॥ ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ ॥
॥ ಅಥ ಶ್ರೀ ಶಿವಮಹಿಮ್ನಸ್ತೋತ್ರಮ್ ॥
ಮಹಿಮ್ನಃ ಪಾರಂ ತೇ ಪರಮವಿದುಷೋ ಯದ್ಯಸದೃಶೀ
ಸ್ತುತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಾದೀನಾಮಪಿ ತದವಸನ್ನಾಸ್ತ್ವಯಿ ಗಿರಃ ।
ಅಥಾಽವಾಚ್ಯಃ ಸರ್ವಃ ಸ್ವಮತಿಪರಿಣಾಮಾವಧಿ ಗೃಣನ್
ಮಮಾಪ್ಯೇಷ ಸ್ತೋತ್ರೇ ಹರ ನಿರಪವಾದಃ ಪರಿಕರಃ ॥ ೧॥
॥ ಅಥ ಶ್ರೀ ಶಿವಮಹಿಮ್ನಸ್ತೋತ್ರಮ್ ॥
ಮಹಿಮ್ನಃ ಪಾರಂ ತೇ ಪರಮವಿದುಷೋ ಯದ್ಯಸದೃಶೀ
ಸ್ತುತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಾದೀನಾಮಪಿ ತದವಸನ್ನಾಸ್ತ್ವಯಿ ಗಿರಃ ।
ಅಥಾಽವಾಚ್ಯಃ ಸರ್ವಃ ಸ್ವಮತಿಪರಿಣಾಮಾವಧಿ ಗೃಣನ್
ಮಮಾಪ್ಯೇಷ ಸ್ತೋತ್ರೇ ಹರ ನಿರಪವಾದಃ ಪರಿಕರಃ ॥ ೧॥
- ಮಹಿಮ್ನಃ (mahimnaḥ)of greatness
- ಪಾರಂ (pāraṃ)limit
- ತೇ (te)your
- ಪರಮವಿದುಷಃ (paramaviduṣaḥ)of the supreme wise (parama:supreme | viduṣaḥ:of the wise)
- ಯತ್ (yat)which
- ಅಸದೃಶೀ (asadṛśī)inadequate
- ಸ್ತುತಿಃ (stutiḥ)praise
- ಬ್ರಹ್ಮಾದೀನಾಮ್ (brahmādīnām)of Brahma and others (brahma:Brahma | ādīnām:and others)
- ಅಪಿ (api)even
- ತತ್ (tat)that
- ಅವಸನ್ನಾಃ (avasannāḥ)unable
- ತ್ವಯಿ (tvayi)in you
- ಗಿರಃ (giraḥ)words
- ಅಥ (atha)then
- ಅವಾಚ್ಯಃ (avācyaḥ)ineffable
- ಸರ್ವಃ (sarvaḥ)all
- ಸ್ವಮತಿಪರಿಣಾಮಾವಧಿ (svamatipariṇāmāvadhi)to the extent of one's intellect (sva:one's own | mati:intellect | pariṇāma:extent | avadhi:limit)
- ಗೃಣನ್ (gṛṇan)praising
- ಮಮ (mama)my
- ಅಪಿ (api)also
- ಏಷಃ (eṣaḥ)this
- ಸ್ತೋತ್ರೇ (stotre)in the hymn
- ಹರ (hara)O Hara (Shiva)
- ನಿರಪವಾದಃ (nirapavādaḥ)blameless
- ಪರಿಕರಃ (parikaraḥ)support
ಅತೀತಃ ಪಂಥಾನಂ ತವ ಚ ಮಹಿಮಾ ವಾಙ್ಮನಸಯೋಃ
ಅತದ್ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯಾ ಯಂ ಚಕಿತಮಭಿಧತ್ತೇ ಶ್ರುತಿರಪಿ ।
ಸ ಕಸ್ಯ ಸ್ತೋತವ್ಯಃ ಕತಿವಿಧಗುಣಃ ಕಸ್ಯ ವಿಷಯಃ
ಪದೇ ತ್ವರ್ವಾಚೀನೇ ಪತತಿ ನ ಮನಃ ಕಸ್ಯ ನ ವಚಃ ॥ ೨॥
ಅತದ್ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯಾ ಯಂ ಚಕಿತಮಭಿಧತ್ತೇ ಶ್ರುತಿರಪಿ ।
ಸ ಕಸ್ಯ ಸ್ತೋತವ್ಯಃ ಕತಿವಿಧಗುಣಃ ಕಸ್ಯ ವಿಷಯಃ
ಪದೇ ತ್ವರ್ವಾಚೀನೇ ಪತತಿ ನ ಮನಃ ಕಸ್ಯ ನ ವಚಃ ॥ ೨॥
- ಅತೀತಃ (atītaḥ)beyond
- ಪಂಥಾನಂ (paṃthānam)path
- ತವ (tava)your
- ಚ (ca)and
- ಮಹಿಮಾ (mahimā)greatness
- ವಾಙ್ಮನಸಯೋಃ (vāṅmanasayoḥ)of speech and mind (vāk:speech | manasayoḥ:of mind)
- ಅತದ್ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯಾ (atadvyāvṛttyā)by negation (a:not | tad:that | vyāvṛttyā:by exclusion)
- ಯಂ (yaṃ)whom
- ಚಕಿತಮ್ (cakitam)astonished
- ಅಭಿಧತ್ತೇ (abhidhatte)describes
- ಶ್ರುತಿಃ (śrutiḥ)Vedas
- ಅಪಿ (api)also
- ಸ (sa)he
- ಕಸ್ಯ (kasya)whose
- ಸ್ತೋತವ್ಯಃ (stotavyaḥ)to be praised
- ಕತಿವಿಧಗುಣಃ (katividhaguṇaḥ)of how many qualities (kati:how many | vidha:types | guṇaḥ:qualities)
- ಕಸ್ಯ (kasya)whose
- ವಿಷಯಃ (viṣayaḥ)subject
- ಪದೇ (pade)in the state
- ತು (tu)but
- ಅರ್ವಾಚೀನೇ (arvācīne)in the present
- ಪತತಿ (patati)falls
- ನ (na)not
- ಮನಃ (manaḥ)mind
- ಕಸ್ಯ (kasya)whose
- ನ (na)not
- ವಚಃ (vacaḥ)speech
ಮಧುಸ್ಫೀತಾ ವಾಚಃ ಪರಮಮಮೃತಂ ನಿರ್ಮಿತವತಃ
ತವ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಕಿಂ ವಾಗಪಿ ಸುರಗುರೋರ್ವಿಸ್ಮಯಪದಮ್ ।
ಮಮ ತ್ವೇತಾಂ ವಾಣೀಂ ಗುಣಕಥನಪುಣ್ಯೇನ ಭವತಃ
ಪುನಾಮೀತ್ಯರ್ಥೇಽಸ್ಮಿನ್ ಪುರಮಥನ ಬುದ್ಧಿರ್ವ್ಯವಸಿತಾ ॥ ೩॥
ತವ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಕಿಂ ವಾಗಪಿ ಸುರಗುರೋರ್ವಿಸ್ಮಯಪದಮ್ ।
ಮಮ ತ್ವೇತಾಂ ವಾಣೀಂ ಗುಣಕಥನಪುಣ್ಯೇನ ಭವತಃ
ಪುನಾಮೀತ್ಯರ್ಥೇಽಸ್ಮಿನ್ ಪುರಮಥನ ಬುದ್ಧಿರ್ವ್ಯವಸಿತಾ ॥ ೩॥
- ಮಧುಸ್ಫೀತಾ (madhusphītā)sweet as honey (madhu:honey | sphītā:swollen, abundant)
- ವಾಚಃ (vācaḥ)speech
- ಪರಮಮಮೃತಂ (paramamamṛtaṃ)highest nectar (parama:highest | amṛtaṃ:nectar)
- ನಿರ್ಮಿತವತಃ (nirmitavataḥ)created by
- ತವ (tava)your
- ಬ್ರಹ್ಮನ್ (brahman)O Brahman
- ಕಿಂ (kiṃ)what
- ವಾಕ್ (vāk)speech
- ಅಪಿ (api)even
- ಸುರಗುರೋಃ (suraguroḥ)of the guru of gods (sura:gods | guroḥ:of the guru)
- ವಿಸ್ಮಯಪದಮ್ (vismayapadam)cause of wonder (vismaya:wonder | padam:cause)
- ಮಮ (mama)my
- ತು (tu)but
- ಏತಾಂ (etāṃ)this
- ವಾಣೀಂ (vāṇīṃ)speech
- ಗುಣಕಥನಪುಣ್ಯೇನ (guṇakathanapuṇyena)by virtue of praising qualities (guṇa:qualities | kathana:praising | puṇyena:by virtue of)
- ಭವತಃ (bhavataḥ)of you
- ಪುನಾಮೀ (punāmī)purify
- ಇತಿ (iti)thus
- ಅರ್ಥೇ (arthe)for the purpose
- ಅಸ್ಮಿನ್ (asmin)in this
- ಪುರಮಥನ (puramathana)destroyer of cities (pura:cities | mathana:destroyer)
- ಬುದ್ಧಿಃ (buddhiḥ)intellect
- ವ್ಯವಸಿತಾ (vyavasitā)determined
ತವೈಶ್ವರ್ಯಂ ಯತ್ತಜ್ಜಗದುದಯರಕ್ಷಾಪ್ರಲಯಕೃತ್
ತ್ರಯೀವಸ್ತು ವ್ಯಸ್ತಂ ತಿಸ್ರುಷು ಗುಣಭಿನ್ನಾಸು ತನುಷು ।
ಅಭವ್ಯಾನಾಮಸ್ಮಿನ್ ವರದ ರಮಣೀಯಾಮರಮಣೀಂ
ವಿಹನ್ತುಂ ವ್ಯಾಕ್ರೋಶೀಂ ವಿದಧತ ಇಹೈಕೇ ಜಡಧಿಯಃ ॥ ೪॥
ತ್ರಯೀವಸ್ತು ವ್ಯಸ್ತಂ ತಿಸ್ರುಷು ಗುಣಭಿನ್ನಾಸು ತನುಷು ।
ಅಭವ್ಯಾನಾಮಸ್ಮಿನ್ ವರದ ರಮಣೀಯಾಮರಮಣೀಂ
ವಿಹನ್ತುಂ ವ್ಯಾಕ್ರೋಶೀಂ ವಿದಧತ ಇಹೈಕೇ ಜಡಧಿಯಃ ॥ ೪॥
- ತವೈಶ್ವರ್ಯಂ (tavaiśvaryaṃ)your greatness (tava:your | aiśvaryaṃ:greatness)
- ಯತ್ (yat)which
- ತತ್ (tat)that
- ಜಗತ್ (jagat)universe
- ಉದಯ (udaya)creation
- ರಕ್ಷಾ (rakṣā)maintenance
- ಪ್ರಲಯ (pralaya)destruction
- ಕೃತ್ (kṛt)cause
- ತ್ರಯೀವಸ್ತು (trayīvastu)supported by three Vedas (trayī:three Vedas | vastu:supported by)
- ವ್ಯಸ್ತಂ (vyastaṃ)distributed
- ತಿಸ್ರುಷು (tisruṣu)in the three
- ಗುಣ (guṇa)qualities
- ಭಿನ್ನಾಸು (bhinnāsu)divided
- ತನುಷು (tanuṣu)bodies
- ಅಭವ್ಯಾನಾಮ್ (abhavyānām)of the unworthy
- ಅಸ್ಮಿನ್ (asmin)in this
- ವರದ (varada)O, Giver of Boons
- ರಮಣೀಯಾಮ್ (ramaṇīyām)delightful
- ಅರಮಣೀಂ (aramaṇīṃ)undelightful
- ವಿಹನ್ತುಂ (vihantuṃ)to destroy
- ವ್ಯಾಕ್ರೋಶೀಂ (vyākrośīṃ)slander
- ವಿದಧತ (vidadhata)doing
- ಇಹ (iha)here
- ಏಕೇ (eke)some
- ಜಡಧಿಯಃ (jaḍadhiyaḥ)stupid persons (jaḍa:stupid | dhiyaḥ:persons)
ಕಿಮೀಹಃ ಕಿಂಕಾಯಃ ಸ ಖಲು ಕಿಮುಪಾಯಸ್ತ್ರಿಭುವನಂ
ಕಿಮಾಧಾರೋ ಧಾತಾ ಸೃಜತಿ ಕಿಮುಪಾದಾನ ಇತಿ ಚ ।
ಅತರ್ಕ್ಯೈಶ್ವರ್ಯೇ ತ್ವಯ್ಯನವಸರ ದುಃಸ್ಥೋ ಹತಧಿಯಃ
ಕುತರ್ಕೋಽಯಂ ಕಾಂಶ್ಚಿತ್ ಮುಖರಯತಿ ಮೋಹಾಯ ಜಗತಃ ॥ ೫॥
ಕಿಮಾಧಾರೋ ಧಾತಾ ಸೃಜತಿ ಕಿಮುಪಾದಾನ ಇತಿ ಚ ।
ಅತರ್ಕ್ಯೈಶ್ವರ್ಯೇ ತ್ವಯ್ಯನವಸರ ದುಃಸ್ಥೋ ಹತಧಿಯಃ
ಕುತರ್ಕೋಽಯಂ ಕಾಂಶ್ಚಿತ್ ಮುಖರಯತಿ ಮೋಹಾಯ ಜಗತಃ ॥ ೫॥
- ಕಿಮ್ (kim)what
- ಈಹಃ (īhaḥ)effort
- ಕಿಮ್ (kim)what
- ಕಾಯಃ (kāyaḥ)body
- ಸ (sa)he
- ಖಲು (khalu)indeed
- ಕಿಮ್ (kim)what
- ಉಪಾಯಃ (upāyaḥ)means
- ತ್ರಿಭುವನಮ್ (tribhuvanam)three worlds (tri:three | bhuvanam:worlds)
- ಕಿಮ್ (kim)what
- ಆಧಾರಃ (ādhāraḥ)basis
- ಧಾತಾ (dhātā)creator
- ಸೃಜತಿ (sṛjati)creates
- ಕಿಮ್ (kim)what
- ಉಪಾದಾನ (upādāna)resources
- ಇತಿ (iti)thus
- ಚ (ca)and
- ಅತರ್ಕ್ಯ (atarkya)incomprehensible
- ಐಶ್ವರ್ಯೇ (aiśvarye)in majesty
- ತ್ವಯಿ (tvayi)in you
- ಅನವಸರ (anavasara)without opportunity
- ದುಃಸ್ಥಃ (duḥsthaḥ)disturbed
- ಹತಧಿಯಃ (hatadhiyaḥ)of confused mind
- ಕುತರ್ಕಃ (kutarkaḥ)false argument
- ಅಯಮ್ (ayam)this
- ಕಾಂಶ್ಚಿತ್ (kāṃścit)some
- ಮುಖರಯತಿ (mukharayati)makes vocal
- ಮೋಹಾಯ (mohāya)for delusion
- ಜಗತಃ (jagataḥ)of the world
