(ଋଗ୍ଵେଦ - 10.037)
ନମୋ ମିତ୍ରସ୍ଯ ଵରୁଣସ୍ଯ ଚକ୍ଷସେ ମହୋ ଦେଵାଯ ତଦୃତଂ ସପର୍ଯତ ।
ଦୂରେଦୃଶେ ଦେଵଜାତାଯ କେତଵେ ଦିଵସ୍ପୁତ୍ରାଯ ସୂର୍ଯାଯ ଶଂସତ ॥ 1
ନମୋ ମିତ୍ରସ୍ଯ ଵରୁଣସ୍ଯ ଚକ୍ଷସେ ମହୋ ଦେଵାଯ ତଦୃତଂ ସପର୍ଯତ ।
ଦୂରେଦୃଶେ ଦେଵଜାତାଯ କେତଵେ ଦିଵସ୍ପୁତ୍ରାଯ ସୂର୍ଯାଯ ଶଂସତ ॥ 1
- ନମଃ (namaḥ)salutation
- ମିତ୍ରସ୍ଯ (mitrasya)of Mitra
- ଵରୁଣସ୍ଯ (varuṇasya)and of Varuṇa
- ଚକ୍ଷସେ (cakṣase)to the eye
- ମହଃ ଦେଵାଯ (maho devāya)to the great god
- ତତ୍ ଋତମ୍ (tad ṛtam)that Truth, the standing order of things
- ସପର୍ଯତ (saparyata)do it worship
- ଦୂରେ-ଦୃଶେ (dūre-dṛśe)to him who sees from afar
- ଦେଵ-ଜାତାଯ (deva-jātāya)born among the gods
- କେତଵେ (ketave)the banner
- ଦିଵଃ ପୁତ୍ରାଯ (divaḥ putrāya)to the son of heaven
- ସୂର୍ଯାଯ (sūryāya)to Sūrya
- ଶଂସତ (śaṃsata)raise your song
ସା ମା ସତ୍ଯୋକ୍ତିଃ ପରି ପାତୁ ଵିଶ୍ଵତୋ ଦ୍ଯାଵା ଚ ଯତ୍ର ତତନନ୍ନହାନି ଚ ।
ଵିଶ୍ଵମନ୍ଯନ୍ନି ଵିଶତେ ଯଦେଜତି ଵିଶ୍ଵାହାପୋ ଵିଶ୍ଵାହୋଦେତି ସୂର୍ଯଃ ॥ 2
ଵିଶ୍ଵମନ୍ଯନ୍ନି ଵିଶତେ ଯଦେଜତି ଵିଶ୍ଵାହାପୋ ଵିଶ୍ଵାହୋଦେତି ସୂର୍ଯଃ ॥ 2
- ସା (sā)that
- ମା (mā)me
- ସତ୍ଯ-ଉକ୍ତିଃ (satya-uktiḥ)utterance of truth
- ପରି ପାତୁ (pari pātu)may it guard about
- ଵିଶ୍ଵତଃ (viśvataḥ)on every side
- ଦ୍ଯାଵା (dyāvā)heaven and earth
- ଚ (ca)and
- ଯତ୍ର (yatra)wherever
- ତତନନ୍ (tatanan)they have stretched wide
- ଅହାନି (ahāni)the days
- ଚ (ca)and
- ଵିଶ୍ଵମ୍ ଅନ୍ଯତ୍ (viśvam anyat)all else there is
- ନି ଵିଶତେ (ni viśate)enters in
- ଯତ୍ ଏଜତି (yad ejati)whatever stirs
- ଵିଶ୍ଵାହା (viśvāhā)on every day
- ଆପଃ (āpaḥ)the waters
- ଵିଶ୍ଵାହା (viśvāhā)on every day
- ଉତ୍ ଏତି (ud eti)rises
- ସୂର୍ଯଃ (sūryaḥ)Sūrya
ନ ତେ ଅଦେଵଃ ପ୍ରଦିଵୋ ନି ଵାସତେ ଯଦେତଶେଭିଃ ପତରୈ ରଥର୍ଯସି ।
ପ୍ରାଚୀନମନ୍ଯଦନୁ ଵର୍ତତେ ରଜ ଉଦନ୍ଯେନ ଜ୍ଯାତିଷା ଯାସି ସୂର୍ଯ ॥ 3
ପ୍ରାଚୀନମନ୍ଯଦନୁ ଵର୍ତତେ ରଜ ଉଦନ୍ଯେନ ଜ୍ଯାତିଷା ଯାସି ସୂର୍ଯ ॥ 3
- ନ (na)not
- ତେ (te)near you
- ଅଦେଵଃ (adevaḥ)the godless man
- ପ୍ର-ଦିଵଃ (pra-divaḥ)from of old
- ନି ଵାସତେ (ni vāsate)takes up his dwelling
- ଯତ୍ (yat)when
- ଏତଶେଭିଃ (etaśebhiḥ)with your dappled steeds
