Lord Adishesha (Ananta Naga)

ಶ್ರೀ ಆದಿಶೇಷ ಸ್ತವಮ್ (ಅನನ್ತ ನಾಗ ಸ್ತುತಿ)

(Sri Adisesha Stavam in Kannada)

Also known as shri adisesha stotram · shree adisesha stotram · adisesha stotram

Verses to Adishesha, and the argument in them is grammatical before it is devotional. The word shesha means what is left over, and the third verse turns that into a theology: Shri's lord rests upon Shesha, and everything that moves and does not move is shesha to him — so the serpent's name is offered as the first illustration of the relation between God and everything else. Around that the verses build the image carefully. Ten thousand hoods make a footstool at Vishnu's lotus feet; a thousand hoods light a jewelled hall with the heaps of gems in them; he becomes a throne and then makes a canopy of that same row of hoods; and he turns his own coils into a couch for Madhava to sleep on. The last compares the dark form lying in his lap to the moon at the spring festival.

॥ ಶ್ರೀ ಆದಿಶೇಷ ಸ್ತವಮ್ ॥
ಶ್ರೀಮದ್ವಿಷ್ಣುಪದಾಮ್ಭೋಜ ಪೀಠಾಯುತ ಫಣಾತಲಮ್ ।
ಶೇಷತ್ವೈಕ ಸ್ವರೂಪಂ ತಂ ಆದಿಶೇಷಮುಪಾಸ್ಮಹೇ ॥ ೧ ॥
ಅನನ್ತಾಂ ದಧತಂ ಶೀರ್ಷೈಃ ಅನನ್ತಶಯನಾಯಿತಮ್ ।
ಅನನ್ತೇ ಚ ಪದೇ ಭಾನ್ತಂ ತಂ ಅನನ್ತಮುಪಾಸ್ಮಹೇ ॥ ೨ ॥
ಶೇಷೇ ಶ್ರಿಯಃಪತಿಸ್ತಸ್ಯ ಶೇಷಭೂತಂ ಚರಾಚರಮ್ ।
ಪ್ರಥಮೋದಾಹೃತಿಂ ತತ್ರ ಶ್ರೀಮನ್ತಂ ಶೇಷಮಾಶ್ರಯೇ ॥ ೩ ॥
ವನ್ದೇ ಸಹಸ್ರಸ್ಥೂಣಾಖ್ಯ ಶ್ರೀಮಹಾಮಣಿಮಣ್ಡಪಮ್ ।
ಫಣಾ ಸಹಸ್ರರತ್ನೌಘೈಃ ದೀಪಯನ್ತಂ ಫಣೀಶ್ವರಮ್ ॥ ೪ ॥
ಶೇಷಃ ಸಿಂಹಾಸನೀ ಭೂತ್ವಾ ಛತ್ರಯಿತ್ವಾ ಫಣಾವಲಿಮ್ ।
ವೀರಾಸನೇನೋಪವಿಷ್ಟೇ ಶ್ರೀಶೇಽಸ್ಮಿನ್ನಧಿಕಂ ಬಭೌ ॥ ೫ ॥
ಪರ್ಯಙ್ಕೀಕೃತ್ಯ ಭೋಗಂ ಸ್ವಂ ಸ್ವಪನ್ತಂ ತತ್ರ ಮಾಧವಮ್ ।