ಅಜನ್ಮಾನೋ ಲೋಕಾಃ ಕಿಮವಯವವನ್ತೋಽಪಿ ಜಗತಾಂ
ಅಧಿಷ್ಠಾತಾರಂ ಕಿಂ ಭವವಿಧಿರನಾದೃತ್ಯ ಭವತಿ ।
ಅನೀಶೋ ವಾ ಕುರ್ಯಾದ್ ಭುವನಜನನೇ ಕಃ ಪರಿಕರೋ
ಯತೋ ಮನ್ದಾಸ್ತ್ವಾಂ ಪ್ರತ್ಯಮರವರ ಸಂಶೇರತ ಇಮೇ ॥ ೬॥
ಅಧಿಷ್ಠಾತಾರಂ ಕಿಂ ಭವವಿಧಿರನಾದೃತ್ಯ ಭವತಿ ।
ಅನೀಶೋ ವಾ ಕುರ್ಯಾದ್ ಭುವನಜನನೇ ಕಃ ಪರಿಕರೋ
ಯತೋ ಮನ್ದಾಸ್ತ್ವಾಂ ಪ್ರತ್ಯಮರವರ ಸಂಶೇರತ ಇಮೇ ॥ ೬॥
- ಅಜನ್ಮಾನಃ (ajanmānaḥ)unborn
- ಲೋಕಾಃ (lokāḥ)worlds
- ಕಿಮ್ (kim)whether
- ಅವಯವವನ್ತಃ (avayavavantaḥ)having parts (avayava:parts | vantaḥ:having)
- ಅಪಿ (api)also
- ಜಗತಾಮ್ (jagatām)of the worlds
- ಅಧಿಷ್ಠಾತಾರಮ್ (adhiṣṭhātāram)ruler
- ಕಿಮ್ (kim)whether
- ಭವವಿಧಿಃ (bhavavidhiḥ)creation process (bhava:existence | vidhiḥ:process)
- ಅನಾದೃತ್ಯ (anādṛtya)disregarding
- ಭವತಿ (bhavati)becomes
- ಅನೀಶಃ (anīśaḥ)powerless
- ವಾ (vā)or
- ಕುರ್ಯಾತ್ (kuryāt)would do
- ಭುವನಜನನೇ (bhuvanajanane)in world creation (bhuvana:world | janane:creation)
- ಕಃ (kaḥ)who
- ಪರಿಕರಃ (parikaraḥ)means
- ಯತಃ (yataḥ)from which
- ಮನ್ದಾಃ (mandāḥ)fools
- ತ್ವಾಮ್ (tvām)you
- ಪ್ರತಿ (prati)towards
- ಅಮರವರ (amaravara)best of the gods (amara:immortal | vara:best)
- ಸಂಶೇರತೇ (saṃśerate)doubt
- ಇಮೇ (ime)these
ತ್ರಯೀ ಸಾಙ್ಖ್ಯಂ ಯೋಗಃ ಪಶುಪತಿಮತಂ ವೈಷ್ಣವಮಿತಿ
ಪ್ರಭಿನ್ನೇ ಪ್ರಸ್ಥಾನೇ ಪರಮಿದಮದಃ ಪಥ್ಯಮಿತಿ ಚ ।
ರುಚೀನಾಂ ವೈಚಿತ್ರ್ಯಾದೃಜುಕುಟಿಲ ನಾನಾಪಥಜುಷಾಂ
ನೃಣಾಮೇಕೋ ಗಮ್ಯಸ್ತ್ವಮಸಿ ಪಯಸಾಮರ್ಣವ ಇವ ॥ ೭॥
ಪ್ರಭಿನ್ನೇ ಪ್ರಸ್ಥಾನೇ ಪರಮಿದಮದಃ ಪಥ್ಯಮಿತಿ ಚ ।
ರುಚೀನಾಂ ವೈಚಿತ್ರ್ಯಾದೃಜುಕುಟಿಲ ನಾನಾಪಥಜುಷಾಂ
ನೃಣಾಮೇಕೋ ಗಮ್ಯಸ್ತ್ವಮಸಿ ಪಯಸಾಮರ್ಣವ ಇವ ॥ ೭॥
- ತ್ರಯೀ (trayī)threefold
- ಸಾಙ್ಖ್ಯಮ್ (sāṅkhyam)Sankhya philosophy
- ಯೋಗಃ (yogaḥ)Yoga
- ಪಶುಪತಿಮತಮ್ (paśupatimataṃ)Pashupata doctrine (paśupati:Lord of creatures | matam:doctrine)
- ವೈಷ್ಣವಮ್ (vaiṣṇavam)Vaishnava doctrine
- ಇತಿ (iti)thus
- ಪ್ರಭಿನ್ನೇ (prabhinne)divided
- ಪ್ರಸ್ಥಾನೇ (prasthāne)in paths
- ಪರಮ್ (param)supreme
- ಇದಮ್ (idam)this
- ಅದಃ (adaḥ)that
- ಪಥ್ಯಮ್ (pathyam)suitable
- ಇತಿ (iti)thus
- ಚ (ca)and
- ರುಚೀನಾಮ್ (rucīnām)of tastes
- ವೈಚಿತ್ರ್ಯಾತ್ (vaicitryāt)due to variety
- ಋಜುಕುಟಿಲ (ṛjukuṭila)straight and crooked (ṛju:straight | kuṭila:crooked)
- ನಾನಾಪಥಜುಷಾಮ್ (nānāpathajuṣām)of various path followers (nānā:various | patha:path | juṣām:followers)
- ನೃಣಾಮ್ (nṛṇām)of people
- ಏಕಃ (ekaḥ)one
- ಗಮ್ಯಃ (gamyaḥ)destination
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ಅಸಿ (asi)are
- ಪಯಸಾಮ್ (payasām)of waters
- ಅರ್ಣವಃ (arṇavaḥ)ocean
- ಇವ (iva)like
ಮಹೋಕ್ಷಃ ಖಟ್ವಾಙ್ಗಂ ಪರಶುರಜಿನಂ ಭಸ್ಮ ಫಣಿನಃ
ಕಪಾಲಂ ಚೇತೀಯತ್ತವ ವರದ ತನ್ತ್ರೋಪಕರಣಮ್ ।
ಸುರಾಸ್ತಾಂ ತಾಮೃದ್ಧಿಂ ದಧತಿ ತು ಭವದ್ಭೂಪ್ರಣಿಹಿತಾಂ
ನ ಹಿ ಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮಂ ವಿಷಯಮೃಗತೃಷ್ಣಾ ಭ್ರಮಯತಿ ॥ ೮॥
ಕಪಾಲಂ ಚೇತೀಯತ್ತವ ವರದ ತನ್ತ್ರೋಪಕರಣಮ್ ।
ಸುರಾಸ್ತಾಂ ತಾಮೃದ್ಧಿಂ ದಧತಿ ತು ಭವದ್ಭೂಪ್ರಣಿಹಿತಾಂ
ನ ಹಿ ಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮಂ ವಿಷಯಮೃಗತೃಷ್ಣಾ ಭ್ರಮಯತಿ ॥ ೮॥
- ಮಹೋಕ್ಷಃ (mahokṣaḥ)the bull
- ಖಟ್ವಾಙ್ಗಂ (khaṭvāṅgaṃ)parts of a cot
- ಪರಶು (paraśu)chisel
- ಅಜಿನಂ (ajinaṃ)elephant-skin
- ಭಸ್ಮ (bhasma)ashes
- ಫಣಿನಃ (phaṇinaḥ)of the serpent
- ಕಪಾಲಂ (kapālaṃ)the skull
- ಚ (ca)and
- ಇತಿ (iti)thus
- ಯತ್ (yat)which
- ತವ (tava)your
- ವರದ (varada)Giver of the Boons
- ತನ್ತ್ರ (tantra)articles
- ಉಪಕರಣಮ್ (upakaraṇam)household
- ಸುರಾಃ (surāḥ)gods
- ತಾಮ್ (tām)that
- ತಾಮ್ (tām)that
- ಋದ್ಧಿಂ (ṛddhiṃ)riches
- ದಧತಿ (dadhati)get
- ತು (tu)but
- ಭವತ್ (bhavat)your
- ಭೂ (bhū)earth
- ಪ್ರಣಿಹಿತಾಂ (praṇihitāṃ)by movement
- ನ (na)not
- ಹಿ (hi)indeed
- ಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮಂ (svātmārāmaṃ)absorbed in his soul (sva:own | ātma:soul | ārāmaṃ:absorbed)
- ವಿಷಯ (viṣaya)worldly things
- ಮೃಗತೃಷ್ಣಾ (mṛgatṛṣṇā)false desires
- ಭ್ರಮಯತಿ (bhramayati)mislead
ಧ್ರುವಂ ಕಶ್ಚಿತ್ ಸರ್ವಂ ಸಕಲಮಪರಸ್ತ್ವಧ್ರುವಮಿದಂ
ಪರೋ ಧ್ರೌವ್ಯಾಽಧ್ರೌವ್ಯೇ ಜಗತಿ ಗದತಿ ವ್ಯಸ್ತವಿಷಯೇ ।
ಸಮಸ್ತೇಽಪ್ಯೇತಸ್ಮಿನ್ ಪುರಮಥನ ತೈರ್ವಿಸ್ಮಿತ ಇವ
ಸ್ತುವನ್ ಜಿಹ್ರೇಮಿ ತ್ವಾಂ ನ ಖಲು ನನು ಧೃಷ್ಟಾ ಮುಖರತಾ ॥ ೯॥
ಪರೋ ಧ್ರೌವ್ಯಾಽಧ್ರೌವ್ಯೇ ಜಗತಿ ಗದತಿ ವ್ಯಸ್ತವಿಷಯೇ ।
ಸಮಸ್ತೇಽಪ್ಯೇತಸ್ಮಿನ್ ಪುರಮಥನ ತೈರ್ವಿಸ್ಮಿತ ಇವ
ಸ್ತುವನ್ ಜಿಹ್ರೇಮಿ ತ್ವಾಂ ನ ಖಲು ನನು ಧೃಷ್ಟಾ ಮುಖರತಾ ॥ ೯॥
- ಧ್ರುವಂ (dhruvam)eternal
- ಕಶ್ಚಿತ್ (kaścit)some
- ಸರ್ವಂ (sarvam)all
- ಸಕಲಮ್ (sakalam)entire
- ಅಪರಃ (aparaḥ)another
- ತು (tu)but
- ಅಧ್ರುವಮ್ (adhruvam)temporary
- ಇದಂ (idaṃ)this
- ಪರಃ (paraḥ)another
- ಧ್ರೌವ್ಯೇ (dhrauvye)eternal
- ಅಧ್ರೌವ್ಯೇ (adhrauvye)temporary
- ಜಗತಿ (jagati)in the world
- ಗದತಿ (gadati)speaks
- ವ್ಯಸ್ತವಿಷಯೇ (vyastaviṣaye)in contradictory subjects (vyasta:contradictory | viṣaye:in subjects)
- ಸಮಸ್ತೇ (samaste)in all
- ಅಪಿ (api)even
- ಏತಸ್ಮಿನ್ (etasmin)in this
- ಪುರಮಥನ (puramathana)Destroyer of Cities (pura:cities | mathana:destroyer)
- ತೈಃ (taiḥ)by them
- ವಿಸ್ಮಿತ (vismita)astonished
- ಇವ (iva)as if
- ಸ್ತುವನ್ (stuvan)praising
- ಜಿಹ್ರೇಮಿ (jihremi)I am ashamed
- ತ್ವಾಂ (tvāṃ)you
- ನ (na)not
- ಖಲು (khalu)indeed
- ನನು (nanu)certainly
- ಧೃಷ್ಟಾ (dhṛṣṭā)bold
- ಮುಖರತಾ (mukharatā)loquacity
ತವೈಶ್ವರ್ಯಂ ಯತ್ನಾದ್ ಯದುಪರಿ ವಿರಿಞ್ಚಿರ್ಹರಿರಧಃ
ಪರಿಚ್ಛೇತುಂ ಯಾತಾವನಿಲಮನಲಸ್ಕನ್ಧವಪುಷಃ ।
ತತೋ ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧಾ-ಭರಗುರು-ಗೃಣದ್ಭ್ಯಾಂ ಗಿರಿಶ ಯತ್
ಸ್ವಯಂ ತಸ್ಥೇ ತಾಭ್ಯಾಂ ತವ ಕಿಮನುವೃತ್ತಿರ್ನ ಫಲತಿ ॥ ೧೦॥
ಪರಿಚ್ಛೇತುಂ ಯಾತಾವನಿಲಮನಲಸ್ಕನ್ಧವಪುಷಃ ।
ತತೋ ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧಾ-ಭರಗುರು-ಗೃಣದ್ಭ್ಯಾಂ ಗಿರಿಶ ಯತ್
ಸ್ವಯಂ ತಸ್ಥೇ ತಾಭ್ಯಾಂ ತವ ಕಿಮನುವೃತ್ತಿರ್ನ ಫಲತಿ ॥ ೧೦॥
- ತವೈಶ್ವರ್ಯಂ (tavaiśvaryam)your greatness (tava:your | aiśvaryam:greatness)
- ಯತ್ನಾತ್ (yatnāt)by effort
- ಯದುಪರಿ (yadupari)above which (yat:which | upari:above)
- ವಿರಿಞ್ಚಿಃ (viriñciḥ)Brahma
- ಹರಿಃ (hariḥ)Vishnu
- ಅಧಃ (adhaḥ)below
- ಪರಿಚ್ಛೇತುಂ (paricchetuṃ)to measure
- ಯಾತೌ (yātau)went
- ಅನಿಲ (anila)wind
- ಅನಲ (anala)fire
- ಸ್ಕನ್ಧವಪುಷಃ (skandhavapuṣaḥ)having a body like a column (skandha:column | vapuṣaḥ:of body)
- ತತಃ (tataḥ)then
- ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧಾ-ಭರಗುರು-ಗೃಣದ್ಭ್ಯಾಂ (bhaktiśraddhā-bharaguru-gṛṇadbhyām)by those filled with devotion and faith (bhakti:devotion | śraddhā:faith | bhara:filled with | guru:heavy | gṛṇadbhyām:by those praising)
- ಗಿರಿಶ (giriśa)O mountain-dweller
- ಯತ್ (yat)which
- ಸ್ವಯಂ (svayam)yourself
- ತಸ್ಥೇ (tasthe)stood
- ತಾಭ್ಯಾಂ (tābhyām)by them
- ತವ (tava)your
- ಕಿಮನುವೃತ್ತಿಃ (kimanuvṛttiḥ)does not following (kim:does not | anuvṛttiḥ:following)
- ನ (na)not
- ಫಲತಿ (phalati)bear fruit
ಅಯತ್ನಾದಾಸಾದ್ಯ ತ್ರಿಭುವನಮವೈರವ್ಯತಿಕರಂ
ದಶಾಸ್ಯೋ ಯದ್ಬಾಹೂನಭೃತ-ರಣಕಣ್ಡೂ-ಪರವಶಾನ್ ।
ಶಿರಃಪದ್ಮಶ್ರೇಣೀ-ರಚಿತಚರಣಾಮ್ಭೋರುಹ-ಬಲೇಃ
