Lord Adishesha (Ananta Naga)

శ్రీ ఆదిశేష స్తవమ్ (అనన్త నాగ స్తుతి)

(Sri Adisesha Stavam in Telugu)

Also known as shri adisesha stotram · shree adisesha stotram · adisesha stotram

Verses to Adishesha, and the argument in them is grammatical before it is devotional. The word shesha means what is left over, and the third verse turns that into a theology: Shri's lord rests upon Shesha, and everything that moves and does not move is shesha to him — so the serpent's name is offered as the first illustration of the relation between God and everything else. Around that the verses build the image carefully. Ten thousand hoods make a footstool at Vishnu's lotus feet; a thousand hoods light a jewelled hall with the heaps of gems in them; he becomes a throne and then makes a canopy of that same row of hoods; and he turns his own coils into a couch for Madhava to sleep on. The last compares the dark form lying in his lap to the moon at the spring festival.

॥ శ్రీ ఆదిశేష స్తవమ్ ॥
శ్రీమద్విష్ణుపదామ్భోజ పీఠాయుత ఫణాతలమ్ ।
శేషత్వైక స్వరూపం తం ఆదిశేషముపాస్మహే ॥ ౧ ॥
అనన్తాం దధతం శీర్షైః అనన్తశయనాయితమ్ ।
అనన్తే చ పదే భాన్తం తం అనన్తముపాస్మహే ॥ ౨ ॥
శేషే శ్రియఃపతిస్తస్య శేషభూతం చరాచరమ్ ।
ప్రథమోదాహృతిం తత్ర శ్రీమన్తం శేషమాశ్రయే ॥ ౩ ॥
వన్దే సహస్రస్థూణాఖ్య శ్రీమహామణిమణ్డపమ్ ।
ఫణా సహస్రరత్నౌఘైః దీపయన్తం ఫణీశ్వరమ్ ॥ ౪ ॥
శేషః సింహాసనీ భూత్వా ఛత్రయిత్వా ఫణావలిమ్ ।
వీరాసనేనోపవిష్టే శ్రీశేఽస్మిన్నధికం బభౌ ॥ ౫ ॥
పర్యఙ్కీకృత్య భోగం స్వం స్వపన్తం తత్ర మాధవమ్ ।
సేవమానం సహస్రాక్షం నాగరాజముపాస్మహే ॥ ౬ ॥
శరదభ్రరుచిః స్వాఙ్క శయిత శ్యామసున్దరా ।
శేషస్య మూర్తిరాభాతి చైత్రపర్వ శశాఙ్కవత్ ॥ ౭ ॥
సౌమిత్రీ భూయ రామస్య గుణైర్దాస్యముపాగతః ।
శేషత్వానుగుణం శేషః తస్యాసీన్నిత్యకిఙ్కరః ॥ ౮ ॥
అత్త్వాలోకాన్ లయామ్బోధౌ యదా శిశయిషుర్హరిః ।
వటపత్రతనుః శేషః తల్పం తస్యాభవత్తదా ॥ ౯ ॥
పాదుకీభూత రామస్య తదాజ్ఞాం పరిపాలయన్ ।
పారతన్త్ర్యేఽతి శేషే త్వం శేష తాం జానకీమపి ॥ ౧౦ ॥
చిరం విహృత్య విపినే సుఖం స్వపితుమిచ్ఛతోః ।
సీతారాఘవయోరాసేదుపధానాం ఫణీశ్వరః ॥ ౧౧ ॥
