Lord Surya

ಮಹಾಮಹಿಮಾನ್ವಿತಮ್ ಆದಿತ್ಯಸ್ತೋತ್ರಮ್

(Aditya Stotra Ratnam (Appayya Dikshita) in Kannada)

Appayya Dikshita

Also known as aditya stotram mahamahimanvitam · aditya stotra ratnam · appayya dikshita surya stotram

Appayya Dīkṣita's Āditya Stotra Ratna, which its own thirteenth verse counts as twelve stanzas in the sragdharā metre, and which reads more like astronomy kept inside worship than like ordinary praise. It begins with the chariot measured at ten thousand yojanas, its single wheel of five spokes and three naves, the seven metres yoked to it as horses, and the solar disc occupying the middle tenth of the whole. The rays are then counted and apportioned — ninety-six thousand of them, divided month by month — and followed inward to the hārda nāḍī of every living creature, drawing water up and giving it back as rain and as frost. Between these the hymn keeps pressing one identity: the Sun worshipped at dawn, noon and dusk by Ṛk, Yajus and Sāman is Brahman directly, and the twelfth verse gives him a blue throat and three eyes and calls him Śiva.

ಅಥ ಶ್ರೀಮದಪ್ಪಯ್ಯದೀಕ್ಷಿತವಿರಚಿತಂ ಮಹಾಮಹಿಮಾನ್ವಿತಂ ಆದಿತ್ಯಸ್ತೋತ್ರಮ್ ॥
ವಿಸ್ತಾರಾಯಾಮಮಾನಂ ದಶಭಿರುಪಗತೋ ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಹಸ್ತ್ರೈಃ
ಚಕ್ರೇ ಪಞ್ಚಾರನಾಭಿತ್ರಿತಯವತಿ ಲಸನ್ ನೇಮಿಷಙ್ಕೇ ನಿವಿಷ್ಟಃ ।
ಸಪ್ತಚ್ಛನ್ದಸ್ತುರಙ್ಗಾಹಿತವಹನಧುರೋ ಹಾಯನಾಂಶತ್ರಿವರ್ಗ
ವ್ಯಕ್ತಾಕ್ಲೃಪ್ತಾಖಿಲಾಙ್ಗಃ ಸ್ಫುರತು ಮಮ ಪುರಃ ಸ್ಯನ್ದನಶ್ಚಣ್ಡಭಾನೋಃ ॥೧॥
ಆದಿತ್ಯೈರಪ್ಸರೋಭಿರ್ಮುನಿಭಿರಹಿವರೈರ್ಯಾಮಣೀಯಾತುಧಾನೈಃ
ಗನ್ಧರ್ವೈರ್ವಾಲಖಿಲ್ಯೈಃ ಪರಿವೃತದಶಮಾಂಶಸ್ಯ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ರಥಸ್ಯ ।
ಮಧ್ಯಂ ವ್ಯಾಪ್ಯಾಧಿತಿಷ್ಠನ್ ಮಣಿರಿವ ನಭಸೋ ಮಣ್ಡಲಶ್ಚಣ್ಡರಶ್ಮೇಃ
ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಯೋತಿರ್ವಿವರ್ತಃ ಶ್ರುತಿನಿಕರಘನೀಭಾವರೂಪಃ ಸಮಿನ್ಧೇ ॥೨॥
ನಿರ್ಗಚ್ಛನ್ತೋಽರ್ಕಬಿಮ್ಬಾನ್ ನಿಖಿಲಜನಿಭೃತಾಂ ಹಾರ್ದನಾಡೀಪ್ರವಿಷ್ಟಾಃ
ನಾಡ್ಯೋ ವಸ್ವಾದಿವೃನ್ದಾರಕಗಣಮಧುನಸ್ತಸ್ಯ ನಾನಾದಿಗುತ್ಥಾಃ ।
ವರ್ಷನ್ತಸ್ತೋಯಮುಷ್ಣಂ ತುಹಿನಮಪಿ ಜಲಾನ್ಯಾಪಿಬನ್ತಃ ಸಮನ್ತಾತ್
ಪಿತ್ರಾದೀನಾಂ ಸ್ವಧೌಷಧ್ಯಮೃತರಸಕೃತೋ ಭನ್ತಿ ಕಾನ್ತಿಪ್ರರೋಹಾಃ॥೩॥
ಶ್ರೇಷ್ಠಾಸ್ತೇಷಾಂ ಸಹಸ್ತ್ರೇ ತ್ರಿದಿವವಸುಧಯೋಃ ಪಞ್ಚದಿಗ್ವ್ಯಾಪ್ತಿಭಾಜಾಂ
ಶುಭ್ರಾಂಶುಂ ತಾರಕೌಘಂ ಶಶಿತನಯಮುಖಾನ್ ಪಞ್ಚ ಚೋದ್ಭಾಸಯನ್ತಃ ।
ಆರೋಗೋ ಭ್ರಾಜಮುಖ್ಯಾಸ್ತ್ರಿಭುವನದಹನೇ ಸಪ್ತಸೂರ್ಯಾ ಭವನ್ತಃ
ಸರ್ವಾನ್ ವ್ಯಾಧೀನ್ ಸುಷುಮ್ನಾಪ್ರಭೃತಯ ಇಹ ಮೇ ಸೂರ್ಯಪಾದಾಃ ಕ್ಷಿಪನ್ತು ॥೪॥
ಆದಿತ್ಯಾನಾಶ್ರಿತಾಃ ಷಣ್ಣವತಿಗುಣಸಹಸ್ರಾನ್ವಿತಾ ರಶ್ಮಯೋಽನ್ಯೇ
ಮಾಸೇ ಮಾಸೇ ವಿಭಕ್ತಾಸ್ತ್ರಿಭುವನಭವನಂ ಪಾವಯನ್ತಃ ಸ್ಫುರನ್ತಿ ।
ಯೇಷಾಂ ಭುವ್ಯಪ್ರಚಾರೇ ಜಗದವನಕೃತಾಂ ಸಪ್ತರಶ್ಮ್ಯುತ್ಥಿತಾನಾಂ
ಸಂಸರ್ಪೇ ಚಾಧಿಮಾಸೇ ವ್ರತಯಜನಮುಖಾಃ ಸತ್ಕ್ರಿಯಾಃ ನ ಕ್ರಿಯನ್ತೇ ॥೫॥
ಆದಿತ್ಯಂ ಮಣ್ಡಲಾನ್ತಃಸ್ಫುರದರುಣವಪುಸ್ತೇಜಸಾ ವ್ಯಾಪ್ತವಿಶ್ವಂ
ಪ್ರಾತರ್ಮಧ್ಯಾಹ್ನಸಾಯಂ ಸಮಯವಿಭಜನಾದೃಗ್ಯಜುಸ್ಸಾಮಸೇವ್ಯಮ್ ।
ಪ್ರಾಪ್ಯಂ ಚ ಪ್ರಾಪಕಂ ಚ ಪ್ರಥಿತಮತಿಪಥಿಜ್ಞಾನಿನಾಮುತ್ತರಸ್ಮಿನ್
ಸಾಕ್ಷಾದ್ ಬ್ರಹ್ಮೇತ್ಯುಪಾಸ್ಯಂ ಸಕಲಭಯಹರಾಭ್ಯುದ್ಗಮಂ ಸಂಶ್ರಯಾಮಿ ॥೬॥
ಯಚ್ಛಕ್ತ್ಯಾಽಧಿಷ್ಠಿತಾನಾಂ ತಪನಹಿಮಜಲೋತ್ಸರ್ಜನಾದಿರ್ಜಗತ್ಯಾಮ್
ಆದಿತ್ಯಾನಾಮಶೇಷಃ ಪ್ರಭವತಿ ನಿಯತಃ ಸ್ವಸ್ವಮಾಸಾಧಿಕಾರಃ ।
ಯತ್ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯಂ ವ್ಯನಕ್ತಿ ಸ್ವಯಮಪಿ ಭಗವಾನ್ ದ್ವಾದಶಸ್ತೇಷು ಭೂತ್ವಾ
ತಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಸ್ಯ ಮೂಲಂ ಪ್ರಣಮತ ಪರಮಂ ದೈವತಂ ಸಪ್ತಸಪ್ತಿಮ್ ॥೭॥
ಸ್ವಃಸ್ತ್ರೀಗನ್ಧರ್ವಯಕ್ಷಾ ಮುನಿವರಭುಜಗಾ ಯಾತುಧಾನಾಶ್ಚ ನಿತ್ಯಂ
ನೃತ್ತೈರ್ಗಾತೈರಭೀಶುಗ್ರಹನುತಿವಹನೈರಗ್ರತಃ ಸೇವಯಾ ಚ ।
ಯಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಂ ವಿತನ್ವನ್ತ್ಯಮಿತಪರಿಕರಾ ದ್ವಾದಶ ದ್ವಾದಶೈತೇ
ಹೃದ್ಯಾಭಿರ್ವಾಲಖಿಲ್ಯಾಃ ಸರಣಿಭಣಿತಿಭಿಸ್ತಂ ಭಜೇ ಲೋಕಬನ್ಧುಮ್ ॥೮॥
ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡೇ ಯಸ್ಯ ಜನ್ಮೋದಿತಮುಷಸಿ ಪರಬ್ರಹ್ಮಮುಖ್ಯಾತ್ಮಜಸ್ಯ
