অথ নারাযন হৃদয স্তোত্রম্
অস্য শ্রীনারাযণহৃদযস্তোত্রমন্ত্রস্য ভার্গব ঋষিঃ, অনুষ্টুপ্ছন্দঃ, শ্রীলক্ষ্মীনারাযণো দেবতা, ওঁ বীজং, নমশ্শক্তিঃ, নারাযণাযেতি কীলকং, শ্রীলক্ষ্মীনারাযণ প্রীত্যর্থে জপে বিনিযোগঃ ।
করন্যাসঃ ।
অস্য শ্রীনারাযণহৃদযস্তোত্রমন্ত্রস্য ভার্গব ঋষিঃ, অনুষ্টুপ্ছন্দঃ, শ্রীলক্ষ্মীনারাযণো দেবতা, ওঁ বীজং, নমশ্শক্তিঃ, নারাযণাযেতি কীলকং, শ্রীলক্ষ্মীনারাযণ প্রীত্যর্থে জপে বিনিযোগঃ ।
করন্যাসঃ ।
ওঁ নারাযণঃ পরং জ্যোতিরিতি অঙ্গুষ্ঠাভ্যাং নমঃ ।
নারাযণঃ পরং ব্রহ্মেতি তর্জনীভ্যাং নমঃ ।
নারাযণঃ পরো দেব ইতি মধ্যমাভ্যাং নমঃ ।
নারাযণঃ পরং ধামেতি অনামিকাভ্যাং নমঃ ।
নারাযণঃ পরো ধর্ম ইতি কনিষ্ঠিকাভ্যাং নমঃ ।
বিশ্বং নারাযণ ইতি করতলকরপৃষ্ঠাভ্যাং নমঃ ।
নারাযণঃ পরং ব্রহ্মেতি তর্জনীভ্যাং নমঃ ।
নারাযণঃ পরো দেব ইতি মধ্যমাভ্যাং নমঃ ।
নারাযণঃ পরং ধামেতি অনামিকাভ্যাং নমঃ ।
নারাযণঃ পরো ধর্ম ইতি কনিষ্ঠিকাভ্যাং নমঃ ।
বিশ্বং নারাযণ ইতি করতলকরপৃষ্ঠাভ্যাং নমঃ ।
- ওঁ (oṃ)Oṃ
- নারাযণঃ পরং জ্যোতিঃ (nārāyaṇaḥ paraṃ jyotiḥ)“Nārāyaṇa is the supreme Light”
- ইতি (iti)with these words
- অঙ্গুষ্ঠাভ্যাং নমঃ (aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ)salutation with the two thumbs
- পরং ব্রহ্ম (paraṃ brahma)the supreme Brahman
- তর্জনীভ্যাং নমঃ (tarjanībhyāṃ namaḥ)salutation with the forefingers
- পরো দেবঃ (paro devaḥ)the supreme God
- মধ্যমাভ্যাং নমঃ (madhyamābhyāṃ namaḥ)salutation with the middle fingers
অঙ্গন্যাসঃ ।
নারাযণঃ পরং জ্যোতিরিতি হৃদযায নমঃ ।
নারাযণঃ পরং ব্রহ্মেতি শিরসে স্বাহা ।
নারাযণঃ পরো দেব ইতি শিখাযৈ বৌষট্ ।
নারাযণঃ পরং ধামেতি কবচায হুম্ ।
নারাযণঃ পরো ধর্ম ইতি নেত্রাভ্যাং বৌষট্ ।
বিশ্বং নারাযণ ইতি অস্ত্রায ফট্ ।
নারাযণঃ পরং জ্যোতিরিতি হৃদযায নমঃ ।
নারাযণঃ পরং ব্রহ্মেতি শিরসে স্বাহা ।
নারাযণঃ পরো দেব ইতি শিখাযৈ বৌষট্ ।
নারাযণঃ পরং ধামেতি কবচায হুম্ ।
নারাযণঃ পরো ধর্ম ইতি নেত্রাভ্যাং বৌষট্ ।
বিশ্বং নারাযণ ইতি অস্ত্রায ফট্ ।
- অঙ্গন্যাসঃ (aṅganyāsaḥ)the placing of the mantras upon the limbs
- নারাযণঃ পরং জ্যোতিঃ (nārāyaṇaḥ paraṃ jyotiḥ)“Nārāyaṇa is the supreme Light”
- ইতি (iti)with these words
- হৃদযায নমঃ (hṛdayāya namaḥ)salutation to the heart
- পরং ব্রহ্ম (paraṃ brahma)the supreme Brahman
