ಪುಷ್ಪಂ ತಯೋಃ ಪತ್ರಯುತಂ ಚ ಶೂರಾಃ ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ ದೂರಂ ಚರತ ಪ್ರಭೀತಾಃ ॥ ೩೩॥
- ಮನ್ದಾರಮಾಲಾ (mandāramālā)a mandara garland
- ಶಮಿಕಾಷ್ಠಜಾ (śamikāṣṭhajā)made of shami wood
- ಚ (ca)and
- ಯಸ್ಯ (yasya)whose
- ಏವ (eva)very
- ದೇಹೇ (dehe)on the body
- ಭವತಿ (bhavati)is
- ಪ್ರಮಾಣಮ್ (pramāṇam)the mark
- ಪುಷ್ಪಮ್ (puṣpam)the flower
- ತಯೋಃ (tayoḥ)of those two
- ಪತ್ರಯುತಮ್ (patrayutam)with the leaf
- ಚ (ca)and
- ಶೂರಾಃ (śūrāḥ)O brave ones
- ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ (santyajya)leaving him alone
- ದೂರಮ್ (dūram)far off
- ಚರತ (carata)go
- ಪ್ರಭೀತಾಃ (prabhītāḥ)in fear
anvaya ಶೂರಾಃ ಯಸ್ಯ ಏವ ದೇಹೇ ಮನ್ದಾರಮಾಲಾ ಶಮಿಕಾಷ್ಠಜಾ ಚ ತಯೋಃ ಪುಷ್ಪಮ್ ಪತ್ರಯುತಮ್ ಚ ಪ್ರಮಾಣಮ್ ಭವತಿ [ತಮ್] ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ ಪ್ರಭೀತಾಃ ದೂರಮ್ ಚರತ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas
ಶಮೀ the shami tree — The tree whose wood holds fire and whose leaves are offered to Ganesha. This chapter is about it and about the mandara flower.
ಪ್ರಭೀತಾಃ in fear — Yama is speaking to his own messengers. The whole hymn is an order to keep away from certain people, and every verse ends with it.
note From the Mudgala Purana. Yama tells his servants which people they are not to touch: those who wear Ganesha's flower and leaf, and those who say his names.
ಪೂಜಾದಿಕಾರಂ ಗಣನಾಯಕಸ್ಯ ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ ದೂರಂ ಚರತ ಪ್ರಭೀತಾಃ ॥ ೩೪॥
- ದೂರ್ವಾಯುತಮ್ (dūrvāyutam)with durva in his hand
- ವಿಘ್ನಹರಸ್ಯ (vighnaharasya)of the remover of obstacles
- ಗಾಥಾಮ್ (gāthām)the song
- ಸಙ್ಗಾಯಮಾನಮ್ (saṅgāyamānam)singing
- ಯದಿ (yadi)if
- ಪಾಪಯುಕ್ತಮ್ (pāpayuktam)even one full of wrongdoing
- ಪೂಜಾದಿಕಾರಮ್ (pūjādikāram)doing the worship and the rest
- ಗಣನಾಯಕಸ್ಯ (gaṇanāyakasya)of the leader of the ganas
- ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ (santyajya)leaving him alone
- ದೂರಮ್ (dūram)far off
- ಚರತ (carata)go
- ಪ್ರಭೀತಾಃ (prabhītāḥ)in fear
anvaya ಯದಿ ಪಾಪಯುಕ್ತಮ್ ದೂರ್ವಾಯುತಮ್ ವಿಘ್ನಹರಸ್ಯ ಗಾಥಾಮ್ ಸಙ್ಗಾಯಮಾನಮ್ ಗಣನಾಯಕಸ್ಯ ಪೂಜಾದಿಕಾರಮ್ [ತಮ್] ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ ಪ್ರಭೀತಾಃ ದೂರಮ್ ಚರತ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas
note The point of the verse is the word even: the man's own record does not come into it.
ವರಿಷ್ಠ ಸಿದ್ಧಿಪ್ರಿಯ ಬುದ್ಧಿನಾಥ ವದನ್ತಮೇವಂ ತ್ಯಜತ ಪ್ರಭೀತಾಃ ॥ ೩೫॥
- ಓಂ (oṃ)Om
- ಗಣೇಶ (gaṇeśa)O Ganesha
- ಹೇರಮ್ಬ (heramba)O Heramba
- ಗಜಾನನ (gajānana)O elephant-faced
- ಇತಿ (iti)so
- ಮಹೋದರ (mahodara)O great-bellied
- ಸ್ವಾನುಭವಪ್ರಕಾಶಿನ್ (svānubhavaprakāśin)O you who show what you know of yourself
- ವರಿಷ್ಠ (variṣṭha)O best one
- ಸಿದ್ಧಿಪ್ರಿಯ (siddhipriya)O lover of success
- ಬುದ್ಧಿನಾಥ (buddhinātha)O lord of wit
- ವದನ್ತಮ್ (vadantam)the man who says
- ಏವಮ್ (evam)so
- ತ್ಯಜತ (tyajata)leave him
- ಪ್ರಭೀತಾಃ (prabhītāḥ)in fear
anvaya ಓಂ ಗಣೇಶ ಹೇರಮ್ಬ ಗಜಾನನ ಇತಿ ಮಹೋದರ ಸ್ವಾನುಭವಪ್ರಕಾಶಿನ್ ವರಿಷ್ಠ ಸಿದ್ಧಿಪ್ರಿಯ ಬುದ್ಧಿನಾಥ ಏವಮ್ ವದನ್ತಮ್ ಪ್ರಭೀತಾಃ ತ್ಯಜತ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas
note From here to the end of the list the names are called out in the vocative, as a man would say them aloud, and each verse closes with the same order.
