Goddess Durga

ಶ್ರೀಚಣ್ಡೀರಹಸ್ಯಮ್ (ನೀಲಕಣ್ಠ ದೀಕ್ಷಿತ ವಿರಚಿತ)

(Shri Chandi Rahasyam in Kannada)

Nilakantha Dikshita

Also known as sri chandi rahasyam · shree chandi rahasyam · chandi rahasyam

Thirty-six verses by Nilakantha Dikshita, and the secret of the title is an argument rather than a rite. The hymn reads the Devi Mahatmya back against itself and gives every act in it to her. Vishnu, it says, fights only as her outer self; the splendours and weapons the gods held were fruitless in their own hands and bore fruit only once she took them up; whoever sacrifices to Indra worships her womb, to Agni her eyes, to the sun her feet. Mahisha, it claims, reached her highest state the instant her sole touched his head, and the trident that followed was mere excitement of battle; the condition Shumbha was given was a ruse, since she had never forgotten Mahesha. The closing verses set the reasoning down and ask only that she be gracious of her own accord.

॥ ಶ್ರೀಚಣ್ಡೀರಹಸ್ಯಮ್ ॥
ಯಚ್ಛಕ್ತಿಲೇಶಸಕೃದರ್ಪಣಪಾತ್ರಭಾವ-
ಮಾತ್ರಾದಪಿ ದ್ರುಹಿಣಶೌರಿಮಹೇಶ್ವರಾಣಾಮ್ ।
ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಯದಿ ಶ್ರುತಿಶತೈಃ ಪರಮಾತ್ಮಭಾವ-
ಸ್ತಾಮಮ್ಬ ದೇವಿ ಭವತೀ ಕಿಮಿತಿ ಸ್ತುವನ್ತು ॥ ೧॥
ಕೃತ್ವಾ ಮುಖಂ ಪಶುಪತಿರ್ಭವತೀ ಕಿಲೈಕಾಂ
ನಿರ್ಮಾತಿ ಪಾಲಯತಿ ಹನ್ತಿ ಜಗನ್ತಿ ದೇವಃ ।
ತಜ್ಜಾಮಿತಾವಿಪರಿವೃತ್ತಿಕೃತೇ ತಮೇವ
ಶಮ್ಭುಂ ಮುಖಂ ಕೃತವತೀ ಭವತೀತಿ ಮನ್ಯೇ ॥ ೨॥
ವಿಶ್ವಂ ನಿಯಚ್ಛತಿ ವಿಶೃಙ್ಖಲಚೇಷ್ಟಿತೋ ಯಃ
ಸೋಽಪಿ ತ್ವಯಾ ನಿಯಮನೀಯ ಇತಿ ಸ್ಫುಟಂ ನಃ ।
ವೈವಸ್ವತಂ ಚಿಕುರಭಾವಜುಷಂ ಯದಮ್ಬ
ಬಧ್ನಾಸಿ ವೇಣಿಕಬರೀಗ್ರಥನಾದಿಭೇದೈಃ ॥ ೩॥
ಭ್ರೂಕಿಙ್ಕರಾಣಿ ಭುವನಾನಿ ತವ ಭ್ರುವೌ ಚ
ಸನ್ಧ್ಯಾತ್ಮಿಕೇ ಇತಿ ಗೃಣನ್ತಿ ಯತೋಽತ ಏವ ।
ಕರ್ಮಾಣಿ ಮಾತರಿತರಾಣಿ ಕರೋತು ಮಾ ವಾ
ಸನ್ಧ್ಯಾಂ ಪುನರ್ಭಜತ ಏವ ಸಮಸ್ತಲೋಕಃ ॥ ೪॥
ಜಾತಾ ದೃಶೋ ಜನನಿ ಪಾವಕತೇಜಸೈವ
ತಿಸ್ರಸ್ತವೇತ್ಯಪಿ ಕಿಮಾಗಮಬೋಧ್ಯಮೇತತ್ ।
ಪಾಪಾನ್ಯಪಾಙ್ಗವಲನೈಃ ಪರಿಮಾರ್ಜತೀನಾಂ
ತಾಸಾಂ ಚ ಪಾವಕಪದೇ ವಿಚಿಕಿತ್ಸತೇ ಕಃ ॥ ೫॥
ಮೂಲ್ಯಂ ನ ಯಸ್ಯ ಭುವನಾನಿ ಚತುರ್ದಶಾಪಿ
ಮುಕ್ತಾಫಲಂ ವಹತಿ ತತ್ತವ ನಾಸಿಕೇತಿ ।
ಚಿತ್ರೀಯತೇ ಕಿಮಪಿ ಚೇತಸಿ ಮೇ ನ ಮಾತಃ
ಕಿಂ ರಾಜರಾಜಪದವೀಂ ಭಜತಾಮಲಭ್ಯಮ್ ॥ ೬॥
ನಾಸಾಧಿಕಾರಮಿಹ ಗನ್ಧವಹಾತ್ಮಕತ್ವಂ
ದೇವಿ ಶ್ರುತೀ ಸ್ವಯಮಪಾಹರತಾಂ ಭವತ್ಯಾಃ ।
ಸರ್ವಾಃ ಶ್ರುತೀರಪಿ ತು ಸಾ ಸ್ವವಶೇ ಚಕಾರ
ಕಿಂ ದುರ್ಲಭಂ ತ್ರಿಷು ಜಗತ್ಸು ಧನೇಶ್ವರಾಣಾಮ್ ॥ ೭॥
ಪ್ರಾಞ್ಚೋ ಜಗಜ್ಜನನಿ ಯೇ ಪತಯಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ
ತೇ ದೇವಿ ಸಂವವೃತಿರೇ ದಶನಾತ್ಮನಾ ತೇ ।
ನೋ ಚೇತ್ತದನ್ತಿಕತಲೇ ರಸನಾಗ್ರಭಾಗೇ
ಕಿಂ ಭಾರತೀ ವಸತಿ ಕಿಙ್ಕರತಾಂ ಗತೇವ ॥ ೮॥
ಸ್ವೇನಾತ್ಮನಾ ಮುರರಿಪುರ್ದನುಜೈರ್ವಿಗೃಹ್ಯ
ವಾರಾನ್ ಕತೀಹ ನ ಬಭಾರ ಪರಾಙ್ಮುಖತ್ವಮ್ ।
ಓಜಾಯಿತುಂ ಸ ನಿರಪಾಯಮುಪಾಯವೇದೀ
ಬಾಹ್ಯಾತ್ಮನಾ ಪರಿಣತೋ ನಿಯತಂ ಭವತ್ಯಾಃ ॥ ೯॥
ವರ್ಷನ್ ಕರೋ ಮಹಿಷಮರ್ದನಿ ತೇ ವಸೂನಿ
ಪ್ರಸ್ತೂಯತಾಂ ಕವಿಜನೈರ್ನ ಮಮಾದ್ಭುತಂ ತತ್ ।
ಆಸಾದಿತಾ ವಸುಭಿರಙ್ಗುಲಿತಾ ಯದೀಯಾ
ಕಸ್ತಸ್ಯ ಶಂಸ ವಸುವರ್ಷವಿಧೌ ಪ್ರಯಾಸಃ ॥ ೧೦॥
ಸೋಮೇಽಮೃತಂ ಕತಿಚಿದೇವ ಪುರಾ ಲಭನ್ತೇ
ತಲ್ಲಭ್ಯಮಸ್ತು ಜಗತಾಮಿತಿ ತರ್ಕಯನ್ತ್ಯಾ ।
ನೀತಃ ಪಯೋಧರದಶಾಂ ಸ ಶಿವೇ ತ್ವಯಾ ಯ-
ದಸ್ಮಾದೃಶಾಮಯಮತರ್ಕಿತಭಾಗ್ಯಯೋಗಃ ॥ ೧೧॥
ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಶಾಪಭವಯಾ ತ್ರಪಯಾ ಮಹತ್ಯಾ
ಪ್ರಾಗಾಸ್ತ ಯಃ ಕ್ವಚನ ದೇವಿ ಸರಸ್ಯದೃಶ್ಯಃ ।
ನೂನಂ ಸ ಏಷ ವಿಬುಧಾಧಿಪತಿರ್ಭವತ್ಯಾಃ
ಪ್ರಾಪ್ತೋ ವಲಗ್ನಪದವೀಮಧುನಾಪ್ಯದೃಶ್ಯಃ ॥ ೧೨॥
ಪಾದೌ ಬಭೂವ ತವ ಪದ್ಮಭವಸ್ತತಃ ಕಿಂ
ಬಾಹ್ಯಾತ್ಮನಾ ಪರಿಣನಾಮ ಹರಿಸ್ತತಃ ಕಿಮ್ ।
ಸಿದ್ಧಾ ನಿತಮ್ಬವಿಧಯಾ ವಸುಧಾ ಯದಾ ತೇ
ಸಿದ್ಧಸ್ತದಾ ಪುರಹರಸ್ಯ ಮನೋರಥೋಽಯಮ್ ॥ ೧೩॥
ಯದ್ವಾರುಣಂ ಕಥಿತಮೂರುಯುಗಂ ಸಜಙ್ಘ-
ಮಿನ್ದೀವರಚ್ಛದಸಕಾನ್ತಿ ನ ವಾರುಣಂ ತತ್ ।
ಪ್ರಾಚೇತಸಂ ತದಿಹ ವರ್ಣಯಿತುಂ ಕ್ಷಮೇತ
ಪ್ರಾಚೇತಸಂ ಕವಿಕುಲಪ್ರಥಮಂ ವಿನಾ ಕಃ ॥ ೧೪॥
ವಕ್ತ್ರೈರಕೃತ್ರಿಮವಚಾಂಸಿ ವಹನ್ ವಿಷಣ್ಣೋ
ವೇಧಾಶ್ಚಿರಂ ವಿಪರಿಣಮ್ಯ ಪದಾತ್ಮನಾ ತೇ ।
ಸನ್ಧಾರ್ಯತೇಽದ್ಯ ಶಿರಸಾ ಸಕಲೈರಮೀಭಿಃ
