Lord Adishesha (Ananta Naga)

ശ്രീ ആദിശേഷ സ്തവമ് (അനന്ത നാഗ സ്തുതി)

(Sri Adisesha Stavam in Malayalam)

Also known as shri adisesha stotram · shree adisesha stotram · adisesha stotram

Verses to Adishesha, and the argument in them is grammatical before it is devotional. The word shesha means what is left over, and the third verse turns that into a theology: Shri's lord rests upon Shesha, and everything that moves and does not move is shesha to him — so the serpent's name is offered as the first illustration of the relation between God and everything else. Around that the verses build the image carefully. Ten thousand hoods make a footstool at Vishnu's lotus feet; a thousand hoods light a jewelled hall with the heaps of gems in them; he becomes a throne and then makes a canopy of that same row of hoods; and he turns his own coils into a couch for Madhava to sleep on. The last compares the dark form lying in his lap to the moon at the spring festival.

॥ ശ്രീ ആദിശേഷ സ്തവമ് ॥
ശ്രീമദ്വിഷ്ണുപദാമ്ഭോജ പീഠായുത ഫണാതലമ് ।
ശേഷത്വൈക സ്വരൂപം തം ആദിശേഷമുപാസ്മഹേ ॥ ൧ ॥
അനന്താം ദധതം ശീര്ഷൈഃ അനന്തശയനായിതമ് ।
അനന്തേ ച പദേ ഭാന്തം തം അനന്തമുപാസ്മഹേ ॥ ൨ ॥
ശേഷേ ശ്രിയഃപതിസ്തസ്യ ശേഷഭൂതം ചരാചരമ് ।
പ്രഥമോദാഹൃതിം തത്ര ശ്രീമന്തം ശേഷമാശ്രയേ ॥ ൩ ॥
വന്ദേ സഹസ്രസ്ഥൂണാഖ്യ ശ്രീമഹാമണിമണ്ഡപമ് ।
ഫണാ സഹസ്രരത്നൌഘൈഃ ദീപയന്തം ഫണീശ്വരമ് ॥ ൪ ॥
ശേഷഃ സിംഹാസനീ ഭൂത്വാ ഛത്രയിത്വാ ഫണാവലിമ് ।
വീരാസനേനോപവിഷ്ടേ ശ്രീശേഽസ്മിന്നധികം ബഭൌ ॥ ൫ ॥
പര്യങ്കീകൃത്യ ഭോഗം സ്വം സ്വപന്തം തത്ര മാധവമ് ।
സേവമാനം സഹസ്രാക്ഷം നാഗരാജമുപാസ്മഹേ ॥ ൬ ॥
ശരദഭ്രരുചിഃ സ്വാങ്ക ശയിത ശ്യാമസുന്ദരാ ।
ശേഷസ്യ മൂര്തിരാഭാതി ചൈത്രപര്വ ശശാങ്കവത് ॥ ൭ ॥
സൌമിത്രീ ഭൂയ രാമസ്യ ഗുണൈര്ദാസ്യമുപാഗതഃ ।
ശേഷത്വാനുഗുണം ശേഷഃ തസ്യാസീന്നിത്യകിങ്കരഃ ॥ ൮ ॥
അത്ത്വാലോകാന് ലയാമ്ബോധൌ യദാ ശിശയിഷുര്ഹരിഃ ।
വടപത്രതനുഃ ശേഷഃ തല്പം തസ്യാഭവത്തദാ ॥ ൯ ॥
പാദുകീഭൂത രാമസ്യ തദാജ്ഞാം പരിപാലയന് ।
പാരതന്ത്ര്യേഽതി ശേഷേ ത്വം ശേഷ താം ജാനകീമപി ॥ ൧൦ ॥
ചിരം വിഹൃത്യ വിപിനേ സുഖം സ്വപിതുമിച്ഛതോഃ ।
സീതാരാഘവയോരാസേദുപധാനാം ഫണീശ്വരഃ ॥ ൧൧ ॥
