈ വരം ദാതും പ്രസന്നമുഖപങ്കജഃ ॥൯॥
സമാധിസ്ഥം മീലിതാക്ഷം സ്ഫുടമാഹ ചതുര്മുഖഃ ।
വരം വരയ ഭദ്രം തേ യസ്തേ മനസി വര്തതേ ॥൧൦॥
തവാദ്യ തപസാ തുഷ്ടോ വരദേശോഽഹമാഗതഃ ।
ശ്രുത്വാ ബ്രഹ്മമുഖാദ്വാണീം വ്യുത്ഥിതഃ സ സമാധിതഃ ॥൧൧॥
പൂജയിത്വാ വരം വവ്രേ വേദാന്ദേഹി സുരേശ്വര ।
ത്രിഷു ലോകേഷു യേ മന്ത്രാ ബ്രാഹ്മണേഷു സുരേഷ്വപി ॥൧൨॥
വിദ്യന്തേ തേ തു സാന്നിധ്യേ മമ സന്തു മഹേശ്വര ।
ബലം ച ദേഹി യേന സ്യാദ്ദേവാനാം ച പരാജയഃ ॥൧൩॥
ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ തഥാഽസ്ത്വിതി വചോ വദന് ।
ജഗാമ സത്യലോകം തു ചതുര്വേദേശ്വരഃ പരഃ ॥൧൪॥
തതഃ പ്രഭൃതി വിപ്രൈസ്തു വിസ്മൃതാ വേദരാശയഃ ।
സ്നാനസംധ്യാനിത്യഹോമശ്രാദ്ധ്യജ്ഞജപാദയഃ ॥൧൫॥
വിലുപ്താ ധരണീപൃഷ്ഠേ ഹാഹാകാരോ മഹാനഭൂത് ।
കിമിദം കിമിദം ചേതി വിപ്രാ ഊചുഃ പരസ്പരമ് ॥൧൬॥
വേദാഭാവാത്തദസ്യാഭിഃ കര്തവ്യം കിമതഃ പരമ് ।
ഇതി ഭൂമൌ മഹാനര്ഥേ ജാതേ പരമദാരുണേ ॥൧൭॥
നിര്ജരാഃ സജരാ ജാതാ ഹവിര്ഭാഗാദ്യഭാവതഃ ।
രുരോധ സ തദാ ദൈത്യോ നഗരീമമരാവതീമ് ॥൧൮॥
അശക്താസ്തേന തേ യോദ്ധും വജ്രദേഹാസുരേണ ച ।
പലായനം തദാ കൃത്വാ നിര്ഗതാ നിര്ജരാഃ ക്കചിത് ॥൧൯॥
നിലയം ഗിരിദുര്ഗേഷു രത്നസാനുഗുഹാസു ച ।
സംസ്ഥിതാഃ പരമാം ശക്തിം ധ്യായംതസ്തേ പരാംബികാമ് ॥൨൦॥
അഗ്നൌ ഹോമാദ്യഭാവാത്തു വൃഷ്ട്യഭാവോഽപ്യഭൂന്നൃപ ।
വൃഷ്ടേരഭാവേ സംശുഷ്കം നിര്ജലം ചാപി ഭൂതലമ് ॥൨൧॥
കൂപവാപീതഡാഗാശ്ച സരിതഃ ശുഷ്കതാം ഗതാഃ ।
അനാവൃഷ്ടിരിയം രാജന്നഭൂച്ച ശതവാര്ഷികീ ॥൨൨॥
മൃതാഃ പ്രജാശ്ച ബഹുധാ ഗോമഹിഷ്യാദയസ്തഥാ ।
ഗൃഹേ ഗൃഹേ മനുഷ്യാണാമഭവച്ഛവസംഗ്രഹ ॥൨൩॥
അനര്ഥേ ത്വേവമുദ്ഭൂതേ ബ്രാഹ്മണാഃ ശാംതചേതസഃ । ഗ
