ஜ்ஞாநயோகஃ
ஶ்ரீபகவாநுவாச
விவஸ்வாந்மநவே ப்ராஹ மநுரிக்ஷ்வாகவே'ப்ரவீத் ॥ 1 ॥
- ஶ்ரீபகவாந் (śrībhagavān)the Blessed Lord (śrī:blessed | bhagavān:Lord)
- உவாச (uvāca)said
- இமம் (imam)this
- விவஸ்வதே (vivasvate)to Vivasvan
- யோகம் (yogam)YOGA
- ப்ரோக்தவாந் (proktavān)taught
- அஹம் (aham)I
- அவ்யயம் (avyayam)imperishable
- விவஸ்வாந் (vivasvān)Vivasvan
- மநவே (manave)to Manu
- ப்ராஹ (prāha)taught
- மநுஃ (manuḥ)Manu
- இக்ஷ்வாகவே (ikṣvākave)to Ikshvaku
- அப்ரவீத் (abravīt)said
ஸ காலேநேஹ மஹதா யோகோ நஷ்டஃ பரந்தப ॥ 2 ॥
- ஏவம் (evam)thus
- பரம்பராப்ராப்தம் (paramparāprāptam)handed down in succession (paramparā:succession | prāptam:obtained)
- இமம் (imam)this
- ராஜர்ஷயஃ (rājarṣayaḥ)royal sages (rāja:royal | ṛṣayaḥ:sages)
- விதுஃ (viduḥ)knew
- ஸ (sa)that
- காலேந (kālena)by time
- இஹ (iha)here
- மஹதா (mahatā)great
- யோகஃ (yogaḥ)yoga
- நஷ்டஃ (naṣṭaḥ)lost
- பரந்தப (parantapa)O Parantapa
பக்தோ'ஸி மே ஸகா சேதி ரஹஸ்யம் ஹ்யேததுத்தமம் ॥ 3 ॥
- ஸ (sa)that
- ஏவ (eva)indeed
- அயம் (ayam)this
- மயா (mayā)by me
- தே (te)to you
- அத்ய (adya)today
- யோகஃ (yogaḥ)yoga
- ப்ரோக்தஃ (proktaḥ)taught
- புராதநஃ (purātanaḥ)ancient
- பக்தஃ (bhaktaḥ)devotee
- அஸி (asi)are
- மே (me)my
- ஸகா (sakhā)friend
- ச (ca)and
- இதி (iti)thus
- ரஹஸ்யம் (rahasyam)secret
- ஹி (hi)indeed
- ஏதத் (etat)this
- உத்தமம் (uttamam)supreme
கதமேதத்விஜாநீயாம் த்வமாதௌ ப்ரோக்தவாநிதி ॥ 4 ॥
- அர்ஜுந (arjuna)Arjuna
- உவாச (uvāca)said
- அபரம் (aparaṃ)later
- பவதஃ (bhavataḥ)your
- ஜந்ம (janma)birth
- பரம் (paraṃ)prior
- ஜந்ம (janma)birth
- விவஸ்வதஃ (vivasvataḥ)of Vivaswan (Sun)
- கதம் (katham)how
- ஏதத் (etat)this
- விஜாநீயாம் (vijānīyām)am to understand
- த்வம் (tvam)you
- ஆதௌ (ādau)in the beginning
- ப்ரோக்தவாந் (proktavān)taught
- இதி (iti)thus
தாந்யஹம் வேத ஸர்வாணி ந த்வம் வேத்த பரந்தப ॥ 5 ॥
- ஶ்ரீபகவாநுவாச (śrībhagavānuvāca)the Blessed Lord said (śrī:blessed | bhagavān:Lord | uvāca:said)
- பஹூநி (bahūni)many
- மே (me)my
- வ்யதீதாநி (vyatītāni)have passed
- ஜந்மாநி (janmāni)births
- தவ (tava)your
- ச (ca)and
- அர்ஜுந (arjuna)Arjuna
- தாநி (tāni)those
- அஹம் (aham)I
- வேத (veda)know
- ஸர்வாணி (sarvāṇi)all
- ந (na)not
- த்வம் (tvam)you
- வேத்த (vettha)know
- பரந்தப (parantapa)scorcher of foes (para:foes | tapa:scorcher)
ப்ரக்ரு'திம் ஸ்வாமதிஷ்டாய ஸம்பவாம்யாத்மமாயயா ॥ 6 ॥
- அஜஃ (ajaḥ)unborn
- அபி (api)although
- ஸந் (san)being
- அவ்யயாத்மா (avyayātmā)imperishable nature (avyaya:imperishable | ātmā:nature)
- பூதாநாம் (bhūtānām)of all beings
- ஈஶ்வரஃ (īśvaraḥ)Lord
- அபி (api)although
- ஸந் (san)being