ദേവകീഗര്ഭമാവിശ്യ ഹരേസ്ത്രാതാസി ശേഷ ഭോഃ ।
സത്സന്താനാര്ഥിനസ്തസ്മാത് ത്വത്പ്രതിഷ്ടാം വിതന്വതേ ॥ ൧൨ ॥
ഗൃഹീത്വാ സ്വശിശും യാതി വസുദേവേ വ്രജം ദ്രുതമ് ।
വര്ഷ ത്രീ ഭൂയ ശേഷ ത്വം തം രിരക്ഷിഷുരന്വഗാഃ ॥ ൧൩ ॥
പ്രസൂനദ്ഭിഃ ഫണാരത്നൈഃ നികുഞ്ജേ ഭൂയ ഭോഗിരാട് ।
രാധാമാധവയോരാസീത് സങ്കേതസ്ഥാനമുത്തമമ് ॥ ൧൪ ॥
ഭഗവച്ഛേഷഭൂതൈസ്ത്വം അശേഷൈഃ ശേഷ ഗീയസേ ।
ആദിശേഷ ഇതി ശ്രീമാന് സാര്ഥകം നാമ തേ തതഃ ॥ ൧൫ ॥
അനന്തശ്ചാസ്മി നാഗാനാം ഇതി ഗീതാസു സന്നുതഃ ।
അനന്തോഽനന്തകൈങ്കര്യ സമ്പദാപ്യേത്യനന്ത താമ് ॥ ൧൬ ॥
അഹോ വിവിധരോഽപ്യേഷഃ ശേഷഃ ശ്രീപതി സേവനാത് ।
സഹസ്രശീര്ഷ്യോഽനന്തോഽഭൂത് സഹസ്രാക്ഷഃ സഹസ്രപാത് ॥ ൧൭ ॥
ഹരേഃ ശ്രീപാദ ചിഹ്നാനി ധത്തേ ശീര്ഷൈഃ ഫണീശ്വരഃ ।
ചിഹ്നാനി സ്വാമിനോ ദാസൈഃ ധര്തവ്യാനിതി ബോധയന് ॥ ൧൮ ॥
അനന്ത സേവിനഃ സര്വേ ജീര്ണാം ത്വചമിവോരഗഃ ।
വിമുച്യ വിഷയാസക്തിം ശേഷത്വേ കുര്വതേ രതിമ് ॥ ൧൯ ॥
ശ്രീ ശ്രീശനായ സാഹസ്രീം യുഗപത്പരികീര്തയന് ।
സഹസ്രവദനഃ ശേഷോ നൂനം ദ്വിരസനോഽഭവത് ॥ ൨൦ ॥
അന്യോന്യ വൈരമുത്സൃജ്യ ഫണീശ്വര ഖഗേശ്വരൌ ।
ശയനം വാഹനം വിഷ്ണോഃ അഭൂതാം ത്വത്പദാശ്രയൌ ॥ ൨൧ ॥
വപുഃ ശബ്ദമനോദോഷാന്വിരസ്യ ശൃതിഗോചരമ് ।
ദര്ശയന്തം പരബ്രഹ്മം തം ശേഷം സമുപാസ്മഹേ ॥ ൨൨ ॥
ശേഷതല്പേന രങ്ഗേശഃ ശേഷാദ്രൌ വേങ്കടേശ്വരഃ ।
ഹസ്തി കാലേശ്വരഃ ശേഷ ഭൂഷണേന വിരാജതേ ॥ ൨൩ ॥
ഭവത്പാദുകാത്വം തേ മഹത്ത്വാ പാദുകോ ഗുണഃ ।
ശിരസാ ധാരയന്തി ത്വാം ഭക്ത്യാ ശേഷയഃ സ മേ ॥ ൨൪ ॥
ഭാഗവത ശേഷതായാഃ മഹത്ത്വമാവേദയന്നയം ശേഷഃ ।
ഗുരുരസ്യ വാമപാദേ വിഷ്ണോര്വാഹസ്യ വീരകടകമാഭൂത് ॥ ൨൫ ॥
ശേഷഃ പീതാമ്ബരം വിഷ്ണോഃ തദ്വിഷ്ണുധൃതമമ്ബരമ് ।
ശേഷവസ്ത്രമിതി ഖ്യാത്യാ ഭക്ത സമ്മാന്യതാം ഗതമ് ॥ ൨൬ ॥
ദുര്മതിം ജനനീം ത്യക്ത്വാ ശ്രീപതിം ശരണം ഗതഃ ।
തേന ദത്ത്വാഭയോഽനന്തഃ തസ്യാസേന്നിത്യകിങ്കരഃ ॥ ൨൭ ॥
ഗര്ഗായ മുനയേ ജ്യോതിര്വിദ്യാം യഃ സമുപാദിശത് ।
ദേവര്ഷിഗണസമ്പൂജ്യം തം അനന്തമുപാസ്മഹേ ॥ ൨൮ ॥
വന്ദേഽനന്തം മുദാഭാന്തം രുചാ ശ്വേതം സുരാര്ചിതമ് ।
ഹരിപാദാബ്ജ ശരണം തദീയാസ്യാബ്ജ തോഷണമ് ॥ ൨൯ ॥
ശ്രീമതേ വിഷ്ണുഭക്തായ ശങ്ഖചക്രാദിധാരിണേ ।
വാരുണീ കീര്തി സഹിതായാനന്തായാസ്തു മങ്ഗലമ് ॥ ൩൦ ॥
॥ ഫലശ്രുതി ॥
ഇമം സ്തുതിം അനന്തസ്യ ഭക്ത്യാ നിത്യം പഠന്തി യേ ।
സര്പബാധാ ന തേഷാം സ്യാത് പുത്രിണഃ സ്യുഃ ഹരേഃ പ്രിയാഃ ॥ ൩൧ ॥
॥ ഇതി ശ്രീആദിശേഷ സ്തവമ് സമ്പൂര്ണമ് ॥

Explore More