- ପତରୈଃ (pataraiḥ)winged
- ରଥର୍ଯସି (ratharyasi)you drive your chariot
- ପ୍ରାଚୀନମ୍ (prācīnam)eastward
- ଅନ୍ଯତ୍ (anyat)one region
- ଅନୁ ଵର୍ତତେ (anu vartate)rolls on after another
- ରଜଃ (rajaḥ)the dusky realm
- ଉତ୍ (ut)upward
- ଅନ୍ଯେନ (anyena)with the other
- ଜ୍ଯୋତିଷା (jyotiṣā)light (printed ज्यातिषा)
- ଯାସି (yāsi)you travel
- ସୂର୍ଯ (sūrya)O Sūrya
ଯେନ ସୂର୍ଯ ଜ୍ଯୋତିଷା ବାଧସେ ତମୋ ଜଗଚ୍ଚ ଵିଶ୍ଵମୁଦିଯର୍ଷି ଭାନୁନା ।
ତେନାସ୍ମଦ୍ଵିଶ୍ଵାମନିରାମନାହୁତିମପାମୀଵାମପ ଦୁଷ୍ଷ୍ଵପ୍ନ୍ଯଂ ସୁଵ ॥ 4
ତେନାସ୍ମଦ୍ଵିଶ୍ଵାମନିରାମନାହୁତିମପାମୀଵାମପ ଦୁଷ୍ଷ୍ଵପ୍ନ୍ଯଂ ସୁଵ ॥ 4
- ଯେନ (yena)with which
- ସୂର୍ଯ (sūrya)O Sūrya
- ଜ୍ଯୋତିଷା (jyotiṣā)light
- ବାଧସେ (bādhase)you press back
- ତମଃ (tamaḥ)the darkness
- ଜଗତ୍ (jagat)the moving world
- ଚ (ca)and
- ଵିଶ୍ଵମ୍ (viśvam)the whole of it
- ଉତ୍ ଇଯର୍ଷି (ud iyarṣi)you raise up
- ଭାନୁନା (bhānunā)with your beam
- ତେନ (tena)with that very light
- ଅସ୍ମତ୍ (asmat)from us
- ଵିଶ୍ଵାମ୍ (viśvām)every
- ଅନିରାମ୍ (anirām)failing of vigour
- ଅନାହୁତିମ୍ (anāhutim)every offering left unmade
- ଅମୀଵାମ୍ (amīvām)sickness
- ଅପ (apa)away
- ଦୁଃଷ୍ଵପ୍ନ୍ଯମ୍ (duḥṣvapnyam)the evil dream
- ସୁଵ (suva)drive
ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ହି ପ୍ରେଷିତୋ ରକ୍ଷସି ଵ୍ରତମହେଲଯନ୍ନୁଚ୍ଚରସି ସ୍ଵଧା ଅନୁ ।
ଯଦଦ୍ଯ ତ୍ଵା ସୂର୍ଯୋପବ୍ରଵାମହୈ ତ-ନ୍ନୋ ଦେଵା ଅନୁ ମଂସୀରତ କ୍ରତୁମ୍ ॥ 5
ଯଦଦ୍ଯ ତ୍ଵା ସୂର୍ଯୋପବ୍ରଵାମହୈ ତ-ନ୍ନୋ ଦେଵା ଅନୁ ମଂସୀରତ କ୍ରତୁମ୍ ॥ 5
- ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ (viśvasya)of all that is
- ହି (hi)indeed
- ପ୍ରେଷିତଃ (preṣitaḥ)sent forth as its keeper
- ରକ୍ଷସି (rakṣasi)you keep
- ଵ୍ରତମ୍ (vratam)the ordinance
- ଅହେଲଯନ୍ (aheḷayan)giving no offence
- ଉତ୍ ଚରସି (uc carasi)you rise
- ସ୍ଵଧାଃ ଅନୁ (svadhāḥ anu)following your own law
- ଯତ୍ (yat)whatever
- ଅଦ୍ଯ (adya)today
- ତ୍ଵା (tvā)to you
- ସୂର୍ଯ (sūrya)O Sūrya
- ଉପ ବ୍ରଵାମହୈ (upa bravāmahai)we may say
- ତତ୍ (tat)that
- ନଃ (naḥ)our
