Lord Surya

মহামহিমান্ৱিতম্ আদিত্যস্তোত্ৰম্

(Aditya Stotra Ratnam (Appayya Dikshita) in Assamese)

Appayya Dikshita

Also known as aditya stotram mahamahimanvitam · aditya stotra ratnam · appayya dikshita surya stotram

Appayya Dīkṣita's Āditya Stotra Ratna, which its own thirteenth verse counts as twelve stanzas in the sragdharā metre, and which reads more like astronomy kept inside worship than like ordinary praise. It begins with the chariot measured at ten thousand yojanas, its single wheel of five spokes and three naves, the seven metres yoked to it as horses, and the solar disc occupying the middle tenth of the whole. The rays are then counted and apportioned — ninety-six thousand of them, divided month by month — and followed inward to the hārda nāḍī of every living creature, drawing water up and giving it back as rain and as frost. Between these the hymn keeps pressing one identity: the Sun worshipped at dawn, noon and dusk by Ṛk, Yajus and Sāman is Brahman directly, and the twelfth verse gives him a blue throat and three eyes and calls him Śiva.

অথ শ্ৰীমদপ্পয্যদীক্ষিতৱিৰচিতং মহামহিমান্ৱিতং আদিত্যস্তোত্ৰম্ ॥
ৱিস্তাৰাযামমানং দশভিৰুপগতো যোজনানাং সহস্ত্ৰৈঃ
চক্ৰে পঞ্চাৰনাভিত্ৰিতযৱতি লসন্ নেমিষঙ্কে নিৱিষ্টঃ ।
সপ্তচ্ছন্দস্তুৰঙ্গাহিতৱহনধুৰো হাযনাংশত্ৰিৱৰ্গ
ৱ্যক্তাক্লৃপ্তাখিলাঙ্গঃ স্ফুৰতু মম পুৰঃ স্যন্দনশ্চণ্ডভানোঃ ॥১॥
আদিত্যৈৰপ্সৰোভিৰ্মুনিভিৰহিৱৰৈৰ্যামণীযাতুধানৈঃ
গন্ধৰ্ৱৈৰ্ৱালখিল্যৈঃ পৰিৱৃতদশমাংশস্য কৃত্স্নং ৰথস্য ।
মধ্যং ৱ্যাপ্যাধিতিষ্ঠন্ মণিৰিৱ নভসো মণ্ডলশ্চণ্ডৰশ্মেঃ
ব্ৰহ্মজ্যোতিৰ্ৱিৱৰ্তঃ শ্ৰুতিনিকৰঘনীভাৱৰূপঃ সমিন্ধে ॥২॥
নিৰ্গচ্ছন্তোঽৰ্কবিম্বান্ নিখিলজনিভৃতাং হাৰ্দনাডীপ্ৰৱিষ্টাঃ
নাড্যো ৱস্ৱাদিৱৃন্দাৰকগণমধুনস্তস্য নানাদিগুত্থাঃ ।
ৱৰ্ষন্তস্তোযমুষ্ণং তুহিনমপি জলান্যাপিবন্তঃ সমন্তাত্
পিত্ৰাদীনাং স্ৱধৌষধ্যমৃতৰসকৃতো ভন্তি কান্তিপ্ৰৰোহাঃ॥৩॥
শ্ৰেষ্ঠাস্তেষাং সহস্ত্ৰে ত্ৰিদিৱৱসুধযোঃ পঞ্চদিগ্ৱ্যাপ্তিভাজাং
শুভ্ৰাংশুং তাৰকৌঘং শশিতনযমুখান্ পঞ্চ চোদ্ভাসযন্তঃ ।
আৰোগো ভ্ৰাজমুখ্যাস্ত্ৰিভুৱনদহনে সপ্তসূৰ্যা ভৱন্তঃ
সৰ্ৱান্ ৱ্যাধীন্ সুষুম্নাপ্ৰভৃতয ইহ মে সূৰ্যপাদাঃ ক্ষিপন্তু ॥৪॥
আদিত্যানাশ্ৰিতাঃ ষণ্ণৱতিগুণসহস্ৰান্ৱিতা ৰশ্মযোঽন্যে
মাসে মাসে ৱিভক্তাস্ত্ৰিভুৱনভৱনং পাৱযন্তঃ স্ফুৰন্তি ।
