Pitrus (Ancestors)

શ્રી પિતૃ ચાલીસા

(Shree Pitra Chalisa in Gujarati)

Also known as pitra chalisa · he pitaresvara apako de diyo asirvada

A Hindi chalisa addressed to the ancestors rather than to a god, and its logic is one of obligation instead of grace. What the ancestors did for the reciter is stated first, and it is not a favour but a fact: they gave him birth in a human womb, which is the one birth from which anything can be done. From that follows the line the whole piece turns on, that without discharging the debt owed to the ancestors there is no release. So the requests are for the road to be lit and for a hand to be put on the head, and the merit sought is the dust of their feet. Its opening verses set the order of a household rite exactly — Ganapati first, then the deity of the house, and only then the ancestors — which is how the Shraddha observances are actually performed.

॥ દોહા ॥
હે પિતરેશ્વર આપકો, દે દિયો આશીર્વાદ।
ચરણાશીશ નવા દિયો, રખદો સિર પર હાથ॥
સબસે પહલે ગણપત, પાછે ઘર કા દેવ મનાવા જી।
હે પિતરેશ્વર દયા રાખિયો, કરિયો મન કી ચાયા જી॥
॥ ચૌપાઈ ॥
પિતરેશ્વર કરો માર્ગ ઉજાગર।
ચરણ રજ કી મુક્તિ સાગર॥
પરમ ઉપકાર પિત્તરેશ્વર કીન્હા।
મનુષ્ય યોણિ મેં જન્મ દીન્હા॥
માતૃ-પિતૃ દેવ મનજો ભાવે।
સોઈ અમિત જીવન ફલ પાવે॥
જૈ-જૈ-જૈ પિત્તર જી સાઈં।
પિતૃ ઋણ બિન મુક્તિ નાહિં॥
ચારોં ઓર પ્રતાપ તુમ્હારા।
સંકટ મેં તેરા હી સહારા॥
નારાયણ આધાર સૃષ્ટિ કા।
પિત્તરજી અંશ ઉસી દૃષ્ટિ કા॥
પ્રથમ પૂજન પ્રભુ આજ્ઞા સુનાતે।
ભાગ્ય દ્વાર આપ હી ખુલવાતે॥
ઝુંઝુનૂ મેં દરબાર હૈ સાજે।
સબ દેવોં સંગ આપ વિરાજે॥
પ્રસન્ન હોય મનવાંછિત ફલ દીન્હા।
કુપિત હોય બુદ્ધિ હર લીન્હા॥
પિત્તર મહિમા સબસે ન્યારી।
જિસકા ગુણગાવે નર નારી॥
તીન મણ્ડ મેં આપ બિરાજે।
બસુ રુદ્ર આદિત્ય મેં સાજે॥
નાથ સકલ સંપદા તુમ્હારી।
મૈં સેવક સમેત સુત નારી॥
છપ્પન ભોગ નહીં હૈં ભાતે।
શુદ્ધ જલ સે હી તૃપ્ત હો જાતે॥
તુમ્હારે ભજન પરમ હિતકારી।
છોટે બડે સભી અધિકારી॥
ભાનુ ઉદય સંગ આપ પુજાવૈ।
પાંચ અઁજુલિ જલ રિઝાવે॥
ધ્વજ પતાકા મણ્ડ પે હૈ સાજે।
અખણ્ડ જ્યોતિ મેં આપ વિરાજે॥
સદિયોં પુરાની જ્યોતિ તુમ્હારી।
ધન્ય હુઈ જન્મ ભૂમિ હમારી॥
શહીદ હમારે યહાઁ પુજાતે।
માતૃ ભક્તિ સન્દેશ સુનાતે॥
જગત પિત્તરો સિદ્ધાન્ત હમારા।
ધર્મ જાતિ કા નહીં હૈ નારા॥
હિન્દુ, મુસ્લિમ, સિખ, ઈસાઈ।
સબ પૂજે પિત્તર ભાઈ॥
હિન્દુ વંશ વૃક્ષ હૈ હમારા।
જાન સે જ્યાદા હમકો પ્યારા॥
ગંગા યે મરુપ્રદેશ કી।
પિતૃ તર્પણ અનિવાર્ય પરિવેશ કી॥
બન્ધુ છોડના ઇનકે ચરણાઁ।
ઇન્હીં કી કૃપા સે મિલે પ્રભુ શરણા॥
ચૌદસ કો જાગરણ કરવાતે।
અમાવસ કો હમ ધોક લગાતે॥
જાત જડૂલા સભી મનાતે।
નાન્દીમુખ શ્રાદ્ધ સભી કરવાતે॥
ધન્ય જન્મ ભૂમિ કા વો ફૂલ હૈ।
જિસે પિતૃ મણ્ડલ કી મિલી ધૂલ હૈ॥
શ્રી પિત્તર જી ભક્ત હિતકારી।
સુન લીજે પ્રભુ અરજ હમારી॥
નિશદિન ધ્યાન ધરે જો કોઈ।
તા સમ ભક્ત ઔર નહીં કોઈ॥
તુમ અનાથ કે નાથ સહાઈ।
દીનન કે હો તુમ સદા સહાઈ॥
ચારિક વેદ પ્રભુ કે સાખી।
તુમ ભક્તન કી લજ્જા રાખી॥
નામ તુમ્હારો લેત જો કોઈ।
તા સમ ધન્ય ઔર નહીં કોઈ॥
જો તુમ્હારે નિત પાઁવ પલોટત।
નવોં સિદ્ધિ ચરણા મેં લોટત॥
સિદ્ધિ તુમ્હારી સબ મંગલકારી।
જો તુમ પે જાવે બલિહારી॥
જો તુમ્હારે ચરણા ચિત્ત લાવે।
તાકી મુક્તિ અવસી હો જાવે॥
સત્ય ભજન તુમ્હારો જો ગાવે।
સો નિશ્ચય ચારોં ફલ પાવે॥
તુમહિં દેવ કુલદેવ હમારે।
તુમ્હીં ગુરુદેવ પ્રાણ સે પ્યારે॥
સત્ય આસ મન મેં જો હોઈ।
મનવાંછિત ફલ પાવેં સોઈ॥
તુમ્હરી મહિમા બુદ્ધિ બડાઈ।
શેષ સહસ્ર મુખ સકે ન ગાઈ॥
મૈં અતિદીન મલીન દુખારી।
કરહુ કૌન વિધિ વિનય તુમ્હારી॥
અબ પિત્તર જી દયા દીન પર કીજૈ।
અપની ભક્તિ શક્તિ કછુ દીજૈ॥
॥ દોહા ॥
પિત્તરૌં કો સ્થાન દો, તીરથ ઔર સ્વયં ગ્રામ।
શ્રદ્ધા સુમન ચઢેં વહાં, પૂરણ હો સબ કામ॥
ઝુંઝુનૂ ધામ વિરાજે હૈં, પિત્તર હમારે મહાન।
દર્શન સે જીવન સફલ હો, પૂજે સકલ જહાન॥
જીવન સફલ જો ચાહિએ, ચલે ઝુંઝુનૂ ધામ।
પિત્તર ચરણ કી ધૂલ લે, હો જીવન સફલ મહાન॥

Explore More