ಕ್ಲಿಷ್ಟಶ್ಚಿರಾತ್ ಕಿಮುಪಯಾತು ನ ಜಾತು ಹರ್ಷಮ್ ॥ ೧೫॥
ಬಾಹ್ಯಂ ತಮೋ ಹರತಿ ಯಸ್ತಪನಃ ಕಥಞ್ಚಿ-
ತ್ಪಾದೌ ತವಾಙ್ಗುಲಿತಯಾಮ್ಬ ಭಜನ್ ಸ ಏವ ।
ಅನ್ತಸ್ತಮಾಂಸಿ ಚ ಹರತ್ಯತಿದುರ್ಹರಾಣಿ
ಕಿಂ ಸೇನ್ಯಸೇವನವಿಧಿರ್ನ ಕರೋತಿ ಪುಂಸಾಮ್ ॥ ೧೬॥
ದೇವೇಷು ವಾಸವಮುಖೇಷು ನಿಜಾಂ ನಿಧಾಯ
ಶಕ್ತಿಂ ಯದಮ್ಬ ಸಮಯೇ ಪುನರಗ್ರಹೀಸ್ತ್ವಮ್ ।
ಕರ್ಪೂರಭಾಜನನಯಾದಧುನಾಪಿ ತೇ ತೇ
ಕೀರ್ತಿಂ ವಹನ್ತಿ ಕಿಯತೀಮಪಿ ತಾವತೈವ ॥ ೧೭॥
ತೇಜಾಂಸಿ ಚ ಪ್ರಹರಣಾನಿ ಚ ಯಾನಿ ಯಾನಿ
ದೇವೇಷು ದೇವಿ ನಿಹಿತಾನಿ ಪುರಾ ಭವತ್ಯಾ ।
ತಾನ್ಯೇವ ನಿಷ್ಫಲತರಾಣಿ ತದಾಶ್ರಿತಾನಿ
ತ್ವತ್ಸ್ವೀಕೃತಾನಿ ಫಲವನ್ತಿ ಬಭೂವುರಿತ್ಥಮ್ ॥ ೧೮॥
ಶತ್ತ್ಯಾ ಯಯಾ ದಿವಿಚರಾ ಅತಿಶೇರತೇಽಸ್ಮಾನ್
ಸಾ ಚ ತ್ವಮಿತ್ಯವಗತಃ ಸಕಲೈಶ್ಚ ತನ್ತ್ರೈಃ ।
ಕಿಂ ತ್ವಂ ವಿಚಾರಕುಶಲೈರಸಿ ಸೇವನೀಯಾ
ಕಿಂ ದೇವತಾಸ್ತವ ಋಜೀಷದಶಾಂ ಪ್ರಪನ್ನಾಃ ॥ ೧೯॥
ಇನ್ದ್ರಂ ಯಜನ್ತು ತವ ಗರ್ಭಮುಪಾಸತೇ ತೇ
ವಹ್ನಿಂ ಯಜನ್ತು ನಯನೇ ತವ ತರ್ಪಯನ್ತಿ ।
ಭಾನುಂ ನಮನ್ತು ವಿನಮನ್ತಿ ಪದಾಮ್ಬುಜಂ ತೇ
ಸರ್ವಂ ಜಗನ್ನನು ಸಮರ್ಚತಿ ಸರ್ವಥಾ ತ್ವಾಮ್ ॥ ೨೦॥
ಕೇಚಿತ್ ಪ್ರತೀಕಮಿತರೇ ತು ಸಮಗ್ರರೂಪ-
ಮಾರಾಧಯನ್ತಿ ತವ ಯೇ ಪುನರಾಸ್ತಿಕಾಃ ಸ್ಯುಃ ।
ನಾಸ್ತಿಕ್ಯವಾದನಿರತಾ ನರಕೇ ಪತನ್ತೋ-
ಽಪ್ಯಮ್ಬ ಸ್ತುವನ್ತಿ ಚಿಕುರಾತ್ಮಕಮನ್ತಕೇನ ॥ ೨೧॥
ಶೌರಿಂ ವಿಬೋಧ್ಯ ಸಮರಾಯ ತಮುದ್ಯಮಯ್ಯ
ವ್ಯಾಮೋಹ್ಯ ದಾನವವರೌ ಕೃತಸಂವಿಧಾನಾ ।
ಮಾತಸ್ತ್ವಮೇವ ಮಧುಕೈಟಭಯೋರ್ನಿಹನ್ತ್ರೀ
ಶಾರ್ಙ್ಗೀ ಕೃತೇ ಭವತಿ ಶಸ್ತ್ರಪದಾಭಿಷಿಕ್ತಃ ॥ ೨೨॥