- শিরসে স্বাহা (śirase svāhā)oblation to the head
- পরো দেবঃ (paro devaḥ)the supreme God
- শিখাযৈ বষট্ (śikhāyai vaṣaṭ)the vaṣaṭ call to the crown-lock
দিগ্বন্ধঃ ।
ওঁ ঐন্দ্র্যাদিদশদিশং ওঁ নমঃ সুদর্শনায সহস্রারায হুং ফট্ বধ্নামি নমশ্চক্রায স্বাহা । ইতি প্রতিদিশং যোজ্যম্ ।
ওঁ ঐন্দ্র্যাদিদশদিশং ওঁ নমঃ সুদর্শনায সহস্রারায হুং ফট্ বধ্নামি নমশ্চক্রায স্বাহা । ইতি প্রতিদিশং যোজ্যম্ ।
- দিগ্বন্ধঃ (digbandhaḥ)the binding of the quarters
- ওঁ (oṃ)Oṃ
- ঐন্দ্র্যাদিদশদিশম্ (aindryādidaśadiśam)the ten directions beginning with Indra’s east
- নমঃ (namaḥ)salutation
- সুদর্শনায (sudarśanāya)to Sudarśana, the discus
- সহস্রারায (sahasrārāya)of a thousand spokes
- হুং ফট্ (huṃ phaṭ)the seed-syllables of striking
- বধ্নামি (badhnāmi)I bind
- নমঃ চক্রায স্বাহা (namaḥ cakrāya svāhā)salutation and oblation to the discus
- ইতি প্রতিদিশম্ (iti pratidiśam)thus toward each direction
অথ ধ্যানম্ ।
উদ্যাদাদিত্যসঙ্কাশং পীতবাসং চতুর্ভুজম্ ।
শঙ্খচক্রগদাপাণিং ধ্যাযেল্লক্ষ্মীপতিং হরিম্ ॥ 1 ॥
উদ্যাদাদিত্যসঙ্কাশং পীতবাসং চতুর্ভুজম্ ।
শঙ্খচক্রগদাপাণিং ধ্যাযেল্লক্ষ্মীপতিং হরিম্ ॥ 1 ॥
- অথ (atha)now
- ধ্যানম্ (dhyānam)the meditation
- উদ্যাদাদিত্যসঙ্কাশম্ (udyādādityasaṅkāśam)like the rising sun
- পীতবাসম্ (pītavāsam)clad in yellow
- চতুর্ভুজম্ (caturbhujam)four-armed
- শঙ্খচক্রগদাপাণিম্ (śaṅkhacakragadāpāṇim)conch, discus and mace in hand
- ধ্যাযেত্ (dhyāyet)let one meditate upon
- লক্ষ্মীপতিম্ (lakṣmīpatim)the lord of Lakṣmī
- হরিম্ (harim)Hari
ত্রৈলোক্যাধারচক্রং তদুপরি কমঠং তত্র চানন্তভোগী
তন্মধ্যে ভূমিপদ্মাঙ্কুশশিখরদলং কর্ণিকাভূতমেরুম্ ।
তত্রস্থং শান্তমূর্তিং মণিমযমকুটং কুণ্ডলোদ্ভাসিতাঙ্গং
লক্ষ্মীনারাযণাখ্যং সরসিজনযনং সন্ততং চিন্তযামি ॥ 2 ॥
তন্মধ্যে ভূমিপদ্মাঙ্কুশশিখরদলং কর্ণিকাভূতমেরুম্ ।
তত্রস্থং শান্তমূর্তিং মণিমযমকুটং কুণ্ডলোদ্ভাসিতাঙ্গং
লক্ষ্মীনারাযণাখ্যং সরসিজনযনং সন্ততং চিন্তযামি ॥ 2 ॥
- ত্রৈলোক্যাধারচক্রম্ (trailokyādhāracakram)the wheel that upholds the three worlds
- তদুপরি (tadupari)above it
- কমঠম্ (kamaṭham)the tortoise
- তত্র (tatra)there
- চ (ca)and
- অনন্তভোগী (anantabhogī)the coiled Ananta