ത്വാ ഹിമവതഃ പാര്ശ്വേ രിരാധയിഷവഃ ശിവാമ് ॥൨൪॥
സമാധിധ്യാനപൂജാഭിര്ദേവീം തുഷ്ടുവുരന്വഹമ് ।
നിരാഹാരാസ്തദാസക്താസ്താമേവ ശരണം യയുഃ ॥൨൫॥
ദയാം കുരു മഹേശാനി പാമരേഷു ജനേഷു ഹി ।
സര്വാപരാധയുക്തേഷു നൈതച്ഛ്ലാഘ്യം തവാംബികേ ॥൨൬॥
കോപം സംഹര ദേവേശി സര്വാംതര്യാമിരൂപിണി ।
ത്വയാ യഥാപ്രേര്യതേഽയം കരോതി സ തഥാ ജനഃ ॥൨൭॥
നാന്യാ ഗതിര്ജനസ്യാസ്യ കിം പശ്യസി പുനഃ പുനഃ ।
യഥേച്ഛസി തഥാ കര്തും സമര്ഥാഽസി മഹേശ്വര ി ॥൨൮॥
സമുദ്ധര മഹേശാനി സംകടാത്പരമോത്ഥിതാത് ।
ജീവനേന വിനാഽസ്മാകം കഥം സ്യാത്സ്ഥിതിരംബികേ ॥൨൯॥
പ്രസീദ ത്വം മഹേശാനി പ്രസീദ ജഗദമ്ബികേ ।
അനന്തകോടിബ്രഹ്മാണ്ഡനായികേ തേ നമോ നമഃ ॥൩൦॥
നമഃ കൂടസ്ഥംരൂപായൈ ചിദ്രൂപായൈ നമോ നമഃ ।
നമോ വേദാന്തവേദ്യായൈ ഭുവനേശ്യൈ നമോ നമഃ ॥൩൧॥
നേതി നേതീതി വാക്യൈര്യാ ബോധ്യതേ സകലാഗമൈഃ ।
താം സര്വകാരണാം ദേവീം സര്വഭാവേന സന്നതാഃ ॥൩൨॥
ഇതി സംപ്രാര്ഥിതാ ദേവീ ഭുവനേശീ മഹേശ്വരീ ।
അനംതാക്ഷിമയം രൂപം ദര്ശയാമാസ പാര്വതീ ॥൩൩॥
നീലാംജനസമപ്രഖ്യം നീലപദ്മായതേക്ഷണമ് ।
സുകര്കശസമോത്തുങ്ഗവൃത്തപീനഘനസ്തനമ് ॥൩൪॥
ബാണമുഷ്ടിം ച കമലം പുഷ്പപല്ലവമൂലകാന് ।
ശാകാദീന്ഫലസംയുക്തനനന്തരസസംയുതാന് ॥൩൫॥
ക്ഷുത്തൃങ്ജരാപഹാന്ഹസ്തൈര്ബിഭ്രതീ ച മഹാദ്ധനുഃ ।
സര്വസൌംദര്യസാരം തദ്രൂപം ലാവണ്യശോഭിതമ് ॥൩൬॥
കോടിസൂര്യപ്രതീകാശം കരുണാരസസാഗരമ് ।
ദര്ശയിത്വാ ജഗദ്ധാത്രീ സാഽനംതനയനോദ്ഭവോ ॥൩൭॥
മോചയാമാസ ലോകേഷു വാരിധാരാഃ സഹസ്രശഃ ।
നവരാത്രം മഹാവൃഷ്ടിരഭൂന്നേത്രോദ്ഭവൈര്ജലഃ ॥൩൮॥
ദുഃഖിതാന്വീക്ഷ്യ സകലാന്നേത്രാശ്രൂണി വിമുഞ്ചതീ ।
തര്പിതാസ്തേന തേ ലോകാ ഓഷധ്യഃ സകലാ അപി ॥൩൯॥