ದೈತ್ಯೌ ವರಂ ವಿತರತೋ ನಿಜನಾಶರೂಪಂ
ದೈತ್ಯಾರಯೇ ತ್ರಿಜಗತಾಂ ವರದೋ ವರಾರ್ಥೀ ।
ಇತ್ಥಂ ಪ್ರಚೋದಿತಧಿಯಾಂ ಕ್ಷಮಮೀಶ್ವರತ್ವಂ
ವೃತ್ತೇಷು ಕಿಂ ನ ಸಚಿವೋಽಪಿ ನೃಪಂ ನಿಯುಙ್ಕ್ತೇ ॥ ೨೩॥
ನ್ಯಸ್ತಂ ಯದಾ ಶಿರಸಿ ಪಾದತಲಂ ಭವತ್ಯಾ
ಲಬ್ಧಂ ತದೈವ ಮಹಿಷೇಣ ಪರಂ ಪದಂ ತೇ ।
ಹನ್ತುಂ ಪುನರ್ಯದಿದಮಾದದಿಷೇ ತ್ರಿಶೂಲಂ
ತತ್ತೇ ಜಗಜ್ಜನನಿ ಸಙ್ಗರಸಮ್ಭ್ರಮೇಣ ॥ ೨೪॥
ಕಸ್ತ್ವಾಂ ರಣೇ ಜಯತು ಕಸ್ತವ ಹನ್ತು ದರ್ಪಂ
ಕೋ ವಾಸ್ತು ತೇ ಪ್ರತಿಭಟೋ ಭವಿತಾ ಪತಿಃ ಕಃ ।
ದೈತ್ಯಂ ಪ್ರತಾರಯಿತುಮೇವ ಕೃತೋಽಭ್ಯುಪಾಯೋ
ದೇವಂ ನ ವಿಸ್ಮೃತವತೀ ಭವತೀ ಮಹೇಶಮ್ ॥ ೨೫॥
ಚಣ್ಡಿ ದ್ವಿಷಸ್ತವ ನಿಪೇತುರಪೇತಕೃತ್ಯಾ-
ಶ್ಚಣ್ಡಾಟ್ಟಹಾಸನಿನದೈರಿತಿ ನಾದ್ಭುತಂ ನಃ ।
ದೃಷ್ಟಕ್ರಿಯಸ್ತ್ರಿಷು ಪುರೇಷು ತವಾಪ್ರಸಿದ್ಧೋ
ಮನ್ದಸ್ಮಿತಾರ್ಧಮಹಿಮಾ ನ ಹಿ ಮಾದೃಶಾನಾಮ್ ॥ ೨೬॥
ಕರ್ಮಾಣಿ ಯಾನಿ ದಶ ತೇ ಜನಭೀಷಣಾನಿ
ಕಲ್ಯಾಣದಾನಿ ಭಜತಾಮಭಿಜಾನತಾಂ ವಾ ।
ತೈರೇವ ವಿಶ್ವಮಖಿಲಂ ಪರಿವೃತ್ತಿಭೇದೈ-
ರ್ಬಧ್ನಾಸಿ ಮುಞ್ಚಸಿ ಚ ಕುಞ್ಚಿಕಯೇವ ಯನ್ತ್ರಮ್ ॥ ೨೭॥
ಅನ್ವಾಸಿತಂ ಹರಿಹರದ್ರುಹಿಣೈಃ ಸದಾರೈ-
ರ್ಜಾಮಾತೃಭಿಸ್ತನುಭವೈರ್ದುಹಿತುಃ ಸುತೈಶ್ಚ ।
ಅಗ್ರೋಪವೇಶಿತಜಗಜ್ಜನನೀಸಮಾಜ-
ಮಾರಾಧಯೇ ಜನನಿ ರೂಪಮನುತ್ತರಂ ತೇ ॥ ೨೮॥
ಸರ್ವಾನುಕಮ್ಪನಪರಂ ಸ್ವಕೃತೋಪದೇಶೈಃ
ಸಾರ್ವಜ್ಞಗರ್ವಶಮನಂ ತರುಣೇನ್ದುಮೌಲೇಃ ।
ಸತ್ತ್ವೈಕಸಾರಮಕೃತೋಕ್ತಿಪಥಾನುಸಾರಂ
ಸಾರಸ್ವತಂ ವಪುರಿದಂ ತವ ಚಿನ್ತಯಾಮಃ ॥ ೨೯॥
ನನ್ದಾತ್ಮಜೇತಿ ನನು ವರ್ಷಸಿ ಹೇಮರಾಶಿಂ
ಶಾಕಮ್ಭರೀತಿ ಶಮಯಸ್ಯುದರೋಪಸರ್ಗಾನ್ ।