- তন্মধ্যে (tanmadhye)in the midst of that
- ভূমিপদ্ম (bhūmipadma)the earth-lotus
- অঙ্কুশশিখরদলম্ (aṅkuśaśikharadalam)with petals like goad-points
- কর্ণিকাভূতমেরুম্ (karṇikābhūtamerum)with Meru for its pericarp
- তত্রস্থম্ (tatrastham)standing there
- শান্তম্ (śāntam)the tranquil one
অথ মূলাষ্টকম্ ।
ওম্ ॥ নারাযণঃ পরং জ্যোতিরাত্মা নারাযণঃ পরঃ ।
নারাযণঃ পরং ব্রহ্ম নারাযণ নমোঽস্তু তে ॥ 1 ॥
ওম্ ॥ নারাযণঃ পরং জ্যোতিরাত্মা নারাযণঃ পরঃ ।
নারাযণঃ পরং ব্রহ্ম নারাযণ নমোঽস্তু তে ॥ 1 ॥
- অথ (atha)now
- মূলাষ্টকম্ (mūlāṣṭakam)the root octet
- ওম্ (om)Oṃ
- নারাযণঃ (nārāyaṇaḥ)Nārāyaṇa
- পরং জ্যোতিঃ (paraṃ jyotiḥ)the supreme Light
- আত্মা (ātmā)the Self
- পরঃ (paraḥ)the supreme
- পরং ব্রহ্ম (paraṃ brahma)the supreme Brahman
- নারাযণ (nārāyaṇa)O Nārāyaṇa
- নমঃ (namaḥ)salutation
- অস্তু (astu)be
- তে (te)to you
নারাযণঃ পরো দেবো ধাতা নারাযণঃ পরঃ ।
নারাযণঃ পরো ধাতা নারাযণ নমোঽস্তু তে ॥ 2 ॥
নারাযণঃ পরো ধাতা নারাযণ নমোঽস্তু তে ॥ 2 ॥
- নারাযণঃ (nārāyaṇaḥ)Nārāyaṇa
- পরঃ দেবঃ (paraḥ devaḥ)the supreme God
- ধাতা (dhātā)the sustainer
- পরঃ (paraḥ)the supreme
- পরঃ ধাতা (paraḥ dhātā)the supreme ordainer
- নারাযণ (nārāyaṇa)O Nārāyaṇa
- নমঃ অস্তু তে (namaḥ astu te)salutation be to you
নারাযণঃ পরং ধাম ধ্যানং নারাযণঃ পরঃ ।
নারাযণ পরো ধর্মো নারাযণ নমোঽস্তু তে ॥ 3 ॥
নারাযণ পরো ধর্মো নারাযণ নমোঽস্তু তে ॥ 3 ॥
- নারাযণঃ (nārāyaṇaḥ)Nārāyaṇa
- পরং ধাম (paraṃ dhāma)the supreme Abode
- ধ্যানম্ (dhyānam)Meditation
- পরঃ (paraḥ)the supreme
- পরঃ ধর্মঃ (paraḥ dharmaḥ)the supreme Law
- নারাযণ (nārāyaṇa)O Nārāyaṇa
- নমঃ অস্তু তে (namaḥ astu te)salutation be to you
নারাযণঃ পরোবেদ্যঃ বিদ্যা নারাযণঃ পরঃ ।
বিশ্বং নারাযণঃ সাক্ষান্নারাযণ নমোঽস্তু তে ॥ 4 ॥
বিশ্বং নারাযণঃ সাক্ষান্নারাযণ নমোঽস্তু তে ॥ 4 ॥
- নারাযণঃ (nārāyaṇaḥ)Nārāyaṇa
- পরঃ বেদ্যঃ (paraḥ vedyaḥ)the supreme object of knowledge
- বিদ্যা (vidyā)Knowledge
- পরঃ (paraḥ)the supreme
- বিশ্বম্ (viśvam)the universe
- সাক্ষাত্ (sākṣāt)verily
- নারাযণ (nārāyaṇa)O Nārāyaṇa
- নমঃ অস্তু তে (namaḥ astu te)salutation be to you
নারাযণাদ্বিধির্জাতো জাতো নারাযণাদ্ভবঃ ।
