शिव उवाच ।
कलौ हि कार्यसिद्ध्यर्थमुपायं ब्रूहि यत्नतः ॥
- शिव उवाच (śiva uvācha)Shiva spoke (śiva:Shiva | uvācha:spoke)
- देवी (dēvī)O Goddess
- त्वम् (tvam)you
- भक्त-सुलभे (bhakta-sulabhē)O one easily attained by devotees (bhakta:devotee | sulabhē:easily attained)
- सर्व-कार्य-विधायिनि (sarva-kārya-vidhāyini)O accomplisher of all tasks (sarva:all | kārya:tasks | vidhāyini:accomplisher)
- कलौ (kalau)in the age of Kali
- हि (hi)indeed
- कार्य-सिद्धि-अर्थम् (kārya-siddhi-artham)for the purpose of accomplishing tasks (kārya:task | siddhi:accomplishment | artham:for the purpose)
- उपायम् (upāyam)the means
- ब्रूहि (brūhi)please tell
- यत्नतः (yatnataḥ)with effort, carefully
शृणु देव प्रवक्ष्यामि कलौ सर्वेष्टसाधनम् ।
मया तवैव स्नेहेनाप्यम्बास्तुतिः प्रकाश्यते ॥
- देवी-उवाच (dēvī-uvācha)the Goddess spoke (dēvī:Goddess | uvācha:spoke)
- शृणु (śṛṇu)listen
- देव (dēva)O Lord
- प्रवक्ष्यामि (pravakṣyāmi)I shall reveal
- कलौ (kalau)in the age of Kali
- सर्व-इष्ट-साधनम् (sarva-iṣṭa-sādhanam)the means to accomplish all desires (sarva:all | iṣṭa:desired | sādhanam:means)
- मया (mayā)by me
- तव एव (tava ēva)for you alone (tava:your | ēva:alone)
- स्नेहेन (snēhēna)out of love
- अपि (api)also/indeed
- अम्बा-स्तुतिः (ambā-stutiḥ)hymn of praise to the Mother (ambā:Mother | stutiḥ:praise/hymn)
- प्रकाश्यते (prakāśyatē)is being revealed
- अस्य (asya)of this
- श्री-दुर्गा-सप्तश्लोकी-स्तोत्र-मन्त्रस्य (śrī-durgā-saptaślōkī-stōtra-mantrasya)of the sacred seven-verse hymn to Durga (śrī:sacred | durgā:Durga | sapta:seven | ślōkī:verses | stōtra:hymn | mantrasya:of the mantra)
- नारायण ऋषिः (nārāyaṇa ṛṣiḥ)the sage is Narayana (nārāyaṇa:Narayana | ṛṣiḥ:sage)
- अनुष्टुप् छन्दः (anuṣṭup chandaḥ)the meter is Anushtup (anuṣṭup:Anushtup | chandaḥ:meter)
- श्री-महाकाली-महालक्ष्मी-महासरस्वत्यः (śrī-mahākālī-mahālakṣmī-mahāsarasvatyaḥ)Shri Mahakali, Mahalakshmi, and Mahasarasvati (śrī:sacred | mahākālī:Mahakali | mahālakṣmī:Mahalakshmi | mahāsarasvatyaḥ:Mahasarasvati)
- देवताः (dēvatāḥ)the deities
- श्री-दुर्गा-प्रीत्यर्थम् (śrī-durgā-prītyartham)for the pleasure of Shri Durga (śrī:sacred | durgā:Durga | prīti:pleasure | artham:for the purpose of)
- सप्तश्लोकी-दुर्गापाठे (saptaślōkī-durgāpāṭhē)in the recitation of seven-verse Durga (sapta:seven | ślōkī:verses | durgā:Durga | pāṭhē:in the recitation)
- विनियोगः (viniyōgaḥ)application/employment
बलादाकृष्य मोहाय महामाया प्रयच्छति ॥ 1 ॥
- ज्ञानिनाम् अपि (jñānināṃ api)even of the wise (jñānināṃ:of the wise | api:even)
- चेतांसि (chētāṃsi)the minds
- देवी भगवती (dēvī bhagavatī)the divine blessed Goddess (dēvī:Goddess | bhagavatī:blessed one)
- हि सा (hi sā)indeed She (hi:indeed | sā:She)
- बलात् आकृष्य (balāt ākṛṣya)having forcibly drawn away (balāt:by force | ākṛṣya:having drawn)
- मोहाय (mōhāya)towards delusion
- महामाया (mahāmāyā)the Great Illusion (mahā:great | māyā:illusion)
- प्रयच्छति (prayachChati)She bestows/casts
स्वस्थैः स्मृता मतिमतीव शुभां ददासि ।
दारिद्र्यदुःख भयहारिणि का त्वदन्या
सर्वोपकारकरणाय सदार्द्र चित्ता ॥ 2 ॥
- दुर्गे (durgē)O Durga
- स्मृता (smṛtā)when remembered
- हरसि (harasi)You remove
- भीतिम् अशेष-जन्तोः (bhītim aśēṣa-jantōḥ)fear of all beings (bhītim:fear | aśēṣa:all/entire | jantōḥ:of beings)
- स्वस्थैः (svasthaiḥ)by those at peace/healthy
- मतिम् अतीव शुभाम् (matim atīva śubhām)exceedingly auspicious wisdom (matim:wisdom | atīva:exceedingly | śubhām:auspicious)
- ददासि (dadāsi)You bestow
- दारिद्र्य-दुःख-भय-हारिणि (dāridrya-duḥkha-bhaya-hāriṇi)O remover of poverty, suffering, and fear (dāridrya:poverty | duḥkha:suffering | bhaya:fear | hāriṇi:remover)
