Lord Adishesha (Ananta Naga)

ஶ்ரீ ஆதிஶேஷ ஸ்தவம் (அநந்த நாக ஸ்துதி)

(Sri Adisesha Stavam in Tamil)

Also known as shri adisesha stotram · shree adisesha stotram · adisesha stotram

Verses to Adishesha, and the argument in them is grammatical before it is devotional. The word shesha means what is left over, and the third verse turns that into a theology: Shri's lord rests upon Shesha, and everything that moves and does not move is shesha to him — so the serpent's name is offered as the first illustration of the relation between God and everything else. Around that the verses build the image carefully. Ten thousand hoods make a footstool at Vishnu's lotus feet; a thousand hoods light a jewelled hall with the heaps of gems in them; he becomes a throne and then makes a canopy of that same row of hoods; and he turns his own coils into a couch for Madhava to sleep on. The last compares the dark form lying in his lap to the moon at the spring festival.

॥ ஶ்ரீ ஆதிஶேஷ ஸ்தவம் ॥
ஶ்ரீமத்விஷ்ணுபதாம்போஜ பீடாயுத பணாதலம் ।
ஶேஷத்வைக ஸ்வரூபம் தம் ஆதிஶேஷமுபாஸ்மஹே ॥ ௧ ॥
அநந்தாம் தததம் ஶீர்ஷைஃ அநந்தஶயநாயிதம் ।
அநந்தே ச பதே பாந்தம் தம் அநந்தமுபாஸ்மஹே ॥ ௨ ॥
ஶேஷே ஶ்ரியஃபதிஸ்தஸ்ய ஶேஷபூதம் சராசரம் ।
ப்ரதமோதாஹ்ரு'திம் தத்ர ஶ்ரீமந்தம் ஶேஷமாஶ்ரயே ॥ ௩ ॥
வந்தே ஸஹஸ்ரஸ்தூணாக்ய ஶ்ரீமஹாமணிமண்டபம் ।
பணா ஸஹஸ்ரரத்நௌகைஃ தீபயந்தம் பணீஶ்வரம் ॥ ௪ ॥
ஶேஷஃ ஸிம்ஹாஸநீ பூத்வா சத்ரயித்வா பணாவலிம் ।
வீராஸநேநோபவிஷ்டே ஶ்ரீஶே'ஸ்மிந்நதிகம் பபௌ ॥ ௫ ॥
பர்யங்கீக்ரு'த்ய போகம் ஸ்வம் ஸ்வபந்தம் தத்ர மாதவம் ।
ஸேவமாநம் ஸஹஸ்ராக்ஷம் நாகராஜமுபாஸ்மஹே ॥ ௬ ॥
ஶரதப்ரருசிஃ ஸ்வாங்க ஶயித ஶ்யாமஸுந்தரா ।
ஶேஷஸ்ய மூர்திராபாதி சைத்ரபர்வ ஶஶாங்கவத் ॥ ௭ ॥
ஸௌமித்ரீ பூய ராமஸ்ய குணைர்தாஸ்யமுபாகதஃ ।
ஶேஷத்வாநுகுணம் ஶேஷஃ தஸ்யாஸீந்நித்யகிங்கரஃ ॥ ௮ ॥
அத்த்வாலோகாந் லயாம்போதௌ யதா ஶிஶயிஷுர்ஹரிஃ ।
வடபத்ரதநுஃ ஶேஷஃ தல்பம் தஸ்யாபவத்ததா ॥ ௯ ॥
பாதுகீபூத ராமஸ்ய ததாஜ்ஞாம் பரிபாலயந் ।
பாரதந்த்ர்யே'தி ஶேஷே த்வம் ஶேஷ தாம் ஜாநகீமபி ॥ ௧௦ ॥
சிரம் விஹ்ரு'த்ய விபிநே ஸுகம் ஸ்வபிதுமிச்சதோஃ ।
ஸீதாராகவயோராஸேதுபதாநாம் பணீஶ்வரஃ ॥ ௧௧ ॥