దేవకీగర్భమావిశ్య హరేస్త్రాతాసి శేష భోః ।
సత్సన్తానార్థినస్తస్మాత్ త్వత్ప్రతిష్టాం వితన్వతే ॥ ౧౨ ॥
గృహీత్వా స్వశిశుం యాతి వసుదేవే వ్రజం ద్రుతమ్ ।
వర్ష త్రీ భూయ శేష త్వం తం రిరక్షిషురన్వగాః ॥ ౧౩ ॥
ప్రసూనద్భిః ఫణారత్నైః నికుఞ్జే భూయ భోగిరాట్ ।
రాధామాధవయోరాసీత్ సఙ్కేతస్థానముత్తమమ్ ॥ ౧౪ ॥
భగవచ్ఛేషభూతైస్త్వం అశేషైః శేష గీయసే ।
ఆదిశేష ఇతి శ్రీమాన్ సార్థకం నామ తే తతః ॥ ౧౫ ॥
అనన్తశ్చాస్మి నాగానాం ఇతి గీతాసు సన్నుతః ।
అనన్తోఽనన్తకైఙ్కర్య సమ్పదాప్యేత్యనన్త తామ్ ॥ ౧౬ ॥
అహో వివిధరోఽప్యేషః శేషః శ్రీపతి సేవనాత్ ।
సహస్రశీర్ష్యోఽనన్తోఽభూత్ సహస్రాక్షః సహస్రపాత్ ॥ ౧౭ ॥
హరేః శ్రీపాద చిహ్నాని ధత్తే శీర్షైః ఫణీశ్వరః ।
చిహ్నాని స్వామినో దాసైః ధర్తవ్యానితి బోధయన్ ॥ ౧౮ ॥
అనన్త సేవినః సర్వే జీర్ణాం త్వచమివోరగః ।
విముచ్య విషయాసక్తిం శేషత్వే కుర్వతే రతిమ్ ॥ ౧౯ ॥
శ్రీ శ్రీశనాయ సాహస్రీం యుగపత్పరికీర్తయన్ ।
సహస్రవదనః శేషో నూనం ద్విరసనోఽభవత్ ॥ ౨౦ ॥
అన్యోన్య వైరముత్సృజ్య ఫణీశ్వర ఖగేశ్వరౌ ।
శయనం వాహనం విష్ణోః అభూతాం త్వత్పదాశ్రయౌ ॥ ౨౧ ॥
వపుః శబ్దమనోదోషాన్విరస్య శృతిగోచరమ్ ।
దర్శయన్తం పరబ్రహ్మం తం శేషం సముపాస్మహే ॥ ౨౨ ॥
శేషతల్పేన రఙ్గేశః శేషాద్రౌ వేఙ్కటేశ్వరః ।
హస్తి కాలేశ్వరః శేష భూషణేన విరాజతే ॥ ౨౩ ॥
భవత్పాదుకాత్వం తే మహత్త్వా పాదుకో గుణః ।
శిరసా ధారయన్తి త్వాం భక్త్యా శేషయః స మే ॥ ౨౪ ॥
భాగవత శేషతాయాః మహత్త్వమావేదయన్నయం శేషః ।
గురురస్య వామపాదే విష్ణోర్వాహస్య వీరకటకమాభూత్ ॥ ౨౫ ॥
శేషః పీతామ్బరం విష్ణోః తద్విష్ణుధృతమమ్బరమ్ ।
శేషవస్త్రమితి ఖ్యాత్యా భక్త సమ్మాన్యతాం గతమ్ ॥ ౨౬ ॥
దుర్మతిం జననీం త్యక్త్వా శ్రీపతిం శరణం గతః ।
తేన దత్త్వాభయోఽనన్తః తస్యాసేన్నిత్యకిఙ్కరః ॥ ౨౭ ॥
గర్గాయ మునయే జ్యోతిర్విద్యాం యః సముపాదిశత్ ।
దేవర్షిగణసమ్పూజ్యం తం అనన్తముపాస్మహే ॥ ౨౮ ॥
వన్దేఽనన్తం ముదాభాన్తం రుచా శ్వేతం సురార్చితమ్ ।
హరిపాదాబ్జ శరణం తదీయాస్యాబ్జ తోషణమ్ ॥ ౨౯ ॥
శ్రీమతే విష్ణుభక్తాయ శఙ్ఖచక్రాదిధారిణే ।
వారుణీ కీర్తి సహితాయానన్తాయాస్తు మఙ్గలమ్ ॥ ౩౦ ॥
॥ ఫలశ్రుతి ॥
ఇమం స్తుతిం అనన్తస్య భక్త్యా నిత్యం పఠన్తి యే ।
సర్పబాధా న తేషాం స్యాత్ పుత్రిణః స్యుః హరేః ప్రియాః ॥ ౩౧ ॥
॥ ఇతి శ్రీఆదిశేష స్తవమ్ సమ్పూర్ణమ్ ॥

Explore More