- ଦେଵାଃ (devāḥ)O gods
- ଅନୁ ମଂସୀରତ (anu maṃsīrata)may you allow
- କ୍ରତୁମ୍ (kratum)purpose
ତ-ନ୍ନୋ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ତନ୍ନ ଆପ ଇନ୍ଦ୍ରଃ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ମରୁତୋ ହଵଂ-ଵଁଚଃ ।
ମା ଶୂନେ ଭୂମ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ସନ୍ଦୃଶି ଭଦ୍ର-ଞ୍ଜୀଵନ୍ତୋ ଜରଣାମଶୀମହି ॥ 6
ମା ଶୂନେ ଭୂମ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ସନ୍ଦୃଶି ଭଦ୍ର-ଞ୍ଜୀଵନ୍ତୋ ଜରଣାମଶୀମହି ॥ 6
- ତତ୍ (tat)that
- ନଃ (naḥ)our
- ଦ୍ଯାଵା-ପୃଥିଵୀ (dyāvā-pṛthivī)heaven and earth
- ତତ୍ (tat)that
- ନଃ (naḥ)our
- ଆପଃ (āpaḥ)the waters
- ଇନ୍ଦ୍ରଃ (indraḥ)Indra
- ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୁ (śṛṇvantu)let them hear
- ମରୁତଃ (marutaḥ)the Maruts
- ହଵମ୍ (havam)our call
- ଵଚଃ (vacaḥ)our word
- ମା (mā)may we not
- ଶୂନେ (śūne)in want
- ଭୂମ (bhūma)come to be
- ସୂର୍ଯସ୍ଯ (sūryasya)of Sūrya
- ସନ୍ଦୃଶି (sandṛśi)in the sight
- ଭଦ୍ରମ୍ (bhadram)in gladness
- ଜୀଵନ୍ତଃ (jīvantaḥ)living
- ଜରଣାମ୍ (jaraṇām)old age
- ଅଶୀମହି (aśīmahi)may we reach
ଵିଶ୍ଵାହା ତ୍ଵା ସୁମନସ-ସ୍ସୁଚକ୍ଷସଃ ପ୍ରଜାଵନ୍ତୋ ଅନମୀଵା ଅନାଗସଃ ।
ଉଦ୍ଯନ୍ତ-ନ୍ତ୍ଵା ମିତ୍ରମହୋ ଦିଵେଦିଵେ ଜ୍ଯୋଗ୍ଜୀଵାଃ ପ୍ରତି ପଶ୍ଯେମ ସୂର୍ଯ ॥ 7
ଉଦ୍ଯନ୍ତ-ନ୍ତ୍ଵା ମିତ୍ରମହୋ ଦିଵେଦିଵେ ଜ୍ଯୋଗ୍ଜୀଵାଃ ପ୍ରତି ପଶ୍ଯେମ ସୂର୍ଯ ॥ 7
- ଵିଶ୍ଵାହା (viśvāhā)on every day
- ତ୍ଵା (tvā)you
- ସୁ-ମନସଃ (su-manasaḥ)glad of heart
- ସୁ-ଚକ୍ଷସଃ (su-cakṣasaḥ)clear of sight
- ପ୍ରଜାଵନ୍ତଃ (prajāvantaḥ)rich in offspring
- ଅନମୀଵାଃ (anamīvāḥ)free of sickness
- ଅନାଗସଃ (anāgasaḥ)free of guilt
- ଉଦ୍ଯନ୍ତମ୍ (udyantam)rising
- ତ୍ଵା (tvā)you
- ମିତ୍ର-ମହଃ (mitra-mahaḥ)O you great as Mitra
- ଦିଵେ-ଦିଵେ (dive-dive)day after day
- ଜ୍ଯୋକ୍ (jyok)long
- ଜୀଵାଃ (jīvāḥ)alive
- ପ୍ରତି ପଶ୍ଯେମ (prati paśyema)may we look upon
- ସୂର୍ଯ (sūrya)O Sūrya
ମହି ଜ୍ଯୋତିର୍ବିଭ୍ରତ-ନ୍ତ୍ଵା ଵିଚକ୍ଷଣ ଭାସ୍ଵନ୍ତ-ଞ୍ଚକ୍ଷୁଷେଚକ୍ଷୁଷେ ମଯଃ ।
ଆରୋହନ୍ତ-ମ୍ବୃହତଃ ପାଜସସ୍ପରି ଵଯ-ଞ୍ଜୀଵାଃ ପ୍ରତି ପଶ୍ଯେମ ସୂର୍ଯ ॥ 8
