ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ
ಯೇ ಚಾಪ್ಯಕ್ಷರಮವ್ಯಕ್ತಂ ತೇಷಾಂ ಕೇ ಯೋಗವಿತ್ತಮಾಃ ॥ 1 ॥
- ಅರ್ಜುನ (arjuna)Arjuna
- ಉವಾಚ (uvāca)said
- ಏವಂ (evaṃ)thus
- ಸತತಯುಕ್ತಾಃ (satatayuktāḥ)eversteadfast (satata:constant | yuktāḥ:engaged)
- ಯೇ (ye)who
- ಭಕ್ತಾಃ (bhaktāḥ)devotees
- ತ್ವಾಮ್ (tvām)you
- ಪರ್ಯುಪಾಸತೇ (paryupāsate)worship
- ಯೇ (ye)who
- ಚ (ca)and
- ಅಪಿ (api)also
- ಅಕ್ಷರಮ್ (akṣaram)imperishable
- ಅವ್ಯಕ್ತಮ್ (avyaktam)unmanifested
- ತೇಷಾಮ್ (teṣām)of them
- ಕೇ (ke)who
- ಯೋಗವಿತ್ತಮಾಃ (yogavittamāḥ)best versed in yoga (yoga:yoga | vittamāḥ:best versed)
ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಪರಯೋಪೇತಾಸ್ತೇ ಮೇ ಯುಕ್ತತಮಾ ಮತಾಃ ॥ 2 ॥
- ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ (śrībhagavān uvāca)The Blessed Lord said (śrī:blessed | bhagavān:Lord | uvāca:said)
- ಮಯಿ (mayi)on Me
- ಆವೇಶ್ಯ (āveśya)fixing
- ಮನಃ (manaḥ)mind
- ಯೇ (ye)those who
- ಮಾಮ್ (mām)Me
- ನಿತ್ಯಯುಕ್ತಾಃ (nityayuktāḥ)ever steadfast (nitya:ever | yuktāḥ:steadfast)
- ಉಪಾಸತೇ (upāsate)worship
- ಶ್ರದ್ಧಯಾ (śraddhayā)with faith
- ಪರಯಾ (parayā)supreme
- ಉಪೇತಾಃ (upetāḥ)endowed
- ತೇ (te)they
- ಮೇ (me)my
- ಯುಕ್ತತಮಾಃ (yuktatamāḥ)best in yoga (yukta:yoga | tamāḥ:best)
- ಮತಾಃ (matāḥ)are considered
ಸರ್ವತ್ರಗಮಚಿನ್ತ್ಯಂ ಚ ಕೂಟಸ್ಥಮಚಲಂ ಧ್ರುವಮ್ ॥ 3 ॥
- ಯೇ (ye)those who
- ತು (tu)but
- ಅಕ್ಷರಮ್ (akṣaram)imperishable
- ಅನಿರ್ದೇಶ್ಯಮ್ (anirdeśyam)indefinable
- ಅವ್ಯಕ್ತಮ್ (avyaktam)unmanifest
- ಪರ್ಯುಪಾಸತೇ (paryupāsate)worship
- ಸರ್ವತ್ರಗಮ್ (sarvatragam)omnipresent
- ಅಚಿನ್ತ್ಯಮ್ (acintyam)unthinkable
- ಚ (ca)and
- ಕೂಟಸ್ಥಮ್ (kūṭastham)unchangeable
- ಅಚಲಮ್ (acalam)immovable
- ಧ್ರುವಮ್ (dhruvam)eternal
ತೇ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತಿ ಮಾಮೇವ ಸರ್ವಭೂತಹಿತೇ ರತಾಃ ॥ 4 ॥
- ಸನ್ನಿಯಮ್ಯ (sanniyamya)having restrained
- ಇನ್ದ್ರಿಯಗ್ರಾಮಂ (indriyagrāmam)all the senses (indriya:senses | grāmam:group)
- ಸರ್ವತ್ರ (sarvatra)everywhere
- ಸಮಬುದ್ಧಯಃ (samabuddhayaḥ)even-minded (sama:equal | buddhayaḥ:minded)
- ತೇ (te)they
- ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತಿ (prāpnuvanti)attain
- ಮಾಮ್ (mām)Me
- ಏವ (eva)indeed
- ಸರ್ವಭೂತಹಿತೇ (sarvabhūtahite)in the welfare of all beings (sarva:all | bhūta:beings | hite:in the welfare)
- ರತಾಃ (ratāḥ)rejoicing
ಅವ್ಯಕ್ತಾ ಹಿ ಗತಿರ್ದುಃಖಂ ದೇಹವದ್ಭಿರವಾಪ್ಯತೇ ॥ 5 ॥
- ಕ್ಲೇಶಃ (kleśaḥ)trouble
- ಅಧಿಕತರಃ (adhikatarah)greater
- ತೇಷಾಮ್ (teṣām)of them
- ಅವ್ಯಕ್ತಾಸಕ್ತಚೇತಸಾಮ್ (avyaktāsaktacetasām)whose minds are set on the Unmanifest (avyakta:Unmanifest | āsakta:attached | cetasām:of minds)
- ಅವ್ಯಕ್ತಾ (avyaktā)Unmanifest
- ಹಿ (hi)indeed
- ಗತಿಃ (gatiḥ)goal
- ದುಃಖಮ್ (duḥkham)hard
- ದೇಹವದ್ಭಿಃ (dehavadbhiḥ)by the embodied (deha:body | vat:possessing | bhiḥ:by)
- ಅವಾಪ್ಯತೇ (avāpyate)is reached
ಅನನ್ಯೇನೈವ ಯೋಗೇನ ಮಾಂ ಧ್ಯಾಯನ್ತ ಉಪಾಸತೇ ॥ 6 ॥
- ಯೇ (ye)those who
- ತು (tu)but
- ಸರ್ವಾಣಿ (sarvāṇi)all
- ಕರ್ಮಾಣಿ (karmāṇi)actions
- ಮಯಿ (mayi)in Me
- ಸಂನ್ಯಸ್ಯ (saṃnyasya)renouncing
- ಮತ್ಪರಾಃ (matparāḥ)regarding Me as Supreme (mat:Me | parāḥ:supreme)
- ಅನನ್ಯೇನೈವ (ananyenaiva)with single-minded (ananyena:without another | eva:indeed)
- ಯೋಗೇನ (yogena)by devotion
- ಮಾಂ (māṃ)Me
- ಧ್ಯಾಯನ್ತ (dhyāyanta)meditating
- ಉಪಾಸತೇ (upāsate)worship
ಭವಾಮಿ ನ ಚಿರಾತ್ಪಾರ್ಥ ಮಯ್ಯಾವೇಶಿತಚೇತಸಾಮ್ ॥ 7 ॥
- ತೇಷಾಮ್ (teṣām)of them
- ಅಹಮ್ (aham)I
- ಸಮುದ್ಧರ್ತಾ (samuddhartā)rescuer
- ಮೃತ್ಯುಸಂಸಾರಸಾಗರಾತ್ (mṛtyusaṃsārasāgarāt)from the ocean of samsara (mṛtyu:death | saṃsāra:worldly existence | sāgarāt:from the ocean)
- ಭವಾಮಿ (bhavāmi)I become
- ನಚಿರಾತ್ (nacirāt)soon
- ಪಾರ್ಥ (pārtha)O Partha
- ಮಯಿ (mayi)in Me
- ಆವೇಶಿತಚೇತಸಾಮ್ (āveśitacetasām)whose minds are set (āveśita:immersed | cetasām:of minds)
ನಿವಸಿಷ್ಯಸಿ ಮಯ್ಯೇವ ಅತ ಊರ್ಧ್ವಂ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ 8 ॥
- ಮಯಿ (mayi)in Me
- ಏವ (eva)only
- ಮನ (mana)mind
- ಆಧತ್ಸ್ವ (ādhatsva)fix
- ಮಯಿ (mayi)in Me
- ಬುದ್ಧಿಂ (buddhiṃ)intellect
- ನಿವೇಶಯ (niveśaya)place
- ನಿವಸಿಷ್ಯಸಿ (nivasiṣyasi)you shall live
- ಮಯಿ (mayi)in Me
- ಏವ (eva)only
- ಅತ (ata)thereafter
- ಊರ್ಧ್ವಂ (ūrdhvaṃ)above
- ನ (na)no
- ಸಂಶಯಃ (saṃśayaḥ)doubt
ಅಭ್ಯಾಸಯೋಗೇನ ತತೋ ಮಾಮಿಚ್ಛಾಪ್ತುಂ ಧನಞ್ಜಯ ॥ 9 ॥
- ಅಥ (atha)then
- ಚಿತ್ತಂ (cittaṃ)mind
- ಸಮಾಧಾತುಂ (samādhātuṃ)to fix
- ನ (na)not
- ಶಕ್ನೋಷಿ (śaknoṣi)are able