ಕವೀಶ ದೇವಾನ್ತಕನಾಶಕಾರಿನ್ ವದನ್ತಮೇವಂ ತ್ಯಜತ ಪ್ರಭೀತಾಃ ॥ ೩೬॥
- ಅನೇಕವಿಘ್ನಾನ್ತಕ (anekavighnāntaka)O ender of many obstacles
- ವಕ್ರತುಣ್ಡ (vakratuṇḍa)O Vakratunda
- ಸ್ವಸಂಜ್ಞವಾಸಿನ್ (svasaṃjñavāsin)O you who live in your own name
- ಚ (ca)and
- ಚತುರ್ಭುಜ (caturbhuja)O four-armed
- ಇತಿ (iti)so
- ಕವೀಶ (kavīśa)O lord of poets
- ದೇವಾನ್ತಕನಾಶಕಾರಿನ್ (devāntakanāśakārin)O destroyer of Devantaka
- ವದನ್ತಮ್ (vadantam)the man who says
- ಏವಮ್ (evam)so
- ತ್ಯಜತ (tyajata)leave him
- ಪ್ರಭೀತಾಃ (prabhītāḥ)in fear
anvaya ಅನೇಕವಿಘ್ನಾನ್ತಕ ವಕ್ರತುಣ್ಡ ಸ್ವಸಂಜ್ಞವಾಸಿನ್ ಚ ಚತುರ್ಭುಜ ಇತಿ ಕವೀಶ ದೇವಾನ್ತಕನಾಶಕಾರಿನ್ ಏವಮ್ ವದನ್ತಮ್ ಪ್ರಭೀತಾಃ ತ್ಯಜತ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas
ದೇವಾನ್ತಕ Devantaka — A demon whose name means the ender of gods, killed in the Ganesha Purana.
ಪರೇಶ ಧರಣೀಧರ ಏಕದನ್ತ ವದನ್ತಮೇವಂ ತ್ಯಜತ ಪ್ರಭೀತಾಃ ॥ ೩೭॥
- ಮಹೇಶಸೂನೋ (maheśasūno)O son of Mahesha
- ಗಜದೈತ್ಯಶತ್ರೋ (gajadaityaśatro)O enemy of the elephant demon
- ವರೇಣ್ಯಸೂನೋ (vareṇyasūno)O son of Varenya
- ವಿಕಟ (vikaṭa)O Vikata
- ತ್ರಿನೇತ್ರ (trinetra)O three-eyed
- ಪರೇಶ (pareśa)O highest lord
- ಧರಣೀಧರ (dharaṇīdhara)O holder of the earth
- ಏಕದನ್ತ (ekadanta)O one-tusked
- ವದನ್ತಮ್ (vadantam)the man who says
- ಏವಮ್ (evam)so
- ತ್ಯಜತ (tyajata)leave him
- ಪ್ರಭೀತಾಃ (prabhītāḥ)in fear
anvaya ಮಹೇಶಸೂನೋ ಗಜದೈತ್ಯಶತ್ರೋ ವರೇಣ್ಯಸೂನೋ ವಿಕಟ ತ್ರಿನೇತ್ರ ಪರೇಶ ಧರಣೀಧರ ಏಕದನ್ತ ಏವಮ್ ವದನ್ತಮ್ ಪ್ರಭೀತಾಃ ತ್ಯಜತ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas
ವರೇಣ್ಯ Varenya — The king who raised Gajanana in the Ganesha Purana. The list gives him both fathers, Mahesha and Varenya, in one verse.