জাতো নারাযণাদিন্দ্রো নারাযণ নমোঽস্তু তে ॥ 5 ॥
জাতো নারাযণাদিন্দ্রো নারাযণ নমোঽস্তু তে ॥ 5 ॥
- নারাযণাত্ (nārāyaṇāt)from Nārāyaṇa
- বিধিঃ (vidhiḥ)Brahmā the ordainer
- জাতঃ (jātaḥ)was born
- জাতঃ (jātaḥ)was born
- ভবঃ (bhavaḥ)Śiva
- ইন্দ্রঃ (indraḥ)Indra
- নারাযণ (nārāyaṇa)O Nārāyaṇa
- নমঃ অস্তু তে (namaḥ astu te)salutation be to you
রবির্নারাযণস্তেজঃ চন্দ্রো নারাযণো মহঃ ।
বহ্নির্নারাযণঃ সাক্ষান্নারাযণ নমোঽস্তু তে ॥ 6 ॥
বহ্নির্নারাযণঃ সাক্ষান্নারাযণ নমোঽস্তু তে ॥ 6 ॥
- রবিঃ (raviḥ)the sun
- নারাযণঃ (nārāyaṇaḥ)is Nārāyaṇa
- তেজঃ (tejaḥ)as splendour
- চন্দ্রঃ (candraḥ)the moon
- মহঃ (mahaḥ)as light
- বহ্নিঃ (vahniḥ)fire
- সাক্ষাত্ (sākṣāt)verily
- নারাযণ (nārāyaṇa)O Nārāyaṇa
- নমঃ অস্তু তে (namaḥ astu te)salutation be to you
নারাযণ উপাস্যঃ স্যাদ্গুরুর্নারাযণঃ পরঃ ।
নারাযণঃ পরো বোধো নারাযণ নমোঽস্তু তে ॥ 7 ॥
নারাযণঃ পরো বোধো নারাযণ নমোঽস্তু তে ॥ 7 ॥
- নারাযণঃ (nārāyaṇaḥ)Nārāyaṇa
- উপাস্যঃ (upāsyaḥ)is the one to be worshipped
- স্যাত্ (syāt)may he be
- গুরুঃ (guruḥ)the teacher
- পরঃ (paraḥ)the supreme
- পরঃ বোধঃ (paraḥ bodhaḥ)the supreme awakening
- নারাযণ (nārāyaṇa)O Nārāyaṇa
- নমঃ অস্তু তে (namaḥ astu te)salutation be to you
নারাযণঃ ফলং মুখ্যং সিদ্ধির্নারাযণঃ সুখম্ ।
সেব্যোনারাযণঃ শুদ্ধো নারাযণ নমোঽস্তু তে ॥ 8 ॥
সেব্যোনারাযণঃ শুদ্ধো নারাযণ নমোঽস্তু তে ॥ 8 ॥
- নারাযণঃ (nārāyaṇaḥ)Nārāyaṇa
- ফলম্ (phalam)the fruit
- মুখ্যম্ (mukhyam)the chief
- সিদ্ধিঃ (siddhiḥ)attainment
- সুখম্ (sukham)happiness
- সেব্যঃ (sevyaḥ)to be served
- শুদ্ধঃ (śuddhaḥ)the pure
- নারাযণ (nārāyaṇa)O Nārāyaṇa
- নমঃ অস্তু তে (namaḥ astu te)salutation be to you
[হরি]
অথ প্রার্থনাদশকম্ ।
নারাযণ ত্বমেবাসি দহরাখ্যে হৃদি স্থিতঃ ।
প্রেরকঃ প্রের্যমাণানাং ত্বযা প্রেরিতমানসঃ ॥ 9 ॥
অথ প্রার্থনাদশকম্ ।
নারাযণ ত্বমেবাসি দহরাখ্যে হৃদি স্থিতঃ ।
প্রেরকঃ প্রের্যমাণানাং ত্বযা প্রেরিতমানসঃ ॥ 9 ॥
- হরি (hari)Hari
- অথ (atha)now
- প্রার্থনাদশকম্ (prārthanādaśakam)the ten verses of petition
- নারাযণ (nārāyaṇa)O Nārāyaṇa
- ত্বম্ এব (tvam eva)you alone
- অসি (asi)are
- দহরাখ্যে (daharākhye)in that called the tiny space
- হৃদি (hṛdi)in the heart
