- ശ്രീഗണേശാഷ്ടകമ് (śrīgaṇeśāṣṭakam)eight verses to Shri Ganesha
- വ്യാസകൃതമ് (vyāsakṛtam)made by Vyasa
anvaya ശ്രീഗണേശാഷ്ടകമ് വ്യാസകൃതമ്
chandas Prose, the title
ഗിരിധരവരസാരം യോഗിനീചക്രചാരമ് ।
ഭവഭയപരിഹാരം ദുഃഖദാരിദ്ര്യദൂരം
ഗണപതിമഭിവന്ദേ വക്രതുണ്ഡാവതാരമ് ॥ ൧ ॥
- ഗണപതിപരിവാരമ് (gaṇapatiparivāram)whose attendants are the leaders of the ganas
- ചാരുകേയൂരഹാരമ് (cārukeyūrahāram)who wears fine armlets and a necklace
- ഗിരിധരവരസാരമ് (giridharavarasāram)the best strength of the mountain lord
- യോഗിനീചക്രചാരമ് (yoginīcakracāram)who moves in the circle of the yoginis
- ഭവഭയപരിഹാരമ് (bhavabhayaparihāram)who takes away the fear of worldly life
- ദുഃഖദാരിദ്ര്യദൂരമ് (duḥkhadāridryadūram)who keeps sorrow and poverty far off
- ഗണപതിമ് (gaṇapatim)Ganapati
- അഭിവന്ദേ (abhivande)I bow to
- വക്രതുണ്ഡാവതാരമ് (vakratuṇḍāvatāram)who came down as Vakratunda
anvaya ഗണപതിപരിവാരമ് ചാരുകേയൂരഹാരമ് ഗിരിധരവരസാരമ് യോഗിനീചക്രചാരമ് ഭവഭയപരിഹാരമ് ദുഃഖദാരിദ്ര്യദൂരമ് വക്രതുണ്ഡാവതാരമ് ഗണപതിമ് അഭിവന്ദേ
chandas Mālinī, 15 syllables in each of 4 pādas
വക്രതുണ്ഡ Vakratunda — He of the curving trunk. In the Mudgala Purana this is the first of his eight descents, taken to overcome the demon of envy.
ഗിരിധര the mountain lord — Giridhara, one who bears a mountain, most often names Krishna. Here it most likely means Shiva of Kailasa, whose strength his son is.
യോഗിനീചക്ര the circle of the yoginis — The ring of goddesses who attend the Great Mother in tantric worship, drawn as a circle around her.
കനകഗിരിനികാശം സൂര്യകോടിപ്രകാശമ് ।
ഭജ ഭവഗിരിനാശം മാലതീതീരവാസം
ഗണപതിമഭിവന്ദേ മാനസേ രാജഹംസമ് ॥ ൨ ॥
- അഖിലമലവിനാശമ് (akhilamalavināśam)who destroys every impurity
- പാണിനാ (pāṇinā)in his hand
- ഹസ്തപാശമ് (hastapāśam)who holds a noose
- കനകഗിരിനികാശമ് (kanakagirinikāśam)like a mountain of gold
- സൂര്യകോടിപ്രകാശമ് (sūryakoṭiprakāśam)as bright as ten million suns
- ഭജ (bhaja)worship
- ഭവഗിരിനാശമ് (bhavagirināśam)who wears down the mountain of worldly life
- മാലതീതീരവാസമ് (mālatītīravāsam)who lives on the bank of the Malati
- ഗണപതിമ് (gaṇapatim)Ganapati
- അഭിവന്ദേ (abhivande)I bow to
- മാനസേ (mānase)on the lake of the mind
- രാജഹംസമ് (rājahaṃsam)the royal swan
anvaya അഖിലമലവിനാശമ് പാണിനാ ഹസ്തപാശമ് കനകഗിരിനികാശമ് സൂര്യകോടിപ്രകാശമ് ഭവഗിരിനാശമ് മാലതീതീരവാസമ് ഭജ മാനസേ രാജഹംസമ് ഗണപതിമ് അഭിവന്ദേ
chandas Mālinī, 15 syllables in each of 4 pādas
മാനസ the lake of the mind — Manasa is the mind, and also Lake Manasa in the Himalaya, where the royal swans are said to live. He is at home in the mind as the swan is at home on that lake.
note The Malati is named as if it were a river beside his shrine. The verse gives no more about the place.