ದ್ವನ್ದ್ವಾರಿಸಿನ್ಧೌ ಸ್ಥಿರಭಾವಕಾರಿನ್ ವದನ್ತಮೇವಂ ತ್ಯಜತ ಪ್ರಭೀತಾಃ ॥ ೩೮॥
- ಪ್ರಮೋದ (pramoda)O Pramoda
- ಮೋದ (moda)O Moda
- ಇತಿ (iti)so
- ನರಾನ್ತಕಾರೇ (narāntakāre)O enemy of Narantaka
- ಷಡೂರ್ಮಿಹನ್ತಃ (ṣaḍūrmihantaḥ)O killer of the six waves
- ಗಜಕರ್ಣ (gajakarṇa)O elephant-eared
- ಢುಣ್ಢೇ (ḍhuṇḍhe)O Dhundhi
- ದ್ವನ್ದ್ವಾರಿಸಿನ್ಧೌ (dvandvārisindhau)in the sea whose enemies are the pairs
- ಸ್ಥಿರಭಾವಕಾರಿನ್ (sthirabhāvakārin)O you who make a man stand firm
- ವದನ್ತಮ್ (vadantam)the man who says
- ಏವಮ್ (evam)so
- ತ್ಯಜತ (tyajata)leave him
- ಪ್ರಭೀತಾಃ (prabhītāḥ)in fear
anvaya ಪ್ರಮೋದ ಮೋದ ಇತಿ ನರಾನ್ತಕಾರೇ ಷಡೂರ್ಮಿಹನ್ತಃ ಗಜಕರ್ಣ ಢುಣ್ಢೇ ದ್ವನ್ದ್ವಾರಿಸಿನ್ಧೌ ಸ್ಥಿರಭಾವಕಾರಿನ್ ಏವಮ್ ವದನ್ತಮ್ ಪ್ರಭೀತಾಃ ತ್ಯಜತ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas
ಷಡೂರ್ಮಿ the six waves — Hunger and thirst, grief and confusion, old age and death: the six that break over a life one after another.
ಅನಾದಿಪೂಜ್ಯಾಖುಗ ಸರ್ವಪೂಜ್ಯ ವದನ್ತಮೇವಂ ತ್ಯಜತ ಪ್ರಭೀತಾಃ ॥ ೩೯॥
- ವಿನಾಯಕ (vināyaka)O Vinayaka
- ಜ್ಞಾನವಿಘಾತಶತ್ರೋ (jñānavighātaśatro)O enemy of whatever strikes knowledge down
- ಪರಾಶರಸ್ಯ (parāśarasya)of Parashara
- ಆತ್ಮಜ (ātmaja)O son
- ವಿಷ್ಣುಪುತ್ರ (viṣṇuputra)O son of Vishnu
- ಅನಾದಿಪೂಜ್ಯ (anādipūjya)O you worshipped from the first
- ಆಖುಗ (ākhuga)O mouse-rider
- ಸರ್ವಪೂಜ್ಯ (sarvapūjya)O you whom all worship
- ವದನ್ತಮ್ (vadantam)the man who says
- ಏವಮ್ (evam)so
- ತ್ಯಜತ (tyajata)leave him
- ಪ್ರಭೀತಾಃ (prabhītāḥ)in fear
anvaya ವಿನಾಯಕ ಜ್ಞಾನವಿಘಾತಶತ್ರೋ ಪರಾಶರಸ್ಯ ಆತ್ಮಜ ವಿಷ್ಣುಪುತ್ರ ಅನಾದಿಪೂಜ್ಯ ಆಖುಗ ಸರ್ವಪೂಜ್ಯ ಏವಮ್ ವದನ್ತಮ್ ಪ್ರಭೀತಾಃ ತ್ಯಜತ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas
ಪರಾಶರ Parashara — The sage in whose house Gajanana was brought up in one telling. Names from several different stories stand side by side in this list.
ಸುರಾಸುರೈಃ ಸೇವಿತಪಾದಪದ್ಮ ವದನ್ತಮೇವಂ ತ್ಯಜತ ಪ್ರಭೀತಾಃ ॥ ೪೦॥
- ವಿಧೇರ್ಜ (vidherja)O you born of Vidhi
- ಲಮ್ಬೋದರ (lambodara)O Lambodara
- ಧೂಮ್ರವರ್ಣ (dhūmravarṇa)O smoke-coloured
- ಮಯೂರಪಾಲ (mayūrapāla)O keeper of peacocks
- ಇತಿ (iti)so
- ಮಯೂರವಾಹಿನ್ (mayūravāhin)O peacock-rider
- ಸುರಾಸುರೈಃ (surāsuraiḥ)by gods and demons
- ಸೇವಿತಪಾದಪದ್ಮ (sevitapādapadma)O you whose lotus feet are served
- ವದನ್ತಮ್ (vadantam)the man who says
- ಏವಮ್ (evam)so
- ತ್ಯಜತ (tyajata)leave him
- ಪ್ರಭೀತಾಃ (prabhītāḥ)in fear
anvaya ವಿಧೇರ್ಜ ಲಮ್ಬೋದರ ಧೂಮ್ರವರ್ಣ ಮಯೂರಪಾಲ ಇತಿ ಮಯೂರವಾಹಿನ್ ಸುರಾಸುರೈಃ ಸೇವಿತಪಾದಪದ್ಮ ಏವಮ್ ವದನ್ತಮ್ ಪ್ರಭೀತಾಃ ತ್ಯಜತ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas
ವಿಧಿ Vidhi — A name of Brahma, the one who lays down how things are to be done.
ದಿತೌಜ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಶೇಷನಾಭೇ ವದನ್ತಮೇವಂ ತ್ಯಜತ ಪ್ರಭೀತಾಃ ॥ ೪೧॥
- ವರಿನ್ (varin)O best one
- ಮಹಾಖುಧ್ವಜ (mahākhudhvaja)O you whose banner carries the great mouse
- ಶೂರ್ಪಕರ್ಣ (śūrpakarṇa)O winnowing-eared
- ಶಿವಾಜ (śivāja)O you born of Shiva
- ಸಿಂಹಸ್ಥ (siṃhastha)O you seated on a lion
- ಅನನ್ತವಾಹ (anantavāha)O you borne by the endless one
- ದಿತೌಜ (ditauja)O you born in Diti's house
- ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ (vighneśvara)O Vighneshvara
- ಶೇಷನಾಭೇ (śeṣanābhe)O you with Shesha at your navel
- ವದನ್ತಮ್ (vadantam)the man who says
- ಏವಮ್ (evam)so
- ತ್ಯಜತ (tyajata)leave him
- ಪ್ರಭೀತಾಃ (prabhītāḥ)in fear
anvaya ವರಿನ್ ಮಹಾಖುಧ್ವಜ ಶೂರ್ಪಕರ್ಣ ಶಿವಾಜ ಸಿಂಹಸ್ಥ ಅನನ್ತವಾಹ ದಿತೌಜ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಶೇಷನಾಭೇ ಏವಮ್ ವದನ್ತಮ್ ಪ್ರಭೀತಾಃ ತ್ಯಜತ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas
note ದಿತೌಜ is obscure; it is taken here as born in Diti's house, alongside the son of Aditi named a few verses later.
ನಿಧೀಶ ಮನ್ತ್ರೇಶ ಚ ಶೇಷಪುತ್ರ ವದನ್ತಮೇವಂ ತ್ಯಜತ ಪ್ರಭೀತಾಃ ॥ ೪೨॥
- ಅಣೋಃ (aṇoḥ)than the small
- ಅಣೀಯನ್ (aṇīyan)O smaller
- ಮಹತಃ (mahataḥ)than the great
- ಮಹೀಯನ್ (mahīyan)O greater
- ರವೇರ್ಜ (raverja)O son of the sun
- ಯೋಗೇಶ (yogeśa)O lord of yoga
- ವರಿಷ್ಠರಾಜ (variṣṭharāja)O best of kings
- ನಿಧೀಶ (nidhīśa)O lord of the treasures
- ಮನ್ತ್ರೇಶ (mantreśa)O lord of mantras
- ಚ (ca)and
- ಶೇಷಪುತ್ರ (śeṣaputra)O son of Shesha
- ವದನ್ತಮ್ (vadantam)the man who says
- ಏವಮ್ (evam)so
- ತ್ಯಜತ (tyajata)leave him
- ಪ್ರಭೀತಾಃ (prabhītāḥ)in fear
anvaya ಅಣೋಃ ಅಣೀಯನ್ ಮಹತಃ ಮಹೀಯನ್ ರವೇರ್ಜ ಯೋಗೇಶ ವರಿಷ್ಠರಾಜ ನಿಧೀಶ ಮನ್ತ್ರೇಶ ಚ ಶೇಷಪುತ್ರ ಏವಮ್ ವದನ್ತಮ್ ಪ್ರಭೀತಾಃ ತ್ಯಜತ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas
ಅಣೋರಣೀಯನ್ smaller than the smallest — The words come from the Katha Upanishad, where the self is called smaller than the small and greater than the great.