যেষাং ভুৱ্যপ্ৰচাৰে জগদৱনকৃতাং সপ্তৰশ্ম্যুত্থিতানাং
সংসৰ্পে চাধিমাসে ৱ্ৰতযজনমুখাঃ সত্ক্ৰিযাঃ ন ক্ৰিযন্তে ॥৫॥
আদিত্যং মণ্ডলান্তঃস্ফুৰদৰুণৱপুস্তেজসা ৱ্যাপ্তৱিশ্ৱং
প্ৰাতৰ্মধ্যাহ্নসাযং সমযৱিভজনাদৃগ্যজুস্সামসেৱ্যম্ ।
প্ৰাপ্যং চ প্ৰাপকং চ প্ৰথিতমতিপথিজ্ঞানিনামুত্তৰস্মিন্
সাক্ষাদ্ ব্ৰহ্মেত্যুপাস্যং সকলভযহৰাভ্যুদ্গমং সংশ্ৰযামি ॥৬॥
যচ্ছক্ত্যাঽধিষ্ঠিতানাং তপনহিমজলোত্সৰ্জনাদিৰ্জগত্যাম্
আদিত্যানামশেষঃ প্ৰভৱতি নিযতঃ স্ৱস্ৱমাসাধিকাৰঃ ।
যত্ প্ৰাধান্যং ৱ্যনক্তি স্ৱযমপি ভগৱান্ দ্ৱাদশস্তেষু ভূত্ৱা
তং ত্ৰৈলোক্যস্য মূলং প্ৰণমত পৰমং দৈৱতং সপ্তসপ্তিম্ ॥৭॥
স্ৱঃস্ত্ৰীগন্ধৰ্ৱযক্ষা মুনিৱৰভুজগা যাতুধানাশ্চ নিত্যং
নৃত্তৈৰ্গাতৈৰভীশুগ্ৰহনুতিৱহনৈৰগ্ৰতঃ সেৱযা চ ।
যস্য প্ৰীতিং ৱিতন্ৱন্ত্যমিতপৰিকৰা দ্ৱাদশ দ্ৱাদশৈতে
হৃদ্যাভিৰ্ৱালখিল্যাঃ সৰণিভণিতিভিস্তং ভজে লোকবন্ধুম্ ॥৮॥
ব্ৰহ্মাণ্ডে যস্য জন্মোদিতমুষসি পৰব্ৰহ্মমুখ্যাত্মজস্য
ধ্যেযং ৰূপং শিৰোদোশ্চৰণপদজুষা ৱ্যাহৃতীনাং ত্ৰযেণ ।
তত্ সত্যং ব্ৰহ্ম পশ্যাম্যহৰহমভিধং নিত্যমাদিত্যৰূপং
ভূতানাং ভূনভস্স্ৱঃ প্ৰভৃতিষু ৱসতাং প্ৰাণসূক্ষ্মাংশমেকম্ ॥৯॥
আদিত্যে লোকচক্ষুষ্যৱহিতমনসাং যোগিনাং দৃশ্যমন্তঃ
স্ৱচ্ছস্ৱৰ্ণাভমূৰ্তিং ৱিদলিতনলিনোদাৰদৃশ্যাক্ষিযুগ্মম্ ।
ঋক্সামোদ্গানগেষ্ণং নিৰতিশযলসল্লোককামেশভাৱং
সৰ্ৱাৱদ্যোদিতত্ৱাদুদিতসমুদিতং ব্ৰহ্ম শম্ভুং প্ৰপদ্যে ॥১০॥
ওমিত্যুদ্গীথভক্তেৰৱযৱপদৱীং প্ৰাপ্তৱত্যক্ষৰেঽস্মিন্
যস্যোপাস্তিঃ সমস্তং দুৰিতমপনযত্ৱৰ্কবিম্বে স্থিতস্য ।
যত্ পূজৈকপ্ৰধানান্যঘমখিলমপি প্ঘ্নন্তি কৃচ্ছ্ৰৱ্ৰতানি
ধ্যাতঃ সৰ্ৱোপতাপান্ হৰতু পৰশিৱঃ সোঽযমাদ্যো ভিষঙ্গঃ ॥১১॥
আদিত্যে মণ্ডলাৰ্চিঃ পুৰুষৱিভিদযাদ্যন্তমধ্যাগমাত্ম-
ন্যাগোপালাঙ্গনাভ্যো নযনপথজুষা জ্যোতিষা দীপ্যমানম্
গাযত্ৰীমন্ত্ৰসেৱ্যং নিখিলজনধিযাং প্ৰেৰকং ৱিশ্ৱৰূপম্ ।
নীলগ্ৰীৱং ত্ৰিনেত্ৰং শিৱমনিশমুমাৱল্লভং সংশ্ৰযামি ॥১২॥
অভ্ৰাকল্পঃ শতাঙ্গঃ স্থিৰফণিতিমযং মণ্ডলং ৰশ্মিভেদাঃ
সাহস্ৰাস্তেষু সপ্ত শ্ৰুতিভিৰভিহিতাঃ কিঞ্চিদূনাশ্চ লক্ষাঃ ।
একৈকেষাং চতস্ৰস্তদনু দিনমণেৰাদিদেৱস্য তিস্ৰঃ
ক্লৃপ্তাঃ তত্তত্প্ৰভাৱপ্ৰকটনমহিতাঃ স্ৰগ্ধৰা দ্ৱাদশৈতাঃ ॥১৩॥
দুঃস্ৱপ্নং দুৰ্নিমিত্তং দুৰিতমখিলমপ্যামযানপ্যসাধ্যান্
দোষান্ দুঃস্থানসংস্থগ্ৰহগণজনিতান্ দুষ্টভূতান্ গ্ৰহাদীন্ ।
নিৰ্ধূনােতি স্থিৰাং চ শ্ৰিযমিহ লভতে মুক্তিমভ্যেতি চান্তে
সঙ্কীৰ্ত্য স্তোত্ৰৰত্নং সকৃদপি মনুজঃ প্ৰত্যহং পত্যুৰহ্ৱাম্ ॥১৪॥
॥ ইতি শ্ৰীমদপ্পয্যদীক্ষিতৱিৰচিতশ্ৰীমদাদিত্যস্তোত্ৰৰত্নম্ ॥

Explore More