ಸ್ಥಿರಾಯಾಸ್ತ್ವದ್ಭಕ್ತೇಸ್ತ್ರಿಪುರಹರ ವಿಸ್ಫೂರ್ಜಿತಮಿದಮ್ ॥ ೧೧॥
ದಶಾಸ್ಯೋ ಯದ್ಬಾಹೂನಭೃತ-ರಣಕಣ್ಡೂ-ಪರವಶಾನ್ ।
ಶಿರಃಪದ್ಮಶ್ರೇಣೀ-ರಚಿತಚರಣಾಮ್ಭೋರುಹ-ಬಲೇಃ
ಸ್ಥಿರಾಯಾಸ್ತ್ವದ್ಭಕ್ತೇಸ್ತ್ರಿಪುರಹರ ವಿಸ್ಫೂರ್ಜಿತಮಿದಮ್ ॥ ೧೧॥
- ಅಯತ್ನಾತ್ (ayatnāt)effortlessly
- ಆಸಾದ್ಯ (āsādya)having achieved
- ತ್ರಿಭುವನಮ್ (tribhuvanam)three worlds (tri:three | bhuvanam:worlds)
- ಅವೈರವ್ಯತಿಕರಮ್ (avairavyatikaram)enemyless (avaira:without enemies | vyatikaram:conflict)
- ದಶಾಸ್ಯಃ (daśāsyaḥ)ten-headed (daśa:ten | āsyaḥ:headed)
- ಯತ್ (yat)whose
- ಬಾಹೂನ್ (bāhūn)arms
- ಅಭೃತ (abhṛta)bearing
- ರಣಕಣ್ಡೂ (raṇakaṇḍū)itch for battle (raṇa:battle | kaṇḍū:itch)
- ಪರವಶಾನ್ (paravaśān)subdued
- ಶಿರಃಪದ್ಮಶ್ರೇಣೀ (śiraḥpadmaśreṇī)garland of lotus heads (śiraḥ:heads | padma:lotus | śreṇī:garland)
- ರಚಿತ (racita)made
- ಚರಣಾಮ್ಭೋರುಹ (caraṇāmbhoruha)lotus feet (caraṇa:feet | ambhoruha:lotus)
- ಬಲೇಃ (baleḥ)strength
- ಸ್ಥಿರಾಯಾಃ (sthirāyāḥ)steadfast
- ತ್ವದ್ಭಕ್ತೇಃ (tvadbhakteḥ)your devotion (tvad:your | bhakteḥ:devotion)
- ತ್ರಿಪುರಹರ (tripurahara)destroyer of three cities (tri:three | pura:cities | hara:destroyer)
- ವಿಸ್ಫೂರ್ಜಿತಮ್ (visphūrjitam)manifestation
- ಇದಮ್ (idam)this
ಅಮುಷ್ಯ ತ್ವತ್ಸೇವಾ-ಸಮಧಿಗತಸಾರಂ ಭುಜವನಂ
ಬಲಾತ್ ಕೈಲಾಸೇಽಪಿ ತ್ವದಧಿವಸತೌ ವಿಕ್ರಮಯತಃ ।
ಅಲಭ್ಯಾಪಾತಾಲೇಽಪ್ಯಲಸಚಲಿತಾಂಗುಷ್ಠಶಿರಸಿ
ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ತ್ವಯ್ಯಾಸೀದ್ ಧ್ರುವಮುಪಚಿತೋ ಮುಹ್ಯತಿ ಖಲಃ ॥ ೧೨॥
ಬಲಾತ್ ಕೈಲಾಸೇಽಪಿ ತ್ವದಧಿವಸತೌ ವಿಕ್ರಮಯತಃ ।
ಅಲಭ್ಯಾಪಾತಾಲೇಽಪ್ಯಲಸಚಲಿತಾಂಗುಷ್ಠಶಿರಸಿ
ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ತ್ವಯ್ಯಾಸೀದ್ ಧ್ರುವಮುಪಚಿತೋ ಮುಹ್ಯತಿ ಖಲಃ ॥ ೧೨॥
- ಅಮುಷ್ಯ (amuṣya)of him
- ತ್ವತ್ಸೇವಾ-ಸಮಧಿಗತಸಾರಂ (tvatsevā-samadhigatasāraṃ)obtained essence through serving you (tvat:your | sevā:service | samadhigata:obtained | sāraṃ:essence)
- ಭುಜವನಂ (bhujavanaṃ)strength of arms (bhuja:arm | vanaṃ:forest/strength)
- ಬಲಾತ್ (balāt)by force
- ಕೈಲಾಸೇಽಪಿ (kailāse'pi)even at Kailasa (kailāse:at Kailasa | api:even)
- ತ್ವದಧಿವಸತೌ (tvadadhivasatau)at your dwelling (tvad:your | adhivasatau:dwelling)
- ವಿಕ್ರಮಯತಃ (vikramayataḥ)of the one exerting
- ಅಲಭ್ಯಾಪಾತಾಲೇಽಪಿ (alabhyāpātāle'pi)even in unreachable nether-world (alabhya:unreachable | pātāle:in nether-world | api:even)
- ಅಲಸಚಲಿತಾಂಗುಷ್ಠಶಿರಸಿ (alasacalitāṃguṣṭhaśirasi)on the moved toe head (alasa:moved | calita:moved | aṅguṣṭha:toe | śirasi:on the head)
- ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ (pratiṣṭhā)established
- ತ್ವಯ್ಯಾಸೀದ್ (tvayyāsīd)was in you (tvayi:in you | āsīt:was)
- ಧ್ರುವಮ್ (dhruvam)surely
- ಉಪಚಿತೋ (upacito)accumulated
- ಮುಹ್ಯತಿ (muhyati)bewildered
- ಖಲಃ (khalaḥ)wicked person
ಯದೃದ್ಧಿಂ ಸುತ್ರಾಮ್ಣೋ ವರದ ಪರಮೋಚ್ಚೈರಪಿ ಸತೀಂ
ಅಧಶ್ಚಕ್ರೇ ಬಾಣಃ ಪರಿಜನವಿಧೇಯತ್ರಿಭುವನಃ ।
ನ ತಚ್ಚಿತ್ರಂ ತಸ್ಮಿನ್ ವರಿವಸಿತರಿ ತ್ವಚ್ಚರಣಯೋಃ
ನ ಕಸ್ಯಾಪ್ಯುನ್ನತ್ಯೈ ಭವತಿ ಶಿರಸಸ್ತ್ವಯ್ಯವನತಿಃ ॥ ೧೩॥
ಅಧಶ್ಚಕ್ರೇ ಬಾಣಃ ಪರಿಜನವಿಧೇಯತ್ರಿಭುವನಃ ।
ನ ತಚ್ಚಿತ್ರಂ ತಸ್ಮಿನ್ ವರಿವಸಿತರಿ ತ್ವಚ್ಚರಣಯೋಃ
ನ ಕಸ್ಯಾಪ್ಯುನ್ನತ್ಯೈ ಭವತಿ ಶಿರಸಸ್ತ್ವಯ್ಯವನತಿಃ ॥ ೧೩॥
- ಯದೃದ್ಧಿಂ (yadṛddhiṃ)that prosperity
- ಸುತ್ರಾಮ್ಣಃ (sutrāmṇaḥ)of Indra
- ವರದ (varada)Oh boon-giver
- ಪರಮೋಚ್ಚೈಃ (paramoccaiḥ)extremely high
- ಅಪಿ (api)even
- ಸತೀಮ್ (satīm)existing
- ಅಧಃಚಕ್ರೇ (adhaścakre)made lower
- ಬಾಣಃ (bāṇaḥ)BaaNa
- ಪರಿಜನವಿಧೇಯತ್ರಿಭುವನಃ (parijanavidheyatribhuvanaḥ)serving three worlds with attendants (parijana:attendants | vidheya:obedient | tribhuvanaḥ:three worlds)
- ನ (na)not
- ತತ್ (tat)that
- ಚಿತ್ರಮ್ (citram)surprising
- ತಸ್ಮಿನ್ (tasmin)in him
- ವರಿವಸಿತರಿ (varivasitari)dwelling
- ತ್ವಚ್ಚರಣಯೋಃ (tvaccaraṇayoḥ)in your feet (tvat:your | caraṇayoḥ:feet)
- ನ (na)not
- ಕಸ್ಯಾಪಿ (kasyāpi)of anyone
- ಉನ್ನತ್ಯೈ (unnatyai)for elevation
- ಭವತಿ (bhavati)becomes
- ಶಿರಸಃ (śirasaḥ)of the head
- ತ್ವಯಿ (tvayi)to you
- ಅವನತಿಃ (avanatiḥ)bowing
ಅಕಾಣ್ಡ-ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡ-ಕ್ಷಯಚಕಿತ-ದೇವಾಸುರಕೃಪಾ
ವಿಧೇಯಸ್ಯಾಽಽಸೀದ್ ಯಸ್ತ್ರಿನಯನ ವಿಷಂ ಸಂಹೃತವತಃ ।
ಸ ಕಲ್ಮಾಷಃ ಕಣ್ಠೇ ತವ ನ ಕುರುತೇ ನ ಶ್ರಿಯಮಹೋ
ವಿಕಾರೋಽಪಿ ಶ್ಲಾಘ್ಯೋ ಭುವನ-ಭಯ- ಭಙ್ಗ- ವ್ಯಸನಿನಃ ॥ ೧೪॥
ವಿಧೇಯಸ್ಯಾಽಽಸೀದ್ ಯಸ್ತ್ರಿನಯನ ವಿಷಂ ಸಂಹೃತವತಃ ।
ಸ ಕಲ್ಮಾಷಃ ಕಣ್ಠೇ ತವ ನ ಕುರುತೇ ನ ಶ್ರಿಯಮಹೋ
ವಿಕಾರೋಽಪಿ ಶ್ಲಾಘ್ಯೋ ಭುವನ-ಭಯ- ಭಙ್ಗ- ವ್ಯಸನಿನಃ ॥ ೧೪॥
- ಅಕಾಣ್ಡ (akāṇḍa)uninterrupted
- ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡ (brahmāṇḍa)universe
- ಕ್ಷಯಚಕಿತ (kṣayacakita)fearful of destruction (kṣaya:destruction | cakita:fearful)
- ದೇವಾಸುರಕೃಪಾ (devāsurakṛpā)compassion for gods and demons (deva:gods | asura:demons | kṛpā:compassion)
- ವಿಧೇಯಸ್ಯ (vidheyasya)of the obedient
- ಆಸೀತ್ (āsīt)was
- ಯಃ (yaḥ)who
- ತ್ರಿನಯನ (trinayana)three-eyed (tri:three | nayana:eye)
- ವಿಷಂ (viṣaṃ)poison
- ಸಂಹೃತವತಃ (saṃhṛtavataḥ)who consumed
- ಸ (sa)that
- ಕಲ್ಮಾಷಃ (kalmāṣaḥ)stain
- ಕಣ್ಠೇ (kaṇṭhe)in the throat
- ತವ (tava)your
- ನ (na)not
- ಕುರುತೇ (kurute)does
- ನ (na)not
- ಶ್ರಿಯಮ್ (śriyam)beauty
- ಅಹೋ (aho)indeed
- ವಿಕಾರಃ (vikāraḥ)deformity
- ಅಪಿ (api)even
- ಶ್ಲಾಘ್ಯಃ (ślāghyaḥ)praiseworthy
- ಭುವನ (bhuvana)world
- ಭಯ (bhaya)fear
- ಭಙ್ಗ (bhaṅga)removal
- ವ್ಯಸನಿನಃ (vyasaninaḥ)engaged in
ಅಸಿದ್ಧಾರ್ಥಾ ನೈವ ಕ್ವಚಿದಪಿ ಸದೇವಾಸುರನರೇ
ನಿವರ್ತನ್ತೇ ನಿತ್ಯಂ ಜಗತಿ ಜಯಿನೋ ಯಸ್ಯ ವಿಶಿಖಾಃ ।
ಸ ಪಶ್ಯನ್ನೀಶ ತ್ವಾಮಿತರಸುರಸಾಧಾರಣಮಭೂತ್
ಸ್ಮರಃ ಸ್ಮರ್ತವ್ಯಾತ್ಮಾ ನ ಹಿ ವಶಿಷು ಪಥ್ಯಃ ಪರಿಭವಃ ॥ ೧೫॥
ನಿವರ್ತನ್ತೇ ನಿತ್ಯಂ ಜಗತಿ ಜಯಿನೋ ಯಸ್ಯ ವಿಶಿಖಾಃ ।
ಸ ಪಶ್ಯನ್ನೀಶ ತ್ವಾಮಿತರಸುರಸಾಧಾರಣಮಭೂತ್
ಸ್ಮರಃ ಸ್ಮರ್ತವ್ಯಾತ್ಮಾ ನ ಹಿ ವಶಿಷು ಪಥ್ಯಃ ಪರಿಭವಃ ॥ ೧೫॥
- ಅಸಿದ್ಧಾರ್ಥಾಃ (asiddhārthāḥ)unaccomplished
- ನ (na)not
- ಏವ (eva)indeed
- ಕ್ವಚಿತ್ (kvacit)anywhere
- ಅಪಿ (api)even
- ಸದೇವ-ಅಸುರ-ನರೇ (sadeva-asura-nare)with gods, demons, men (sadeva:with gods | asura:demons | nare:men)
- ನಿವರ್ತನ್ತೇ (nivartante)return
- ನಿತ್ಯಂ (nityaṃ)always
- ಜಗತಿ (jagati)in the world
- ಜಯಿನಃ (jayinaḥ)victorious
- ಯಸ್ಮಿನ್ (yasmin)whose
- ವಿಶಿಖಾಃ (viśikhāḥ)arrows
- ಸಃ (saḥ)he
- ಪಶ್ಯನ್ (paśyan)seeing
- ಈಶ (īśa)O Lord
- ತ್ವಾಮ್ (tvām)you
- ಇತರ-ಸುರ-ಸಾಧಾರಣಮ್ (itara-sura-sādhāraṇam)ordinary among other gods (itara:other | sura:gods | sādhāraṇam:ordinary)
- ಅಭೂತ್ (abhūt)became
- ಸ್ಮರಃ (smaraḥ)Cupid
- ಸ್ಮರ್ತವ್ಯ-ಆತ್ಮಾ (smartavya-ātmā)remembered soul (smartavya:remembered | ātmā:soul)
- ನ (na)not
- ಹಿ (hi)indeed
- ವಶಿಷು (vaśiṣu)among the controlled
- ಪಥ್ಯಃ (pathyaḥ)beneficial
- ಪರಿಭವಃ (paribhavaḥ)insult
ಮಹೀ ಪಾದಾಘಾತಾದ್ ವ್ರಜತಿ ಸಹಸಾ ಸಂಶಯಪದಂ
ಪದಂ ವಿಷ್ಣೋರ್ಭ್ರಾಮ್ಯದ್ ಭುಜ-ಪರಿಘ-ರುಗ್ಣ-ಗ್ರಹ- ಗಣಮ್ ।
ಮುಹುರ್ದ್ಯೌರ್ದೌಸ್ಥ್ಯಂ ಯಾತ್ಯನಿಭೃತ-ಜಟಾ-ತಾಡಿತ-ತಟಾ