- ಮಯಿ (mayi)upon Me
- ಸ್ಥಿರಮ್ (sthiram)steadily
- ಅಭ್ಯಾಸಯೋಗೇನ (abhyāsayogena)by the yoga of practice (abhyāsa:practice | yogena:by the yoga)
- ತತಃ (tataḥ)then
- ಮಾಮ್ (mām)Me
- ಇಚ್ಛ (iccha)seek
- ಆಪ್ತುಂ (āptuṃ)to reach
- ಧನಞ್ಜಯ (dhanañjaya)O Dhananjaya
ಮದರ್ಥಮಪಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ಕುರ್ವನ್ಸಿದ್ಧಿಮವಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ॥ 10 ॥
- ಅಭ್ಯಾಸೇ (abhyāse)in practice
- ಅಪಿ (api)even
- ಅಸಮರ್ಥಃ (asamarthaḥ)unable
- ಅಸಿ (asi)you are
- ಮತ್ಕರ್ಮಪರಮಃ (matkarmaparamaḥ)intent on My actions (mat:My | karma:actions | paramaḥ:intent)
- ಭವ (bhava)be
- ಮದರ್ಥಮ್ (madartham)for My sake (mad:My | artham:for the sake)
- ಅಪಿ (api)even
- ಕರ್ಮಾಣಿ (karmāṇi)actions
- ಕುರ್ವನ್ (kurvan)performing
- ಸಿದ್ಧಿಮ್ (siddhim)perfection
- ಅವಾಪ್ಸ್ಯಸಿ (avāpsyasi)you shall attain
ಸರ್ವಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗಂ ತತಃ ಕುರು ಯತಾತ್ಮವಾನ್ ॥ 11 ॥
- ಅಥ (atha)then
- ಏತತ್ (etat)this
- ಅಪಿ (api)even
- ಅಶಕ್ತಃ (aśaktaḥ)unable
- ಅಸಿ (asi)you are
- ಕರ್ತುಮ್ (kartum)to do
- ಮತ್ (mat)my
- ಯೋಗಮ್ (yogam)union
- ಆಶ್ರಿತಃ (āśritaḥ)taking refuge
- ಸರ್ವಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗಮ್ (sarvakarmaphalatyāgam)renounce fruits of all actions (sarva:all | karma:actions | phala:fruits | tyāgam:renounce)
- ತತಃ (tataḥ)then
- ಕುರು (kuru)do
- ಯತಾತ್ಮವಾನ್ (yatātmavān)self-controlled (yata:controlled | ātmavān:self)
ಧ್ಯಾನಾತ್ಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗಸ್ತ್ಯಾಗಾಚ್ಛಾನ್ತಿರನನ್ತರಮ್ ॥ 12 ॥
- ಶ್ರೇಯಃ (śreyaḥ)better
- ಹಿ (hi)indeed
- ಜ್ಞಾನಮ್ (jñānam)knowledge
- ಅಭ್ಯಾಸಾತ್ (abhyāsāt)than practice
- ಜ್ಞಾನಾತ್ (jñānāt)than knowledge
- ಧ್ಯಾನಮ್ (dhyānam)meditation
- ವಿಶಿಷ್ಯತೇ (viśiṣyate)is better
- ಧ್ಯಾನಾತ್ (dhyānāt)than meditation
- ಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗಃ (karmaphalatyāgaḥ)renunciation of fruits-of-actions (karma:action | phala:fruits | tyāgaḥ:renunciation)
- ತ್ಯಾಗಾತ್ (tyāgāt)than renunciation
- ಶಾನ್ತಿಃ (śāntiḥ)peace
- ಅನನ್ತರಮ್ (anantaram)immediately follows
ನಿರ್ಮಮೋ ನಿರಹಙ್ಕಾರಃ ಸಮದುಃಖಸುಖಃ ಕ್ಷಮೀ ॥ 13 ॥
