Lord Adishesha (Ananta Naga)

শ্ৰী আদিশেষ স্তৱম্ (অনন্ত নাগ স্তুতি)

(Sri Adisesha Stavam in Assamese)

Also known as shri adisesha stotram · shree adisesha stotram · adisesha stotram

Verses to Adishesha, and the argument in them is grammatical before it is devotional. The word shesha means what is left over, and the third verse turns that into a theology: Shri's lord rests upon Shesha, and everything that moves and does not move is shesha to him — so the serpent's name is offered as the first illustration of the relation between God and everything else. Around that the verses build the image carefully. Ten thousand hoods make a footstool at Vishnu's lotus feet; a thousand hoods light a jewelled hall with the heaps of gems in them; he becomes a throne and then makes a canopy of that same row of hoods; and he turns his own coils into a couch for Madhava to sleep on. The last compares the dark form lying in his lap to the moon at the spring festival.

॥ শ্ৰী আদিশেষ স্তৱম্ ॥
শ্ৰীমদ্ৱিষ্ণুপদাম্ভোজ পীঠাযুত ফণাতলম্ ।
শেষত্ৱৈক স্ৱৰূপং তং আদিশেষমুপাস্মহে ॥ ১ ॥
অনন্তাং দধতং শীৰ্ষৈঃ অনন্তশযনাযিতম্ ।
অনন্তে চ পদে ভান্তং তং অনন্তমুপাস্মহে ॥ ২ ॥
শেষে শ্ৰিযঃপতিস্তস্য শেষভূতং চৰাচৰম্ ।
প্ৰথমোদাহৃতিং তত্ৰ শ্ৰীমন্তং শেষমাশ্ৰযে ॥ ৩ ॥
ৱন্দে সহস্ৰস্থূণাখ্য শ্ৰীমহামণিমণ্ডপম্ ।
ফণা সহস্ৰৰত্নৌঘৈঃ দীপযন্তং ফণীশ্ৱৰম্ ॥ ৪ ॥
শেষঃ সিংহাসনী ভূত্ৱা ছত্ৰযিত্ৱা ফণাৱলিম্ ।
ৱীৰাসনেনোপৱিষ্টে শ্ৰীশেঽস্মিন্নধিকং বভৌ ॥ ৫ ॥
পৰ্যঙ্কীকৃত্য ভোগং স্ৱং স্ৱপন্তং তত্ৰ মাধৱম্ ।
সেৱমানং সহস্ৰাক্ষং নাগৰাজমুপাস্মহে ॥ ৬ ॥
শৰদভ্ৰৰুচিঃ স্ৱাঙ্ক শযিত শ্যামসুন্দৰা ।
শেষস্য মূৰ্তিৰাভাতি চৈত্ৰপৰ্ৱ শশাঙ্কৱত্ ॥ ৭ ॥
সৌমিত্ৰী ভূয ৰামস্য গুণৈৰ্দাস্যমুপাগতঃ ।
শেষত্ৱানুগুণং শেষঃ তস্যাসীন্নিত্যকিঙ্কৰঃ ॥ ৮ ॥
অত্ত্ৱালোকান্ লযাম্বোধৌ যদা শিশযিষুৰ্হৰিঃ ।
ৱটপত্ৰতনুঃ শেষঃ তল্পং তস্যাভৱত্তদা ॥ ৯ ॥
পাদুকীভূত ৰামস্য তদাজ্ঞাং পৰিপালযন্ ।
পাৰতন্ত্ৰ্যেঽতি শেষে ত্ৱং শেষ তাং জানকীমপি ॥ ১০ ॥
চিৰং ৱিহৃত্য ৱিপিনে সুখং স্ৱপিতুমিচ্ছতোঃ ।
সীতাৰাঘৱযোৰাসেদুপধানাং ফণীশ্ৱৰঃ ॥ ১১ ॥