- ப்ரக்ரு'திம் (prakṛtim)nature
- ஸ்வாம் (svām)own
- அதிஷ்டாய (adhiṣṭhāya)ruling over
- ஸம்பவாமி (sambhavāmi)I take birth
- ஆத்மமாயயா (ātma-māyayā)by My own MAYA (ātma:own | māyayā:by MAYA)
அப்யுத்தாநமதர்மஸ்ய ததாத்மாநம் ஸ்ரு'ஜாம்யஹம் ॥ 7 ॥
- யதா (yadā)whenever
- யதா (yadā)whenever
- ஹி (hi)indeed
- தர்மஸ்ய (dharmasya)of righteousness
- க்லாநிஃ (glāniḥ)decay
- பவதி (bhavati)occurs
- பாரத (bhārata)O Bharata
- அப்யுத்தாநம் (abhyutthānam)rise
- அதர்மஸ்ய (adharmasya)of unrighteousness
- ததா (tadā)then
- ஆத்மாநம் (ātmānam)Myself
- ஸ்ரு'ஜாமி (sṛjāmi)I manifest
- அஹம் (aham)I
தர்மஸம்ஸ்தாபநார்தாய ஸம்பவாமி யுகே யுகே ॥ 8 ॥
- பரித்ராணாய (paritrāṇāya)for the protection
- ஸாதூநாம் (sādhūnāṃ)of the good
- விநாஶாய (vināśāya)for the destruction
- ச (ca)and
- துஷ்க்ரு'தாம் (duṣkṛtām)of the wicked
- தர்மஸம்ஸ்தாபநார்தாய (dharmasaṃsthāpanārthāya)for the establishment of righteousness (dharma:righteousness | saṃsthāpana:establishment | arthāya:for the purpose of)
- ஸம்பவாமி (sambhavāmi)I am born
- யுகே (yuge)in age
- யுகே (yuge)in age
த்யக்த்வா தேஹம் புநர்ஜந்ம நைதி மாமேதி ஸோ'ர்ஜுந ॥ 9 ॥
- ஜந்ம (janma)birth
- கர்ம (karma)action
- ச (ca)and
- மே (me)my
- திவ்யம் (divyam)divine
- ஏவம் (evam)thus
- யஃ (yaḥ)who
- வேத்தி (vetti)knows
- தத்த்வதஃ (tattvataḥ)in true light
- த்யக்த்வா (tyaktvā)having abandoned
- தேஹம் (deham)body
- புநஃ (punaḥ)again
- ஜந்ம (janma)birth
- ந (na)not
- ஏதி (eti)comes
- மாம் (mām)to me
- ஏதி (eti)comes
- ஸஃ (saḥ)he
- அர்ஜுந (arjuna)Arjuna
பஹவோ ஜ்ஞாநதபஸா பூதா மத்பாவமாகதாஃ ॥ 10 ॥
- வீதராகபயக்ரோதா (vītarāgabhayakrodhā)freed from attachment, fear, anger (vīta:freed from | rāga:attachment | bhaya:fear | krodha:anger)
- மந்மயா (manmayā)absorbed in Me (mat:Me | mayā:absorbed in)
- மாமுபாஶ்ரிதாஃ (māmupāśritāḥ)taking refuge in Me (mām:Me | upāśritāḥ:taking refuge)
- பஹவஃ (bahavaḥ)many
- ஜ்ஞாநதபஸா (jñānatapasā)by the Fire-of-Knowledge (jñāna:knowledge | tapasā:by the fire)
- பூதாஃ (pūtāḥ)purified
- மத்பாவமாகதாஃ (madbhāvamāgatāḥ)attained My Being (mat:My | bhāvam:being | āgatāḥ:attained)
மம வர்த்மாநுவர்தந்தே மநுஷ்யாஃ பார்த ஸர்வஶஃ ॥ 11 ॥
- யே (ye)who
- யதா (yathā)in whatever way
- மாம் (māṃ)Me
- ப்ரபத்யந்தே (prapadyante)approach
- தாந் (tān)them
- ததைவ (tathaiva)in the same way
- பஜாமி (bhajāmi)I reward
- அஹம் (aham)I
- மம (mama)My
- வர்த்ம (vartma)path
- அநுவர்தந்தே (anuvartante)follow
- மநுஷ்யாஃ (manuṣyāḥ)men
- பார்த (pārtha)O son of Pritha
- ஸர்வஶஃ (sarvaśaḥ)in all ways
க்ஷிப்ரம் ஹி மாநுஷே லோகே ஸித்திர்பவதி கர்மஜா ॥ 12 ॥