ಯೋಗೀಶ್ವರೀತಿ ಪರಿಹೃತ್ಯ ಭಯಾನಿ ಭಕ್ತಾನ್
ಮಾತೇವ ಪಾಯಯಸಿ ಕಾಮದುಘೌ ಸ್ತನೌ ತೇ ॥ ೩೦॥
ಇಚ್ಛಾತ್ಮಿಕಾ ಪುರಹರಸ್ಯ ಚಿದಾತ್ಮಿಕಾ ಚ
ಶಕ್ತಿಸ್ತ್ರಿಲೋಕವಿದಿತೇ ನ ಹಿ ತತ್ರ ಶಙ್ಕಾ ।
ತೇ ಚಾರ್ಚಿತೇ ಜನಯತಃ ಕಿಲ ಯತ್ಪ್ರಸಾದಂ
ತಾಮಾಶ್ರಯೇ ಭಗವತಃ ಕೃತಿಶಕ್ತಿಮಾಮ್ಬಾಮ್ ॥ ೩೧॥
ತ್ವಂ ಚೇತನಾಸಿ ಹೃದಯಂ ತ್ವಮಸಿ ಪ್ರಜಾನಾಂ
ತ್ವಂ ವೃತ್ತಯೋ ಧೃತಿಮತಿಪ್ರಮುಖಾಸ್ತದೀಯಾಃ ।
ಕೈಃ ಸಾಧನೈರಭಿಮುಖೀಕರಣಂ ತವ ಸ್ಯಾತ್
ಸ್ವೇನೈವ ದೇವಿ ದಯಸೇ ಯದಿ ತದ್ದಯೇಥಾಃ ॥ ೩೨॥
ತ್ವತ್ಪೂಜನಂ ಯದಿಹ ಜಾನದಜಾನದರ್ಹಂ
ಮಾತಶ್ಚಕರ್ಥ ಮಹತೀ ಕಿಲ ಚಾತುರೀಯಮ್ ।
ಜಾನದ್ಭಿರೇವ ಭವತೀ ಯದಿ ಪೂಜನೀಯಾ
ಲುಪ್ಯೇತ ಪೂಜನಕಥೈವ ಜಗತ್ತ್ರಯೇ ತೇ ॥ ೩೩॥
ಯಾವತ್ಪರತ್ವಮಖಿಲಾಗಮಬೋಧಿತಂ ತೇ
ತಾವತ್ತತಃ ಶತಗುಣಂ ಚ ಸುಖಾಶ್ರಯಾಸಿ ।
ವೇದಾಸ್ತ್ವದರ್ಚನವಿಧಾನಪರಾ ಹಿ ನೋ ಚೇ-
ದಮ್ಬ ಸ್ಯುರಬ್ಧಿತರಣೋಕ್ತಿವದಪ್ರಮಾಣಮ್ ॥ ೩೪॥
ಪ್ರಾಜ್ಞಾನಭಿಜ್ಞಸುಲಭಾಂ ಪರಿಪೂರ್ಣಶಕ್ತಿ-
ಮವ್ಯಾಜಭೂತಕರುಣಾಪರಿಣಾಮರೂಪಾಮ್ ।
ಅಮ್ಬಾಂ ಮನಾಗಪಿ ಮನಸ್ಯವಲಮ್ಬಮಾನಾ
ಧೀರಾ ನ ಬಿಭ್ಯತಿ ಕಥಞ್ಚಿದಿತೋಽಮುತೋ ವಾ ॥ ೩೫॥
ಅಭ್ಯರ್ಥನೀಯಮಖಿಲಂ ಭವದಾಶ್ರಿತಾನಾ-
ಮಭ್ಯರ್ಥಿತಂ ಪ್ರಥಮಮೇವ ಹಿ ದೇವಸಙ್ಘೈಃ ।
ಅಮ್ಬ ಸ್ಮರನ್ಸಫಲಯಾಮ್ಯವಶಿಷ್ಟಮಾಯು-
ರಙ್ಗಾನಿ ತೇ ಭುವನಮಙ್ಗಲಮಙ್ಗಲಾನಿ ॥ ೩೬॥
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀನೀಲಕಣ್ಠದೀಕ್ಷಿತವಿರಚಿತಂ ಚಣ್ಡೀರಹಸ್ಯಂ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಮ್ ॥

Explore More