- স্থিতঃ (sthitaḥ)seated
- প্রেরকঃ (prerakaḥ)the impeller
- প্রের্যমাণানাম্ (preryamāṇānām)of those who are impelled
- ত্বযা (tvayā)by you
ত্বদাজ্ঞাং শিরসা ধৃত্বা জপামি জনপাবনম্ ।
নানোপাসনমার্গাণাং ভবকৃদ্ভাববোধকঃ ॥ 10 ॥
নানোপাসনমার্গাণাং ভবকৃদ্ভাববোধকঃ ॥ 10 ॥
- ত্বদাজ্ঞাম্ (tvadājñām)your command
- শিরসা (śirasā)with my head
- ধৃত্বা (dhṛtvā)having borne
- জপামি (japāmi)I recite
- জনপাবনম্ (janapāvanam)what purifies people
- নানোপাসনমার্গাণাম্ (nānopāsanamārgāṇām)of the many paths of worship
- ভবকৃত্ (bhavakṛt)maker of becoming
- ভাববোধকঃ (bhāvabodhakaḥ)awakener of true feeling
ভাবার্থকৃদ্ভবাতীতো ভব সৌখ্যপ্রদো মম ।
ত্বন্মাযামোহিতং বিশ্বং ত্বযৈব পরিকল্পিতম্ ॥ 11 ॥
ত্বন্মাযামোহিতং বিশ্বং ত্বযৈব পরিকল্পিতম্ ॥ 11 ॥
- ভাবার্থকৃত্ (bhāvārthakṛt)who brings the heart’s meaning to pass
- ভবাতীতঃ (bhavātītaḥ)beyond becoming
- ভব (bhava)be
- সৌখ্যপ্রদঃ (saukhyapradaḥ)giver of happiness
- মম (mama)to me
- ত্বন্মাযামোহিতম্ (tvanmāyāmohitam)bewildered by your Māyā
- বিশ্বম্ (viśvam)the universe
- ত্বযা এব (tvayā eva)by you alone
- পরিকল্পিতম্ (parikalpitam)has been fashioned
ত্বদধিষ্ঠানমাত্রেণ সা বৈ সর্বার্থকারিণী ।
ত্বমেতাং চ পুরস্কৃত্য সর্বকামান্প্রদর্শয ॥ 12 ॥
ত্বমেতাং চ পুরস্কৃত্য সর্বকামান্প্রদর্শয ॥ 12 ॥
- ত্বদধিষ্ঠানমাত্রেণ (tvadadhiṣṭhānamātreṇa)by your mere presiding presence
- সা (sā)she, Māyā
- বৈ (vai)indeed
- সর্বার্থকারিণী (sarvārthakāriṇī)accomplishes every purpose
- ত্বম্ (tvam)you
- এতাম্ (etām)her
- চ (ca)and
- পুরস্কৃত্য (puraskṛtya)setting before you
- সর্বকামান্ (sarvakāmān)all desires
- প্রদর্শয (pradarśaya)make manifest
ন মে ত্বদন্যস্ত্রাতাস্তি ত্বদন্যন্ন হি দৈবতম্ ।
ত্বদন্যং ন হি জানামি পালকং পুণ্যবর্ধনম্ ॥ 13 ॥
ত্বদন্যং ন হি জানামি পালকং পুণ্যবর্ধনম্ ॥ 13 ॥
- ন (na)not
- মে (me)for me
- ত্বদন্যঃ (tvadanyaḥ)other than you
- ত্রাতা (trātā)a protector
- অস্তি (asti)there is
- ত্বদন্যত্ (tvadanyat)other than you
- ন হি (na hi)surely not
- দৈবতম্ (daivatam)a deity
- ন হি জানামি (na hi jānāmi)nor do I know
- পালকম্ (pālakam)a guardian
- পুণ্যবর্ধনম্ (puṇyavardhanam)an increaser of merit
যাবত্সাংসারিকো ভাবো মনস্স্থো ভাবনাত্মকঃ ।
তাবত্সিদ্ধির্ভবেত্সাধ্যা সর্বথা সর্বদা বিভো ॥ 14 ॥
তাবত্সিদ্ধির্ভবেত্সাধ্যা সর্বথা সর্বদা বিভো ॥ 14 ॥
- যাবত্ (yāvat)so long as
- সাংসারিকঃ (sāṃsārikaḥ)belonging to the round of birth
- ভাবঃ (bhāvaḥ)the state of mind
- মনস্স্থঃ (manassthaḥ)abides in the mind
- ভাবনাত্মকঃ (bhāvanātmakaḥ)consisting in imagining
- তাবত্ (tāvat)so long
- সিদ্ধিঃ (siddhiḥ)attainment
- ভবেত্ (bhavet)must be
- সাধ্যা (sādhyā)striven for
- সর্বথা (sarvathā)in every way
- সর্বদা (sarvadā)always
- বিভো (vibho)O all-pervading one
পাপিনামহমেবাগ্র্যো দযালূনাং ত্বমগ্রণীঃ ।
দযনীযো মদন্যোঽস্তি তব কোঽত্র জগত্ত্রযে ॥ 15 ॥
দযনীযো মদন্যোঽস্তি তব কোঽত্র জগত্ত্রযে ॥ 15 ॥
- পাপিনাম্ (pāpinām)among sinners
- অহম্ এব (aham eva)I alone
- অগ্র্যঃ (agryaḥ)am foremost
- দযালূনাম্ (dayālūnām)among the compassionate
- ত্বম্ (tvam)you
- অগ্রণীঃ (agraṇīḥ)are foremost
- দযনীযঃ (dayanīyaḥ)deserving of pity
- মদন্যঃ (madanyaḥ)other than me
- অস্তি (asti)is there
- তব (tava)for you
- কঃ (kaḥ)who
- অত্র (atra)here
- জগত্ত্রযে (jagattraye)in the three worlds
ত্বযাহং নৈব সৃষ্টশ্চেন্ন স্যাত্তব দযালুতা ।
আমযো বা ন সৃষ্টশ্চেদৌষধস্য বৃথোদযঃ ॥ 16 ॥
আমযো বা ন সৃষ্টশ্চেদৌষধস্য বৃথোদযঃ ॥ 16 ॥
- ত্বযা (tvayā)by you
- অহম্ (aham)I
- ন এব (na eva)not at all
- সৃষ্টঃ (sṛṣṭaḥ)created
- চেত্ (cet)if
- ন স্যাত্ (na syāt)there would not be
- তব (tava)your
- দযালুতা (dayālutā)compassionateness
- আমযঃ (āmayaḥ)disease
- বা (vā)or
- ন সৃষ্টঃ চেত্ (na sṛṣṭaḥ cet)if not created
- ঔষধস্য (auṣadhasya)of medicine
- বৃথা (vṛthā)in vain
- উদযঃ (udayaḥ)the arising
পাপসঙ্ঘপরিশ্রান্তঃ পাপাত্মা পাপরূপধৃত্ ।
ত্বদন্যঃ কোঽত্র পাপেভ্যস্ত্রাতাস্তি জগতীতলে ॥ 17 ॥
ত্বদন্যঃ কোঽত্র পাপেভ্যস্ত্রাতাস্তি জগতীতলে ॥ 17 ॥
- পাপসঙ্ঘপরিশ্রান্তঃ (pāpasaṅghapariśrāntaḥ)worn out by a mass of sins
- পাপাত্মা (pāpātmā)sinful of self
- পাপরূপধৃত্ (pāparūpadhṛt)bearing the very shape of sin
- ত্বদন্যঃ (tvadanyaḥ)other than you
- কঃ (kaḥ)who
- অত্র (atra)here
- পাপেভ্যঃ (pāpebhyaḥ)from sins
- ত্রাতা (trātā)a rescuer
- অস্তি (asti)is there
- জগতীতলে (jagatītale)on the face of the earth
ত্বমেব মাতা চ পিতা ত্বমেব
ত্বমেব বন্ধুশ্চ সখা ত্বমেব ।
ত্বমেব সেব্যশ্চ গুরুস্ত্বমেব
ত্বমেব সর্বং মম দেব দেব ॥ 18 ॥
ত্বমেব বন্ধুশ্চ সখা ত্বমেব ।
ত্বমেব সেব্যশ্চ গুরুস্ত্বমেব
ত্বমেব সর্বং মম দেব দেব ॥ 18 ॥
- ত্বম্ এব (tvam eva)you alone
- মাতা (mātā)are mother
- চ (ca)and
- পিতা (pitā)father
- বন্ধুঃ (bandhuḥ)kinsman
- সখা (sakhā)friend
- সেব্যঃ (sevyaḥ)the one to be served
- গুরুঃ (guruḥ)the teacher
- সর্বম্ (sarvam)all
- মম (mama)my
- দেবদেব (devadeva)O God of gods
প্রার্থনাদশকং চৈব মূলাষ্টকমতঃ পরম্ ।
যঃ পঠেচ্ছৃণুযান্নিত্যং তস্য লক্ষ্মীঃ স্থিরা ভবেত্ ॥ 19 ॥
যঃ পঠেচ্ছৃণুযান্নিত্যং তস্য লক্ষ্মীঃ স্থিরা ভবেত্ ॥ 19 ॥
- প্রার্থনাদশকম্ (prārthanādaśakam)the ten verses of petition
- চ (ca)and
- এব (eva)indeed
- মূলাষ্টকম্ (mūlāṣṭakam)the root octet
- অতঃ পরম্ (ataḥ param)thereafter
- যঃ (yaḥ)whoever
- পঠেত্ (paṭhet)should recite
- শৃণুযাত্ (śṛṇuyāt)should hear
- নিত্যম্ (nityam)daily
- তস্য (tasya)for him
- লক্ষ্মীঃ (lakṣmīḥ)Lakṣmī
- স্থিরা (sthirā)steadfast
- ভবেত্ (bhavet)shall become
নারাযণস্য হৃদযং সর্বাভীষ্টফলপ্রদম্ ।
লক্ষ্মীহৃদযকং স্তোত্রং যদি চেত্তদ্বিনাকৃতম্ ॥ 20 ॥
লক্ষ্মীহৃদযকং স্তোত্রং যদি চেত্তদ্বিনাকৃতম্ ॥ 20 ॥
- নারাযণস্য (nārāyaṇasya)of Nārāyaṇa
- হৃদযম্ (hṛdayam)the Heart-hymn
- সর্বাভীষ্টফলপ্রদম্ (sarvābhīṣṭaphalapradam)bestowing the fruit of every longing
- লক্ষ্মীহৃদযকম্ (lakṣmīhṛdayakam)the Heart-hymn of Lakṣmī
- স্তোত্রম্ (stotram)the hymn
- যদি চেত্ (yadi cet)if
- তত্ (tat)it
- বিনাকৃতম্ (vinākṛtam)be left out
তত্সর্বং নিষ্ফলং প্রোক্তং লক্ষ্মীঃ ক্রুদ্ধ্যতি সর্বদা ।
এতত্সঙ্কলিতং স্তোত্রং সর্বকামফলপ্রদম্ ॥ 21 ॥
এতত্সঙ্কলিতং স্তোত্রং সর্বকামফলপ্রদম্ ॥ 21 ॥
- তত্ সর্বম্ (tat sarvam)all that
- নিষ্ফলম্ (niṣphalam)fruitless
- প্রোক্তম্ (proktam)is declared
- লক্ষ্মীঃ (lakṣmīḥ)Lakṣmī
- ক্রুদ্ধ্যতি (kruddhyati)grows angry
- সর্বদা (sarvadā)always
- এতত্ (etat)this
- সঙ্কলিতম্ (saṅkalitam)conjoined
- স্তোত্রম্ (stotram)hymn
- সর্বকামফলপ্রদম্ (sarvakāmaphalapradam)bestows the fruit of every desire