നദീനദപ്രവാഹാസ്തൈര്ജലൈഃ സമഭവന്നൃപ ।
നിലീയ സംസ്ഥിതാഃ പൂര്വം സുരാസ്തേ നിര്ഗതാ ബഹീഃ ॥൪൦॥
മിലിത്വാ സസുരാ വിപ്രാ ദേവീം സമഭിതുഷ്ടുവുഃ ।
നമോ വേദാന്തവേദ്യേ തേ നമോ ബ്രഹ്മസ്വരൂപിണി ॥൪൧॥
സ്വമായയാ സര്വജഗദ്വിധാത്ര്യൈ തേ നമോ നമഃ ।
ഭക്തകല്പദ്രുമേ ദേവി ഭക്താര്ഥം ദേഹധാരിണീ ॥൪൨॥
നിത്യതൃപ്തേ നിരൂപമേ ഭുവനേശ്വരി തേ നമഃ ।
അസ്മച്ഛാന്ത്യര്ഥമതുലം ലോചനാനാം സഹസ്രകമ് ॥൪൩॥
ത്വയാ യതോ ധൃതം ദേവി ശതാക്ഷീ ത്വം തതോ ഭവ ।
ക്ഷുധയാ പീഡിതാ മാതഃ സ്തോതുംശക്തിര്ന ചാസ്തി നഃ ॥൪൪॥
കൃപാം കുരു മഹേശാനി വേദാനപ്യാഹരാംബികേ ।
വ്യാസ ഉവാചഇതി തേഷാം വചഃ ശ്രുത്വാ ശാകാന്സ്വകരസംസ്ഥിതാന് ॥൪൫॥
സ്വാദൂനി ഫലമൂലാനി ഭക്ഷണാര്ഥം ദദൌ ശിവാ ।
നാനാവിധാനി ചാന്നാനി പശുഭോജ്യാനി യാനി ച ॥൪൬॥
കാമ്യാനന്തരസൈര്യുക്താന്യാനവീനോദ്ഭവം ദദൌ ।
ശാകംഭരീതി നാമാപി തദ്ദിനാത്സമഭൂന്നൃപ ॥൪൭॥
തതഃ കോലാഹലേ ജാതേ ദൂതവാക്യേന ബോധിതഃ ।
സസൈന്യഃ സായുധോ യോദ്ധും ദുര്ഗമാഖ്യോഽസുരോ യയൌ ॥൪൮॥
സഹസ്രാക്ഷൌഹിണീയുക്തഃ ശരാന്മുംചംസ്ത്വരാന്വിതഃ ।
രുരോധ ദേവസൈന്യം തദ്യദ്ദേവ്യഗ്രേ സ്ഥിതം പുരാ ॥൪൯॥
തഥാ വിപ്രഗണം ചൈവ രോധയാമാസ സര്വതഃ ।
തതഃ കിലകിലാശബ്ദഃ സമഭൂദ്ദേവമണ്ഡലേ ॥൫൦॥
ത്രാഹി ത്രാഹീതി വാക്യാനി പ്രോചുഃ സര്വേ ദ്വിജാമരാഃ ।
തതസ്തേജോമയം ചക്രം ദേവാനാം പരിതഃ ശിവാ ॥൫൧॥
ചകാര രക്ഷണാര്ഥായ സ്വയം തസ്മാദ്ബഹിഃ സ്ഥിതാ ।
തതഃ സമഭവദ്യുദ്ധം ദേവ്യാ ദൈത്യസ്ഥ ചോഭയോഃ ॥൫൨॥
ശരവര്ഷസമാച്ഛന്നം സൂര്യമണ്ഡലമദ്ഭുതമ് ।
പരസ്പരശരോദ്ധര്ഷസമുദ്ഭൂതാഗ്രിസുപ്രഭമ് ॥൫൩॥
കഠോരജ്യാടണത്കാരബധിരീകൃദിക്തടമ് ।
തതോ ദേവീശരീരാത്തു നിര്ഗതാസ്തീവ്രശക്തയഃ ॥൫൪॥
കാലികാ താരിണീ ബാലാ ത്രിപുരാ ഭൈരവീ രമാ ।