ಗುಹಾಗ್ರಜ ಬ್ರಹ್ಮಪ ಪಾರ್ಶ್ವಪುತ್ರ ವದನ್ತಮೇವಂ ತ್ಯಜತ ಪ್ರಭೀತಾಃ ॥ ೪೩॥
- ವರಪ್ರದಾತಃ (varapradātaḥ)O giver of boons
- ಹಿ (hi)indeed
- ಅದಿತೇಃ (aditeḥ)of Aditi
- ಚ (ca)and
- ಸೂನೋ (sūno)O son
- ಪರಾಶರಜ್ಞಾನದ (parāśarajñānada)O giver of Parashara's knowledge
- ತಾರವಕ್ತ್ರ (tāravaktra)O you whose face carries a man across
- ಗುಹಾಗ್ರಜ (guhāgraja)O elder brother of Guha
- ಬ್ರಹ್ಮಪ (brahmapa)O keeper of Brahman
- ಪಾರ್ಶ್ವಪುತ್ರ (pārśvaputra)O son of Parshva
- ವದನ್ತಮ್ (vadantam)the man who says
- ಏವಮ್ (evam)so
- ತ್ಯಜತ (tyajata)leave him
- ಪ್ರಭೀತಾಃ (prabhītāḥ)in fear
anvaya ವರಪ್ರದಾತಃ ಹಿ ಅದಿತೇಃ ಚ ಸೂನೋ ಪರಾಶರಜ್ಞಾನದ ತಾರವಕ್ತ್ರ ಗುಹಾಗ್ರಜ ಬ್ರಹ್ಮಪ ಪಾರ್ಶ್ವಪುತ್ರ ಏವಮ್ ವದನ್ತಮ್ ಪ್ರಭೀತಾಃ ತ್ಯಜತ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas
ದೂರ್ವಾಭರೈರರ್ಚಿತ ದೇವದೇವ ವದನ್ತಮೇವಂ ತ್ಯಜತ ಪ್ರಭೀತಾಃ ॥ ೪೪॥
- ಸಿನ್ಧೋಃ (sindhoḥ)of the ocean
- ಚ (ca)and
- ಶತ್ರೋ (śatro)O enemy
- ಪರಶುಪ್ರಪಾಣೇ (paraśuprapāṇe)O you with the axe in hand
- ಶಮೀಶ (śamīśa)O lord of the shami
- ಪುಷ್ಪಪ್ರಿಯ (puṣpapriya)O lover of flowers
- ವಿಘ್ನಹಾರಿನ್ (vighnahārin)O remover of obstacles
- ದೂರ್ವಾಭರೈಃ (dūrvābharaiḥ)with armfuls of durva
- ಅರ್ಚಿತ (arcita)O you who are worshipped
- ದೇವದೇವ (devadeva)O god of gods
- ವದನ್ತಮ್ (vadantam)the man who says
- ಏವಮ್ (evam)so
- ತ್ಯಜತ (tyajata)leave him
- ಪ್ರಭೀತಾಃ (prabhītāḥ)in fear
anvaya ಸಿನ್ಧೋಃ ಚ ಶತ್ರೋ ಪರಶುಪ್ರಪಾಣೇ ಶಮೀಶ ಪುಷ್ಪಪ್ರಿಯ ವಿಘ್ನಹಾರಿನ್ ದೂರ್ವಾಭರೈಃ ಅರ್ಚಿತ ದೇವದೇವ ಏವಮ್ ವದನ್ತಮ್ ಪ್ರಭೀತಾಃ ತ್ಯಜತ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas
ಅಮೇಯಮಾಯಾಮಿತವಿಕ್ರಮೇತಿ ವದನ್ತಮೇವಂ ತ್ಯಜತ ಪ್ರಭೀತಾಃ ॥ ೪೫॥
- ಧಿಯಃ (dhiyaḥ)of wit
- ಪ್ರದಾತಃ (pradātaḥ)O giver
- ಚ (ca)and
- ಶಮೀಪ್ರಿಯ (śamīpriya)O lover of the shami
- ಇತಿ (iti)so
- ಸುಸಿದ್ಧಿದಾತಃ (susiddhidātaḥ)O giver of good success
- ಚ (ca)and
- ಸುಶಾನ್ತಿದಾತಃ (suśāntidātaḥ)O giver of deep peace
- ಅಮೇಯಮಾಯಾ (ameyamāyā)O you whose maya cannot be measured
- ಅಮಿತವಿಕ್ರಮ (amitavikrama)O you whose stride cannot be measured
- ಇತಿ (iti)so
- ವದನ್ತಮ್ (vadantam)the man who says
- ಏವಮ್ (evam)so
- ತ್ಯಜತ (tyajata)leave him
- ಪ್ರಭೀತಾಃ (prabhītāḥ)in fear
anvaya ಧಿಯಃ ಪ್ರದಾತಃ ಚ ಶಮೀಪ್ರಿಯ ಇತಿ ಸುಸಿದ್ಧಿದಾತಃ ಚ ಸುಶಾನ್ತಿದಾತಃ ಅಮೇಯಮಾಯಾ ಅಮಿತವಿಕ್ರಮ ಇತಿ ಏವಮ್ ವದನ್ತಮ್ ಪ್ರಭೀತಾಃ ತ್ಯಜತ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas
ಚಿನ್ತಾಮಣೇ ಚಿತ್ತವಿಹಾರಕಾರಿನ್ ವದನ್ತಮೇವಂ ತ್ಯಜತ ಪ್ರಭೀತಾಃ ॥ ೪೬॥
- ದ್ವಿಧಾ (dvidhā)twofold
- ಚತುರ್ಥೀಪ್ರಿಯ (caturthīpriya)O lover of the fourth day
- ಕಶ್ಯಪಾಜ್ಜ (kaśyapājja)O you born of Kashyapa
- ಧನಪ್ರದ (dhanaprada)O giver of wealth
- ಜ್ಞಾನಪ್ರದ (jñānaprada)O giver of knowledge
- ಪ್ರಕಾಶ (prakāśa)O light itself
- ಚಿನ್ತಾಮಣೇ (cintāmaṇe)O Chintamani
- ಚಿತ್ತವಿಹಾರಕಾರಿನ್ (cittavihārakārin)O you who move about in the mind
- ವದನ್ತಮ್ (vadantam)the man who says
- ಏವಮ್ (evam)so
- ತ್ಯಜತ (tyajata)leave him
- ಪ್ರಭೀತಾಃ (prabhītāḥ)in fear
anvaya ದ್ವಿಧಾ ಚತುರ್ಥೀಪ್ರಿಯ ಕಶ್ಯಪಾಜ್ಜ ಧನಪ್ರದ ಜ್ಞಾನಪ್ರದ ಪ್ರಕಾಶ ಚಿನ್ತಾಮಣೇ ಚಿತ್ತವಿಹಾರಕಾರಿನ್ ಏವಮ್ ವದನ್ತಮ್ ಪ್ರಭೀತಾಃ ತ್ಯಜತ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas
ಚತುರ್ಥೀ the fourth day — The fourth day of a fortnight, which is his. Chaturthi is when he is worshipped and when the fast for him is kept.