ಸೇವಮಾನಂ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಂ ನಾಗರಾಜಮುಪಾಸ್ಮಹೇ ॥ ೬ ॥
ಶರದಭ್ರರುಚಿಃ ಸ್ವಾಙ್ಕ ಶಯಿತ ಶ್ಯಾಮಸುನ್ದರಾ ।
ಶೇಷಸ್ಯ ಮೂರ್ತಿರಾಭಾತಿ ಚೈತ್ರಪರ್ವ ಶಶಾಙ್ಕವತ್ ॥ ೭ ॥
ಸೌಮಿತ್ರೀ ಭೂಯ ರಾಮಸ್ಯ ಗುಣೈರ್ದಾಸ್ಯಮುಪಾಗತಃ ।
ಶೇಷತ್ವಾನುಗುಣಂ ಶೇಷಃ ತಸ್ಯಾಸೀನ್ನಿತ್ಯಕಿಙ್ಕರಃ ॥ ೮ ॥
ಅತ್ತ್ವಾಲೋಕಾನ್ ಲಯಾಮ್ಬೋಧೌ ಯದಾ ಶಿಶಯಿಷುರ್ಹರಿಃ ।
ವಟಪತ್ರತನುಃ ಶೇಷಃ ತಲ್ಪಂ ತಸ್ಯಾಭವತ್ತದಾ ॥ ೯ ॥
ಪಾದುಕೀಭೂತ ರಾಮಸ್ಯ ತದಾಜ್ಞಾಂ ಪರಿಪಾಲಯನ್ ।
ಪಾರತನ್ತ್ರ್ಯೇಽತಿ ಶೇಷೇ ತ್ವಂ ಶೇಷ ತಾಂ ಜಾನಕೀಮಪಿ ॥ ೧೦ ॥
ಚಿರಂ ವಿಹೃತ್ಯ ವಿಪಿನೇ ಸುಖಂ ಸ್ವಪಿತುಮಿಚ್ಛತೋಃ ।
ಸೀತಾರಾಘವಯೋರಾಸೇದುಪಧಾನಾಂ ಫಣೀಶ್ವರಃ ॥ ೧೧ ॥
ದೇವಕೀಗರ್ಭಮಾವಿಶ್ಯ ಹರೇಸ್ತ್ರಾತಾಸಿ ಶೇಷ ಭೋಃ ।
ಸತ್ಸನ್ತಾನಾರ್ಥಿನಸ್ತಸ್ಮಾತ್ ತ್ವತ್ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಂ ವಿತನ್ವತೇ ॥ ೧೨ ॥
ಗೃಹೀತ್ವಾ ಸ್ವಶಿಶುಂ ಯಾತಿ ವಸುದೇವೇ ವ್ರಜಂ ದ್ರುತಮ್ ।
ವರ್ಷ ತ್ರೀ ಭೂಯ ಶೇಷ ತ್ವಂ ತಂ ರಿರಕ್ಷಿಷುರನ್ವಗಾಃ ॥ ೧೩ ॥
ಪ್ರಸೂನದ್ಭಿಃ ಫಣಾರತ್ನೈಃ ನಿಕುಞ್ಜೇ ಭೂಯ ಭೋಗಿರಾಟ್ ।
ರಾಧಾಮಾಧವಯೋರಾಸೀತ್ ಸಙ್ಕೇತಸ್ಥಾನಮುತ್ತಮಮ್ ॥ ೧೪ ॥
ಭಗವಚ್ಛೇಷಭೂತೈಸ್ತ್ವಂ ಅಶೇಷೈಃ ಶೇಷ ಗೀಯಸೇ ।
ಆದಿಶೇಷ ಇತಿ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಾರ್ಥಕಂ ನಾಮ ತೇ ತತಃ ॥ ೧೫ ॥
ಅನನ್ತಶ್ಚಾಸ್ಮಿ ನಾಗಾನಾಂ ಇತಿ ಗೀತಾಸು ಸನ್ನುತಃ ।
ಅನನ್ತೋಽನನ್ತಕೈಙ್ಕರ್ಯ ಸಮ್ಪದಾಪ್ಯೇತ್ಯನನ್ತ ತಾಮ್ ॥ ೧೬ ॥
ಅಹೋ ವಿವಿಧರೋಽಪ್ಯೇಷಃ ಶೇಷಃ ಶ್ರೀಪತಿ ಸೇವನಾತ್ ।
ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷ್ಯೋಽನನ್ತೋಽಭೂತ್ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಃ ಸಹಸ್ರಪಾತ್ ॥ ೧೭ ॥
ಹರೇಃ ಶ್ರೀಪಾದ ಚಿಹ್ನಾನಿ ಧತ್ತೇ ಶೀರ್ಷೈಃ ಫಣೀಶ್ವರಃ ।
ಚಿಹ್ನಾನಿ ಸ್ವಾಮಿನೋ ದಾಸೈಃ ಧರ್ತವ್ಯಾನಿತಿ ಬೋಧಯನ್ ॥ ೧೮ ॥
ಅನನ್ತ ಸೇವಿನಃ ಸರ್ವೇ ಜೀರ್ಣಾಂ ತ್ವಚಮಿವೋರಗಃ ।
ವಿಮುಚ್ಯ ವಿಷಯಾಸಕ್ತಿಂ ಶೇಷತ್ವೇ ಕುರ್ವತೇ ರತಿಮ್ ॥ ೧೯ ॥
ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಶನಾಯ ಸಾಹಸ್ರೀಂ ಯುಗಪತ್ಪರಿಕೀರ್ತಯನ್ ।
ಸಹಸ್ರವದನಃ ಶೇಷೋ ನೂನಂ ದ್ವಿರಸನೋಽಭವತ್ ॥ ೨೦ ॥
ಅನ್ಯೋನ್ಯ ವೈರಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ಫಣೀಶ್ವರ ಖಗೇಶ್ವರೌ ।
ಶಯನಂ ವಾಹನಂ ವಿಷ್ಣೋಃ ಅಭೂತಾಂ ತ್ವತ್ಪದಾಶ್ರಯೌ ॥ ೨೧ ॥
ವಪುಃ ಶಬ್ದಮನೋದೋಷಾನ್ವಿರಸ್ಯ ಶೃತಿಗೋಚರಮ್ ।
ದರ್ಶಯನ್ತಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮಂ ತಂ ಶೇಷಂ ಸಮುಪಾಸ್ಮಹೇ ॥ ೨೨ ॥
ಶೇಷತಲ್ಪೇನ ರಙ್ಗೇಶಃ ಶೇಷಾದ್ರೌ ವೇಙ್ಕಟೇಶ್ವರಃ ।
ಹಸ್ತಿ ಕಾಲೇಶ್ವರಃ ಶೇಷ ಭೂಷಣೇನ ವಿರಾಜತೇ ॥ ೨೩ ॥
ಭವತ್ಪಾದುಕಾತ್ವಂ ತೇ ಮಹತ್ತ್ವಾ ಪಾದುಕೋ ಗುಣಃ ।
ಶಿರಸಾ ಧಾರಯನ್ತಿ ತ್ವಾಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಶೇಷಯಃ ಸ ಮೇ ॥ ೨೪ ॥
ಭಾಗವತ ಶೇಷತಾಯಾಃ ಮಹತ್ತ್ವಮಾವೇದಯನ್ನಯಂ ಶೇಷಃ ।
ಗುರುರಸ್ಯ ವಾಮಪಾದೇ ವಿಷ್ಣೋರ್ವಾಹಸ್ಯ ವೀರಕಟಕಮಾಭೂತ್ ॥ ೨೫ ॥
ಶೇಷಃ ಪೀತಾಮ್ಬರಂ ವಿಷ್ಣೋಃ ತದ್ವಿಷ್ಣುಧೃತಮಮ್ಬರಮ್ ।
ಶೇಷವಸ್ತ್ರಮಿತಿ ಖ್ಯಾತ್ಯಾ ಭಕ್ತ ಸಮ್ಮಾನ್ಯತಾಂ ಗತಮ್ ॥ ೨೬ ॥
ದುರ್ಮತಿಂ ಜನನೀಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಶ್ರೀಪತಿಂ ಶರಣಂ ಗತಃ ।
ತೇನ ದತ್ತ್ವಾಭಯೋಽನನ್ತಃ ತಸ್ಯಾಸೇನ್ನಿತ್ಯಕಿಙ್ಕರಃ ॥ ೨೭ ॥
ಗರ್ಗಾಯ ಮುನಯೇ ಜ್ಯೋತಿರ್ವಿದ್ಯಾಂ ಯಃ ಸಮುಪಾದಿಶತ್ ।
ದೇವರ್ಷಿಗಣಸಮ್ಪೂಜ್ಯಂ ತಂ ಅನನ್ತಮುಪಾಸ್ಮಹೇ ॥ ೨೮ ॥
ವನ್ದೇಽನನ್ತಂ ಮುದಾಭಾನ್ತಂ ರುಚಾ ಶ್ವೇತಂ ಸುರಾರ್ಚಿತಮ್ ।
ಹರಿಪಾದಾಬ್ಜ ಶರಣಂ ತದೀಯಾಸ್ಯಾಬ್ಜ ತೋಷಣಮ್ ॥ ೨೯ ॥
ಶ್ರೀಮತೇ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಾಯ ಶಙ್ಖಚಕ್ರಾದಿಧಾರಿಣೇ ।
ವಾರುಣೀ ಕೀರ್ತಿ ಸಹಿತಾಯಾನನ್ತಾಯಾಸ್ತು ಮಙ್ಗಲಮ್ ॥ ೩೦ ॥
॥ ಫಲಶ್ರುತಿ ॥
ಇಮಂ ಸ್ತುತಿಂ ಅನನ್ತಸ್ಯ ಭಕ್ತ್ಯಾ ನಿತ್ಯಂ ಪಠನ್ತಿ ಯೇ ।
ಸರ್ಪಬಾಧಾ ನ ತೇಷಾಂ ಸ್ಯಾತ್ ಪುತ್ರಿಣಃ ಸ್ಯುಃ ಹರೇಃ ಪ್ರಿಯಾಃ ॥ ೩೧ ॥
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಆದಿಶೇಷ ಸ್ತವಮ್ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಮ್ ॥

Explore More