- श्रीलम्बोदरस्तोत्रम् (śrīlambodarastotram)the Shri Lambodara Stotra
- क्रोधासुरकृतम् (krodhāsurakṛtam)made by Krodhasura
anvaya श्रीलम्बोदरस्तोत्रम् क्रोधासुरकृतम्
chandas Prose, the title
क्रोधासुर Krodhasura — The demon whose name is anger itself. He is beaten by Lambodara and then makes this hymn, which is why the boon at the end is about fear born of anger.
note From the eighth chapter of the Lambodara story in the Mudgala Purana.
- क्रोधासुरः (krodhāsuraḥ)Krodhasura
- उवाच (uvāca)said
anvaya क्रोधासुरः उवाच
chandas Prose, a speaker's line
सर्वशान्तिप्रदात्रे ते विघ्नेशाय नमो नमः ॥ १ ॥
- लम्बोदर (lambodara)O Lambodara
- नमः (namaḥ)salutation
- तुभ्यम् (tubhyam)to you
- शान्तियोगस्वरूपिणे (śāntiyogasvarūpiṇe)whose own form is the yoga of peace
- सर्वशान्तिप्रदात्रे (sarvaśāntipradātre)to the giver of every kind of peace
- ते (te)to you
- विघ्नेशाय (vighneśāya)to Vighnesha
- नमो नमः (namo namaḥ)salutation and salutation
anvaya लम्बोदर शान्तियोगस्वरूपिणे तुभ्यम् नमः सर्वशान्तिप्रदात्रे ते विघ्नेशाय नमो नमः
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
सम्प्रज्ञातमयो देहो देहधारिन्नमो नमः ॥ २ ॥
- असम्प्रज्ञातरूपा (asamprajñātarūpā)whose form is the knowing that rests on nothing
- इयम् (iyam)this
- शुण्डा (śuṇḍā)trunk
- ते (te)your
- न (na)no
- अत्र (atra)here
- संशयः (saṃśayaḥ)doubt
- सम्प्रज्ञातमयः (samprajñātamayaḥ)made of the knowing that still has an object
- देहः (dehaḥ)the body
- देहधारिन् (dehadhārin)O you who wear a body
- नमो नमः (namo namaḥ)salutation and salutation
anvaya ते इयम् शुण्डा असम्प्रज्ञातरूपा अत्र संशयः न देहः सम्प्रज्ञातमयः देहधारिन् नमो नमः
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
असम्प्रज्ञात knowing that rests on nothing — In Patanjali's yoga, asamprajnata samadhi holds no object at all, while samprajnata still holds one. The verse gives the first to the trunk and the second to the body.
तेन स्वानन्दवासी त्वं नमः सम्योगधारिणे ॥ ३ ॥
- स्वानन्दे (svānande)in Svananda
- योगिभिः (yogibhiḥ)by the yogis
- नित्यम् (nityam)always
- दृष्टः (dṛṣṭaḥ)seen
- त्वम् (tvam)you
- ब्रह्मनायकः (brahmanāyakaḥ)lord of Brahman
- तेन (tena)so
- स्वानन्दवासी (svānandavāsī)living in Svananda
- त्वम् (tvam)you
- नमः (namaḥ)salutation
- सम्योगधारिणे (samyogadhāriṇe)to you who hold the joining
anvaya ब्रह्मनायकः त्वम् स्वानन्दे योगिभिः नित्यम् दृष्टः तेन त्वम् स्वानन्दवासी सम्योगधारिणे नमः
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ब्रह्म तद्वन्न सन्देहो लम्बोदर नमोऽस्तु ते ॥ ४ ॥
- समुत्पन्नम् (samutpannam)came forth
- त्वदुदरात् (tvadudarāt)out of your belly
- जगत् (jagat)the world
- नानाविधम् (nānāvidham)in all its kinds
- प्रभो (prabho)O lord
- ब्रह्म (brahma)Brahman
- तद्वत् (tadvat)with it
- न (na)no
- सन्देहः (sandehaḥ)doubt
- लम्बोदर (lambodara)O Lambodara
- नमः (namaḥ)salutation
- अस्तु (astu)be
- ते (te)to you
anvaya प्रभो त्वदुदरात् नानाविधम् जगत् समुत्पन्नम् तद्वत् ब्रह्म सन्देहः न लम्बोदर ते नमः अस्तु
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note The name Lambodara, the hanging belly, is given its reason here: the world came out of it.