- ಅದ್ವೇಷ್ಟಾ (adveṣṭā)non-hater
- ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ (sarvabhūtānāṃ)of all creatures (sarva:all | bhūtānāṃ:of creatures)
- ಮೈತ್ರಃ (maitraḥ)friendly
- ಕರುಣ (karuṇa)compassionate
- ಏವ (eva)indeed
- ಚ (ca)and
- ನಿರ್ಮಮಃ (nirmamaḥ)free from attachment
- ನಿರಹಙ್ಕಾರಃ (nirahaṅkāraḥ)free from egoism
- ಸಮದುಃಖಸುಖಃ (samaduḥkhasukhaḥ)balanced in pleasure and pain (sama:balanced | duḥkha:pain | sukha:pleasure)
- ಕ್ಷಮೀ (kṣamī)forgiving
ಮಯ್ಯರ್ಪಿತಮನೋಬುದ್ಧಿರ್ಯೋ ಮದ್ಭಕ್ತಃ ಸ ಮೇ ಪ್ರಿಯಃ ॥ 14 ॥
- ಸನ್ತುಷ್ಟಃ (santuṣṭaḥ)ever content
- ಸತತಂ (satataṃ)always
- ಯೋಗೀ (yogī)yogi
- ಯತಾತ್ಮಾ (yatātmā)self-controlled (yata:controlled | ātmā:self)
- ದೃಢನಿಶ್ಚಯಃ (dṛḍhaniścayaḥ)firm conviction (dṛḍha:firm | niścayaḥ:conviction)
- ಮಯ್ಯರ್ಪಿತಮನೋಬುದ್ಧಿಃ (mayyarpitamanobuddhiḥ)mind and intellect dedicated to Me (mayi:to Me | arpita:dedicated | manaḥ:mind | buddhiḥ:intellect)
- ಯಃ (yaḥ)who
- ಮದ್ಭಕ್ತಃ (madbhaktaḥ)My devotee (mad:My | bhaktaḥ:devotee)
- ಸ (sa)he
- ಮೇ (me)to me
- ಪ್ರಿಯಃ (priyaḥ)dear
ಹರ್ಷಾಮರ್ಷಭಯೋದ್ವೇಗೈರ್ಮುಕ್ತೋ ಯಃ ಸ ಚ ಮೇ ಪ್ರಿಯಃ ॥ 15 ॥
- ಯಸ್ಮಾತ್ (yasmāt)by whom
- ನ (na)not
- ಉದ್ವಿಜತೇ (udvijate)is agitated
- ಲೋಕಃ (lokaḥ)the world
- ಲೋಕಾತ್ (lokāt)by the world
- ನ (na)not
- ಉದ್ವಿಜತೇ (udvijate)is agitated
- ಚ (ca)and
- ಯಃ (yaḥ)who
- ಹರ್ಷಾಮರ್ಷಭಯೋದ್ವೇಗೈಃ (harṣāmarṣabhayodvegaiḥ)from joy, envy, fear, anxiety (harṣa:joy | amarṣa:envy | bhaya:fear | udvegaiḥ:anxiety)
- ಮುಕ್ತಃ (muktaḥ)freed
- ಯಃ (yaḥ)who
- ಸಃ (saḥ)he
- ಚ (ca)and
- ಮೇ (me)to me
- ಪ್ರಿಯಃ (priyaḥ)dear
ಸರ್ವಾರಮ್ಭಪರಿತ್ಯಾಗೀ ಯೋ ಮದ್ಭಕ್ತಃ ಸ ಮೇ ಪ್ರಿಯಃ ॥ 16 ॥
- ಅನಪೇಕ್ಷಃ (anapekṣaḥ)free from wants
- ಶುಚಿಃ (śuciḥ)pure
- ದಕ್ಷಃ (dakṣaḥ)alert
- ಉದಾಸೀನಃ (udāsīnaḥ)unconcerned
- ಗತವ್ಯಥಃ (gatavyathaḥ)untroubled
- ಸರ್ವಾರಮ್ಭಪರಿತ್ಯಾಗೀ (sarvārambhaparityāgī)renouncing all undertakings (sarva:all | ārambha:undertakings | parityāgī:renouncing)
- ಯಃ (yaḥ)who
- ಮದ್ಭಕ್ತಃ (madbhaktaḥ)devoted to Me (mad:to Me | bhaktaḥ:devoted)
- ಸಃ (saḥ)he
- ಮೇ (me)to Me
- ಪ್ರಿಯಃ (priyaḥ)dear
ಶುಭಾಶುಭಪರಿತ್ಯಾಗೀ ಭಕ್ತಿಮಾನ್ಯಃ ಸ ಮೇ ಪ್ರಿಯಃ ॥ 17 ॥