ಧ್ಯೇಯಂ ರೂಪಂ ಶಿರೋದೋಶ್ಚರಣಪದಜುಷಾ ವ್ಯಾಹೃತೀನಾಂ ತ್ರಯೇಣ ।
ತತ್ ಸತ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪಶ್ಯಾಮ್ಯಹರಹಮಭಿಧಂ ನಿತ್ಯಮಾದಿತ್ಯರೂಪಂ
ಭೂತಾನಾಂ ಭೂನಭಸ್ಸ್ವಃ ಪ್ರಭೃತಿಷು ವಸತಾಂ ಪ್ರಾಣಸೂಕ್ಷ್ಮಾಂಶಮೇಕಮ್ ॥೯॥
ಆದಿತ್ಯೇ ಲೋಕಚಕ್ಷುಷ್ಯವಹಿತಮನಸಾಂ ಯೋಗಿನಾಂ ದೃಶ್ಯಮನ್ತಃ
ಸ್ವಚ್ಛಸ್ವರ್ಣಾಭಮೂರ್ತಿಂ ವಿದಲಿತನಲಿನೋದಾರದೃಶ್ಯಾಕ್ಷಿಯುಗ್ಮಮ್ ।
ಋಕ್ಸಾಮೋದ್ಗಾನಗೇಷ್ಣಂ ನಿರತಿಶಯಲಸಲ್ಲೋಕಕಾಮೇಶಭಾವಂ
ಸರ್ವಾವದ್ಯೋದಿತತ್ವಾದುದಿತಸಮುದಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಶಮ್ಭುಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ॥೧೦॥
ಓಮಿತ್ಯುದ್ಗೀಥಭಕ್ತೇರವಯವಪದವೀಂ ಪ್ರಾಪ್ತವತ್ಯಕ್ಷರೇಽಸ್ಮಿನ್
ಯಸ್ಯೋಪಾಸ್ತಿಃ ಸಮಸ್ತಂ ದುರಿತಮಪನಯತ್ವರ್ಕಬಿಮ್ಬೇ ಸ್ಥಿತಸ್ಯ ।
ಯತ್ ಪೂಜೈಕಪ್ರಧಾನಾನ್ಯಘಮಖಿಲಮಪಿ ಪ್ಘ್ನನ್ತಿ ಕೃಚ್ಛ್ರವ್ರತಾನಿ
ಧ್ಯಾತಃ ಸರ್ವೋಪತಾಪಾನ್ ಹರತು ಪರಶಿವಃ ಸೋಽಯಮಾದ್ಯೋ ಭಿಷಙ್ಗಃ ॥೧೧॥
ಆದಿತ್ಯೇ ಮಣ್ಡಲಾರ್ಚಿಃ ಪುರುಷವಿಭಿದಯಾದ್ಯನ್ತಮಧ್ಯಾಗಮಾತ್ಮ-
ನ್ಯಾಗೋಪಾಲಾಙ್ಗನಾಭ್ಯೋ ನಯನಪಥಜುಷಾ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ದೀಪ್ಯಮಾನಮ್
ಗಾಯತ್ರೀಮನ್ತ್ರಸೇವ್ಯಂ ನಿಖಿಲಜನಧಿಯಾಂ ಪ್ರೇರಕಂ ವಿಶ್ವರೂಪಮ್ ।
ನೀಲಗ್ರೀವಂ ತ್ರಿನೇತ್ರಂ ಶಿವಮನಿಶಮುಮಾವಲ್ಲಭಂ ಸಂಶ್ರಯಾಮಿ ॥೧೨॥
ಅಭ್ರಾಕಲ್ಪಃ ಶತಾಙ್ಗಃ ಸ್ಥಿರಫಣಿತಿಮಯಂ ಮಣ್ಡಲಂ ರಶ್ಮಿಭೇದಾಃ
ಸಾಹಸ್ರಾಸ್ತೇಷು ಸಪ್ತ ಶ್ರುತಿಭಿರಭಿಹಿತಾಃ ಕಿಞ್ಚಿದೂನಾಶ್ಚ ಲಕ್ಷಾಃ ।
ಏಕೈಕೇಷಾಂ ಚತಸ್ರಸ್ತದನು ದಿನಮಣೇರಾದಿದೇವಸ್ಯ ತಿಸ್ರಃ
ಕ್ಲೃಪ್ತಾಃ ತತ್ತತ್ಪ್ರಭಾವಪ್ರಕಟನಮಹಿತಾಃ ಸ್ರಗ್ಧರಾ ದ್ವಾದಶೈತಾಃ ॥೧೩॥
ದುಃಸ್ವಪ್ನಂ ದುರ್ನಿಮಿತ್ತಂ ದುರಿತಮಖಿಲಮಪ್ಯಾಮಯಾನಪ್ಯಸಾಧ್ಯಾನ್
ದೋಷಾನ್ ದುಃಸ್ಥಾನಸಂಸ್ಥಗ್ರಹಗಣಜನಿತಾನ್ ದುಷ್ಟಭೂತಾನ್ ಗ್ರಹಾದೀನ್ ।
ನಿರ್ಧೂನಾೇತಿ ಸ್ಥಿರಾಂ ಚ ಶ್ರಿಯಮಿಹ ಲಭತೇ ಮುಕ್ತಿಮಭ್ಯೇತಿ ಚಾನ್ತೇ
ಸಙ್ಕೀರ್ತ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರರತ್ನಂ ಸಕೃದಪಿ ಮನುಜಃ ಪ್ರತ್ಯಹಂ ಪತ್ಯುರಹ್ವಾಮ್ ॥೧೪॥
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಮದಪ್ಪಯ್ಯದೀಕ್ಷಿತವಿರಚಿತಶ್ರೀಮದಾದಿತ್ಯಸ್ತೋತ್ರರತ್ನಮ್ ॥

Explore More