- காங்க்ஷந்தஃ (kāṅkṣantaḥ)desiring
- கர்மணாம் (karmaṇām)of actions
- ஸித்திம் (siddhim)perfection
- யஜந்த (yajanta)sacrifice
- இஹ (iha)here
- தேவதாஃ (devatāḥ)to the gods
- க்ஷிப்ரம் (kṣipram)quickly
- ஹி (hi)indeed
- மாநுஷே (mānuṣe)in the human
- லோகே (loke)world
- ஸித்திஃ (siddhiḥ)perfection
- பவதி (bhavati)becomes
- கர்மஜா (karmajā)born of actions (karma:actions | jā:born of)
தஸ்ய கர்தாரமபி மாம் வித்த்யகர்தாரமவ்யயம் ॥ 13 ॥
- சாதுர்வர்ண்யம் (cāturvarṇyam)fourfold caste (cātur:fourfold | varṇyam:caste)
- மயா (mayā)by me
- ஸ்ரு'ஷ்டம் (sṛṣṭam)created
- குணகர்மவிபாகஶஃ (guṇakarmavibhāgaśaḥ)by qualities and actions (guṇa:qualities | karma:actions | vibhāgaśaḥ:by division)
- தஸ்ய (tasya)of that
- கர்தாரம் (kartāram)creator
- அபி (api)even
- மாம் (māṃ)me
- வித்தி (viddhi)know
- அகர்தாரம் (akartāram)non-doer
- அவ்யயம் (avyayam)immutable
இதி மாம் யோ'பிஜாநாதி கர்மபிர்ந ஸ பத்யதே ॥ 14 ॥
- ந (na)not
- மாம் (mām)Me
- கர்மாணி (karmāṇi)actions
- லிம்பந்தி (limpanti)taint
- ந (na)not
- மே (me)My
- கர்மபலே (karmaphale)in the fruits of actions (karma:actions | phale:in the fruits)
- ஸ்ப்ரு'ஹா (spṛhā)desire
- இதி (iti)thus
- மாம் (mām)Me
- யஃ (yaḥ)who
- அபிஜாநாதி (abhijānāti)knows
- கர்மபிஃ (karmabhiḥ)by actions
- ந (na)not
- ஸஃ (saḥ)he
- பத்யதே (badhyate)is bound
குரு கர்மைவ தஸ்மாத்த்வம் பூர்வைஃ பூர்வதரம் க்ரு'தம் ॥ 15 ॥
- ஏவம் (evam)thus
- ஜ்ஞாத்வா (jñātvā)having known
- க்ரு'தம் (kṛtam)performed
- கர்ம (karma)action
- பூர்வைஃ (pūrvaiḥ)by the ancients
- அபி (api)also
- முமுக்ஷுபிஃ (mumukṣubhiḥ)by seekers of liberation
- குரு (kuru)perform
- கர்ம (karma)action
- ஏவ (eva)indeed
- தஸ்மாத் (tasmāt)therefore
- த்வம் (tvaṃ)you
- பூர்வைஃ (pūrvaiḥ)by the ancients
- பூர்வதரம் (pūrvataraṃ)in the olden times
- க்ரு'தம் (kṛtam)performed
தத்தே கர்ம ப்ரவக்ஷ்யாமி யஜ்ஜ்ஞாத்வா மோக்ஷ்யஸே'ஶுபாத் ॥ 16 ॥
- கிம் (kiṃ)what
- கர்ம (karma)action
- கிம் (kim)what
- அகர்ம (akarma)inaction
- இதி (iti)thus
- கவயஃ (kavayaḥ)poets
- அபி (api)even
- அத்ர (atra)here
- மோஹிதாஃ (mohitāḥ)deluded
- தத் (tat)that
- தே (te)to you
- கர்ம (karma)action
- ப்ரவக்ஷ்யாமி (pravakṣyāmi)I shall teach
- யத் (yat)which
- ஜ்ஞாத்வா (jñātvā)knowing
- மோக்ஷ்யஸே (mokṣyase)you shall be liberated
- அஶுபாத் (aśubhāt)from evil
அகர்மணஶ்ச போத்தவ்யம் கஹநா கர்மணோ கதிஃ ॥ 17 ॥
- கர்மணஃ (karmaṇaḥ)of action
- ஹி (hi)for
- அபி (api)also
- போத்தவ்யம் (boddhavyam)should be known
- போத்தவ்யம் (boddhavyam)should be known
- ச (ca)and
- விகர்மணஃ (vikarmaṇaḥ)of forbidden action
- அகர்மணஃ (akarmaṇaḥ)of inaction
- ச (ca)and
- போத்தவ்யம் (boddhavyam)should be known
- கஹநா (gahanā)imponderable
- கர்மணஃ (karmaṇaḥ)of action
- கதிஃ (gatiḥ)path
ஸ புத்திமாந்மநுஷ்யேஷு ஸ யுக்தஃ க்ரு'த்ஸ்நகர்மக்ரு'த் ॥ 18 ॥
- கர்மணி (karmaṇi)in action
- அகர்ம (akarma)inaction
- யஃ (yaḥ)who
- பஶ்யேத் (paśyet)sees
- அகர்மணி (akarmaṇi)in inaction
- ச (ca)and
- கர்ம (karma)action
- யஃ (yaḥ)who
- ஸ (sa)he
- புத்திமாந் (buddhimān)wise
- மநுஷ்யேஷு (manuṣyeṣu)among men
- ஸ (sa)he
- யுக்தஃ (yuktaḥ)united
- க்ரு'த்ஸ்நகர்மக்ரு'த் (kṛtsnakarmakṛt)performer of all actions (kṛtsna:all | karma:actions | kṛt:performer)
ஜ்ஞாநாக்நிதக்தகர்மாணம் தமாஹுஃ பண்டிதம் புதாஃ ॥ 19 ॥
- யஸ்ய (yasya)whose
- ஸர்வே (sarve)all
- ஸமாரம்பாஃ (samārambhāḥ)undertakings
- காமஸங்கல்பவர்ஜிதாஃ (kāmasaṅkalpavarjitāḥ)devoid of desires and purposes (kāma:desires | saṅkalpa:purposes | varjitāḥ:devoid of)
- ஜ்ஞாநாக்நிதக்தகர்மாணம் (jñānāgnidagdhakarmāṇam)whose actions burnt by knowledge (jñāna:knowledge | agni:fire | dagdha:burnt | karmāṇam:actions)
- தம் (tam)him
- ஆஹுஃ (āhuḥ)call
- பண்டிதம் (paṇḍitaṃ)sage
- புதாஃ (budhāḥ)the wise
கர்மண்யபிப்ரவ்ரு'த்தோ'பி நைவ கிஞ்சித்கரோதி ஸஃ ॥ 20 ॥
- த்யக்த்வா (tyaktvā)having abandoned
- கர்மபலாஸங்கம் (karmaphalāsaṅgaṃ)attachment to fruits-of-action (karma:action | phala:fruits | āsaṅgaṃ:attachment)
- நித்யத்ரு'ப்தஃ (nityatṛptaḥ)ever-content (nitya:ever | tṛptaḥ:content)
- நிராஶ்ரயஃ (nirāśrayaḥ)depending on nothing
- கர்மணி (karmaṇi)in actions
- அபிப்ரவ்ரு'த்தஃ (abhipravṛttaḥ)engaged
- அபி (api)though
- ந (na)not
- ஏவ (eva)indeed
- கிஞ்சித் (kiñcit)anything
- கரோதி (karoti)does
- ஸஃ (saḥ)he
ஶாரீரம் கேவலம் கர்ம குர்வந்நாப்நோதி கில்பிஷம் ॥ 21 ॥
- நிராஶீஃ (nirāśīḥ)without hope
- யதசித்தாத்மா (yatacittātmā)with mind and Self controlled (yata:controlled | citta:mind | ātmā:Self)
- த்யக்தஸர்வபரிக்ரஹஃ (tyaktasarvaparigrahaḥ)having abandoned all possessions (tyakta:abandoned | sarva:all | parigrahaḥ:possessions)
- ஶாரீரம் (śārīram)bodily
- கேவலம் (kevalam)mere
- கர்ம (karma)action
- குர்வந் (kurvan)doing
- ந (na)not
- ஆப்நோதி (āpnoti)incurs
- கில்பிஷம் (kilbiṣam)sin
ஸமஃ ஸித்தாவஸித்தௌ ச க்ரு'த்வாபி ந நிபத்யதே ॥ 22 ॥
- யத்ரு'ச்சாலாபஸந்துஷ்டஃ (yadṛcchālābhasantuṣṭaḥ)content with what comes (yadṛcchā:what comes by chance | lābha:gain | santuṣṭaḥ:content)
- த்வந்த்வாதீதஃ (dvandvātītaḥ)free from dualities (dvandva:dualities | atītaḥ:gone beyond)
- விமத்ஸரஃ (vimatsaraḥ)free from envy
- ஸமஃ (samaḥ)even-minded
- ஸித்தௌ (siddhau)in success
- அஸித்தௌ (asiddhau)in failure
- ச (ca)and
- க்ரு'த்வா (kṛtvā)having done
- அபி (api)even
- ந (na)not
- நிபத்யதே (nibadhyate)is bound
யஜ்ஞாயாசரதஃ கர்ம ஸமக்ரம் ப்ரவிலீயதே ॥ 23 ॥
- கதஸங்கஸ்ய (gatasaṅgasya)of one devoid of attachment (gata:devoid | saṅgasya:of attachment)
- முக்தஸ்ய (muktasya)of the liberated
- ஜ்ஞாநாவஸ்திதசேதஸஃ (jñānāvasthitacetasaḥ)whose mind is established in knowledge (jñāna:knowledge | avasthita:established | cetasaḥ:of the mind)
- யஜ்ஞாய (yajñāya)for the sake of sacrifice
- ஆசரதஃ (ācarataḥ)acting
- கர்ம (karma)actions
- ஸமக்ரம் (samagraṃ)all
- ப்ரவிலீயதே (pravilīyate)are dissolved
ப்ரஹ்மைவ தேந கந்தவ்யம் ப்ரஹ்மகர்மஸமாதிநா ॥ 24 ॥
- ப்ரஹ்மார்பணம் (brahmārpaṇam)Brahman is the oblation (brahma:Brahman | arpaṇam:oblation)
- ப்ரஹ்ம (brahma)Brahman
- ஹவிஃ (havis)clarified butter
- ப்ரஹ்மாக்நௌ (brahmāgnau)in the fire of Brahman (brahma:Brahman | agnau:in the fire)
- ப்ரஹ்மணா (brahmaṇā)by Brahman
- ஹுதம் (hutam)offered
- ப்ரஹ்ம (brahma)Brahman
- ஏவ (eva)indeed
- தேந (tena)by him
- கந்தவ்யம் (gantavyam)to be reached
- ப்ரஹ்மகர்மஸமாதிநா (brahmakarmasamādhinā)by absorption in Brahman-action (brahma:Brahman | karma:action | samādhinā:by absorption)
ப்ரஹ்மாக்நாவபரே யஜ்ஞம் யஜ்ஞேநைவோபஜுஹ்வதி ॥ 25 ॥
- தைவம் (daivam)to the gods
- ஏவ (eva)alone
- அபரே (apare)others
- யஜ்ஞம் (yajñaṃ)sacrifice
- யோகிநஃ (yoginaḥ)yogis
- பர்யுபாஸதே (paryupāsate)worship
- ப்ரஹ்மாக்நௌ (brahmāgnau)in the fire of Brahman (brahma:Brahman | agnau:in the fire)
- அபரே (apare)others
- யஜ்ஞம் (yajñaṃ)sacrifice
- யஜ்ஞேந (yajñena)by sacrifice
- ஏவ (eva)alone
- உபஜுஹ்வதி (upajuhvati)offer
ஶப்தாதீந்விஷயாநந்ய இந்த்ரியாக்நிஷு ஜுஹ்வதி ॥ 26 ॥
- ஶ்ரோத்ராதீநி (śrotrādīni)hearing and other senses (śrotra:hearing | ādīni:and others)
- இந்த்ரியாணி (indriyāṇi)senses
- அந்யே (anye)others
- ஸம்யமாக்நிஷு (saṃyamāgniṣu)in the fires of restraint (saṃyama:restraint | agniṣu:in the fires)
- ஜுஹ்வதி (juhvati)offer
- ஶப்தாதீந் (śabdādīn)sound and others (śabda:sound | ādīn:and others)
- விஷயாந் (viṣayān)objects of sense
- அந்ய (anya)others
- இந்த்ரியாக்நிஷு (indriyāgniṣu)in the fires of the senses (indriya:senses | agniṣu:in the fires)
- ஜுஹ்வதி (juhvati)offer
ஆத்மஸம்யமயோகாக்நௌ ஜுஹ்வதி ஜ்ஞாநதீபிதே ॥ 27 ॥
- ஸர்வாணி (sarvāṇi)all
- இந்த்ரியகர்மாணி (indriyakarmāṇi)functions of the senses (indriya:senses | karmāṇi:functions)
- ப்ராணகர்மாணி (prāṇakarmāṇi)functions of the breath (prāṇa:breath | karmāṇi:functions)
- ச (ca)and
- அபரே (apare)others
- ஆத்மஸம்யமயோகாக்நௌ (ātmasaṃyamayogāgnau)in the fire of self-restraint yoga (ātma:self | saṃyama:restraint | yoga:yoga | agnau:in the fire)