കനകരചിതചിത്രം കണ്ഠദേശേ വിചിത്രമ് ।
ദധതി വിമലഹാരം സര്വദാ യത്നസാരം
ഗണപതിമഭിവന്ദേ വക്രതുണ്ഡാവതാരമ് ॥ ൩ ॥
- വിവിധമണിമയൂഖൈഃ (vividhamaṇimayūkhaiḥ)with the light of many kinds of jewels
- ശോഭമാനമ് (śobhamānam)shining
- വിദൂരൈഃ (vidūraiḥ)far-reaching
- കനകരചിതചിത്രമ് (kanakaracitacitram)worked in gold and bright
- കണ്ഠദേശേ (kaṇṭhadeśe)at his throat
- വിചിത്രമ് (vicitram)a wonder to see
- ദധതി (dadhati)who wears
- വിമലഹാരമ് (vimalahāram)a spotless necklace
- സര്വദാ (sarvadā)always
- യത്നസാരമ് (yatnasāram)finely made
- ഗണപതിമ് (gaṇapatim)Ganapati
- അഭിവന്ദേ (abhivande)I bow to
- വക്രതുണ്ഡാവതാരമ് (vakratuṇḍāvatāram)who came down as Vakratunda
anvaya കണ്ഠദേശേ സര്വദാ വിവിധമണിമയൂഖൈഃ വിദൂരൈഃ ശോഭമാനമ് കനകരചിതചിത്രമ് വിചിത്രമ് യത്നസാരമ് വിമലഹാരമ് ദധതി വക്രതുണ്ഡാവതാരമ് ഗണപതിമ് അഭിവന്ദേ
chandas Mālinī, 15 syllables in each of 4 pādas
വിദിതമഖിലനാദം നൃത്യമാനന്ദകന്ദമ് ।
ദധതി ശശിസുവക്ത്രം ചാങ്കുശം യോ വിശേഷം
ഗണപതിമഭിവന്ദേ സര്വദാനന്ദകന്ദമ് ॥ ൪ ॥
- ദുരിതഗജമ് (duritagajam)an elephant against wrongdoing
- അമന്ദമ് (amandam)tireless
- വാരുണീമ് (vāruṇīm)Varuni
- ച (ca)and
- ഏവ (eva)also
- വേദമ് (vedam)the Veda
- വിദിതമ് (viditam)known as
- അഖിലനാദമ് (akhilanādam)every sound
- നൃത്യമ് (nṛtyam)the dance
- ആനന്ദകന്ദമ് (ānandakandam)the root of joy
- ദധതി (dadhati)who wears
- ശശിസുവക്ത്രമ് (śaśisuvaktram)the moon, with a lovely face
- ച (ca)and
- അങ്കുശമ് (aṅkuśam)the goad
- യഃ (yaḥ)who
- വിശേഷമ് (viśeṣam)as only he can
- ഗണപതിമ് (gaṇapatim)Ganapati
- അഭിവന്ദേ (abhivande)I bow to
- സര്വദാ (sarvadā)always
- ആനന്ദകന്ദമ് (ānandakandam)the root of joy
anvaya യഃ അമന്ദമ് ദുരിതഗജമ് വാരുണീമ് ച ഏവ വേദമ് അഖിലനാദമ് നൃത്യമ് ആനന്ദകന്ദമ് വിദിതമ് ശശിസുവക്ത്രമ് ച അങ്കുശമ് വിശേഷമ് ദധതി സര്വദാ ആനന്ദകന്ദമ് ഗണപതിമ് അഭിവന്ദേ
chandas Mālinī, 15 syllables in each of 4 pādas
note The wording of this verse is hard to construe as printed, so the meaning keeps close to the words as they stand. Varuni is the power of Varuna, lord of the waters.