ଆରୋହନ୍ତ-ମ୍ବୃହତଃ ପାଜସସ୍ପରି ଵଯ-ଞ୍ଜୀଵାଃ ପ୍ରତି ପଶ୍ଯେମ ସୂର୍ଯ ॥ 8
- ମହି (mahi)great
- ଜ୍ଯୋତିଃ (jyotiḥ)light
- ବିଭ୍ରତମ୍ (bibhratam)bearing
- ତ୍ଵା (tvā)you
- ଵିଚକ୍ଷଣ (vicakṣaṇa)O far-discerning one
- ଭାସ୍ଵନ୍ତମ୍ (bhāsvantam)shining
- ଚକ୍ଷୁଷେ-ଚକ୍ଷୁଷେ (cakṣuṣe-cakṣuṣe)for eye after eye
- ମଯଃ (mayaḥ)a gladness
- ଆରୋହନ୍ତମ୍ (ārohantam)climbing
- ବୃହତଃ ପାଜସଃ ପରି (bṛhataḥ pājasaḥ pari)up over the vast expanse
- ଵଯମ୍ (vayam)we
- ଜୀଵାଃ (jīvāḥ)alive
- ପ୍ରତି ପଶ୍ଯେମ (prati paśyema)may we look upon
- ସୂର୍ଯ (sūrya)O Sūrya
ଯସ୍ଯ ତେ ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାନି କେତୁନା ପ୍ର ଚେରତେ ନି ଚ ଵିଶନ୍ତେ ଅକ୍ତୁଭିଃ ।
ଅନାଗାସ୍ତ୍ଵେନ ହରିକେଶ ସୂର୍ଯାହ୍ନାହ୍ନା ନୋ ଵସ୍ଯସାଵସ୍ଯସୋଦିହି ॥ 9
ଅନାଗାସ୍ତ୍ଵେନ ହରିକେଶ ସୂର୍ଯାହ୍ନାହ୍ନା ନୋ ଵସ୍ଯସାଵସ୍ଯସୋଦିହି ॥ 9
- ଯସ୍ଯ ତେ (yasya te)you at whose
- ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାନି (viśvā bhuvanāni)all the worlds
- କେତୁନା (ketunā)at the signal
- ପ୍ର ଚେରତେ (pra cerate)go forth
- ନି ଚ ଵିଶନ୍ତେ (ni ca viśante)and draw in again
- ଅକ୍ତୁଭିଃ (aktubhiḥ)with the nights
- ଅନାଗାସ୍ତ୍ଵେନ (anāgāstvena)by your own faultlessness
- ହରି-କେଶ (hari-keśa)O golden-haired one
- ସୂର୍ଯ (sūrya)O Sūrya
- ଅହ୍ନା-ଅହ୍ନା (ahnā-ahnā)day by day
- ନଃ (naḥ)for us
- ଵସ୍ଯସା-ଵସ୍ଯସା (vasyasā-vasyasā)with better and better fortune
- ଉତ୍ ଇହି (ud ihi)rise
ଶ-ନ୍ନୋ ଭଵ ଚକ୍ଷସା ଶ-ନ୍ନୋ ଅହ୍ନା ଶ-ମ୍ଭାନୁନା ଶଂ ହିମା ଶ-ଙ୍ଘୃଣେନ ।
ଯଥା ଶମଧ୍ଵଞ୍ଛମସଦ୍ଦୁରୋଣେ ତତ୍ସୂର୍ଯ ଦ୍ରଵିଣ-ନ୍ଧେହି ଚିତ୍ରମ୍ ॥ 10
ଯଥା ଶମଧ୍ଵଞ୍ଛମସଦ୍ଦୁରୋଣେ ତତ୍ସୂର୍ଯ ଦ୍ରଵିଣ-ନ୍ଧେହି ଚିତ୍ରମ୍ ॥ 10
- ଶମ୍ (śam)a blessing
- ନଃ (naḥ)to us
- ଭଵ (bhava)be
- ଚକ୍ଷସା (cakṣasā)with your looking
- ଶମ୍ (śam)a blessing
- ନଃ (naḥ)to us
- ଅହ୍ନା (ahnā)with the day
- ଶମ୍ (śam)a blessing
- ଭାନୁନା (bhānunā)with your beam
- ଶମ୍ (śam)a blessing
- ହିମା (himā)with the cold
- ଶମ୍ (śam)a blessing
- ଘୃଣେନ (ghṛṇena)with your heat
- ଯଥା (yathā)as
- ଶମ୍ (śam)it is well
- ଅଧ୍ଵନ୍ (adhvan)upon the road
- ଶମ୍ (śam)well