ബഗലാ ചൈവ മാതംഗീ തഥാ ത്രിപുരസുന്ദരീ ॥൫൫॥
കാമാക്ഷീ തുലജാ ദേവി ജംഭിനീ മോഹിനീ തഥാ ।
ഛിന്നമസ്താ ഗുഹ്യകാലീ ദശസാഹസ്രബാഹുകാ ॥൫൬॥
ദ്വാത്രിംശച്ഛക്തയശ്ചാന്യാശ്ചതുഃഷഷ്ടിമിതാഃ പരാഃ ।
അസംഖ്യാതാസ്തതോ ദേവ്യഃ സമുദ്ഭൂതാസ്തു സായുധാഃ ॥൫൭॥
മൃദംഗശംഖവീണാദിനാദിതം സംഗരസ്ഥലമ് ।
ശക്തിഭിര്ദൈത്യസൈന്യേ തു നാശിതേഽക്ഷൌഹിണീശതേ ॥൫൮॥
അഗ്രേസരഃ സമഭവദ്ദുര്ഗമോ വാഹിനീപതിഃ ।
ശക്തിഭിഃ സഹ യുദ്ധം ച ചകാര പ്രഥമം രിപുഃ ॥൫൯॥
മഹദ്യുദ്ധം സമഭവദ്യത്രാഭൂദ്ക്തവാഹിനീ ।
അക്ഷൌഹിണ്യസ്തു താഃ സര്വാ വിനഷ്ടാ ദശാഭിര്ദിനൈഃ ॥൬൦॥
തത ഏകാദശേ പ്രാപ്തേ ദിനേപരമദാരുണേ ।
രക്തമാല്യാംവരധരോ രക്തഗന്ധാനുലേപനഃ ॥൬൧॥
കൃത്വോത്സവം മഹാന്തം തു യുദ്ധായ രഥസംസ്ഥിതഃ ।
സരംഭേണൈവ മഹതാ ശക്തീ സര്വാ വിജിത്യ ച ॥൬൨॥
മഹാദേവീരഥാഗ്രേ തു സ്വരഥം സംന്യവേശയത് ।
തതോഽഭവന്മഹദ്യുദ്ധം ദേവ്യാ ദൈത്യസ്യ ചോഭയോഃ ॥൬൩॥
പ്രഹരദ്വയപര്യംതം ഹൃദയത്രാസകാരകമ് ।
തതഃ പഞ്ചദശാത്യുഗ്രബാണാന്ദേവീമുമോച ഹ ॥൬൪॥
ചതുര്ഭിശ്ചതുരോ വാഹാന്ബാണേനൈകേന സാരഥിമ് ।
ദ്വാഭ്യാം നേത്രേ ഭുജൌ ദ്വാഭ്യാം ധ്വജമേകേന പത്രിണാ ॥൬൫॥
പഞ്ചഭിര്ഹൃദയം തസ്യ വിവ്യാധ ജഗദമ്ബികാ ।
തതോ വമന്സ രുധിരം മമാര പുര ഈശിതുഃ ॥൬൬॥
തസ്യ തേജസ്തു നിര്ഗത്യ ദേവീരൂപേ വിവേശ ഹ ।
ഹതേ തസ്മിന്മഹാവീര്യേ ശാന്തമാസീജ്ജഗത്ത്രയമ് ॥൬൭॥
തതോ ബ്രഹ്മാദയഃ സര്വേ തുഷ്ടുവുര്ജഗദംബികാമ് ।
പുരസ്കൃത്യ ഹരീശാനൌ ഭക്ത്യാ ഗദ്ഗദയാ ഗിരാ ॥൬൮॥
ദേവാ ഊചുഃ ജഗദ്ഭ്രമവിവര്തൈകകാരണേ പരമേശ്വരി ।
നമഃ ശാകംഭരി ശിവേ നമസ്തേ ശതലോചനേ ॥൬൯॥
സര്വോപനിഷദുദ്ഘുഷ്ടേ ദുര്ഗമാസുരനാശിനി ।
നമോ മാഹേശ്വരി ശിവേ പഞ്ചകോശാന്തരസ്ഥിതേ ॥൭൦॥
ചേതസാ നിര്വികല്പേന യാം ധ്യായംതി മുനീശ്വരാഃ ।
പ്രണവാര്ഥസ്വരൂപാം താം ഭജാമോ ഭുവനേശ്വരീമ് ॥൭൧॥
അനന്തകോടിബ്രഹ്മാണ്ഡജനനീം ദിവ്യവിഗ്രഹാമ് ।
ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വാദിജനനീം സര്വഭാവൈര്നതാ വയമ് ॥൭൨॥
കഃ കുര്യാത്പാമരാന്ദൃഷ്ട്വാ രോദനം സകലേശ്വരഃ ।
സദയാം പരമേശാനീം ശതാക്ഷീം മാതരം വിനാ ॥൭൩॥
വ്യാസ ഉവാചഇതി സ്തുതാ സുരൈര്ദേവീ ബ്രഹ്മവിഷ്ണവാദിഭിര്വരൈഃ ।
പൂജിതാ വിവിധൈര്ദ്രവ്യൈഃ സംതുഷ്ടാഽഭൂച്ച തത്ക്ഷണേ ॥൭൪॥
പ്രസന്നാ സാ തദാദേവീ വേദാനാഹൃത്യ സാ ദദൌ ।
ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ വിശേഷണ പ്രോവാച പികഭാഷിണീ ॥൭൫॥
മമേയം തനുരുത്കൃഷ്ടാ പാലനീയാ വിശേഷതഃ ।
യയാ വിനാഽനര്ഥ ഏവ ജാതോ ദൃഷ്ടോഽധുനൈവ ഹി ॥൭൬॥
പൂജ്യാഽഹം സര്വദാ സേവ്യാ യുഷ്മാഭി സര്വദൈവ ഹി ।
നാത പരതരം കിംചിത്കല്യാണായോപദിശ്യതേ ॥൭൭॥
പഠനീയം മമൈതദ്ധി മാഹാത്മ്യം സര്വദോത്തമമ് ।
തേന തുഷ്ടാ ഭവിഷ്യാമി ഹരിഷ്യാമി തഥാഽഽപദ ॥൭൮॥
ദുര്ഗമാസുരഹന്ത്രീംത്വാദ്ദുര്ഗേതി മമ നാമ യഃ ।
ഗൃഹ്ണാതി ച ശതാക്ഷീതി മായാം ഭിത്ത്വാ വ്രജത്യസൌ ॥൭൯॥
കിമുക്തേനാത്ര ബഹുനാ സാരം വക്ഷ്യാമി തത്ത്വതഃ ।
സംസേവ്യാഽഹം സദാ ദേവാ സര്വൈരതി സുരാസുരൈഃ ॥൮൦॥
വ്യാസ ഉവാചഇത്യുക്ത്വാംതര്ഹിതാ ദേവീ ദേവാനാം ചൈവ പശ്യതാമ് ।
സന്തോഷം ജനയംത്യേവം സച്ചിദാനന്ദരൂപിണീ ॥൮൧॥
ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം രഹസ്യം പരമം മഹത് ।
ഗോപനീയം പ്രയത്നേന സര്വകല്യാണകാരകമ് ॥൮൨॥
യ ഇമം ശൃണുയാന്നിത്യമധ്യായം ഭക്തിതത്പരഃ ।
സര്വാന്കാമാനവാപ്നോതി ദേവീലോകേ മഹിയതേ ॥൮൩॥

Explore More