দেৱকীগৰ্ভমাৱিশ্য হৰেস্ত্ৰাতাসি শেষ ভোঃ ।
সত্সন্তানাৰ্থিনস্তস্মাত্ ত্ৱত্প্ৰতিষ্টাং ৱিতন্ৱতে ॥ ১২ ॥
গৃহীত্ৱা স্ৱশিশুং যাতি ৱসুদেৱে ৱ্ৰজং দ্ৰুতম্ ।
ৱৰ্ষ ত্ৰী ভূয শেষ ত্ৱং তং ৰিৰক্ষিষুৰন্ৱগাঃ ॥ ১৩ ॥
প্ৰসূনদ্ভিঃ ফণাৰত্নৈঃ নিকুঞ্জে ভূয ভোগিৰাট্ ।
ৰাধামাধৱযোৰাসীত্ সঙ্কেতস্থানমুত্তমম্ ॥ ১৪ ॥
ভগৱচ্ছেষভূতৈস্ত্ৱং অশেষৈঃ শেষ গীযসে ।
আদিশেষ ইতি শ্ৰীমান্ সাৰ্থকং নাম তে ততঃ ॥ ১৫ ॥
অনন্তশ্চাস্মি নাগানাং ইতি গীতাসু সন্নুতঃ ।
অনন্তোঽনন্তকৈঙ্কৰ্য সম্পদাপ্যেত্যনন্ত তাম্ ॥ ১৬ ॥
অহো ৱিৱিধৰোঽপ্যেষঃ শেষঃ শ্ৰীপতি সেৱনাত্ ।
সহস্ৰশীৰ্ষ্যোঽনন্তোঽভূত্ সহস্ৰাক্ষঃ সহস্ৰপাত্ ॥ ১৭ ॥
হৰেঃ শ্ৰীপাদ চিহ্নানি ধত্তে শীৰ্ষৈঃ ফণীশ্ৱৰঃ ।
চিহ্নানি স্ৱামিনো দাসৈঃ ধৰ্তৱ্যানিতি বোধযন্ ॥ ১৮ ॥
অনন্ত সেৱিনঃ সৰ্ৱে জীৰ্ণাং ত্ৱচমিৱোৰগঃ ।
ৱিমুচ্য ৱিষযাসক্তিং শেষত্ৱে কুৰ্ৱতে ৰতিম্ ॥ ১৯ ॥
শ্ৰী শ্ৰীশনায সাহস্ৰীং যুগপত্পৰিকীৰ্তযন্ ।
সহস্ৰৱদনঃ শেষো নূনং দ্ৱিৰসনোঽভৱত্ ॥ ২০ ॥
অন্যোন্য ৱৈৰমুত্সৃজ্য ফণীশ্ৱৰ খগেশ্ৱৰৌ ।
শযনং ৱাহনং ৱিষ্ণোঃ অভূতাং ত্ৱত্পদাশ্ৰযৌ ॥ ২১ ॥
ৱপুঃ শব্দমনোদোষান্ৱিৰস্য শৃতিগোচৰম্ ।
দৰ্শযন্তং পৰব্ৰহ্মং তং শেষং সমুপাস্মহে ॥ ২২ ॥
শেষতল্পেন ৰঙ্গেশঃ শেষাদ্ৰৌ ৱেঙ্কটেশ্ৱৰঃ ।
হস্তি কালেশ্ৱৰঃ শেষ ভূষণেন ৱিৰাজতে ॥ ২৩ ॥
ভৱত্পাদুকাত্ৱং তে মহত্ত্ৱা পাদুকো গুণঃ ।
শিৰসা ধাৰযন্তি ত্ৱাং ভক্ত্যা শেষযঃ স মে ॥ ২৪ ॥
ভাগৱত শেষতাযাঃ মহত্ত্ৱমাৱেদযন্নযং শেষঃ ।
গুৰুৰস্য ৱামপাদে ৱিষ্ণোৰ্ৱাহস্য ৱীৰকটকমাভূত্ ॥ ২৫ ॥
শেষঃ পীতাম্বৰং ৱিষ্ণোঃ তদ্ৱিষ্ণুধৃতমম্বৰম্ ।
শেষৱস্ত্ৰমিতি খ্যাত্যা ভক্ত সম্মান্যতাং গতম্ ॥ ২৬ ॥
দুৰ্মতিং জননীং ত্যক্ত্ৱা শ্ৰীপতিং শৰণং গতঃ ।
তেন দত্ত্ৱাভযোঽনন্তঃ তস্যাসেন্নিত্যকিঙ্কৰঃ ॥ ২৭ ॥
গৰ্গায মুনযে জ্যোতিৰ্ৱিদ্যাং যঃ সমুপাদিশত্ ।
দেৱৰ্ষিগণসম্পূজ্যং তং অনন্তমুপাস্মহে ॥ ২৮ ॥
ৱন্দেঽনন্তং মুদাভান্তং ৰুচা শ্ৱেতং সুৰাৰ্চিতম্ ।
হৰিপাদাব্জ শৰণং তদীযাস্যাব্জ তোষণম্ ॥ ২৯ ॥
শ্ৰীমতে ৱিষ্ণুভক্তায শঙ্খচক্ৰাদিধাৰিণে ।
ৱাৰুণী কীৰ্তি সহিতাযানন্তাযাস্তু মঙ্গলম্ ॥ ৩০ ॥
॥ ফলশ্ৰুতি ॥
ইমং স্তুতিং অনন্তস্য ভক্ত্যা নিত্যং পঠন্তি যে ।
সৰ্পবাধা ন তেষাং স্যাত্ পুত্ৰিণঃ স্যুঃ হৰেঃ প্ৰিযাঃ ॥ ৩১ ॥
॥ ইতি শ্ৰীআদিশেষ স্তৱম্ সম্পূৰ্ণম্ ॥

Explore More