മുകുടമണിസുഢാലേ മൌക്തികാനാം ച ജാലേ ।
ധവലകുസുമമാലേ യസ്യ ശീര്ഷ്ണഃ സതാലേ
ഗണപതിമഭിവന്ദേ സര്വദാ ചക്രപാണിമ് ॥ ൫ ॥
- ത്രിനയനയുതഫാലേ (trinayanayutaphāle)whose forehead has a third eye
- ശോഭമാനേ (śobhamāne)shining
- വിശാലേ (viśāle)broad
- മുകുടമണിസുഢാലേ (mukuṭamaṇisuḍhāle)lovely with the jewels of his crown
- മൌക്തികാനാമ് (mauktikānām)of pearls
- ച (ca)and
- ജാലേ (jāle)with a net
- ധവലകുസുമമാലേ (dhavalakusumamāle)with a garland of white flowers
- യസ്യ (yasya)whose
- ശീര്ഷ്ണഃ (śīrṣṇaḥ)head
- സതാലേ (satāle)swaying in time
- ഗണപതിമ് (gaṇapatim)Ganapati
- അഭിവന്ദേ (abhivande)I bow to
- സര്വദാ (sarvadā)always
- ചക്രപാണിമ് (cakrapāṇim)who holds the discus in his hand
anvaya യസ്യ ശീര്ഷ്ണഃ ത്രിനയനയുതഫാലേ ശോഭമാനേ വിശാലേ മുകുടമണിസുഢാലേ മൌക്തികാനാമ് ച ജാലേ ധവലകുസുമമാലേ സതാലേ [തമ്] ചക്രപാണിമ് ഗണപതിമ് സര്വദാ അഭിവന്ദേ
chandas Mālinī, 15 syllables in each of 4 pādas
ചക്രപാണി who holds the discus in his hand — A name usually given to Vishnu. Several of Ganapati's forms carry the discus too, among the weapons in his many hands.
തദുപരി രസകോണം തസ്യ ചോര്ധ്വം ത്രികോണമ് ।
ഗജമിതദലപദ്മം സംസ്ഥിതം ചാരുഛദ്മം
ഗണപതിമഭിവന്ദേ കല്പവൃക്ഷസ്യ വൃന്ദേ ॥ ൬ ॥
- വപുഷി (vapuṣi)in form
- മഹതി (mahati)great
- രൂപമ് (rūpam)the shape
- പീഠമ് (pīṭham)a seat
- ആദൌ (ādau)first
- സുദീപമ് (sudīpam)bright
- തദുപരി (tadupari)above it
- രസകോണമ് (rasakoṇam)a six-cornered figure
- തസ്യ (tasya)that
- ച (ca)and
- ഊര്ധ്വമ് (ūrdhvam)above
- ത്രികോണമ് (trikoṇam)a triangle
- ഗജമിതദലപദ്മമ് (gajamitadalapadmam)a lotus with as many petals as the elephants of the directions
- സംസ്ഥിതമ് (saṃsthitam)set there
- ചാരുഛദ്മമ് (cāruchadmam)under a fine canopy
- ഗണപതിമ് (gaṇapatim)Ganapati
- അഭിവന്ദേ (abhivande)I bow to
- കല്പവൃക്ഷസ്യ (kalpavṛkṣasya)of wishing trees
- വൃന്ദേ (vṛnde)among a grove
anvaya മഹതി വപുഷി രൂപമ് ആദൌ സുദീപമ് പീഠമ് തദുപരി രസകോണമ് തസ്യ ച ഊര്ധ്വമ് ത്രികോണമ് ഗജമിതദലപദ്മമ് ചാരുഛദ്മമ് സംസ്ഥിതമ് കല്പവൃക്ഷസ്യ വൃന്ദേ ഗണപതിമ് അഭിവന്ദേ
chandas Mālinī, 15 syllables in each of 4 pādas
രസകോണ a six-cornered figure — Rasa, taste, stands for six, the number of tastes. The six-cornered star and the triangle are drawn in Ganapati's yantra.
ഗജമിത as many as the elephants of the directions — Eight elephants hold up the eight quarters of the sky, so the lotus has eight petals.
note The verse describes the yantra, the drawn figure in which he is worshipped, built up layer on layer. The grove of wishing trees is where his meditation verses place him, on an island of jewels.