ಜಗದ್ರಕ್ಷಾಯೈ ತ್ವಂ ನಟಸಿ ನನು ವಾಮೈವ ವಿಭುತಾ ॥ ೧೬॥
ಪದಂ ವಿಷ್ಣೋರ್ಭ್ರಾಮ್ಯದ್ ಭುಜ-ಪರಿಘ-ರುಗ್ಣ-ಗ್ರಹ- ಗಣಮ್ ।
ಮುಹುರ್ದ್ಯೌರ್ದೌಸ್ಥ್ಯಂ ಯಾತ್ಯನಿಭೃತ-ಜಟಾ-ತಾಡಿತ-ತಟಾ
ಜಗದ್ರಕ್ಷಾಯೈ ತ್ವಂ ನಟಸಿ ನನು ವಾಮೈವ ವಿಭುತಾ ॥ ೧೬॥
- ಮಹೀ (mahī)earth
- ಪಾದಾಘಾತಾತ್ (pādāghātāt)from the strike of feet (pāda:feet | āghātāt:from the strike)
- ವ್ರಜತಿ (vrajati)goes
- ಸಹಸಾ (sahasā)suddenly
- ಸಂಶಯಪದಂ (saṃśayapadaṃ)state of doubt (saṃśaya:doubt | padam:state)
- ಪದಂ (padam)state
- ವಿಷ್ಣೋಃ (viṣṇoḥ)of Vishnu
- ಭ್ರಾಮ್ಯದ್ (bhrāmyad)whirling
- ಭುಜ-ಪರಿಘ-ರುಗ್ಣ-ಗ್ರಹ-ಗಣಮ್ (bhuja-parigha-rugṇa-graha-gaṇam)group of planets struck by arms (bhuja:arms | parigha:mace-like | rugṇa:struck | graha:planets | gaṇam:group)
- ಮುಹುಃ (muhuḥ)repeatedly
- ದ್ಯೌಃ (dyauḥ)heaven
- ದೌಸ್ಥ್ಯಂ (dausthyaṃ)misery
- ಯಾತಿ (yāti)goes
- ಅನಿಭೃತ-ಜಟಾ-ತಾಡಿತ-ತಟಾ (anibhṛta-jaṭā-tāḍita-taṭā)banks struck by matted locks (anibhṛta:agitated | jaṭā:matted locks | tāḍita:struck | taṭā:banks)
- ಜಗದ್ರಕ್ಷಾಯೈ (jagadrakṣāyai)for protecting the world (jagat:world | rakṣāyai:for protecting)
- ತ್ವಂ (tvaṃ)you
- ನಟಸಿ (naṭasi)dance
- ನನು (nanu)indeed
- ವಾಮೈವ (vāmaiva)strangely
- ವಿಭುತಾ (vibhutā)glorious act
ವಿಯದ್ವ್ಯಾಪೀ ತಾರಾ-ಗಣ-ಗುಣಿತ-ಫೇನೋದ್ಗಮ-ರುಚಿಃ
ಪ್ರವಾಹೋ ವಾರಾಂ ಯಃ ಪೃಷತಲಘುದೃಷ್ಟಃ ಶಿರಸಿ ತೇ ।
ಜಗದ್ದ್ವೀಪಾಕಾರಂ ಜಲಧಿವಲಯಂ ತೇನ ಕೃತಮಿತಿ
ಅನೇನೈವೋನ್ನೇಯಂ ಧೃತಮಹಿಮ ದಿವ್ಯಂ ತವ ವಪುಃ ॥ ೧೭॥
ಪ್ರವಾಹೋ ವಾರಾಂ ಯಃ ಪೃಷತಲಘುದೃಷ್ಟಃ ಶಿರಸಿ ತೇ ।
ಜಗದ್ದ್ವೀಪಾಕಾರಂ ಜಲಧಿವಲಯಂ ತೇನ ಕೃತಮಿತಿ
ಅನೇನೈವೋನ್ನೇಯಂ ಧೃತಮಹಿಮ ದಿವ್ಯಂ ತವ ವಪುಃ ॥ ೧೭॥
- ವಿಯದ್ವ್ಯಾಪೀ (viyadvyāpī)pervading the sky (viyat:sky | vyāpī:pervading)
- ತಾರಾ-ಗಣ-ಗುಣಿತ-ಫೇನೋದ್ಗಮ-ರುಚಿಃ (tārā-gaṇa-guṇita-phenodgama-ruciḥ)charm enhanced by star groups (tārā:stars | gaṇa:group | guṇita:enhanced | phena:foam | udgama:emergence | ruciḥ:charm)
- ಪ್ರವಾಹಃ (pravāhaḥ)flow
- ವಾರಾಂ (vārāṃ)of waters
- ಯಃ (yaḥ)which
- ಪೃಷತಲಘುದೃಷ್ಟಃ (pṛṣatalaghudṛṣṭaḥ)seen as a droplet (pṛṣata:droplet | laghu:small | dṛṣṭaḥ:seen)
- ಶಿರಸಿ (śirasi)on the head
- ತೇ (te)your
- ಜಗದ್ದ್ವೀಪಾಕಾರಂ (jagaddvīpākāraṃ)world-island form (jagat:world | dvīpa:island | ākāraṃ:form)
- ಜಲಧಿವಲಯಂ (jaladhivalayaṃ)ocean circle (jaladhi:ocean | valayaṃ:circle)
- ತೇನ (tena)by that
- ಕೃತಮಿತಿ (kṛtamiti)is made (kṛtam:made | iti:thus)
- ಅನೇನೈವೋನ್ನೇಯಂ (anenaivonneyaṃ)by this itself inferred (anena:by this | eva:itself | unneyam:inferred)
- ಧೃತಮಹಿಮ (dhṛtamahima)bearing greatness (dhṛta:bearing | mahima:greatness)
- ದಿವ್ಯಂ (divyaṃ)divine
- ತವ (tava)your
- ವಪುಃ (vapuḥ)form
ರಥಃ ಕ್ಷೋಣೀ ಯನ್ತಾ ಶತಧೃತಿರಗೇನ್ದ್ರೋ ಧನುರಥೋ
ರಥಾಙ್ಗೇ ಚನ್ದ್ರಾರ್ಕೌ ರಥ-ಚರಣ-ಪಾಣಿಃ ಶರ ಇತಿ ।
ದಿಧಕ್ಷೋಸ್ತೇ ಕೋಽಯಂ ತ್ರಿಪುರತೃಣಮಾಡಮ್ಬರ ವಿಧಿಃ
ವಿಧೇಯೈಃ ಕ್ರೀಡನ್ತ್ಯೋ ನ ಖಲು ಪರತನ್ತ್ರಾಃ ಪ್ರಭುಧಿಯಃ ॥ ೧೮॥
ರಥಾಙ್ಗೇ ಚನ್ದ್ರಾರ್ಕೌ ರಥ-ಚರಣ-ಪಾಣಿಃ ಶರ ಇತಿ ।
ದಿಧಕ್ಷೋಸ್ತೇ ಕೋಽಯಂ ತ್ರಿಪುರತೃಣಮಾಡಮ್ಬರ ವಿಧಿಃ
ವಿಧೇಯೈಃ ಕ್ರೀಡನ್ತ್ಯೋ ನ ಖಲು ಪರತನ್ತ್ರಾಃ ಪ್ರಭುಧಿಯಃ ॥ ೧೮॥
- ರಥಃ (rathaḥ)chariot
- ಕ್ಷೋಣೀ (kṣoṇī)earth
- ಯನ್ತಾ (yantā)charioteer
- ಶತಧೃತಿಃ (śatadhṛtiḥ)Brahma
- ಅಗೇನ್ದ್ರಃ (agendraḥ)Meru mountain
- ಧನುಃ (dhanuḥ)bow
- ಅಥ (atha)then
- ರಥಾಙ್ಗೇ (rathāṅge)parts of the chariot (ratha:chariot | aṅge:parts)
- ಚನ್ದ್ರಾರ್ಕೌ (candrārkau)moon and sun (candra:moon | arka:sun)
- ರಥ-ಚರಣ-ಪಾಣಿಃ (ratha-caraṇa-pāṇiḥ)chariot-wheel holder (ratha:chariot | caraṇa:wheel | pāṇiḥ:holder)
- ಶರಃ (śaraḥ)arrow
- ಇತಿ (iti)thus
- ದಿಧಕ್ಷೋಃ (didhakṣoḥ)desiring to burn
- ತೇ (te)your
- ಕಃ (kaḥ)what
- ಅಯಮ್ (ayam)this
- ತ್ರಿಪುರತೃಣಮ್ (tripuratṛṇam)three cities as grass (tripura:three cities | tṛṇam:grass)
- ಆಡಮ್ಬರ (āḍambara)demonstrative show
- ವಿಧಿಃ (vidhiḥ)method
- ವಿಧೇಯೈಃ (vidheyaiḥ)by subordinates
- ಕ್ರೀಡನ್ತ್ಯಃ (krīḍantyaḥ)playing
- ನ (na)not
- ಖಲು (khalu)indeed
- ಪರತನ್ತ್ರಾಃ (paratantrāḥ)dependent
- ಪ್ರಭುಧಿಯಃ (prabhudhiyaḥ)minds of the lord (prabhu:lord | dhiyaḥ:minds)
ಹರಿಸ್ತೇ ಸಾಹಸ್ರಂ ಕಮಲ ಬಲಿಮಾಧಾಯ ಪದಯೋಃ
ಯದೇಕೋನೇ ತಸ್ಮಿನ್ ನಿಜಮುದಹರನ್ನೇತ್ರಕಮಲಮ್ ।
ಗತೋ ಭಕ್ತ್ಯುದ್ರೇಕಃ ಪರಿಣತಿಮಸೌ ಚಕ್ರವಪುಷಃ
ತ್ರಯಾಣಾಂ ರಕ್ಷಾಯೈ ತ್ರಿಪುರಹರ ಜಾಗರ್ತಿ ಜಗತಾಮ್ ॥ ೧೯॥
ಯದೇಕೋನೇ ತಸ್ಮಿನ್ ನಿಜಮುದಹರನ್ನೇತ್ರಕಮಲಮ್ ।
ಗತೋ ಭಕ್ತ್ಯುದ್ರೇಕಃ ಪರಿಣತಿಮಸೌ ಚಕ್ರವಪುಷಃ
ತ್ರಯಾಣಾಂ ರಕ್ಷಾಯೈ ತ್ರಿಪುರಹರ ಜಾಗರ್ತಿ ಜಗತಾಮ್ ॥ ೧೯॥
- ಹರಿಃ (hariḥ)Vishnu
- ತೇ (te)your
- ಸಾಹಸ್ರಂ (sāhasraṃ)thousand
- ಕಮಲ (kamala)lotuses
- ಬಲಿಮ್ (balim)offering
- ಆಧಾಯ (ādhāya)having placed
- ಪದಯೋಃ (padayoḥ)at the feet
- ಯತ್ (yat)which
- ಏಕೋನೇ (ekone)one less
- ತಸ್ಮಿನ್ (tasmin)in that
- ನಿಜಮ್ (nijam)own
- ಉದಹರನ್ (udaharan)uttering
- ನೇತ್ರಕಮಲಮ್ (netrakamalam)eye as lotus (netra:eye | kamalam:lotus)
- ಗತಃ (gataḥ)gone
- ಭಕ್ತ್ಯುದ್ರೇಕಃ (bhaktyudrekaḥ)intense devotion (bhakti:devotion | udrekaḥ:intensity)
- ಪರಿಣತಿಮ್ (pariṇatim)transformation
- ಅಸೌ (asau)this
- ಚಕ್ರವಪುಷಃ (cakravapuṣaḥ)form of a wheel (cakra:wheel | vapuṣaḥ:form of)
- ತ್ರಯಾಣಾಂ (trayāṇāṃ)of the three
- ರಕ್ಷಾಯೈ (rakṣāyai)for protection
- ತ್ರಿಪುರಹರ (tripurahara)destroyer of Tripura (tri:three | pura:cities | hara:destroyer)
- ಜಾಗರ್ತಿ (jāgarti)awakens
- ಜಗತಾಮ್ (jagatām)of the worlds
ಕ್ರತೌ ಸುಪ್ತೇ ಜಾಗ್ರತ್ ತ್ವಮಸಿ ಫಲಯೋಗೇ ಕ್ರತುಮತಾಂ
ಕ್ವ ಕರ್ಮ ಪ್ರಧ್ವಸ್ತಂ ಫಲತಿ ಪುರುಷಾರಾಧನಮೃತೇ ।
ಅತಸ್ತ್ವಾಂ ಸಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಕ್ರತುಷು ಫಲದಾನ-ಪ್ರತಿಭುವಂ
ಶ್ರುತೌ ಶ್ರದ್ಧಾಂ ಬಧ್ವಾ ದೃಢಪರಿಕರಃ ಕರ್ಮಸು ಜನಃ ॥ ೨೦॥
ಕ್ವ ಕರ್ಮ ಪ್ರಧ್ವಸ್ತಂ ಫಲತಿ ಪುರುಷಾರಾಧನಮೃತೇ ।
ಅತಸ್ತ್ವಾಂ ಸಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಕ್ರತುಷು ಫಲದಾನ-ಪ್ರತಿಭುವಂ
ಶ್ರುತೌ ಶ್ರದ್ಧಾಂ ಬಧ್ವಾ ದೃಢಪರಿಕರಃ ಕರ್ಮಸು ಜನಃ ॥ ೨೦॥
- ಕ್ರತೌ (kratau)in the sacrifice
- ಸುಪ್ತೇ (supte)asleep
- ಜಾಗ್ರತ್ (jāgrat)awake
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ಅಸಿ (asi)are
- ಫಲಯೋಗೇ (phalayoge)in the connection with results (phala:result | yoge:in the connection)
- ಕ್ರತುಮತಾಂ (kratumatām)of the sacrificers (kratu:sacrifice | matām:of those having)
- ಕ್ವ (kva)where
- ಕರ್ಮ (karma)action
- ಪ್ರಧ್ವಸ್ತಂ (pradhvastaṃ)destroyed
- ಫಲತಿ (phalati)bears fruit
- ಪುರುಷಾರಾಧನಮೃತೇ (puruṣārādhanamṛte)without worship of the Supreme (puruṣa:Supreme Person | ārādhana:worship | mṛte:without)
- ಅತಃ (ataḥ)therefore
- ತ್ವಾಂ (tvāṃ)you
- ಸಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ (samprekṣya)seeing
- ಕ್ರತುಷು (kratuṣu)in sacrifices
- ಫಲದಾನ-ಪ್ರತಿಭುವಂ (phaladāna-pratibhuvaṃ)guarantor of fruit-giving (phala:fruit | dāna:giving | pratibhuvaṃ:guarantor)
- ಶ್ರುತೌ (śrutau)in the Vedas
- ಶ್ರದ್ಧಾಂ (śraddhāṃ)faith
- ಬಧ್ವಾ (badhvā)having bound
- ದೃಢಪರಿಕರಃ (dṛḍhaparikaraḥ)firmly engaged (dṛḍha:firm | parikaraḥ:engaged)
- ಕರ್ಮಸು (karmasu)in actions
- ಜನಃ (janaḥ)people
ಕ್ರಿಯಾದಕ್ಷೋ ದಕ್ಷಃ ಕ್ರತುಪತಿರಧೀಶಸ್ತನುಭೃತಾಂ
ಋಷೀಣಾಮಾರ್ತ್ವಿಜ್ಯಂ ಶರಣದ ಸದಸ್ಯಾಃ ಸುರ-ಗಣಾಃ ।
ಕ್ರತುಭ್ರಂಶಸ್ತ್ವತ್ತಃ ಕ್ರತುಫಲ-ವಿಧಾನ-ವ್ಯಸನಿನಃ
ಧ್ರುವಂ ಕರ್ತುಂ ಶ್ರದ್ಧಾ ವಿಧುರಮಭಿಚಾರಾಯ ಹಿ ಮಖಾಃ ॥ ೨೧॥
ಋಷೀಣಾಮಾರ್ತ್ವಿಜ್ಯಂ ಶರಣದ ಸದಸ್ಯಾಃ ಸುರ-ಗಣಾಃ ।
ಕ್ರತುಭ್ರಂಶಸ್ತ್ವತ್ತಃ ಕ್ರತುಫಲ-ವಿಧಾನ-ವ್ಯಸನಿನಃ
ಧ್ರುವಂ ಕರ್ತುಂ ಶ್ರದ್ಧಾ ವಿಧುರಮಭಿಚಾರಾಯ ಹಿ ಮಖಾಃ ॥ ೨೧॥
- ಕ್ರಿಯಾದಕ್ಷಃ (kriyādakṣaḥ)skilled in rituals (kriyā:rituals | dakṣaḥ:skilled)
- ದಕ್ಷಃ (dakṣaḥ)Daksha
- ಕ್ರತುಪತಿಃ (kratupatiḥ)lord of sacrifices (kratu:sacrifice | patiḥ:lord)
- ಅಧೀಶಃ (adhīśaḥ)supreme lord
- ತನುಭೃತಾಮ್ (tanubhṛtām)of embodied beings (tanu:body | bhṛtām:of those who bear)
- ಋಷೀಣಾಮ್ (ṛṣīṇām)of sages
- ಆರ್ತ್ವಿಜ್ಯಂ (ārtvijyaṃ)priesthood
- ಶರಣದ (śaraṇada)O protector
- ಸದಸ್ಯಾಃ (sadasyāḥ)participants
- ಸುರ-ಗಣಾಃ (sura-gaṇāḥ)groups of gods (sura:god | gaṇāḥ:groups)
- ಕ್ರತುಭ್ರಂಶಃ (kratubhraṃśaḥ)sacrifice destruction (kratu:sacrifice | bhraṃśaḥ:destruction)
- ತ್ವತ್ತಃ (tvattaḥ)from you
- ಕ್ರತುಫಲ-ವಿಧಾನ-ವ್ಯಸನಿನಃ (kratuphala-vidhāna-vyasaninaḥ)obsessed with sacrifice results (kratu:sacrifice | phala:result | vidhāna:arrangement | vyasaninaḥ:obsessed)
- ಧ್ರುವಂ (dhruvaṃ)certainly
- ಕರ್ತುಂ (kartuṃ)to perform
- ಶ್ರದ್ಧಾ (śraddhā)faith
- ವಿಧುರಮ್ (vidhuram)lacking
- ಅಭಿಚಾರಾಯ (abhicārāya)for counter-productive
- ಹಿ (hi)indeed
- ಮಖಾಃ (makhāḥ)sacrifices
ಪ್ರಜಾನಾಥಂ ನಾಥ ಪ್ರಸಭಮಭಿಕಂ ಸ್ವಾಂ ದುಹಿತರಂ
ಗತಂ ರೋಹಿದ್ ಭೂತಾಂ ರಿರಮಯಿಷುಮೃಷ್ಯಸ್ಯ ವಪುಷಾ ।
ಧನುಷ್ಪಾಣೇರ್ಯಾತಂ ದಿವಮಪಿ ಸಪತ್ರಾಕೃತಮಮುಂ
ತ್ರಸನ್ತಂ ತೇಽದ್ಯಾಪಿ ತ್ಯಜತಿ ನ ಮೃಗವ್ಯಾಧರಭಸಃ ॥ ೨೨॥
ಗತಂ ರೋಹಿದ್ ಭೂತಾಂ ರಿರಮಯಿಷುಮೃಷ್ಯಸ್ಯ ವಪುಷಾ ।
ಧನುಷ್ಪಾಣೇರ್ಯಾತಂ ದಿವಮಪಿ ಸಪತ್ರಾಕೃತಮಮುಂ
ತ್ರಸನ್ತಂ ತೇಽದ್ಯಾಪಿ ತ್ಯಜತಿ ನ ಮೃಗವ್ಯಾಧರಭಸಃ ॥ ೨೨॥
- ಪ್ರಜಾನಾಥಂ (prajānāthaṃ)Protector of beings (prajā:beings | nāthaṃ:protector)
- ನಾಥ (nātha)O Lord
- ಪ್ರಸಭಮ್ (prasabham)forcefully
- ಅಭಿಕಂ (abhikaṃ)towards
- ಸ್ವಾಂ (svāṃ)own
- ದುಹಿತರಂ (duhitaraṃ)daughter
- ಗತಂ (gataṃ)went
- ರೋಹಿದ್ (rohid)female deer
- ಭೂತಾಂ (bhūtāṃ)having become
- ರಿರಮಯಿಷುಮ್ (riramayiṣum)desiring to enjoy
- ಋಷ್ಯಸ್ಯ (ṛṣyasya)of a male deer
- ವಪುಷಾ (vapuṣā)with the form
- ಧನುಷ್ಪಾಣೇಃ (dhanuṣpāṇeḥ)with bow in hand (dhanuṣ:bow | pāṇeḥ:in hand)
- ಯಾತಂ (yātaṃ)went
- ದಿವಮ್ (divam)to the sky
- ಅಪಿ (api)even
- ಸಪತ್ರಾಕೃತಮ್ (sapatrākṛtam)made with wings (sa:with | patra:wings | ākṛtam:made)
- ಅಮುಮ್ (amum)him
- ತ್ರಸನ್ತಂ (trasantaṃ)frightened
- ತೇ (te)by you
- ಅದ್ಯಾಪಿ (adyāpi)even today
- ತ್ಯಜತಿ (tyajati)leaves
- ನ (na)not
- ಮೃಗವ್ಯಾಧರಭಸಃ (mṛgavyādharabhasaḥ)hunter's force (mṛga:deer | vyādha:hunter | rabhasaḥ:force)
ಸ್ವಲಾವಣ್ಯಾಶಂಸಾ ಧೃತಧನುಷಮಹ್ನಾಯ ತೃಣವತ್
ಪುರಃ ಪ್ಲುಷ್ಟಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪುರಮಥನ ಪುಷ್ಪಾಯುಧಮಪಿ ।
ಯದಿ ಸ್ತ್ರೈಣಂ ದೇವೀ ಯಮನಿರತ-ದೇಹಾರ್ಧ-ಘಟನಾತ್
ಅವೈತಿ ತ್ವಾಮದ್ಧಾ ಬತ ವರದ ಮುಗ್ಧಾ ಯುವತಯಃ ॥ ೨೩॥
ಪುರಃ ಪ್ಲುಷ್ಟಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪುರಮಥನ ಪುಷ್ಪಾಯುಧಮಪಿ ।
ಯದಿ ಸ್ತ್ರೈಣಂ ದೇವೀ ಯಮನಿರತ-ದೇಹಾರ್ಧ-ಘಟನಾತ್
ಅವೈತಿ ತ್ವಾಮದ್ಧಾ ಬತ ವರದ ಮುಗ್ಧಾ ಯುವತಯಃ ॥ ೨೩॥
- ಸ್ವಲಾವಣ್ಯಾಶಂಸಾ (svalāvaṇyāśaṃsā)desire for own beauty (sva:own | lāvaṇya:beauty | āśaṃsā:desire)
- ಧೃತಧನುಷಮ್ (dhṛtadhanuṣam)holding the bow (dhṛta:holding | dhanuṣam:bow)
- ಅಹ್ನಾಯ (ahnāya)to the day
- ತೃಣವತ್ (tṛṇavat)like grass
- ಪುರಃ (puraḥ)before
- ಪ್ಲುಷ್ಟಂ (pluṣṭam)burnt
- ದೃಷ್ಟ್ವಾ (dṛṣṭvā)having seen
- ಪುರಮಥನ (puramathana)destroyer of cities (pura:cities | mathana:destroyer)
- ಪುಷ್ಪಾಯುಧಮ್ (puṣpāyudham)flower-weaponed (puṣpa:flower | āyudham:weapon)
- ಅಪಿ (api)even
- ಯದಿ (yadi)if
- ಸ್ತ್ರೈಣಮ್ (straiṇam)womanly
- ದೇವೀ (devī)goddess
- ಯಮನಿರತ (yamanirata)engaged in control (yama:control | nirata:engaged)
- ದೇಹಾರ್ಧ (dehārdha)half of the body (deha:body | ardha:half)
- ಘಟನಾತ್ (ghaṭanāt)due to union
- ಅವೈತಿ (avaiti)considers
- ತ್ವಾಮ್ (tvām)you
- ಅದ್ಧಾ (addhā)certainly
- ಬತ (bata)alas
- ವರದ (varada)boon-giver
- ಮುಗ್ಧಾ (mugdhā)deluded
- ಯುವತಯಃ (yuvatayaḥ)young women
ಶ್ಮಶಾನೇಷ್ವಾಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಮರಹರ ಪಿಶಾಚಾಃ ಸಹಚರಾಃ
ಚಿತಾ-ಭಸ್ಮಾಲೇಪಃ ಸ್ರಗಪಿ ನೃಕರೋಟೀ-ಪರಿಕರಃ ।
ಅಮಙ್ಗಲ್ಯಂ ಶೀಲಂ ತವ ಭವತು ನಾಮೈವಮಖಿಲಂ
ತಥಾಪಿ ಸ್ಮರ್ತೄಣಾಂ ವರದ ಪರಮಂ ಮಙ್ಗಲಮಸಿ ॥ ೨೪॥
ಚಿತಾ-ಭಸ್ಮಾಲೇಪಃ ಸ್ರಗಪಿ ನೃಕರೋಟೀ-ಪರಿಕರಃ ।
ಅಮಙ್ಗಲ್ಯಂ ಶೀಲಂ ತವ ಭವತು ನಾಮೈವಮಖಿಲಂ
ತಥಾಪಿ ಸ್ಮರ್ತೄಣಾಂ ವರದ ಪರಮಂ ಮಙ್ಗಲಮಸಿ ॥ ೨೪॥
- ಶ್ಮಶಾನೇಷು (śmaśāneṣu)in the cremation grounds
- ಆಕ್ರೀಡಾ (ākrīḍā)play
- ಸ್ಮರಹರ (smarahara)destroyer of Cupid (smara:Cupid | hara:destroyer)
- ಪಿಶಾಚಾಃ (piśācāḥ)ghosts
- ಸಹಚರಾಃ (sahacarāḥ)companions
- ಚಿತಾ-ಭಸ್ಮಾಲೇಪಃ (citā-bhasmālepaḥ)smeared with ashes (citā:funeral pyre | bhasma:ashes | ālepaḥ:smeared)
- ಸ್ರಗಪಿ (sragapi)garland also (srag:garland | api:also)
- ನೃಕರೋಟೀ-ಪರಿಕರಃ (nṛkaroṭī-parikaraḥ)adorned with skulls (nṛ:human | karoṭī:skull | parikaraḥ:adorned)
- ಅಮಙ್ಗಲ್ಯಮ್ (amaṅgalyam)inauspicious
- ಶೀಲಂ (śīlaṃ)character
- ತವ (tava)your
- ಭವತು (bhavatu)let it be
- ನಾಮ (nāma)indeed
- ಏವಮ್ (evam)thus
- ಅಖಿಲಂ (akhilaṃ)entirely
- ತಥಾಪಿ (tathāpi)nevertheless
- ಸ್ಮರ್ತೄಣಾಂ (smartṝṇāṃ)of those who remember
- ವರದ (varada)boon giver
- ಪರಮಂ (paramaṃ)supreme
- ಮಙ್ಗಲಮ್ (maṅgalam)auspiciousness
- ಅಸಿ (asi)you are
ಮನಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ ಚಿತ್ತೇ ಸವಿಧಮವಿಧಾಯಾತ್ತ-ಮರುತಃ
ಪ್ರಹೃಷ್ಯದ್ರೋಮಾಣಃ ಪ್ರಮದ-ಸಲಿಲೋತ್ಸಙ್ಗತಿ-ದೃಶಃ ।
ಯದಾಲೋಕ್ಯಾಹ್ಲಾದಂ ಹ್ರದ ಇವ ನಿಮಜ್ಯಾಮೃತಮಯೇ
ದಧತ್ಯನ್ತಸ್ತತ್ತ್ವಂ ಕಿಮಪಿ ಯಮಿನಸ್ತತ್ ಕಿಲ ಭವಾನ್ ॥ ೨೫॥
ಪ್ರಹೃಷ್ಯದ್ರೋಮಾಣಃ ಪ್ರಮದ-ಸಲಿಲೋತ್ಸಙ್ಗತಿ-ದೃಶಃ ।
ಯದಾಲೋಕ್ಯಾಹ್ಲಾದಂ ಹ್ರದ ಇವ ನಿಮಜ್ಯಾಮೃತಮಯೇ
ದಧತ್ಯನ್ತಸ್ತತ್ತ್ವಂ ಕಿಮಪಿ ಯಮಿನಸ್ತತ್ ಕಿಲ ಭವಾನ್ ॥ ೨೫॥
- ಮನಃ (manaḥ)mind
- ಪ್ರತ್ಯಕ್ (pratyak)inward
- ಚಿತ್ತೇ (citte)in the consciousness
- ಸವಿಧಮ್ (savidham)together
- ಅವಿಧಾಯ (avidhāya)without placing
- ಆತ್ತ (ātta)controlled
- ಮರುತಃ (marutaḥ)breaths
- ಪ್ರಹೃಷ್ಯದ್ರೋಮಾಣಃ (prahṛṣyadromāṇaḥ)with hair standing on end (prahṛṣyat:thrilled | romāṇaḥ:hair)
- ಪ್ರಮದ-ಸಲಿಲೋತ್ಸಙ್ಗತಿ-ದೃಶಃ (pramada-salilotsaṅgati-dṛśaḥ)eyes filled with tears of joy (pramada:joy | salila:water | utsaṅgati:overflowing | dṛśaḥ:eyes)
- ಯದಾಲೋಕ್ಯ (yadālokya)having seen which
- ಆಹ್ಲಾದಂ (āhlādam)bliss
- ಹ್ರದ (hrada)lake
- ಇವ (iva)like
- ನಿಮಜ್ಯ (nimajya)immersed
- ಅಮೃತಮಯೇ (amṛtamaye)in nectar (amṛta:nectar | maye:in)
- ದಧತಿ (dadhati)hold
- ಅನ್ತಃ (antaḥ)within
- ತತ್ತ್ವಂ (tattvam)truth
- ಕಿಮಪಿ (kimapi)something
- ಯಮಿನಃ (yaminaḥ)ascetics