- ଅସତ୍ (asat)may it be
- ଦୁରୋଣେ (duroṇe)in the house
- ତତ୍ (tat)therefore
- ସୂର୍ଯ (sūrya)O Sūrya
- ଦ୍ରଵିଣମ୍ (draviṇam)substance
- ଧେହି (dhehi)bestow
- ଚିତ୍ରମ୍ (citram)of many kinds
ଅସ୍ମାକ-ନ୍ଦେଵା ଉଭଯାଯ ଜନ୍ମନେ ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛତ ଦ୍ଵିପଦେ ଚତୁଷ୍ପଦେ ।
ଅଦତ୍ପିବଦୂର୍ଜଯମାନମାଶିତ-ନ୍ତଦସ୍ମେ ଶଂ-ଯୋଁରରପୋ ଦଧାତନ ॥ 11
ଅଦତ୍ପିବଦୂର୍ଜଯମାନମାଶିତ-ନ୍ତଦସ୍ମେ ଶଂ-ଯୋଁରରପୋ ଦଧାତନ ॥ 11
- ଅସ୍ମାକମ୍ (asmākam)our
- ଦେଵାଃ (devāḥ)O gods
- ଉଭଯାଯ ଜନ୍ମନେ (ubhayāya janmane)to both kinds of offspring
- ଶର୍ମ (śarma)shelter
- ଯଚ୍ଛତ (yacchata)hold out
- ଦ୍ଵିପଦେ (dvipade)to the two-footed
- ଚତୁଷ୍ପଦେ (catuṣpade)to the four-footed
- ଅଦତ୍ (adat)eating
- ପିବତ୍ (pibat)drinking
- ଊର୍ଜଯମାନମ୍ (ūrjayamānam)gathering strength
- ଆଶିତମ୍ (āśitam)well fed
- ତତ୍ (tat)that
- ଅସ୍ମେ (asme)for us
- ଶମ୍-ଯୋଃ (śaṃ-yoḥ)of weal and of safe passage
- ଅରପଃ (arapaḥ)untouched by hurt
- ଦଧାତନ (dadhātana)lay upon us
ଯଦ୍ଵୋ ଦେଵାଶ୍ଚକୃମ ଜିହ୍ଵଯା ଗୁରୁ ମନସୋ ଵା ପ୍ରଯୁତୀ ଦେଵହେଲନମ୍ ।
ଅରାଵା ଯୋ ନୋ ଅଭି ଦୁଚ୍ଛୁନାଯତେ ତସ୍ମିନ୍ତଦେନୋ ଵସଵୋ ନି ଧେତନ ॥ 12
ଓଁ ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ।
ଅରାଵା ଯୋ ନୋ ଅଭି ଦୁଚ୍ଛୁନାଯତେ ତସ୍ମିନ୍ତଦେନୋ ଵସଵୋ ନି ଧେତନ ॥ 12
ଓଁ ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ।
- ଯତ୍ (yat)whatever
- ଵଃ (vaḥ)against you
- ଦେଵାଃ (devāḥ)O gods
- ଚକୃମ (cakṛma)we have done
- ଜିହ୍ଵଯା (jihvayā)with the tongue
- ଗୁରୁ (guru)grave
- ମନସଃ (manasaḥ)of the mind
- ଵା (vā)or
- ପ୍ରଯୁତୀ (prayutī)through heedlessness
- ଦେଵ-ହେଲନମ୍ (deva-heḷanam)an affront to the gods
- ଅରାଵା (arāvā)the grudging one
- ଯଃ (yaḥ)who
- ନଃ (naḥ)us
- ଅଭି (abhi)toward
- ଦୁଚ୍ଛୁନାଯତେ (ducchunāyate)wishes harm
- ତସ୍ମିନ୍ (tasmin)upon him
- ତତ୍ ଏନଃ (tad enaḥ)that guilt
- ଵସଵଃ (vasavaḥ)O Vasus
- ନି ଧେତନ (ni dhetana)lay it down
- ଓଁ ଶାନ୍ତିଃ ଶାନ୍ତିଃ ଶାନ୍ତିଃ (oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ)Oṃ, peace, peace, peace