- ஜுஹ்வதி (juhvati)sacrifice
- ஜ்ஞாநதீபிதே (jñānadīpite)kindled by knowledge (jñāna:knowledge | dīpite:kindled by)
ஸ்வாத்யாயஜ்ஞாநயஜ்ஞாஶ்ச யதயஃ ஸம்ஶிதவ்ரதாஃ ॥ 28 ॥
- த்ரவ்யயஜ்ஞாஃ (dravyayajñāḥ)sacrifices of wealth (dravya:wealth | yajñāḥ:sacrifices)
- தபஃயஜ்ஞாஃ (tapoyajñāḥ)sacrifices of austerity (tapaḥ:austerity | yajñāḥ:sacrifices)
- யோகயஜ்ஞாஃ (yogayajñāḥ)sacrifices of yoga (yoga:yoga | yajñāḥ:sacrifices)
- ததா (tathā)thus
- அபரே (apare)others
- ஸ்வாத்யாயஜ்ஞாநயஜ்ஞாஃ (svādhyāyajñānayajñāḥ)sacrifices of study and knowledge (svādhyāya:study | jñāna:knowledge | yajñāḥ:sacrifices)
- ச (ca)and
- யதயஃ (yatayaḥ)ascetics
- ஸம்ஶிதவ்ரதாஃ (saṃśitavratāḥ)of firm vows (saṃśita:firm | vratāḥ:vows)
ப்ராணாபாநகதீ ருத்த்வா ப்ராணாயாமபராயணாஃ ॥ 29 ॥
- அபாநே (apāne)in the out-going breath
- ஜுஹ்வதி (juhvati)offer
- ப்ராணம் (prāṇam)life breath
- ப்ராணே (prāṇe)in the in-coming breath
- அபாநம் (apānam)out-going breath
- ததா (tathā)thus
- அபரே (apare)others
- ப்ராணாபாநகதீ (prāṇāpānagatī)courses of breaths (prāṇa:life breath | apāna:out-going breath | gatī:courses)
- ருத்த்வா (ruddhvā)restraining
- ப்ராணாயாமபராயணாஃ (prāṇāyāmaparāyaṇāḥ)absorbed in breath restraint (prāṇāyāma:breath restraint | parāyaṇāḥ:absorbed in)
ஸர்வே'ப்யேதே யஜ்ஞவிதோ யஜ்ஞக்ஷபிதகல்மஷாஃ ॥ 30 ॥
- அபரே (apare)others
- நியதாஹாராஃ (niyatāhārāḥ)with regulated diet (niyata:regulated | āhārāḥ:diet)
- ப்ராணாந் (prāṇān)vital-airs
- ப்ராணேஷு (prāṇeṣu)in the vital-airs
- ஜுஹ்வதி (juhvati)offer
- ஸர்வே (sarve)all
- அபி (api)also
- ஏதே (ete)these
- யஜ்ஞவிதஃ (yajñavidaḥ)knowers of sacrifice (yajña:sacrifice | vidaḥ:knowers)
- யஜ்ஞக்ஷபிதகல்மஷாஃ (yajñakṣapitakalmaṣāḥ)sins destroyed by sacrifice (yajña:sacrifice | kṣapita:destroyed | kalmaṣāḥ:sins)
நாயம் லோகோ'ஸ்த்யயஜ்ஞஸ்ய குதோ'ந்யஃ குருஸத்தம ॥ 31 ॥
- யஜ்ஞஶிஷ்டாம்ரு'தபுஜஃ (yajñaśiṣṭāmṛtabhujaḥ)eaters of the nectar (yajñaśiṣṭa:remnant of sacrifice | amṛta:nectar | bhujaḥ:eaters)
- யாந்தி (yānti)go to
- ப்ரஹ்ம (brahma)Brahman
- ஸநாதநம் (sanātanam)eternal
- ந (na)not
- அயம் (ayam)this
- லோகஃ (lokaḥ)world
- அஸ்தி (asti)is
- அயஜ்ஞஸ்ய (ayajñasya)of the non-performer of sacrifice (a:non | yajñasya:of the sacrifice)
- குதஃ (kutaḥ)how then
- அந்யஃ (anyaḥ)other
- குருஸத்தம (kurusattama)O best of the Kurus (kuru:Kurus | sattama:best)
கர்மஜாந்வித்தி தாந்ஸர்வாநேவம் ஜ்ஞாத்வா விமோக்ஷ்யஸே ॥ 32 ॥
- ஏவம் (evam)thus
- பஹுவிதாஃ (bahuvidhāḥ)of many kinds (bahu:many | vidhāḥ:kinds)
- யஜ்ஞாஃ (yajñāḥ)sacrifices