- ತತ್ (tat)that
- ಕಿಲ (kila)indeed
- ಭವಾನ್ (bhavān)you
ತ್ವಮರ್ಕಸ್ತ್ವಂ ಸೋಮಸ್ತ್ವಮಸಿ ಪವನಸ್ತ್ವಂ ಹುತವಹಃ
ತ್ವಮಾಪಸ್ತ್ವಂ ವ್ಯೋಮ ತ್ವಮು ಧರಣಿರಾತ್ಮಾ ತ್ವಮಿತಿ ಚ ।
ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಾಮೇವಂ ತ್ವಯಿ ಪರಿಣತಾ ಬಿಭ್ರತಿ ಗಿರಂ
ನ ವಿದ್ಮಸ್ತತ್ತತ್ತ್ವಂ ವಯಮಿಹ ತು ಯತ್ ತ್ವಂ ನ ಭವಸಿ ॥ ೨೬॥
ತ್ವಮಾಪಸ್ತ್ವಂ ವ್ಯೋಮ ತ್ವಮು ಧರಣಿರಾತ್ಮಾ ತ್ವಮಿತಿ ಚ ।
ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಾಮೇವಂ ತ್ವಯಿ ಪರಿಣತಾ ಬಿಭ್ರತಿ ಗಿರಂ
ನ ವಿದ್ಮಸ್ತತ್ತತ್ತ್ವಂ ವಯಮಿಹ ತು ಯತ್ ತ್ವಂ ನ ಭವಸಿ ॥ ೨೬॥
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ಅರ್ಕಃ (arkaḥ)sun
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ಸೋಮಃ (somaḥ)moon
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ಅಸಿ (asi)are
- ಪವನಃ (pavanaḥ)air
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ಹುತವಹಃ (hutavahaḥ)fire
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ಆಪಃ (āpaḥ)water
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ವ್ಯೋಮ (vyoma)sky
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ಧರಣಿಃ (dharaṇiḥ)earth
- ಆತ್ಮಾ (ātmā)self
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ಇತಿ (iti)thus
- ಚ (ca)and
- ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಾಮ್ (paricchinnām)limited
- ಏವಮ್ (evam)thus
- ತ್ವಯಿ (tvayi)in you
- ಪರಿಣತಾ (pariṇatā)transformed
- ಬಿಭ್ರತಿ (bibhrati)bear
- ಗಿರಂ (giraṃ)words
- ನ (na)not
- ವಿದ್ಮಃ (vidmaḥ)know
- ತತ್ತತ್ತ್ವಂ (tattattvaṃ)that essence (tat:that | tattvaṃ:essence)
- ವಯಮ್ (vayam)we
- ಇಹ (iha)here
- ತು (tu)but
- ಯತ್ (yat)which
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ನ (na)not
- ಭವಸಿ (bhavasi)are
ತ್ರಯೀಂ ತಿಸ್ರೋ ವೃತ್ತೀಸ್ತ್ರಿಭುವನಮಥೋ ತ್ರೀನಪಿ ಸುರಾನ್
ಅಕಾರಾದ್ಯೈರ್ವರ್ಣೈಸ್ತ್ರಿಭಿರಭಿದಧತ್ ತೀರ್ಣವಿಕೃತಿ ।
ತುರೀಯಂ ತೇ ಧಾಮ ಧ್ವನಿಭಿರವರುನ್ಧಾನಮಣುಭಿಃ
ಸಮಸ್ತ-ವ್ಯಸ್ತಂ ತ್ವಾಂ ಶರಣದ ಗೃಣಾತ್ಯೋಮಿತಿ ಪದಮ್ ॥ ೨೭॥
ಅಕಾರಾದ್ಯೈರ್ವರ್ಣೈಸ್ತ್ರಿಭಿರಭಿದಧತ್ ತೀರ್ಣವಿಕೃತಿ ।
ತುರೀಯಂ ತೇ ಧಾಮ ಧ್ವನಿಭಿರವರುನ್ಧಾನಮಣುಭಿಃ
ಸಮಸ್ತ-ವ್ಯಸ್ತಂ ತ್ವಾಂ ಶರಣದ ಗೃಣಾತ್ಯೋಮಿತಿ ಪದಮ್ ॥ ೨೭॥
- ತ್ರಯೀಂ (trayīṃ)threefold
- ತಿಸ್ರಃ (tisraḥ)three
- ವೃತ್ತಿಃ (vṛttiḥ)states
- ತ್ರಿಭುವನಮ್ (tribhuvanam)three worlds (tri:three | bhuvanam:worlds)
- ಅಥ (atha)and
- ತ್ರೀನ್ (trīn)three
- ಅಪಿ (api)also
- ಸುರಾನ್ (surān)gods
- ಅಕಾರಾದ್ಯೈಃ (akārādyaiḥ)beginning with 'a' (akāra:'a' | ādyaiḥ:beginning with)
- ವರ್ಣೈಃ (varṇaiḥ)letters
- ತ್ರಿಭಿಃ (tribhiḥ)by three
- ಅಭಿದಧತ್ (abhidadhat)expressing
- ತೀರ್ಣವಿಕೃತಿ (tīrṇavikṛti)transcending change (tīrṇa:transcending | vikṛti:change)
- ತುರೀಯಮ್ (turīyam)fourth state
- ತೇ (te)your
- ಧಾಮ (dhāma)abode
- ಧ್ವನಿಭಿಃ (dhvanibhiḥ)by sounds
- ಅವರುನ್ಧಾನ (avarundhāna)encompassing
- ಮಣುಭಿಃ (maṇubhiḥ)by atoms
- ಸಮಸ್ತ-ವ್ಯಸ್ತಮ್ (samasta-vyastam)entire and distinct (samasta:entire | vyastam:distinct)
- ತ್ವಾಮ್ (tvām)you
- ಶರಣದ (śaraṇada)grantor of refuge (śaraṇa:refuge | da:giver)
- ಗೃಣಾತಿ (gṛṇāti)praises
- ಓಮ್ (om)OM
- ಇತಿ (iti)thus
- ಪದಮ್ (padam)word
ಭವಃ ಶರ್ವೋ ರುದ್ರಃ ಪಶುಪತಿರಥೋಗ್ರಃ ಸಹಮಹಾನ್
ತಥಾ ಭೀಮೇಶಾನಾವಿತಿ ಯದಭಿಧಾನಾಷ್ಟಕಮಿದಮ್ ।
ಅಮುಷ್ಮಿನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಪ್ರವಿಚರತಿ ದೇವ ಶ್ರುತಿರಪಿ
ಪ್ರಿಯಾಯಾಸ್ಮೈಧಾಮ್ನೇ ಪ್ರಣಿಹಿತ-ನಮಸ್ಯೋಽಸ್ಮಿ ಭವತೇ ॥ ೨೮॥
ತಥಾ ಭೀಮೇಶಾನಾವಿತಿ ಯದಭಿಧಾನಾಷ್ಟಕಮಿದಮ್ ।
ಅಮುಷ್ಮಿನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಪ್ರವಿಚರತಿ ದೇವ ಶ್ರುತಿರಪಿ
ಪ್ರಿಯಾಯಾಸ್ಮೈಧಾಮ್ನೇ ಪ್ರಣಿಹಿತ-ನಮಸ್ಯೋಽಸ್ಮಿ ಭವತೇ ॥ ೨೮॥
- ಭವಃ (bhavaḥ)Bhava
- ಶರ್ವಃ (śarvaḥ)Sharva
- ರುದ್ರಃ (rudraḥ)Rudra
- ಪಶುಪತಿಃ (paśupatiḥ)Pashupati
- ಅಥ (atha)and
- ಉಗ್ರಃ (ugraḥ)Ugra
- ಸಹಮಹಾನ್ (sahamahān)Sahamahān
- ತಥಾ (tathā)also
- ಭೀಮೇಶಾನೌ (bhīmeśānau)Bhima and Ishana (bhīma:Bhima | īśāna:Ishana)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಯದ್ (yad)which
- ಅಭಿಧಾನಾಷ್ಟಕಮ್ (abhidhānāṣṭakam)eightfold names (abhidhāna:names | aṣṭakam:eightfold)
- ಇದಮ್ (idam)this
- ಅಮುಷ್ಮಿನ್ (amuṣmin)in this
- ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ (pratyekaṃ)individually
- ಪ್ರವಿಚರತಿ (pravicarati)discusses
- ದೇವ (deva)O God
- ಶ್ರುತಿಃ (śrutiḥ)Vedas
- ಅಪಿ (api)also
- ಪ್ರಿಯಾಯ (priyāya)dear
- ಅಸ್ಮೈ (asmai)to this
- ಧಾಮ್ನೇ (dhāmne)abode
- ಪ್ರಣಿಹಿತ-ನಮಸ್ಯಃ (praṇihita-namasyaḥ)salutation offered (praṇihita:offered | namasyaḥ:salutation)
- ಅಸ್ಮಿ (asmi)I am
- ಭವತೇ (bhavate)to you
ನಮೋ ನೇದಿಷ್ಠಾಯ ಪ್ರಿಯದವ ದವಿಷ್ಠಾಯ ಚ ನಮಃ
ನಮಃ ಕ್ಷೋದಿಷ್ಠಾಯ ಸ್ಮರಹರ ಮಹಿಷ್ಠಾಯ ಚ ನಮಃ ।
ನಮೋ ವರ್ಷಿಷ್ಠಾಯ ತ್ರಿನಯನ ಯವಿಷ್ಠಾಯ ಚ ನಮಃ
ನಮಃ ಸರ್ವಸ್ಮೈ ತೇ ತದಿದಮತಿಸರ್ವಾಯ ಚ ನಮಃ ॥ ೨೯॥
ನಮಃ ಕ್ಷೋದಿಷ್ಠಾಯ ಸ್ಮರಹರ ಮಹಿಷ್ಠಾಯ ಚ ನಮಃ ।
ನಮೋ ವರ್ಷಿಷ್ಠಾಯ ತ್ರಿನಯನ ಯವಿಷ್ಠಾಯ ಚ ನಮಃ
ನಮಃ ಸರ್ವಸ್ಮೈ ತೇ ತದಿದಮತಿಸರ್ವಾಯ ಚ ನಮಃ ॥ ೨೯॥
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ನೇದಿಷ್ಠಾಯ (nediṣṭhāya)to the nearest
- ಪ್ರಿಯದವ (priyadava)forest-lover (priya:beloved | dava:forest)
- ದವಿಷ್ಠಾಯ (daviṣṭhāya)to the farthest
- ಚ (ca)and
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ಕ್ಷೋದಿಷ್ಠಾಯ (kṣodiṣṭhāya)to the minutest
- ಸ್ಮರಹರ (smarahara)destroyer of Cupid (smara:Cupid | hara:destroyer)
- ಮಹಿಷ್ಠಾಯ (mahiṣṭhāya)to the biggest
- ಚ (ca)and
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ನಮೋ (namo)salutations
- ವರ್ಷಿಷ್ಠಾಯ (varṣiṣṭhāya)to the oldest
- ತ್ರಿನಯನ (trinayana)three-eyed one (tri:three | nayana:eye)
- ಯವಿಷ್ಠಾಯ (yaviṣṭhāya)to the youngest
- ಚ (ca)and
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ಸರ್ವಸ್ಮೈ (sarvasmai)to everything
- ತೇ (te)to you
- ತದಿದಮ್ (tadidam)this
- ಅತಿಸರ್ವಾಯ (atisarvāya)beyond everything
- ಚ (ca)and
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
ಬಹುಲ-ರಜಸೇ ವಿಶ್ವೋತ್ಪತ್ತೌ ಭವಾಯ ನಮೋ ನಮಃ
ಪ್ರಬಲ-ತಮಸೇ ತತ್ ಸಂಹಾರೇ ಹರಾಯ ನಮೋ ನಮಃ ।
ಜನ-ಸುಖಕೃತೇ ಸತ್ತ್ವೋದ್ರಿಕ್ತೌ ಮೃಡಾಯ ನಮೋ ನಮಃ
ಪ್ರಮಹಸಿ ಪದೇ ನಿಸ್ತ್ರೈಗುಣ್ಯೇ ಶಿವಾಯ ನಮೋ ನಮಃ ॥ ೩೦॥
ಪ್ರಬಲ-ತಮಸೇ ತತ್ ಸಂಹಾರೇ ಹರಾಯ ನಮೋ ನಮಃ ।
ಜನ-ಸುಖಕೃತೇ ಸತ್ತ್ವೋದ್ರಿಕ್ತೌ ಮೃಡಾಯ ನಮೋ ನಮಃ
ಪ್ರಮಹಸಿ ಪದೇ ನಿಸ್ತ್ರೈಗುಣ್ಯೇ ಶಿವಾಯ ನಮೋ ನಮಃ ॥ ೩೦॥
- ಬಹುಲ-ರಜಸೇ (bahula-rajase)abundant in rajas (bahula:abundant | rajase:in rajas)
- ವಿಶ್ವೋತ್ಪತ್ತೌ (viśvotpattau)in the creation of the world (viśva:world | utpattau:in creation)
- ಭವಾಯ (bhavāya)to Bhava
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ಪ್ರಬಲ-ತಮಸೇ (prabala-tamase)strong in tamas (prabala:strong | tamase:in tamas)
- ತತ್ (tat)that
- ಸಂಹಾರೇ (saṃhāre)in destruction
- ಹರಾಯ (harāya)to Hara
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ಜನ-ಸುಖಕೃತೇ (jana-sukhakṛte)for the happiness of people (jana:people | sukhakṛte:for happiness)