സദയമഭയദം തം ചിന്തയേ ചിത്തസംസ്ഥമ് ।
ശബലകുടിലശുണ്ഡം ചൈകതുണ്ഡം ദ്വിതുണ്ഡം
ഗണപതിമഭിവന്ദേ സര്വദാ വക്രതുണ്ഡമ് ॥ ൭ ॥
- വരദവിശദശസ്തമ് (varadaviśadaśastam)which gives boons, bright and praised
- ദക്ഷിണമ് (dakṣiṇam)right
- യസ്യ (yasya)whose
- ഹസ്തമ് (hastam)hand
- സദയമ് (sadayam)kind
- അഭയദമ് (abhayadam)which gives safety
- തമ് (tam)him
- ചിന്തയേ (cintaye)I think of
- ചിത്തസംസ്ഥമ് (cittasaṃstham)seated in my mind
- ശബലകുടിലശുണ്ഡമ് (śabalakuṭilaśuṇḍam)whose trunk is mottled and curving
- ച (ca)and
- ഏകതുണ്ഡമ് (ekatuṇḍam)with one face
- ദ്വിതുണ്ഡമ് (dvituṇḍam)with two
- ഗണപതിമ് (gaṇapatim)Ganapati
- അഭിവന്ദേ (abhivande)I bow to
- സര്വദാ (sarvadā)always
- വക്രതുണ്ഡമ് (vakratuṇḍam)Vakratunda
anvaya യസ്യ ദക്ഷിണമ് ഹസ്തമ് വരദവിശദശസ്തമ് സദയമ് അഭയദമ് [അസ്തി] തമ് ചിത്തസംസ്ഥമ് ചിന്തയേ ശബലകുടിലശുണ്ഡമ് ഏകതുണ്ഡമ് ച ദ്വിതുണ്ഡമ് വക്രതുണ്ഡമ് ഗണപതിമ് സര്വദാ അഭിവന്ദേ
chandas Mālinī, 15 syllables in each of 4 pādas
note One face and two: he is worshipped both in his usual form and as Dvimukha, the two-faced Ganapati of the thirty-two forms.
ചിന്താമണിം ദക്ഷിണപാണിശുണ്ഡമ് ।
ബിഭ്രാണമത്യദ്ഭുത ചിത്രരൂപം
യഃ പൂജയേത്തസ്യ സമസ്തസിദ്ധിഃ ॥ ൮ ॥
- കല്പദ്രുമാധഃ (kalpadrumādhaḥ)under the wishing tree
- സ്ഥിതകാമധേനുമ് (sthitakāmadhenum)beside whom the wish-cow stands
- ചിന്താമണിമ് (cintāmaṇim)the wishing gem
- ദക്ഷിണപാണിശുണ്ഡമ് (dakṣiṇapāṇiśuṇḍam)in his right hand and his trunk
- ബിഭ്രാണമ് (bibhrāṇam)holding
- അത്യദ്ഭുതചിത്രരൂപമ് (atyadbhutacitrarūpam)whose form is wonderful and full of colour
- യഃ (yaḥ)whoever
- പൂജയേത് (pūjayet)worships
- തസ്യ (tasya)his
- സമസ്തസിദ്ധിഃ (samastasiddhiḥ)is every success
anvaya കല്പദ്രുമാധഃ സ്ഥിതകാമധേനുമ് ദക്ഷിണപാണിശുണ്ഡമ് ചിന്താമണിമ് ബിഭ്രാണമ് അത്യദ്ഭുതചിത്രരൂപമ് [തമ്] യഃ പൂജയേത് തസ്യ സമസ്തസിദ്ധിഃ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas; here every line is Indravajrā
ചിന്താമണി the wishing gem — The jewel that gives whatever its holder thinks of. With the wishing tree and the wish-cow it makes three pictures of the same gift.
- ഫലശ്രുതിഃ (phalaśrutiḥ)the account of what they give
anvaya ഫലശ്രുതിഃ
chandas Prose, a heading
പഠതാം ദുഃഖനാശായ വിദ്യാം സശ്രിയമശ്നുതേ ॥ ൯ ॥
- വ്യാസാഷ്ടകമ് (vyāsāṣṭakam)eight verses by Vyasa
- ഇദമ് (idam)these
- പുണ്യമ് (puṇyam)holy
- ഗണേശസ്തവനമ് (gaṇeśastavanam)in praise of Ganesha
- നൃണാമ് (nṛṇām)for people
- പഠതാമ് (paṭhatām)who read them
- ദുഃഖനാശായ (duḥkhanāśāya)put an end to sorrow
- വിദ്യാമ് (vidyām)learning
- സശ്രിയമ് (saśriyam)with wealth
- അശ്നുതേ (aśnute)gains
anvaya ഇദമ് പുണ്യമ് ഗണേശസ്തവനമ് വ്യാസാഷ്ടകമ് പഠതാമ് നൃണാമ് ദുഃഖനാശായ [ഭവതി] [പാഠകഃ] സശ്രിയമ് വിദ്യാമ് അശ്നുതേ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas