What is Bhagavad Gita Chapter 6 — Dhyāna Yoga?

Read Bhagavad Gita Chapter 6 — Dhyāna Yoga in Assamese script — full lyrics with English meaning and transliteration. Krishna begins by clarifying that both the path of action and the path of meditation serve the same goal. The real renunciate is not one who abandons work but one who performs it without attachment. Such a person’s mind becomes purified and ready for contemplation. He then describes the proper posture, setting, and attitude for meditation: the yogi should sit in a clean place, neither too high nor too low, body and head aligned, focusing awareness inward. Moderation in food, sleep, and recreation is vital, for imbalance weakens concentration.

Which deity is Bhagavad Gita Chapter 6 — Dhyāna Yoga dedicated to?

Bhagavad Gita Chapter 6 — Dhyāna Yoga is a Sanskrit hymn dedicated to Lord Krishna.

Who composed Bhagavad Gita Chapter 6 — Dhyāna Yoga?

Bhagavad Gita Chapter 6 — Dhyāna Yoga is traditionally attributed to Vyasa.

Bhagavad Gita Chapter 6 — Dhyāna Yoga in Assamese – Meaning

ওঁ শ্ৰী পৰমাত্মনে নমঃ

অথ ষষ্ঠোঽধ্যাযঃ ।
আত্মসংযমযোগঃ
শ্ৰীভগৱানুৱাচ

অনাশ্ৰিতঃ কৰ্মফলং কাৰ্যং কৰ্ম কৰোতি যঃ ।
স সন্ন্যাসী চ যোগী চ ন নিৰগ্নিৰ্ন চাক্ৰিযঃ ॥ 1 ॥

যং সন্ন্যাসমিতি প্ৰাহুৰ্যোগং তং ৱিদ্ধি পাণ্ডৱ ।
ন হ্যসন্ন্যস্তসঙ্কল্পো যোগী ভৱতি কশ্চন ॥ 2 ॥

আৰুৰুক্ষোৰ্মুনেৰ্যোগং কৰ্ম কাৰণমুচ্যতে ।
যোগাৰূঢস্য তস্যৈৱ শমঃ কাৰণমুচ্যতে ॥ 3 ॥

যদা হি নেন্দ্ৰিযাৰ্থেষু ন কৰ্মস্ৱনুষজ্জতে ।
সৰ্ৱসঙ্কল্পসন্ন্যাসী যোগাৰূঢস্তদোচ্যতে ॥ 4 ॥

উদ্ধৰেদাত্মনাত্মানং নাত্মানমৱসাদযেত্ ।
আত্মৈৱ হ্যাত্মনো বন্ধুৰাত্মৈৱ ৰিপুৰাত্মনঃ ॥ 5 ॥

বন্ধুৰাত্মাত্মনস্তস্য যেনাত্মৈৱাত্মনা জিতঃ ।
অনাত্মনস্তু শত্ৰুত্ৱে ৱৰ্তেতাত্মৈৱ শত্ৰুৱত্ ॥ 6 ॥

জিতাত্মনঃ প্ৰশান্তস্য পৰমাত্মা সমাহিতঃ ।
শীতোষ্ণসুখদুঃখেষু তথা মানাপমানযোঃ ॥ 7 ॥

জ্ঞানৱিজ্ঞানতৃপ্তাত্মা কূটস্থো ৱিজিতেন্দ্ৰিযঃ ।
যুক্ত ইত্যুচ্যতে যোগী সমলোষ্টাশ্মকাঞ্চনঃ ॥ 8 ॥

সুহৃন্মিত্ৰাৰ্যুদাসীনমধ্যস্থদ্ৱেষ্যবন্ধুষু ।
সাধুষ্ৱপি চ পাপেষু সমবুদ্ধিৰ্ৱিশিষ্যতে ॥ 9 ॥

যোগী যুঞ্জীত সততমাত্মানং ৰহসি স্থিতঃ ।
একাকী যতচিত্তাত্মা নিৰাশীৰপৰিগ্ৰহঃ ॥ 10 ॥

শুচৌ দেশে প্ৰতিষ্ঠাপ্য স্থিৰমাসনমাত্মনঃ ।
নাত্যুচ্ছ্ৰিতং নাতিনীচং চৈলাজিনকুশোত্তৰম্ ॥ 11 ॥

তত্ৰৈকাগ্ৰং মনঃ কৃত্ৱা যতচিত্তেন্দ্ৰিযক্ৰিযাঃ ।
উপৱিশ্যাসনে যুঞ্জ্যাদ্যোগমাত্মৱিশুদ্ধযে ॥ 12 ॥

সমং কাযশিৰোগ্ৰীৱং ধাৰযন্নচলং স্থিৰঃ ।
সম্প্ৰেক্ষ্য নাসিকাগ্ৰং স্ৱং দিশশ্চানৱলোকযন্ ॥ 13 ॥

প্ৰশান্তাত্মা ৱিগতভীৰ্ব্ৰহ্মচাৰিৱ্ৰতে স্থিতঃ ।
মনঃ সংযম্য মচ্চিত্তো যুক্ত আসীত মত্পৰঃ ॥ 14 ॥

যুঞ্জন্নেৱং সদাত্মানং যোগী নিযতমানসঃ ।
শান্তিং নিৰ্ৱাণপৰমাং মত্সংস্থামধিগচ্ছতি ॥ 15 ॥

নাত্যশ্নতস্তু যোগোঽস্তি ন চৈকান্তমনশ্নতঃ ।
ন চাতিস্ৱপ্নশীলস্য জাগ্ৰতো নৈৱ চাৰ্জুন ॥ 16 ॥

যুক্তাহাৰৱিহাৰস্য যুক্তচেষ্টস্য কৰ্মসু ।
যুক্তস্ৱপ্নাৱবোধস্য যোগো ভৱতি দুঃখহা ॥ 17 ॥

যদা ৱিনিযতং চিত্তমাত্মন্যেৱাৱতিষ্ঠতে ।
নিঃস্পৃহঃ সৰ্ৱকামেভ্যো যুক্ত ইত্যুচ্যতে তদা ॥ 18 ॥

যথা দীপো নিৱাতস্থো নেঙ্গতে সোপমা স্মৃতা ।
যোগিনো যতচিত্তস্য যুঞ্জতো যোগমাত্মনঃ ॥ 19 ॥

যত্ৰোপৰমতে চিত্তং নিৰুদ্ধং যোগসেৱযা ।
যত্ৰ চৈৱাত্মনাত্মানং পশ্যন্নাত্মনি তুষ্যতি ॥ 20 ॥

সুখমাত্যন্তিকং যত্তদ্বুদ্ধিগ্ৰাহ্যমতীন্দ্ৰিযম্ ।
ৱেত্তি যত্ৰ ন চৈৱাযং স্থিতশ্চলতি তত্ত্ৱতঃ ॥ 21 ॥

যং লব্ধ্ৱা চাপৰং লাভং মন্যতে নাধিকং ততঃ ।
যস্মিন্স্থিতো ন দুঃখেন গুৰুণাপি ৱিচাল্যতে ॥ 22 ॥

তং ৱিদ্যাদ্দুঃখসংযোগৱিযোগং যোগসঞ্জ্ঞিতম্ ।
স নিশ্চযেন যোক্তৱ্যো যোগোঽনিৰ্ৱিণ্ণচেতসা ॥ 23 ॥

সঙ্কল্পপ্ৰভৱান্কামাংস্ত্যক্ত্ৱা সৰ্ৱানশেষতঃ ।
মনসৈৱেন্দ্ৰিযগ্ৰামং ৱিনিযম্য সমন্ততঃ ॥ 24 ॥

শনৈঃ শনৈৰুপৰমেদ্বুদ্ধ্যা ধৃতিগৃহীতযা ।
আত্মসংস্থং মনঃ কৃত্ৱা ন কিঞ্চিদপি চিন্তযেত্ ॥ 25 ॥

যতো যতো নিশ্চৰতি মনশ্চঞ্চলমস্থিৰম্ ।
ততস্ততো নিযম্যৈতদাত্মন্যেৱ ৱশং নযেত্ ॥ 26 ॥

প্ৰশান্তমনসং হ্যেনং যোগিনং সুখমুত্তমম্ ।
উপৈতি শান্তৰজসং ব্ৰহ্মভূতমকল্মষম্ ॥ 27 ॥

যুঞ্জন্নেৱং সদাত্মানং যোগী ৱিগতকল্মষঃ ।
সুখেন ব্ৰহ্মসংস্পৰ্শমত্যন্তং সুখমশ্নুতে ॥ 28 ॥

সৰ্ৱভূতস্থমাত্মানং সৰ্ৱভূতানি চাত্মনি ।
ঈক্ষতে যোগযুক্তাত্মা সৰ্ৱত্ৰ সমদৰ্শনঃ ॥ 29 ॥

যো মাং পশ্যতি সৰ্ৱত্ৰ সৰ্ৱং চ মযি পশ্যতি ।
তস্যাহং ন প্ৰণশ্যামি স চ মে ন প্ৰণশ্যতি ॥ 30 ॥

সৰ্ৱভূতস্থিতং যো মাং ভজত্যেকত্ৱমাস্থিতঃ ।
সৰ্ৱথা ৱৰ্তমানোঽপি স যোগী মযি ৱৰ্ততে ॥ 31 ॥

আত্মৌপম্যেন সৰ্ৱত্ৰ সমং পশ্যতি যোঽৰ্জুন ।
সুখং ৱা যদি ৱা দুঃখং স যোগী পৰমো মতঃ ॥ 32 ॥

অৰ্জুন উৱাচ

যোঽযং যোগস্ত্ৱযা প্ৰোক্তঃ সাম্যেন মধুসূদন ।
এতস্যাহং ন পশ্যামি চঞ্চলত্ৱাত্স্থিতিং স্থিৰাম্ ॥ 33 ॥

চঞ্চলং হি মনঃ কৃষ্ণ প্ৰমাথি বলৱদ্দৃঢম্ ।
তস্যাহং নিগ্ৰহং মন্যে ৱাযোৰিৱ সুদুষ্কৰম্ ॥ 34 ॥

শ্ৰীভগৱানুৱাচ

অসংশযং মহাবাহো মনো দুৰ্নিগ্ৰহং চলম্ ।
অভ্যাসেন তু কৌন্তেয ৱৈৰাগ্যেণ চ গৃহ্যতে ॥ 35 ॥

অসংযতাত্মনা যোগো দুষ্প্ৰাপ ইতি মে মতিঃ ।
ৱশ্যাত্মনা তু যততা শক্যোঽৱাপ্তুমুপাযতঃ ॥ 36 ॥

অৰ্জুন উৱাচ

অযতিঃ শ্ৰদ্ধযোপেতো যোগাচ্চলিতমানসঃ ।
অপ্ৰাপ্য যোগসংসিদ্ধিং কাং গতিং কৃষ্ণ গচ্ছতি ॥ 37 ॥

কচ্চিন্নোভযৱিভ্ৰষ্টশ্ছিন্নাভ্ৰমিৱ নশ্যতি ।
অপ্ৰতিষ্ঠো মহাবাহো ৱিমূঢো ব্ৰহ্মণঃ পথি ॥ 38 ॥

এতন্মে সংশযং কৃষ্ণ ছেত্তুমৰ্হস্যশেষতঃ ।
ত্ৱদন্যঃ সংশযস্যাস্য ছেত্তা ন হ্যুপপদ্যতে ॥ 39 ॥

শ্ৰীভগৱানুৱাচ

পাৰ্থ নৈৱেহ নামুত্ৰ ৱিনাশস্তস্য ৱিদ্যতে ।
ন হি কল্যাণকৃত্কশ্চিদ্দুৰ্গতিং তাত গচ্ছতি ॥ 40 ॥

প্ৰাপ্য পুণ্যকৃতাং লোকানুষিত্ৱা শাশ্ৱতীঃ সমাঃ ।
শুচীনাং শ্ৰীমতাং গেহে যোগভ্ৰষ্টোঽভিজাযতে ॥ 41 ॥

অথৱা যোগিনামেৱ কুলে ভৱতি ধীমতাম্ ।
এতদ্ধি দুৰ্লভতৰং লোকে জন্ম যদীদৃশম্ ॥ 42 ॥

তত্ৰ তং বুদ্ধিসংযোগং লভতে পৌৰ্ৱদেহিকম্ ।
যততে চ ততো ভূযঃ সংসিদ্ধৌ কুৰুনন্দন ॥ 43 ॥

পূৰ্ৱাভ্যাসেন তেনৈৱ হ্ৰিযতে হ্যৱশোঽপি সঃ ।
জিজ্ঞাসুৰপি যোগস্য শব্দব্ৰহ্মাতিৱৰ্ততে ॥ 44 ॥

প্ৰযত্নাদ্যতমানস্তু যোগী সংশুদ্ধকিল্বিষঃ ।
অনেকজন্মসংসিদ্ধস্ততো যাতি পৰাং গতিম্ ॥ 45 ॥

তপস্ৱিভ্যোঽধিকো যোগী জ্ঞানিভ্যোঽপি মতোঽধিকঃ ।
কৰ্মিভ্যশ্চাধিকো যোগী তস্মাদ্যোগী ভৱাৰ্জুন ॥ 46 ॥

যোগিনামপি সৰ্ৱেষাং মদ্গতেনান্তৰাত্মনা ।
শ্ৰদ্ধাৱান্ভজতে যো মাং স মে যুক্ততমো মতঃ ॥ 47 ॥

ওঁ তত্সদিতি শ্ৰীমদ্ভগৱদ্গীতাসূপনিষত্সু ব্ৰহ্মৱিদ্যাযাং যোগশাস্ত্ৰে
শ্ৰীকৃষ্ণাৰ্জুনসংৱাদে আত্মসংযমযোগো নাম ষষ্ঠোঽধ্যাযঃ ॥6 ॥

শ্ৰীমদ্ভগৱদ্গীতা মূলম্ - ষষ্ঠোঽধ্যাযঃ

Explore More

More Krishna Stotras

Explore More