- ಸತ್ತ್ವೋದ್ರಿಕ್ತೌ (sattvodriktau)in the abundance of sattva (sattva:sattva | udriktau:in abundance)
- ಮೃಡಾಯ (mṛḍāya)to Mṛḍa
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ಪ್ರಮಹಸಿ (pramahasi)in the supreme
- ಪದೇ (pade)in the state
- ನಿಸ್ತ್ರೈಗುಣ್ಯೇ (nistraiguṇye)beyond three qualities (nis:beyond | trai:three | guṇye:qualities)
- ಶಿವಾಯ (śivāya)to Shiva
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
ಕೃಶ-ಪರಿಣತಿ-ಚೇತಃ ಕ್ಲೇಶವಶ್ಯಂ ಕ್ವ ಚೇದಂ
ಕ್ವ ಚ ತವ ಗುಣ-ಸೀಮೋಲ್ಲಙ್ಘಿನೀ ಶಶ್ವದೃದ್ಧಿಃ ।
ಇತಿ ಚಕಿತಮಮನ್ದೀಕೃತ್ಯ ಮಾಂ ಭಕ್ತಿರಾಧಾದ್
ವರದ ಚರಣಯೋಸ್ತೇ ವಾಕ್ಯ-ಪುಷ್ಪೋಪಹಾರಮ್ ॥ ೩೧॥
ಕ್ವ ಚ ತವ ಗುಣ-ಸೀಮೋಲ್ಲಙ್ಘಿನೀ ಶಶ್ವದೃದ್ಧಿಃ ।
ಇತಿ ಚಕಿತಮಮನ್ದೀಕೃತ್ಯ ಮಾಂ ಭಕ್ತಿರಾಧಾದ್
ವರದ ಚರಣಯೋಸ್ತೇ ವಾಕ್ಯ-ಪುಷ್ಪೋಪಹಾರಮ್ ॥ ೩೧॥
- ಕೃಶ (kṛśa)thin
- ಪರಿಣತಿ (pariṇati)matured
- ಚೇತಃ (cetaḥ)mind
- ಕ್ಲೇಶವಶ್ಯಮ್ (kleśavaśyam)subject to suffering (kleśa:suffering | vaśyam:subject to)
- ಕ್ವ (kva)where
- ಚ (ca)and
- ಇದಂ (idaṃ)this
- ಕ್ವ (kva)where
- ಚ (ca)and
- ತವ (tava)your
- ಗುಣ (guṇa)qualities
- ಸೀಮೋಲ್ಲಙ್ಘಿನೀ (sīmollaṅghinī)transcending limits (sīmā:limit | ullaṅghinī:transcending)
- ಶಶ್ವದೃದ್ಧಿಃ (śaśvadṛddhiḥ)ever-increasing prosperity (śaśvat:ever | ṛddhiḥ:prosperity)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಚಕಿತಮ್ (cakitam)fearful
- ಅಮನ್ದೀಕೃತ್ಯ (amandīkṛtya)making not slow (amanda:not slow | kṛtya:making)
- ಮಾಮ್ (mām)me
- ಭಕ್ತಿಃ (bhaktiḥ)devotion
- ಆಧಾತ್ (ādhāt)placed
- ವರದ (varada)boon-giver
- ಚರಣಯೋಃ (caraṇayoḥ)at the feet
- ತೇ (te)your
- ವಾಕ್ಯ (vākya)words
- ಪುಷ್ಪೋಪಹಾರಮ್ (puṣpopahāram)floral offering (puṣpa:flower | upahāram:offering)
ಅಸಿತ-ಗಿರಿ-ಸಮಂ ಸ್ಯಾತ್ ಕಜ್ಜಲಂ ಸಿನ್ಧು-ಪಾತ್ರೇ
ಸುರ-ತರುವರ-ಶಾಖಾ ಲೇಖನೀ ಪತ್ರಮುರ್ವೀ ।
ಲಿಖತಿ ಯದಿ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಶಾರದಾ ಸರ್ವಕಾಲಂ
ತದಪಿ ತವ ಗುಣಾನಾಮೀಶ ಪಾರಂ ನ ಯಾತಿ ॥ ೩೨॥
ಸುರ-ತರುವರ-ಶಾಖಾ ಲೇಖನೀ ಪತ್ರಮುರ್ವೀ ।
ಲಿಖತಿ ಯದಿ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಶಾರದಾ ಸರ್ವಕಾಲಂ
ತದಪಿ ತವ ಗುಣಾನಾಮೀಶ ಪಾರಂ ನ ಯಾತಿ ॥ ೩೨॥
- ಅಸಿತ (asita)dark
- ಗಿರಿ (giri)mountain
- ಸಮಂ (samaṃ)equal to
- ಸ್ಯಾತ್ (syāt)may be
- ಕಜ್ಜಲಂ (kajjalaṃ)ink
- ಸಿನ್ಧು (sindhu)ocean
- ಪಾತ್ರೇ (pātre)in the pot
- ಸುರ (sura)divine
- ತರುವರ (taruvara)best divine tree (taru:tree | vara:best)
- ಶಾಖಾ (śākhā)branch
- ಲೇಖನೀ (lekhanī)pen
- ಪತ್ರಮ್ (patram)paper
- ಉರ್ವೀ (urvī)earth
- ಲಿಖತಿ (likhati)writes
- ಯದಿ (yadi)if
- ಗೃಹೀತ್ವಾ (gṛhītvā)having taken
- ಶಾರದಾ (śāradā)Saraswati
- ಸರ್ವಕಾಲಂ (sarvakālaṃ)all the time (sarva:all | kālaṃ:time)
- ತದಪಿ (tadapi)even then
- ತವ (tava)your
- ಗುಣಾನಾಮ್ (guṇānām)qualities
- ಈಶ (īśa)O Lord
- ಪಾರಂ (pāraṃ)limit
- ನ (na)not
- ಯಾತಿ (yāti)reaches
ಅಸುರ-ಸುರ-ಮುನೀನ್ದ್ರೈರರ್ಚಿತಸ್ಯೇನ್ದು-ಮೌಲೇಃ
ಗ್ರಥಿತ-ಗುಣಮಹಿಮ್ನೋ ನಿರ್ಗುಣಸ್ಯೇಶ್ವರಸ್ಯ ।
ಸಕಲ-ಗಣ-ವರಿಷ್ಠಃ ಪುಷ್ಪದನ್ತಾಭಿಧಾನಃ
ರುಚಿರಮಲಘುವೃತ್ತೈಃ ಸ್ತೋತ್ರಮೇತಚ್ಚಕಾರ ॥ ೩೩॥
ಗ್ರಥಿತ-ಗುಣಮಹಿಮ್ನೋ ನಿರ್ಗುಣಸ್ಯೇಶ್ವರಸ್ಯ ।
ಸಕಲ-ಗಣ-ವರಿಷ್ಠಃ ಪುಷ್ಪದನ್ತಾಭಿಧಾನಃ
ರುಚಿರಮಲಘುವೃತ್ತೈಃ ಸ್ತೋತ್ರಮೇತಚ್ಚಕಾರ ॥ ೩೩॥
- ಅಸುರ (asura)demon
- ಸುರ (sura)god
- ಮುನೀನ್ದ್ರೈಃ (munīndraiḥ)by the great sages (muni:sage | indra:great)
- ಅರ್ಚಿತಸ್ಯ (arcitasya)worshipped
- ಇನ್ದು-ಮೌಲೇಃ (indu-mauleḥ)of the moon-crested (indu:moon | mauli:crest)
- ಗ್ರಥಿತ-ಗುಣಮಹಿಮ್ನಃ (grathita-guṇamahimnaḥ)of bound virtues and greatness (grathita:bound | guṇa:virtue | mahima:greatness)
- ನಿರ್ಗುಣಸ್ಯ (nirguṇasya)of the attributeless
- ಈಶ್ವರಸ್ಯ (īśvarasya)of the lord
- ಸಕಲ-ಗಣ-ವರಿಷ್ಠಃ (sakala-gaṇa-variṣṭhaḥ)best among all groups (sakala:all | gaṇa:groups | variṣṭha:best)
- ಪುಷ್ಪದನ್ತಾಭಿಧಾನಃ (puṣpadantābhidhānaḥ)named Pushpadanta (puṣpadanta:Pushpadanta | abhidhāna:named)
- ರುಚಿರಮಲಘುವೃತ್ತೈಃ (ruciramalaghuvṛttaiḥ)with charming, not short metres (rucira:charming | alaghu:not short | vṛttaiḥ:metres)
- ಸ್ತೋತ್ರಮ್ (stotram)hymn
- ಏತತ್ (etat)this
- ಚಕಾರ (cakāra)composed
ಅಹರಹರನವದ್ಯಂ ಧೂರ್ಜಟೇಃ ಸ್ತೋತ್ರಮೇತತ್
ಪಠತಿ ಪರಮಭಕ್ತ್ಯಾ ಶುದ್ಧ-ಚಿತ್ತಃ ಪುಮಾನ್ ಯಃ ।
ಸ ಭವತಿ ಶಿವಲೋಕೇ ರುದ್ರತುಲ್ಯಸ್ತಥಾಽತ್ರ
ಪ್ರಚುರತರ-ಧನಾಯುಃ ಪುತ್ರವಾನ್ ಕೀರ್ತಿಮಾಂಶ್ಚ ॥ ೩೪॥
ಪಠತಿ ಪರಮಭಕ್ತ್ಯಾ ಶುದ್ಧ-ಚಿತ್ತಃ ಪುಮಾನ್ ಯಃ ।
ಸ ಭವತಿ ಶಿವಲೋಕೇ ರುದ್ರತುಲ್ಯಸ್ತಥಾಽತ್ರ
ಪ್ರಚುರತರ-ಧನಾಯುಃ ಪುತ್ರವಾನ್ ಕೀರ್ತಿಮಾಂಶ್ಚ ॥ ೩೪॥
- ಅಹರಹರನವದ್ಯಂ (aharaharanavadyaṃ)daily faultless (ahara:daily | anavadyaṃ:faultless)
- ಧೂರ್ಜಟೇಃ (dhūrjaṭeḥ)of Dhūrjaṭi (Shiva)
- ಸ್ತೋತ್ರಮೇತತ್ (stotrametat)this hymn (stotram:hymn | etat:this)
- ಪಠತಿ (paṭhati)reads
- ಪರಮಭಕ್ತ್ಯಾ (paramabhaktyā)with great devotion (parama:great | bhaktyā:with devotion)
- ಶುದ್ಧ-ಚಿತ್ತಃ (śuddha-cittaḥ)pure-minded (śuddha:pure | cittaḥ:mind)
- ಪುಮಾನ್ (pumān)man
- ಯಃ (yaḥ)who
- ಸ (sa)he
- ಭವತಿ (bhavati)becomes
- ಶಿವಲೋಕೇ (śivaloke)in Shiva's domain (śiva:Shiva | loke:in the domain)
- ರುದ್ರತುಲ್ಯಃ (rudratulyaḥ)equal to Rudra (rudra:Rudra | tulyaḥ:equal to)
- ತಥಾಽತ್ರ (tathā'tra)and here (tathā:and | atra:here)
- ಪ್ರಚುರತರ-ಧನಾಯುಃ (pracuratara-dhanāyuḥ)abundant wealth and life (pracuratara:abundant | dhana:wealth | āyuḥ:life)
- ಪುತ್ರವಾನ್ (putravān)endowed with children
- ಕೀರ್ತಿಮಾಂಶ್ಚ (kīrtimāṃśca)and famous (kīrtimān:famous | ca:and)
ಮಹೇಶಾನ್ನಾಪರೋ ದೇವೋ ಮಹಿಮ್ನೋ ನಾಪರಾ ಸ್ತುತಿಃ ।
ಅಘೋರಾನ್ನಾಪರೋ ಮನ್ತ್ರೋ ನಾಸ್ತಿ ತತ್ತ್ವಂ ಗುರೋಃ ಪರಮ್ ॥ ೩೫॥
ಅಘೋರಾನ್ನಾಪರೋ ಮನ್ತ್ರೋ ನಾಸ್ತಿ ತತ್ತ್ವಂ ಗುರೋಃ ಪರಮ್ ॥ ೩೫॥
- ಮಹೇಶಾತ್ (maheśāt)than Mahesha
- ನ (na)not
- ಅಪರೋ (aparo)higher
- ದೇವಃ (devaḥ)God
- ಮಹಿಮ್ನಃ (mahimnaḥ)than greatness
- ನ (na)not
- ಅಪರಃ (aparaḥ)better
- ಸ್ತುತಿಃ (stutiḥ)hymn
- ಅಘೋರಾತ್ (aghorāt)than Aghora
- ನ (na)not
- ಅಪರೋ (aparo)greater
- ಮನ್ತ್ರಃ (mantraḥ)mantra
- ನಾಸ್ತಿ (nāsti)there is not
- ತತ್ತ್ವಮ್ (tattvam)truth
- ಗುರೋಃ (guroḥ)than teacher's
- ಪರಮ್ (param)beyond
ದೀಕ್ಷಾ ದಾನಂ ತಪಸ್ತೀರ್ಥಂ ಜ್ಞಾನಂ ಯಾಗಾದಿಕಾಃ ಕ್ರಿಯಾಃ ।
ಮಹಿಮ್ನಸ್ತವ ಪಾಠಸ್ಯ ಕಲಾಂ ನಾರ್ಹನ್ತಿ ಷೋಡಶೀಮ್ ॥ ೩೬॥
ಮಹಿಮ್ನಸ್ತವ ಪಾಠಸ್ಯ ಕಲಾಂ ನಾರ್ಹನ್ತಿ ಷೋಡಶೀಮ್ ॥ ೩೬॥
- ದೀಕ್ಷಾ (dīkṣā)initiation
- ದಾನಂ (dānaṃ)charity
- ತಪಃ (tapaḥ)penance
- ತೀರ್ಥಂ (tīrthaṃ)pilgrimage
- ಜ್ಞಾನಂ (jñānaṃ)spiritual knowledge
- ಯಾಗಾದಿಕಾಃ (yāgādikāḥ)sacrifices and similar acts (yāga:sacrifice | ādikāḥ:and similar acts)
- ಕ್ರಿಯಾಃ (kriyāḥ)acts
- ಮಹಿಮ್ನಸ್ತವ (mahimnastava)of the hymn's greatness (mahimnaḥ:of greatness | stava:hymn)
- ಪಾಠಸ್ಯ (pāṭhasya)of the reading
- ಕಲಾಂ (kalāṃ)one-sixteenth
- ನಾರ್ಹನ್ತಿ (nārhanti)do not yield
- ಷೋಡಶೀಮ್ (ṣoḍaśīm)sixteenth part
ಕುಸುಮದಶನ-ನಾಮಾ ಸರ್ವ-ಗನ್ಧರ್ವ-ರಾಜಃ
ಶಶಿಧರವರ-ಮೌಲೇರ್ದೇವದೇವಸ್ಯ ದಾಸಃ ।
ಸ ಖಲು ನಿಜ-ಮಹಿಮ್ನೋ ಭ್ರಷ್ಟ ಏವಾಸ್ಯ ರೋಷಾತ್
ಸ್ತವನಮಿದಮಕಾರ್ಷೀದ್ ದಿವ್ಯ-ದಿವ್ಯಂ ಮಹಿಮ್ನಃ ॥ ೩೭॥