त्वत्तः परतरं नास्ति परेशाय नमो नमः ॥ ५ ॥
- त्वदीय (tvadīya)your
- कृपया (kṛpayā)by kindness
- देव (deva)O god
- मया (mayā)by me
- ज्ञातम् (jñātam)has been known
- महोदर (mahodara)O great-bellied one
- त्वत्तः (tvattaḥ)than you
- परतरम् (parataram)higher
- न (na)not
- अस्ति (asti)there is
- परेशाय (pareśāya)to the highest lord
- नमो नमः (namo namaḥ)salutation and salutation
anvaya देव महोदर त्वदीय कृपया मया ज्ञातम् त्वत्तः परतरम् न अस्ति परेशाय नमो नमः
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
आदिमध्यान्तहीनाय तन्मयाय नमो नमः ॥ ६ ॥
- हेरम्बाय (herambāya)to Heramba
- नमः (namaḥ)salutation
- तुभ्यम् (tubhyam)to you
- विघ्नहर्त्रे (vighnahartre)who take obstacles away
- कृपालवे (kṛpālave)full of kindness
- आदिमध्यान्तहीनाय (ādimadhyāntahīnāya)who have no beginning, middle or end
- तन्मयाय (tanmayāya)who are made of that
- नमो नमः (namo namaḥ)salutation and salutation
anvaya विघ्नहर्त्रे कृपालवे हेरम्बाय तुभ्यम् नमः आदिमध्यान्तहीनाय तन्मयाय नमो नमः
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
- सिद्धिबुद्धिविहारज्ञ (siddhibuddhivihārajña)O you who know the play of Siddhi and Buddhi
- सिद्धिबुद्धिपते (siddhibuddhipate)O lord of Siddhi and Buddhi
- नमः (namaḥ)salutation
anvaya सिद्धिबुद्धिविहारज्ञ सिद्धिबुद्धिपते नमः
chandas Anuṣṭubh (śloka), printed a half-line at a time
- सिद्धिबुद्धिप्रदात्रे (siddhibuddhipradātre)to you who give Siddhi and Buddhi
- ते (te)to you
- वक्रतुण्डाय (vakratuṇḍāya)to Vakratunda
- वै (vai)indeed
- नमः (namaḥ)salutation
anvaya सिद्धिबुद्धिप्रदात्रे ते वक्रतुण्डाय वै नमः
chandas Anuṣṭubh (śloka), printed a half-line at a time
सर्वपूज्याय वै तुभ्यं भक्तसंरक्षकाय च ॥ ८ ॥
- सर्वात्मकाय (sarvātmakāya)to you who are the self of everything
- सर्वादिपूज्याय (sarvādipūjyāya)whom everything must worship first
- ते (te)to you
- नमो नमः (namo namaḥ)salutation and salutation
- सर्वपूज्याय (sarvapūjyāya)whom all worship
- वै (vai)indeed
- तुभ्यम् (tubhyam)to you
- भक्तसंरक्षकाय (bhaktasaṃrakṣakāya)who keep those who love you safe
- च (ca)and
anvaya सर्वात्मकाय सर्वादिपूज्याय ते नमो नमः सर्वपूज्याय वै भक्तसंरक्षकाय च तुभ्यम्
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
लम्बोदराय नित्यं नमो नमस्ते महात्मने ॥ ९ ॥
- अतः (ataḥ)so
- प्रसीद (prasīda)be pleased
- विघ्नेश (vighneśa)O Vighnesha
- दासः (dāsaḥ)your servant
- अहम् (aham)I am
- ते (te)your
- गजानन (gajānana)O Gajanana
- लम्बोदराय (lambodarāya)to Lambodara
- नित्यम् (nityam)for ever
- नमो नमः (namo namaḥ)salutation and salutation
- ते (te)to you
- महात्मने (mahātmane)to the great one
anvaya अतः विघ्नेश प्रसीद गजानन अहम् ते दासः नित्यम् महात्मने लम्बोदराय ते नमो नमः
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
तवोदरात् समुत्पन्नं तं किं स्तौमि परात्परम् ॥ १० ॥
- स्वतः (svataḥ)of itself
- उत्थान (utthāna)rising
- परतः (parataḥ)by another
- उत्थाने (utthāne)in the raising
- ब्रह्म (brahma)Brahman
- धारयन् (dhārayan)holding
- तव (tava)your
- उदरात् (udarāt)out of the belly
- समुत्पन्नम् (samutpannam)came forth
- तम् (tam)him
- किम् (kim)how
- स्तौमि (staumi)shall I praise
- परात्परम् (parātparam)who is higher than the highest
anvaya स्वतः उत्थान परतः उत्थाने ब्रह्म धारयन् तव उदरात् समुत्पन्नम् तम् परात्परम् किम् स्तौमि
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
तमुवाच गणाध्यक्षो भक्तं भक्तजनप्रियः ॥ ११ ॥
- इति (iti)so
- स्तुत्वा (stutvā)having praised
- महादैत्यः (mahādaityaḥ)the great demon
- प्रणनाम (praṇanāma)bowed to
- गजाननम् (gajānanam)Gajanana
- तम् (tam)to him
- उवाच (uvāca)spoke
- गणाध्यक्षः (gaṇādhyakṣaḥ)the overseer of the ganas
- भक्तम् (bhaktam)his devotee
- भक्तजनप्रियः (bhaktajanapriyaḥ)who loves those who love him
anvaya इति स्तुत्वा महादैत्यः गजाननम् प्रणनाम भक्तजनप्रियः गणाध्यक्षः तम् भक्तम् उवाच
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note The demon is called a devotee in the same line in which he is called a demon.