தேவகீகர்பமாவிஶ்ய ஹரேஸ்த்ராதாஸி ஶேஷ போஃ ।
ஸத்ஸந்தாநார்திநஸ்தஸ்மாத் த்வத்ப்ரதிஷ்டாம் விதந்வதே ॥ ௧௨ ॥
க்ரு'ஹீத்வா ஸ்வஶிஶும் யாதி வஸுதேவே வ்ரஜம் த்ருதம் ।
வர்ஷ த்ரீ பூய ஶேஷ த்வம் தம் ரிரக்ஷிஷுரந்வகாஃ ॥ ௧௩ ॥
ப்ரஸூநத்பிஃ பணாரத்நைஃ நிகுஞ்ஜே பூய போகிராட் ।
ராதாமாதவயோராஸீத் ஸங்கேதஸ்தாநமுத்தமம் ॥ ௧௪ ॥
பகவச்சேஷபூதைஸ்த்வம் அஶேஷைஃ ஶேஷ கீயஸே ।
ஆதிஶேஷ இதி ஶ்ரீமாந் ஸார்தகம் நாம தே ததஃ ॥ ௧௫ ॥
அநந்தஶ்சாஸ்மி நாகாநாம் இதி கீதாஸு ஸந்நுதஃ ।
அநந்தோ'நந்தகைங்கர்ய ஸம்பதாப்யேத்யநந்த தாம் ॥ ௧௬ ॥
அஹோ விவிதரோ'ப்யேஷஃ ஶேஷஃ ஶ்ரீபதி ஸேவநாத் ।
ஸஹஸ்ரஶீர்ஷ்யோ'நந்தோ'பூத் ஸஹஸ்ராக்ஷஃ ஸஹஸ்ரபாத் ॥ ௧௭ ॥
ஹரேஃ ஶ்ரீபாத சிஹ்நாநி தத்தே ஶீர்ஷைஃ பணீஶ்வரஃ ।
சிஹ்நாநி ஸ்வாமிநோ தாஸைஃ தர்தவ்யாநிதி போதயந் ॥ ௧௮ ॥
அநந்த ஸேவிநஃ ஸர்வே ஜீர்ணாம் த்வசமிவோரகஃ ।
விமுச்ய விஷயாஸக்திம் ஶேஷத்வே குர்வதே ரதிம் ॥ ௧௯ ॥
ஶ்ரீ ஶ்ரீஶநாய ஸாஹஸ்ரீம் யுகபத்பரிகீர்தயந் ।
ஸஹஸ்ரவதநஃ ஶேஷோ நூநம் த்விரஸநோ'பவத் ॥ ௨௦ ॥
அந்யோந்ய வைரமுத்ஸ்ரு'ஜ்ய பணீஶ்வர ககேஶ்வரௌ ।
ஶயநம் வாஹநம் விஷ்ணோஃ அபூதாம் த்வத்பதாஶ்ரயௌ ॥ ௨௧ ॥
வபுஃ ஶப்தமநோதோஷாந்விரஸ்ய ஶ்ரு'திகோசரம் ।
தர்ஶயந்தம் பரப்ரஹ்மம் தம் ஶேஷம் ஸமுபாஸ்மஹே ॥ ௨௨ ॥
ஶேஷதல்பேந ரங்கேஶஃ ஶேஷாத்ரௌ வேங்கடேஶ்வரஃ ।
ஹஸ்தி காலேஶ்வரஃ ஶேஷ பூஷணேந விராஜதே ॥ ௨௩ ॥
பவத்பாதுகாத்வம் தே மஹத்த்வா பாதுகோ குணஃ ।
ஶிரஸா தாரயந்தி த்வாம் பக்த்யா ஶேஷயஃ ஸ மே ॥ ௨௪ ॥
பாகவத ஶேஷதாயாஃ மஹத்த்வமாவேதயந்நயம் ஶேஷஃ ।
குருரஸ்ய வாமபாதே விஷ்ணோர்வாஹஸ்ய வீரகடகமாபூத் ॥ ௨௫ ॥
ஶேஷஃ பீதாம்பரம் விஷ்ணோஃ தத்விஷ்ணுத்ரு'தமம்பரம் ।
ஶேஷவஸ்த்ரமிதி க்யாத்யா பக்த ஸம்மாந்யதாம் கதம் ॥ ௨௬ ॥
துர்மதிம் ஜநநீம் த்யக்த்வா ஶ்ரீபதிம் ஶரணம் கதஃ ।
தேந தத்த்வாபயோ'நந்தஃ தஸ்யாஸேந்நித்யகிங்கரஃ ॥ ௨௭ ॥
கர்காய முநயே ஜ்யோதிர்வித்யாம் யஃ ஸமுபாதிஶத் ।
தேவர்ஷிகணஸம்பூஜ்யம் தம் அநந்தமுபாஸ்மஹே ॥ ௨௮ ॥
வந்தே'நந்தம் முதாபாந்தம் ருசா ஶ்வேதம் ஸுரார்சிதம் ।
ஹரிபாதாப்ஜ ஶரணம் ததீயாஸ்யாப்ஜ தோஷணம் ॥ ௨௯ ॥
ஶ்ரீமதே விஷ்ணுபக்தாய ஶங்கசக்ராதிதாரிணே ।
வாருணீ கீர்தி ஸஹிதாயாநந்தாயாஸ்து மங்கலம் ॥ ௩௦ ॥
॥ பலஶ்ருதி ॥
இமம் ஸ்துதிம் அநந்தஸ்ய பக்த்யா நித்யம் படந்தி யே ।
ஸர்பபாதா ந தேஷாம் ஸ்யாத் புத்ரிணஃ ஸ்யுஃ ஹரேஃ ப்ரியாஃ ॥ ௩௧ ॥
॥ இதி ஶ்ரீஆதிஶேஷ ஸ்தவம் ஸம்பூர்ணம் ॥

Explore More