- का त्वद् अन्या (kā tvad anyā)who else but You (kā:who | tvad:than You | anyā:other)
- सर्व-उपकार-करणाय (sarva-upakāra-karaṇāya)for rendering service to all (sarva:all | upakāra:benefit/service | karaṇāya:for doing)
- सदा आर्द्र चित्ता (sadā ārdra chittā)ever tender-hearted (sadā:always | ārdra:moist/tender | chittā:hearted)
शरण्ये त्र्यम्बके गौरी नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ 3 ॥
- सर्व-मङ्गल-माङ्गल्ये (sarva-maṅgaḻa-māṅgaḻyē)O auspiciousness of all auspicious things (sarva:all | maṅgaḻa:auspicious | māṅgaḻyē:O auspiciousness)
- शिवे (śivē)O Shiva, the benevolent one
- सर्वार्थ-साधिके (sarvārtha-sādhikē)O accomplisher of all goals (sarva:all | artha:purposes | sādhikē:O accomplisher)
- शरण्ये (śaraṇyē)O refuge
- त्र्यम्बके (tryambakē)O three-eyed one (tri:three | ambakē:O eyed one)
- गौरी (gaurī)O Gauri, the radiant one
- नारायणि (nārāyaṇi)O Narayani, consort of Narayana
- नमः अस्तु ते (namaḥ astu tē)salutations be unto you (namaḥ:salutation | astu:may it be | tē:unto you)
सर्वस्यार्तिहरे देवि नारायणि नमोऽस्तु ते ॥ 4 ॥
- शरणागत-दीन-आर्त-परित्राण-परायणे (śaraṇāgata-dīna-ārta-paritrāṇa-parāyaṇē)devoted to protecting the afflicted who seek refuge (śaraṇāgata:those who have taken refuge | dīna:helpless | ārta:afflicted | paritrāṇa:protection | parāyaṇē:devoted to)
- सर्वस्य-आर्ति-हरे (sarvasya-ārti-harē)O remover of all suffering (sarvasya:of all | ārti:suffering | harē:remover)
- देवि (dēvi)O Goddess
- नारायणि (nārāyaṇi)O Narayani
- नमः अस्तु ते (namaḥ astu tē)salutations be unto You (namaḥ:salutations | astu:may it be | tē:unto You)
भयेभ्यस्त्राहि नो देवि दुर्गे देवि नमोऽस्तु ते ॥ 5 ॥
- सर्व-स्वरूपे (sarva-svarūpē)O one who embodies all forms (sarva:all | svarūpē:in form)
- सर्व-ईशे (sarva-īśē)O ruler of all (sarva:all | īśē:ruler)
- सर्व-शक्ति-समन्विते (sarva-śakti-samanvitē)O one endowed with all powers (sarva:all | śakti:power | samanvitē:endowed with)
- भयेभ्यः (bhayēbhyaḥ)from fears
- त्राहि (trāhi)protect
- नः (naḥ)us
- देवि (dēvi)O Goddess
- दुर्गे (durgē)O Durga
- नमः अस्तु ते (namaḥ astu tē)salutations be unto you (namaḥ:salutations | astu:may it be | tē:unto you)
रुष्टा तु कामान् सकलानभीष्टान् ।
त्वामाश्रितानां न विपन्नराणां
त्वामाश्रिता ह्याश्रयतां प्रयान्ति ॥ 6 ॥
- रोगान्-अशेषान् (rōgān-aśēṣān)all diseases without exception (rōgān:diseases | aśēṣān:without remainder)
- अपहंसि (apahaṃsi)you remove
- तुष्टा (tuṣṭā)when pleased
- रुष्टा तु (ruṣṭā tu)but when angered (ruṣṭā:angered | tu:but)
- कामान् सकलान् अभीष्टान् (kāmān sakalān abhīṣṭān)all desired wishes (kāmān:desires | sakalān:all | abhīṣṭān:wished for)
- त्वाम्-आश्रितानाम् (tvām-āśritānām)of those who have taken refuge in you (tvām:you | āśritānām:of those who have taken refuge)
- न विपन्नराणाम् (na vipannarāṇām)there is no calamity (na:not | vipannarāṇām:of those fallen into misfortune)
- त्वाम्-आश्रिताः (tvām-āśritāḥ)those who have taken refuge in you (tvām:you | āśritāḥ:those who have taken refuge)
- हि (hi)indeed
- आश्रयताम् प्रयान्ति (āśrayatāṃ prayānti)become a refuge for others (āśrayatām:of those seeking shelter | prayānti:they become)
एवमेव त्वया कार्यमस्मद्वैरि विनाशनम् ॥ 7 ॥
- सर्व-बाधा-प्रशमनम् (sarva-bādhā-praśamanam)the pacification of all afflictions (sarva:all | bādhā:afflictions | praśamanam:pacification)
- त्रैलोक्यस्य (trailōkyasya)of the three worlds
- अखिलेश्वरि (akhilēśvari)O Goddess of all (akhila:all | īśvari:Goddess)
- एवम् एव (ēvam ēva)just so, in this very manner (ēvam:thus | ēva:indeed)
- त्वया (tvayā)by you
- कार्यम् (kāryam)must be done
- अस्मद्-वैरि (asmad-vairi)our enemies (asmad:our | vairi:enemies)
- विनाशनम् (vināśanam)destruction