- लम्बोदरः (lambodaraḥ)Lambodara
- उवाच (uvāca)said
anvaya लम्बोदरः उवाच
chandas Prose, a speaker's line
दास्यामि भक्तिभावेन स्तोत्रेणाऽहं हि तोषितः ॥ १२ ॥
- वरम् (varam)a boon
- वृणु (vṛṇu)choose
- महाभाग (mahābhāga)O fortunate one
- क्रोधासुर (krodhāsura)O Krodhasura
- हृदीप्सितम् (hṛdīpsitam)whatever your heart is set on
- दास्यामि (dāsyāmi)I shall give
- भक्तिभावेन (bhaktibhāvena)by your devotion
- स्तोत्रेण (stotreṇa)by the hymn
- अहम् (aham)I
- हि (hi)indeed
- तोषितः (toṣitaḥ)have been contented
anvaya महाभाग क्रोधासुर हृदीप्सितम् वरम् वृणु दास्यामि भक्तिभावेन स्तोत्रेण हि अहम् तोषितः
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
यः पठिष्यति तस्यैव क्रोधजं न भयं भवेत् ॥ १३ ॥
- त्वया (tvayā)by you
- कृतम् (kṛtam)made
- इदम् (idam)this
- स्तोत्रम् (stotram)hymn
- सर्वसिद्धिप्रदम् (sarvasiddhipradam)giving every success
- भवेत् (bhavet)will be
- यः (yaḥ)whoever
- पठिष्यति (paṭhiṣyati)will recite it
- तस्य (tasya)for him
- एव (eva)indeed
- क्रोधजम् (krodhajam)born of anger
- न (na)no
- भयम् (bhayam)fear
- भवेत् (bhavet)will be
anvaya त्वया कृतम् इदम् स्तोत्रम् सर्वसिद्धिप्रदम् भवेत् यः पठिष्यति तस्य एव क्रोधजम् भयम् न भवेत्
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note The boon is shaped to the demon who asked for it: what he stood for is exactly what the hymn now keeps away.
यद्यदिच्छति तत्तद्वै दास्यामि स्तोत्रपाठतः ॥ १४ ॥
- शृणुयात् (śṛṇuyāt)would hear it
- तस्य (tasya)for him
- तद्वत् (tadvat)the same
- च (ca)and
- भविष्यति (bhaviṣyati)will be
- न (na)no
- संशयः (saṃśayaḥ)doubt
- यद्यत् (yadyat)whatever
- इच्छति (icchati)one wants
- तत्तत् (tattat)that very thing
- वै (vai)indeed
- दास्यामि (dāsyāmi)I shall give
- स्तोत्रपाठतः (stotrapāṭhataḥ)for the reciting of the hymn
anvaya [यः] शृणुयात् तस्य च तद्वत् भविष्यति संशयः न स्तोत्रपाठतः यद्यत् इच्छति तत्तत् वै दास्यामि
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
- इति (iti)so ends
- श्रीमन्मुद्गले (śrīmanmudgale)in the revered Mudgala
- महापुराणे (mahāpurāṇe)in the great Purana
- लम्बोदरचरिते (lambodaracarite)in the story of Lambodara
- अष्टमे (aṣṭame)in the eighth
- अध्याये (adhyāye)chapter
- क्रोधासुरकृत (krodhāsurakṛta)made by Krodhasura
- लम्बोदरस्तोत्रम् (lambodarastotram)the Lambodara Stotra
anvaya इति श्रीमन्मुद्गले महापुराणे लम्बोदरचरिते अष्टमे अध्याये क्रोधासुरकृत लम्बोदरस्तोत्रम्
chandas Prose, the colophon
मुद्गलपुराण the Mudgala Purana — The Ganapatya scripture in which Ganesha's eight forms each have their own section. Lambodara is one of the eight.