- ಯಃ (yaḥ)who
- ನ (na)not
- ಹೃಷ್ಯತಿ (hṛṣyati)rejoices
- ನ (na)not
- ದ್ವೇಷ್ಟಿ (dveṣṭi)hates
- ನ (na)not
- ಶೋಚತಿ (śocati)grieves
- ನ (na)not
- ಕಾಙ್ಕ್ಷತಿ (kāṅkṣati)desires
- ಶುಭಾಶುಭಪರಿತ್ಯಾಗೀ (śubhāśubhaparityāgī)renouncing good and evil (śubha:good | aśubha:evil | parityāgī:renouncer)
- ಭಕ್ತಿಮಾನ್ (bhaktimān)full of devotion
- ಯಃ (yaḥ)who
- ಸ (sa)he
- ಮೇ (me)to me
- ಪ್ರಿಯಃ (priyaḥ)dear
ಶೀತೋಷ್ಣಸುಖದುಃಖೇಷು ಸಮಃ ಸಙ್ಗವಿವರ್ಜಿತಃ ॥ 18 ॥
- ಸಮಃ (samaḥ)equal
- ಶತ್ರೌ (śatrau)to foe
- ಚ (ca)and
- ಮಿತ್ರೇ (mitre)to friend
- ಚ (ca)and
- ತಥಾ (tathā)also
- ಮಾನಾಪಮಾನಯೋಃ (mānāpamānayoḥ)in honour and dishonour (māna:honour | apamānayoḥ:in dishonour)
- ಶೀತೋಷ್ಣಸುಖದುಃಖೇಷು (śītoṣṇasukhaduḥkheṣu)in cold, heat, pleasure, pain (śīta:cold | uṣṇa:heat | sukha:pleasure | duḥkheṣu:in pain)
- ಸಮಃ (samaḥ)equal
- ಸಙ್ಗವಿವರ್ಜಿತಃ (saṅgavivarjitaḥ)free from attachment (saṅga:attachment | vivarjitaḥ:free from)
ಅನಿಕೇತಃ ಸ್ಥಿರಮತಿರ್ಭಕ್ತಿಮಾನ್ಮೇ ಪ್ರಿಯೋ ನರಃ ॥ 19 ॥
- ತುಲ್ಯನಿನ್ದಾಸ್ತುತಿಃ (tulyanindāstutiḥ)equal in censure and praise (tulya:equal | nindā:censure | stutiḥ:praise)
- ಮೌನೀ (maunī)silent
- ಸನ್ತುಷ್ಟಃ (santuṣṭaḥ)content
- ಯೇನ (yena)with anything
- ಕೇನಚಿತ್ (kenacit)by any means
- ಅನಿಕೇತಃ (aniketaḥ)homeless
- ಸ್ಥಿರಮತಿಃ (sthiramatiḥ)steady-minded (sthira:steady | matiḥ:mind)
- ಭಕ್ತಿಮಾನ್ (bhaktimān)full of devotion
- ಮೇ (me)to me
- ಪ್ರಿಯಃ (priyaḥ)dear
- ನರಃ (naraḥ)man
ಶ್ರದ್ದಧಾನಾ ಮತ್ಪರಮಾ ಭಕ್ತಾಸ್ತೇಽತೀವ ಮೇ ಪ್ರಿಯಾಃ ॥ 20 ॥
- ಯೇ (ye)those who
- ತು (tu)indeed
- ಧರ್ಮ್ಯಾಮೃತಮ್ (dharmyāmṛtam)immortal dharma (dharmya:related to dharma | amṛtam:immortal)
- ಇದಂ (idaṃ)this
- ಯಥೋಕ್ತಂ (yathoktam)as described (yathā:as | uktam:described)
- ಪರ್ಯುಪಾಸತೇ (paryupāsate)worship
- ಶ್ರದ್ದಧಾನಾ (śraddadhānā)endowed with faith
- ಮತ್ಪರಮಾ (matparamā)regarding Me as Supreme (mat:Me | paramā:Supreme)
- ಭಕ್ತಾಃ (bhaktāḥ)devotees
- ತೇ (te)they
- ಅತೀವ (atīva)exceedingly
- ಮೇ (me)to Me
- ಪ್ರಿಯಾಃ (priyāḥ)dear
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾರ್ಜುನಸಂವಾದೇ ಭಕ್ತಿಯೋಗೋ ನಾಮ ದ್ವಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥12 ॥