ಶಶಿಧರವರ-ಮೌಲೇರ್ದೇವದೇವಸ್ಯ ದಾಸಃ ।
ಸ ಖಲು ನಿಜ-ಮಹಿಮ್ನೋ ಭ್ರಷ್ಟ ಏವಾಸ್ಯ ರೋಷಾತ್
ಸ್ತವನಮಿದಮಕಾರ್ಷೀದ್ ದಿವ್ಯ-ದಿವ್ಯಂ ಮಹಿಮ್ನಃ ॥ ೩೭॥
- ಕುಸುಮದಶನ-ನಾಮಾ (kusumadaśana-nāmā)named Kusumadanta (kusuma:flower | daśana:tooth | nāmā:named)
- ಸರ್ವ-ಗನ್ಧರ್ವ-ರಾಜಃ (sarva-gandharva-rājaḥ)king of all Gandharvas (sarva:all | gandharva:Gandharvas | rājaḥ:king)
- ಶಶಿಧರವರ-ಮೌಲೇಃ (śaśidharavara-mauleḥ)of the best moon-crested (śaśidhara:moon-crested | vara:best | mauleḥ:of the head)
- ದೇವದೇವಸ್ಯ (devadevasya)of the Lord of lords (deva:lord | devasya:of the lord)
- ದಾಸಃ (dāsaḥ)servant
- ಸ (sa)he
- ಖಲು (khalu)indeed
- ನಿಜ-ಮಹಿಮ್ನಃ (nija-mahimnaḥ)of his own glory (nija:own | mahimnaḥ:of glory)
- ಭ್ರಷ್ಟಃ (bhraṣṭaḥ)fallen
- ಏವ (eva)indeed
- ಅಸ್ಯ (asya)his
- ರೋಷಾತ್ (roṣāt)due to anger
- ಸ್ತವನಮ್ (stavanam)hymn
- ಇದಮ್ (idam)this
- ಅಕಾರ್ಷೀತ್ (akārṣīt)composed
- ದಿವ್ಯ-ದಿವ್ಯಂ (divya-divyaṃ)most divine (divya:divine | divyaṃ:most divine)
- ಮಹಿಮ್ನಃ (mahimnaḥ)of glory
ಸುರಗುರುಮಭಿಪೂಜ್ಯ ಸ್ವರ್ಗ-ಮೋಕ್ಷೈಕ-ಹೇತುಂ
ಪಠತಿ ಯದಿ ಮನುಷ್ಯಃ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿರ್ನಾನ್ಯ-ಚೇತಾಃ ।
ವ್ರಜತಿ ಶಿವ-ಸಮೀಪಂ ಕಿನ್ನರೈಃ ಸ್ತೂಯಮಾನಃ
ಸ್ತವನಮಿದಮಮೋಘಂ ಪುಷ್ಪದನ್ತಪ್ರಣೀತಮ್ ॥ ೩೮॥
ಪಠತಿ ಯದಿ ಮನುಷ್ಯಃ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿರ್ನಾನ್ಯ-ಚೇತಾಃ ।
ವ್ರಜತಿ ಶಿವ-ಸಮೀಪಂ ಕಿನ್ನರೈಃ ಸ್ತೂಯಮಾನಃ
ಸ್ತವನಮಿದಮಮೋಘಂ ಪುಷ್ಪದನ್ತಪ್ರಣೀತಮ್ ॥ ೩೮॥
- ಸುರಗುರುಮಭಿಪೂಜ್ಯ (suragurumabhipūjya)worshipping the teacher of gods (sura:gods | gurum:teacher | abhipūjya:worshipping)
- ಸ್ವರ್ಗ-ಮೋಕ್ಷೈಕ-ಹೇತುಂ (svarga-mokṣaika-hetuṃ)cause of heaven and liberation (svarga:heaven | mokṣa:liberation | eka:one | hetuṃ:cause)
- ಪಠತಿ (paṭhati)reads
- ಯದಿ (yadi)if
- ಮನುಷ್ಯಃ (manuṣyaḥ)a person
- ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿಃ (prāñjaliḥ)with folded hands
- ನ (na)not
- ಅನ್ಯ-ಚೇತಾಃ (anya-cetāḥ)with single-mindedness (anya:other | cetāḥ:mind)
- ವ್ರಜತಿ (vrajati)goes
- ಶಿವ-ಸಮೀಪಂ (śiva-samīpaṃ)near Shiva (śiva:Shiva | samīpaṃ:near)
- ಕಿನ್ನರೈಃ (kinnaraiḥ)by kinnaras
- ಸ್ತೂಯಮಾನಃ (stūyamānaḥ)being praised
- ಸ್ತವನಮಿದಮಮೋಘಂ (stavanamidamamoghaṃ)this unfailing hymn (stavanam:hymn | idam:this | amoghaṃ:unfailing)
- ಪುಷ್ಪದನ್ತಪ್ರಣೀತಮ್ (puṣpadantapraṇītam)composed by Pushpadanta (puṣpadanta:Pushpadanta | praṇītam:composed)
ಆಸಮಾಪ್ತಮಿದಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಪುಣ್ಯಂ ಗನ್ಧರ್ವ-ಭಾಷಿತಮ್ ।
ಅನೌಪಮ್ಯಂ ಮನೋಹಾರಿ ಸರ್ವಮೀಶ್ವರವರ್ಣನಮ್ ॥ ೩೯॥
ಅನೌಪಮ್ಯಂ ಮನೋಹಾರಿ ಸರ್ವಮೀಶ್ವರವರ್ಣನಮ್ ॥ ೩೯॥
- ಆಸಮಾಪ್ತಮ್ (āsamāptam)here ends
- ಇದಂ (idaṃ)this
- ಸ್ತೋತ್ರಂ (stotraṃ)hymn
- ಪುಣ್ಯಂ (puṇyaṃ)meritorious
- ಗನ್ಧರ್ವ-ಭಾಷಿತಮ್ (gandharva-bhāṣitam)uttered by the Gandharva (gandharva:Gandharva | bhāṣitam:uttered)
- ಅನೌಪಮ್ಯಮ್ (anaupamyam)incomparable
- ಮನೋಹಾರಿ (manohāri)charming
- ಸರ್ವಮ್ (sarvam)all
- ಈಶ್ವರವರ್ಣನಮ್ (īśvaravarṇanam)description of the great master (īśvara:great master | varṇanam:description)
ಇತ್ಯೇಷಾ ವಾಙ್ಮಯೀ ಪೂಜಾ ಶ್ರೀಮಚ್ಛಙ್ಕರ-ಪಾದಯೋಃ ।
ಅರ್ಪಿತಾ ತೇನ ದೇವೇಶಃ ಪ್ರೀಯತಾಂ ಮೇ ಸದಾಶಿವಃ ॥ ೪೦॥
ಅರ್ಪಿತಾ ತೇನ ದೇವೇಶಃ ಪ್ರೀಯತಾಂ ಮೇ ಸದಾಶಿವಃ ॥ ೪೦॥
- ಇತಿ (iti)thus
- ಏಷಾ (eṣā)this
- ವಾಙ್ಮಯೀ (vāṅmayī)in the form of words (vāk:speech | mayī:consisting of)
- ಪೂಜಾ (pūjā)worship
- ಶ್ರೀಮಚ್ಛಙ್ಕರ-ಪಾದಯೋಃ (śrīmacchaṅkara-pādayoḥ)at the feet of Shri Shankara (śrīmat:venerable | śaṅkara:Shankara | pādayoḥ:at the feet)
- ಅರ್ಪಿತಾ (arpitā)dedicated
- ತೇನ (tena)by this
- ದೇವೇಶಃ (deveśaḥ)lord of the gods (deva:god | īśaḥ:lord)
- ಪ್ರೀಯತಾಂ (prīyatām)be pleased
- ಮೇ (me)my
- ಸದಾಶಿವಃ (sadāśivaḥ)ever-auspicious (sadā:always | śivaḥ:auspicious)
ತವ ತತ್ತ್ವಂ ನ ಜಾನಾಮಿ ಕೀದೃಶೋಽಸಿ ಮಹೇಶ್ವರ ।
ಯಾದೃಶೋಽಸಿ ಮಹಾದೇವ ತಾದೃಶಾಯ ನಮೋ ನಮಃ ॥ ೪೧॥
ಯಾದೃಶೋಽಸಿ ಮಹಾದೇವ ತಾದೃಶಾಯ ನಮೋ ನಮಃ ॥ ೪೧॥
- ತವ (tava)your
- ತತ್ತ್ವಂ (tattvaṃ)truth
- ನ (na)not
- ಜಾನಾಮಿ (jānāmi)I know
- ಕೀದೃಶಃ (kīdṛśaḥ)what kind
- ಅಸಿ (asi)you are
- ಮಹೇಶ್ವರ (maheśvara)great God (mahā:great | īśvara:God)
- ಯಾದೃಶಃ (yādṛśaḥ)as you are
- ಅಸಿ (asi)you are
- ಮಹಾದೇವ (mahādeva)great God (mahā:great | deva:God)
- ತಾದೃಶಾಯ (tādṛśāya)to that nature
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
ಏಕಕಾಲಂ ದ್ವಿಕಾಲಂ ವಾ ತ್ರಿಕಾಲಂ ಯಃ ಪಠೇನ್ನರಃ ।
ಸರ್ವಪಾಪ-ವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಃ ಶಿವ ಲೋಕೇ ಮಹೀಯತೇ ॥ ೪೨॥
ಸರ್ವಪಾಪ-ವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಃ ಶಿವ ಲೋಕೇ ಮಹೀಯತೇ ॥ ೪೨॥
- ಏಕಕಾಲಂ (ekakālaṃ)once (eka:one | kālaṃ:time)
- ದ್ವಿಕಾಲಂ (dvikālaṃ)twice (dvi:two | kālaṃ:time)
- ವಾ (vā)or
- ತ್ರಿಕಾಲಂ (trikālaṃ)thrice (tri:three | kālaṃ:time)
- ಯಃ (yaḥ)who
- ಪಠೇನ್ನರಃ (paṭhennaraḥ)a man reads (paṭhet:reads | naraḥ:man)
- ಸರ್ವಪಾಪ-ವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಃ (sarvapāpa-vinirmuktaḥ)freed from all sins (sarva:all | pāpa:sins | vinirmuktaḥ:freed from)
- ಶಿವ (śiva)Shiva
- ಲೋಕೇ (loke)in the world
- ಮಹೀಯತೇ (mahīyate)is honored
ಶ್ರೀ ಪುಷ್ಪದನ್ತ-ಮುಖ-ಪಙ್ಕಜ-ನಿರ್ಗತೇನ
ಸ್ತೋತ್ರೇಣ ಕಿಲ್ಬಿಷ-ಹರೇಣ ಹರ-ಪ್ರಿಯೇಣ ।
ಕಣ್ಠಸ್ಥಿತೇನ ಪಠಿತೇನ ಸಮಾಹಿತೇನ
ಸುಪ್ರೀಣಿತೋ ಭವತಿ ಭೂತಪತಿರ್ಮಹೇಶಃ ॥ ೪೩॥
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀ ಪುಷ್ಪದನ್ತ ವಿರಚಿತಂ ಶಿವಮಹಿಮ್ನಃ
ಸ್ತೋತ್ರಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ ॥
ಸ್ತೋತ್ರೇಣ ಕಿಲ್ಬಿಷ-ಹರೇಣ ಹರ-ಪ್ರಿಯೇಣ ।
ಕಣ್ಠಸ್ಥಿತೇನ ಪಠಿತೇನ ಸಮಾಹಿತೇನ
ಸುಪ್ರೀಣಿತೋ ಭವತಿ ಭೂತಪತಿರ್ಮಹೇಶಃ ॥ ೪೩॥
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀ ಪುಷ್ಪದನ್ತ ವಿರಚಿತಂ ಶಿವಮಹಿಮ್ನಃ
ಸ್ತೋತ್ರಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ ॥
- ಶ್ರೀ (śrī)auspicious
- ಪುಷ್ಪದನ್ತ-ಮುಖ-ಪಙ್ಕಜ-ನಿರ್ಗತೇನ (puṣpadanta-mukha-paṅkaja-nirgaten)emerged from Pushpadanta's lotus-like mouth (puṣpadanta:Pushpadanta | mukha:mouth | paṅkaja:lotus | nirgaten:emerged from)
- ಸ್ತೋತ್ರೇಣ (stotreṇa)by the hymn
- ಕಿಲ್ಬಿಷ-ಹರೇಣ (kilbiṣa-hareṇa)remover of sins (kilbiṣa:sins | hareṇa:remover)
- ಹರ-ಪ್ರಿಯೇಣ (hara-priyeṇa)dear to Hara (hara:Hara (Shiva) | priyeṇa:dear to)
- ಕಣ್ಠಸ್ಥಿತೇನ (kaṇṭhasthitena)held in the throat
- ಪಠಿತೇನ (paṭhitena)recited
- ಸಮಾಹಿತೇನ (samāhitena)with concentration
- ಸುಪ್ರೀಣಿತೋ (suprīṇito)greatly pleased
- ಭವತಿ (bhavati)becomes
- ಭೂತಪತಿಃ (bhūtapatiḥ)lord of beings
- ಮಹೇಶಃ (maheśaḥ)Mahesha (Shiva)
- ಇತಿ (iti)thus
- ಶ್ರೀ (śrī)auspicious
- ಪುಷ್ಪದನ್ತ (puṣpadanta)Pushpadanta
- ವಿರಚಿತಂ (viracitaṃ)composed
- ಶಿವಮಹಿಮ್ನಃ (śivamahimnaḥ)of Shiva's greatness (śiva:Shiva | mahimnaḥ:greatness)
- ಸ್ತೋತ್ರಂ (stotraṃ)hymn
- ಸಮಾಪ್ತಮ್ (samāptam)completed