ವಿದೇಹ ಸ್ವಾನನ್ದ ಅಯೋಗಯೋಗ ವದನ್ತಮೇವಂ ತ್ಯಜತ ಪ್ರಭೀತಾಃ ॥ ೪೭॥
- ಯಮಸ್ಯ (yamasya)of Yama
- ಶತ್ರೋ (śatro)O enemy
- ಅಭಿಮಾನಶತ್ರೋ (abhimānaśatro)O enemy of pride
- ವಿಧೇರ್ಜ (vidherja)O you born of Vidhi
- ಹನ್ತಃ (hantaḥ)O killer
- ಕಪಿಲಸ್ಯ (kapilasya)of Kapila
- ಸೂನೋ (sūno)O son
- ವಿದೇಹ (videha)O bodiless one
- ಸ್ವಾನನ್ದ (svānanda)O Svananda
- ಅಯೋಗಯೋಗ (ayogayoga)O no-yoga and yoga
- ವದನ್ತಮ್ (vadantam)the man who says
- ಏವಮ್ (evam)so
- ತ್ಯಜತ (tyajata)leave him
- ಪ್ರಭೀತಾಃ (prabhītāḥ)in fear
anvaya ಯಮಸ್ಯ ಶತ್ರೋ ಅಭಿಮಾನಶತ್ರೋ ವಿಧೇರ್ಜ ಹನ್ತಃ ಕಪಿಲಸ್ಯ ಸೂನೋ ವಿದೇಹ ಸ್ವಾನನ್ದ ಅಯೋಗಯೋಗ ಏವಮ್ ವದನ್ತಮ್ ಪ್ರಭೀತಾಃ ತ್ಯಜತ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas
note Yama, who is speaking, has to call the god his own enemy in the middle of his own order.
ಅನಾದಿಮಧ್ಯಾನ್ತಮಯಪ್ರಚಾರಿನ್ ವದನ್ತಮೇವಂ ತ್ಯಜತ ಪ್ರಭೀತಾಃ ॥ ೪೮॥
- ಗಣಸ್ಯ (gaṇasya)of Gana
- ಶತ್ರೋ (śatro)O enemy
- ಕಮಲಸ್ಯ (kamalasya)of Kamala
- ಶತ್ರೋ (śatro)O enemy
- ಸಮಸ್ಥ (samastha)O you standing in the same
- ಭಾವಜ್ಞ (bhāvajña)O knower of what is in the heart
- ಚ (ca)and
- ಭಾಲಚನ್ದ್ರ (bhālacandra)O moon-browed
- ಅನಾದಿಮಧ್ಯಾನ್ತಮಯಪ್ರಚಾರಿನ್ (anādimadhyāntamayapracārin)O you who move as what has no beginning, middle or end
- ವದನ್ತಮ್ (vadantam)the man who says
- ಏವಮ್ (evam)so
- ತ್ಯಜತ (tyajata)leave him
- ಪ್ರಭೀತಾಃ (prabhītāḥ)in fear
anvaya ಗಣಸ್ಯ ಶತ್ರೋ ಕಮಲಸ್ಯ ಶತ್ರೋ ಸಮಸ್ಥ ಭಾವಜ್ಞ ಚ ಭಾಲಚನ್ದ್ರ ಅನಾದಿಮಧ್ಯಾನ್ತಮಯಪ್ರಚಾರಿನ್ ಏವಮ್ ವದನ್ತಮ್ ಪ್ರಭೀತಾಃ ತ್ಯಜತ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas
note Gana and Kamala are taken here as the names of demons; the epithets are not otherwise explained in this chapter.