- விததாஃ (vitatāḥ)spread out
- ப்ரஹ்மணஃ (brahmaṇaḥ)of Brahman
- முகே (mukhe)at the mouth
- கர்மஜாந் (karmajān)born of action (karma:action | jān:born of)
- வித்தி (viddhi)know
- தாந் (tān)them
- ஸர்வாந் (sarvān)all
- ஏவம் (evam)thus
- ஜ்ஞாத்வா (jñātvā)having known
- விமோக்ஷ்யஸே (vimokṣyase)you shall be liberated
ஸர்வம் கர்மாகிலம் பார்த ஜ்ஞாநே பரிஸமாப்யதே ॥ 33 ॥
- ஶ்ரேயாந் (śreyān)superior
- த்ரவ்யமயாத் (dravyamayāt)than material sacrifice (dravya:material | mayāt:than sacrifice)
- யஜ்ஞாத் (yajñāt)than sacrifice
- ஜ்ஞாநயஜ்ஞஃ (jñānayajñaḥ)knowledge-sacrifice (jñāna:knowledge | yajñaḥ:sacrifice)
- பரந்தப (parantapa)O Parantapa
- ஸர்வம் (sarvaṃ)all
- கர்ம (karma)actions
- அகிலம் (akhilaṃ)in their entirety
- பார்த (pārtha)O Partha
- ஜ்ஞாநே (jñāne)in knowledge
- பரிஸமாப்யதே (parisamāpyate)culminate
உபதேக்ஷ்யந்தி தே ஜ்ஞாநம் ஜ்ஞாநிநஸ்தத்த்வதர்ஶிநஃ ॥ 34 ॥
- தத் (tad)that
- வித்தி (viddhi)know
- ப்ரணிபாதேந (praṇipātena)by prostration
- பரிப்ரஶ்நேந (paripraśnena)by question
- ஸேவயா (sevayā)by service
- உபதேக்ஷ்யந்தி (upadekṣyanti)will instruct
- தே (te)you
- ஜ்ஞாநம் (jñānam)knowledge
- ஜ்ஞாநிநஃ (jñāninaḥ)the wise
- தத்த்வதர்ஶிநஃ (tattvadarśinaḥ)who have realized the Truth (tattva:truth | darśinaḥ:seers)
யேந பூதாந்யஶேஷேண த்ரக்ஷ்யஸ்யாத்மந்யதோ மயி ॥ 35 ॥
- யத் (yat)which
- ஜ்ஞாத்வா (jñātvā)having known
- ந (na)not
- புநஃ (punaḥ)again
- மோஹம் (moham)delusion
- ஏவம் (evam)thus
- யாஸ்யஸி (yāsyasi)you shall go
- பாண்டவ (pāṇḍava)O Pandava
- யேந (yena)by which
- பூதாநி (bhūtāni)beings
- அஶேஷேண (aśeṣeṇa)completely
- த்ரக்ஷ்யஸி (drakṣyasi)you shall see
- ஆத்மநி (ātmani)in the Self
- அத (atha)and
- மயி (mayi)in Me
ஸர்வம் ஜ்ஞாநப்லவேநைவ வ்ரு'ஜிநம் ஸந்தரிஷ்யஸி ॥ 36 ॥
- அபி (api)even if
- சேத் (cet)if
- அஸி (asi)you are
- பாபேப்யஃ (pāpebhyaḥ)from sinners
- ஸர்வேப்யஃ (sarvebhyaḥ)from all
- பாபக்ரு'த்தமஃ (pāpakṛttamaḥ)most sinful (pāpa:sin | kṛttamaḥ:most doer)
- ஸர்வம் (sarvaṃ)all
- ஜ்ஞாநப்லவேந (jñānaplavena)by the raft of knowledge (jñāna:knowledge | plavena:by the raft)
- ஏவ (eva)indeed
- வ்ரு'ஜிநம் (vṛjinaṃ)sin
- ஸந்தரிஷ்யஸி (santariṣyasi)you shall cross
ஜ்ஞாநாக்நிஃ ஸர்வகர்மாணி பஸ்மஸாத்குருதே ததா ॥ 37 ॥
- யதா (yathā)just as
- இதாம்ஸி (idhāṃsi)fuel
- ஸமித்தஃ (samiddhaḥ)kindled
- அக்நிஃ (agniḥ)fire
- பஸ்மஸாத் (bhasmasāt)to ashes
- குருதே (kurute)reduces
- அர்ஜுந (arjuna)O Arjuna
- ஜ்ஞாநாக்நிஃ (jñānāgniḥ)Fire-of-Knowledge (jñāna:knowledge | agniḥ:fire)
- ஸர்வகர்மாணி (sarvakarmāṇi)all actions (sarva:all | karmāṇi:actions)
- பஸ்மஸாத் (bhasmasāt)to ashes