ಕರ್ತಶ್ಚ ಪಾತಶ್ಚ ತು ಸಂಹರೇತಿ ವದನ್ತಮೇವಂ ತ್ಯಜತ ಪ್ರಭೀತಾಃ ॥ ೪೯॥
- ವಿಭೋ (vibho)O lord
- ಜಗದ್ರೂಪ (jagadrūpa)O you whose form is the world
- ಗುಣೇಶ (guṇeśa)O master of qualities
- ಭೂಮನ್ (bhūman)O vast one
- ಪುಷ್ಟೇಃ (puṣṭeḥ)of Pushti
- ಪತೇ (pate)O lord
- ಆಖುಗತ (ākhugata)O mouse-rider
- ಇತಿ (iti)so
- ಬೋಧ (bodha)O waking itself
- ಕರ್ತಃ (kartaḥ)O maker
- ಚ (ca)and
- ಪಾತಃ (pātaḥ)O keeper
- ಚ (ca)and
- ತು (tu)and
- ಸಂಹರ (saṃhara)O ender
- ಇತಿ (iti)so
- ವದನ್ತಮ್ (vadantam)the man who says
- ಏವಮ್ (evam)so
- ತ್ಯಜತ (tyajata)leave him
- ಪ್ರಭೀತಾಃ (prabhītāḥ)in fear
anvaya ವಿಭೋ ಜಗದ್ರೂಪ ಗುಣೇಶ ಭೂಮನ್ ಪುಷ್ಟೇಃ ಪತೇ ಆಖುಗತ ಇತಿ ಬೋಧ ಕರ್ತಃ ಚ ಪಾತಃ ಚ ತು ಸಂಹರ ಇತಿ ಏವಮ್ ವದನ್ತಮ್ ಪ್ರಭೀತಾಃ ತ್ಯಜತ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas
note The list of names ends here.
ಶೃಣ್ವನ್ತಿ ತೇಷು ಕುರುತ ಭೀತಾ ಮಾ ವೈ ಪ್ರವೇಶನಮ್ ॥ ೫೦॥
- ಇದಮ್ (idam)these
- ಅಷ್ಟೋತ್ತರಶತಮ್ (aṣṭottaraśatam)hundred and eight
- ನಾಮ್ನಾಮ್ (nāmnām)of names
- ತತ್ (tat)that
- ಪ್ರಪಠನ್ತಿ (prapaṭhanti)recite
- ಯೇ (ye)those who
- ಶೃಣ್ವನ್ತಿ (śṛṇvanti)hear them
- ತೇಷು (teṣu)among them
- ಕುರುತ (kuruta)make
- ಭೀತಾಃ (bhītāḥ)afraid
- ಮಾ (mā)do not
- ವೈ (vai)indeed
- ಪ್ರವೇಶನಮ್ (praveśanam)an entering in
anvaya ಯೇ ಇದಮ್ ನಾಮ್ನಾಮ್ ಅಷ್ಟೋತ್ತರಶತಮ್ ತತ್ ಪ್ರಪಠನ್ತಿ ಶೃಣ್ವನ್ತಿ ಭೀತಾಃ ತೇಷು ಪ್ರವೇಶನಮ್ ಮಾ ವೈ ಕುರುತ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note The metre drops back to the couplet for Yama's plain instructions.
ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಕರಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಜಪತೋ ನಿತ್ಯಮಾದರಾತ್ ॥ ೫೧॥
- ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಪ್ರದಮ್ (bhuktimuktipradam)giving enjoyment here and freedom at the end
- ಢುಣ್ಢೇಃ (ḍhuṇḍheḥ)of Dhundhi
- ಧನಧಾನ್ಯಪ್ರವರ್ಧನಮ್ (dhanadhānyapravardhanam)making money and grain grow
- ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಕರಮ್ (brahmabhūyakaram)making a man Brahman
- ಸ್ತೋತ್ರಮ್ (stotram)the hymn
- ಜಪತಃ (japataḥ)for the one who says it
- ನಿತ್ಯಮ್ (nityam)daily
- ಆದರಾತ್ (ādarāt)with respect
anvaya ಢುಣ್ಢೇಃ ಸ್ತೋತ್ರಮ್ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಪ್ರದಮ್ ಧನಧಾನ್ಯಪ್ರವರ್ಧನಮ್ ನಿತ್ಯಮ್ ಆದರಾತ್ ಜಪತಃ ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಕರಮ್
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ಧಾಮಾನಿ ತತ್ರ ಕುರುತ ಸಮ್ಭೀತಾ ಮಾ ಪ್ರವೇಶನಮ್ ॥ ೫೨॥
- ಯತ್ರ ಕುತ್ರ (yatra kutra)wherever
- ಗಣೇಶಸ್ಯ (gaṇeśasya)of Ganesha
- ಚಿಹ್ನಯುಕ್ತಾನಿ (cihnayuktāni)marked with the sign
- ವೈ (vai)indeed
- ಭಟಾಃ (bhaṭāḥ)O soldiers
- ಧಾಮಾನಿ (dhāmāni)houses
- ತತ್ರ (tatra)there
- ಕುರುತ (kuruta)make
- ಸಮ್ಭೀತಾಃ (sambhītāḥ)afraid
- ಮಾ (mā)do not
- ಪ್ರವೇಶನಮ್ (praveśanam)an entering in
anvaya ಭಟಾಃ ಯತ್ರ ಕುತ್ರ ಗಣೇಶಸ್ಯ ಚಿಹ್ನಯುಕ್ತಾನಿ ಧಾಮಾನಿ ವೈ ಸಮ್ಭೀತಾಃ ತತ್ರ ಪ್ರವೇಶನಮ್ ಮಾ ಕುರುತ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ಚಿಹ್ನ the sign — The mark put on a door or a wall. Yama's order makes a painted sign on a house as good as a wall.