- குருதே (kurute)reduces
- ததா (tathā)so
தத்ஸ்வயம் யோகஸம்ஸித்தஃ காலேநாத்மநி விந்ததி ॥ 38 ॥
- ந (na)not
- ஹி (hi)indeed
- ஜ்ஞாநேந (jñānena)by knowledge
- ஸத்ரு'ஶம் (sadṛśam)like
- பவித்ரம் (pavitram)purifier
- இஹ (iha)in this world
- வித்யதே (vidyate)exists
- தத் (tat)that
- ஸ்வயம் (svayam)himself
- யோகஸம்ஸித்தஃ (yogasaṃsiddhaḥ)perfected in yoga (yoga:yoga | saṃsiddhaḥ:perfected)
- காலேந (kālena)in time
- ஆத்மநி (ātmani)in the self
- விந்ததி (vindati)finds
ஜ்ஞாநம் லப்த்வா பராம் ஶாந்திமசிரேணாதிகச்சதி ॥ 39 ॥
- ஶ்ரத்தாவாந் (śraddhāvān)full of faith
- லபதே (labhate)obtains
- ஜ்ஞாநம் (jñānam)knowledge
- தத்பரஃ (tatparaḥ)devoted to it (tat:that | paraḥ:devoted)
- ஸம்யதேந்த்ரியஃ (saṃyatendriyaḥ)subdued senses (saṃyata:controlled | indriyaḥ:senses)
- ஜ்ஞாநம் (jñānam)knowledge
- லப்த்வா (labdhvā)having obtained
- பராம் (parām)supreme
- ஶாந்திம் (śāntim)peace
- அசிரேண (acireṇa)soon
- அதிகச்சதி (adhigacchati)attains
நாயம் லோகோ'ஸ்தி ந பரோ ந ஸுகம் ஸம்ஶயாத்மநஃ ॥ 40 ॥
- அஜ்ஞஃ (ajñaḥ)ignorant
- ச (ca)and
- அஶ்ரத்ததாநஃ (aśraddadhānaḥ)faithless
- ச (ca)and
- ஸம்ஶயாத்மா (saṃśayātmā)doubting-self (saṃśaya:doubt | ātmā:self)
- விநஶ்யதி (vinaśyati)goes to destruction
- ந (na)not
- அயம் (ayam)this
- லோகஃ (lokaḥ)world
- அஸ்தி (asti)is
- ந (na)not
- பரஃ (paraḥ)the other
- ந (na)not
- ஸுகம் (sukham)happiness
- ஸம்ஶயாத்மநஃ (saṃśayātmanaḥ)for the doubter (saṃśaya:doubt | ātmanaḥ:of the self)
ஆத்மவந்தம் ந கர்மாணி நிபத்நந்தி தநஞ்ஜய ॥ 41 ॥
- யோகஸம்ந்யஸ்தகர்மாணம் (yogasaṃnyastakarmāṇam)renounced actions by yoga (yoga:yoga | saṃnyasta:renounced | karmāṇam:actions)
- ஜ்ஞாநஸஞ்சிந்நஸம்ஶயம் (jñānasañchinnasaṃśayam)doubts rent asunder by knowledge (jñāna:knowledge | sañchinna:rent asunder | saṃśayam:doubts)
- ஆத்மவந்தம் (ātmavantaṃ)self-possessed
- ந (na)not
- கர்மாணி (karmāṇi)actions
- நிபத்நந்தி (nibadhnanti)bind
- தநஞ்ஜய (dhanañjaya)O Dhananjaya
சித்த்வைநம் ஸம்ஶயம் யோகமாதிஷ்டோத்திஷ்ட பாரத ॥ 42 ॥
- தஸ்மாத் (tasmāt)therefore
- அஜ்ஞாநஸம்பூதம் (ajñānasambhūtam)born of ignorance (ajñāna:ignorance | sambhūtam:born of)
- ஹ்ரு'த்ஸ்தம் (hṛtstham)residing in the heart (hṛt:heart | stham:residing in)
- ஜ்ஞாநாஸிநா (jñānāsinā)with the sword of knowledge (jñāna:knowledge | asinā:with the sword)
- ஆத்மநஃ (ātmanaḥ)of the Self
- சித்த்வா (chittvā)cutting
- ஏநம் (enaṃ)this
- ஸம்ஶயம் (saṃśayaṃ)doubt
- யோகம் (yogam)Yoga
- ஆதிஷ்ட (ātiṣṭha)take refuge
- உத்திஷ்ட (uttiṣṭha)arise
- பாரத (bhārata)O Bharata
ஶ்ரீக்ரு'ஷ்ணார்ஜுநஸம்வாதே ஜ்ஞாநகர்மஸந்ந்யாஸயோகோ நாம சதுர்தோ'த்யாயஃ ॥4 ॥