ಕೇಶಾದ್ಯಾಸ್ತತ್ರ ಕೇ ಯೂಯಂ ವಯಂ ಭಜತ ತಂ ಸದಾ ॥ ೫೩॥
- ತೇನ (tena)by him
- ಸಂಸ್ಥಾಪಿತಾಃ (saṃsthāpitāḥ)were set
- ಸರ್ವೇ (sarve)all
- ಸ್ವಸ್ವಕಾರ್ಯೇಷು (svasvakāryeṣu)each to his own work
- ಸೇವಕಾಃ (sevakāḥ)the servants
- ಕೇಶಾದ್ಯಾಃ (keśādyāḥ)Kesha and the rest
- ತತ್ರ (tatra)there
- ಕೇ (ke)who
- ಯೂಯಮ್ (yūyam)are you
- ವಯಮ್ (vayam)we
- ಭಜತ (bhajata)worship
- ತಮ್ (tam)him
- ಸದಾ (sadā)always
anvaya ತೇನ ಸರ್ವೇ ಸೇವಕಾಃ ಸ್ವಸ್ವಕಾರ್ಯೇಷು ಸಂಸ್ಥಾಪಿತಾಃ ತತ್ರ ಕೇಶಾದ್ಯಾಃ ಯೂಯಮ್ ಕೇ ವಯಮ್ ತಮ್ ಸದಾ ಭಜತ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note The second half of the verse is compressed, and copies differ; it is taken here as Yama turning on his own servants by name.
ಯಾಮಾಃ ಸರ್ವೇ ಗಣೇಶಾನಂ ಭಜತೇ ಭಾವಸಂಯುತಾಃ ॥ ೫೪॥
- ಏವಮ್ (evam)so
- ಉಕ್ತ್ವಾ (uktvā)having said
- ಯಮಃ (yamaḥ)Yama
- ಸರ್ವಾನ್ (sarvān)all
- ಕಿಙ್ಕರಾನ್ (kiṅkarān)his messengers
- ಮೌನಮ್ (maunam)silence
- ಆದಧೇ (ādadhe)took to
- ಯಾಮಾಃ (yāmāḥ)the people of Yama
- ಸರ್ವೇ (sarve)all
- ಗಣೇಶಾನಮ್ (gaṇeśānam)Ganeshana
- ಭಜತೇ (bhajate)worship
- ಭಾವಸಂಯುತಾಃ (bhāvasaṃyutāḥ)with real feeling
anvaya ಏವಮ್ ಸರ್ವಾನ್ ಕಿಙ್ಕರಾನ್ ಉಕ್ತ್ವಾ ಯಮಃ ಮೌನಮ್ ಆದಧೇ ಸರ್ವೇ ಯಾಮಾಃ ಭಾವಸಂಯುತಾಃ ಗಣೇಶಾನಮ್ ಭಜತೇ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ಪಠತಿ ಸಿದ್ಧಿದಂ ತಸ್ಯ ಮನ್ದಾರಸ್ಯ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ ೫೫॥
- ಇದಮ್ (idam)this
- ಶಮೀಭವಮ್ (śamībhavam)born of the shami
- ಪುಣ್ಯಮ್ (puṇyam)holy
- ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮ್ (māhātmyam)account of greatness
- ಯಃ (yaḥ)whoever
- ಶೃಣೋತಿ (śṛṇoti)hears
- ಚೇತ್ (cet)if
- ಪಠತಿ (paṭhati)recites
- ಸಿದ್ಧಿದಮ್ (siddhidam)the giving of success
- ತಸ್ಯ (tasya)for him
- ಮನ್ದಾರಸ್ಯ (mandārasya)of the mandara
- ಭವಿಷ್ಯತಿ (bhaviṣyati)will be
anvaya ಯಃ ಇದಮ್ ಶಮೀಭವಮ್ ಪುಣ್ಯಮ್ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮ್ ಶೃಣೋತಿ ಚೇತ್ ಪಠತಿ ತಸ್ಯ ಮನ್ದಾರಸ್ಯ ಸಿದ್ಧಿದಮ್ ಭವಿಷ್ಯತಿ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ಮನ್ದಾರ the mandara — The coral tree of heaven, whose flower is offered to Ganesha along with the shami leaf. The chapter began with both and ends with both.