লক্ষ্মীহৃদযকং চৈব তথা নারাযণাত্মকম্ ।
জপেদ্যঃ সঙ্কলীকৃত্য সর্বাভীষ্টমবাপ্নুযাত্ ॥ 22 ॥
জপেদ্যঃ সঙ্কলীকৃত্য সর্বাভীষ্টমবাপ্নুযাত্ ॥ 22 ॥
- লক্ষ্মীহৃদযকম্ (lakṣmīhṛdayakam)the Heart-hymn of Lakṣmī
- চ এব (ca eva)and indeed
- তথা (tathā)likewise
- নারাযণাত্মকম্ (nārāyaṇātmakam)that of Nārāyaṇa
- জপেত্ (japet)should recite
- যঃ (yaḥ)whoever
- সঙ্কলীকৃত্য (saṅkalīkṛtya)having joined them together
- সর্বাভীষ্টম্ (sarvābhīṣṭam)every longed-for thing
- অবাপ্নুযাত্ (avāpnuyāt)shall obtain
নারাযণস্য হৃদযমাদৌ জপ্ত্বা ততঃ পরম্ ।
লক্ষ্মীহৃদযকং স্তোত্রং জপেন্নারাযণং পুনঃ ॥ 23 ॥
লক্ষ্মীহৃদযকং স্তোত্রং জপেন্নারাযণং পুনঃ ॥ 23 ॥
- নারাযণস্য (nārāyaṇasya)of Nārāyaṇa
- হৃদযম্ (hṛdayam)the Heart-hymn
- আদৌ (ādau)first
- জপ্ত্বা (japtvā)having recited
- ততঃ পরম্ (tataḥ param)thereafter
- লক্ষ্মীহৃদযকম্ স্তোত্রম্ (lakṣmīhṛdayakam stotram)the Heart-hymn of Lakṣmī
- জপেত্ (japet)let one recite
- নারাযণম্ (nārāyaṇam)that of Nārāyaṇa
- পুনঃ (punaḥ)again
পুনর্নারাযণং জপ্ত্বা পুনর্লক্ষ্মীনুতিং জপেত্ ।
পুনর্নারাযণং জাপ্যং সঙ্কলীকরণং ভবেত্ ॥ 24 ॥
পুনর্নারাযণং জাপ্যং সঙ্কলীকরণং ভবেত্ ॥ 24 ॥
- পুনঃ (punaḥ)again
- নারাযণম্ (nārāyaṇam)the Nārāyaṇa hymn
- জপ্ত্বা (japtvā)having recited
- পুনঃ (punaḥ)again
- লক্ষ্মীনুতিম্ (lakṣmīnutim)the praise of Lakṣmī
- জপেত্ (japet)let one recite
- পুনঃ নারাযণম্ (punaḥ nārāyaṇam)again that of Nārāyaṇa
- জাপ্যম্ (jāpyam)is to be recited
- সঙ্কলীকরণম্ (saṅkalīkaraṇam)the joining together
- ভবেত্ (bhavet)is thus made
এবং মধ্যে দ্বিবারেণ জপেত্সঙ্কলিতং তু তত্ ।
লক্ষ্মীহৃদযকং স্তোত্রং সর্বকামপ্রকাশিতম্ ॥ 25 ॥
লক্ষ্মীহৃদযকং স্তোত্রং সর্বকামপ্রকাশিতম্ ॥ 25 ॥
- এবম্ (evam)thus
- মধ্যে (madhye)in the middle
- দ্বিবারেণ (dvivāreṇa)twice over
- জপেত্ (japet)let one recite
- সঙ্কলিতম্ (saṅkalitam)the conjoined
- তু (tu)indeed
- তত্ (tat)that
- লক্ষ্মীহৃদযকম্ স্তোত্রম্ (lakṣmīhṛdayakam stotram)the Heart-hymn of Lakṣmī
- সর্বকামপ্রকাশিতম্ (sarvakāmaprakāśitam)which makes every desire manifest
তদ্বজ্জপাদিকং কুর্যাদেতত্সঙ্কলিতং শুভম্ ।
সর্বান্কামানবাপ্নোতি আধিব্যাধিভযং হরেত্ ॥ 26 ॥
সর্বান্কামানবাপ্নোতি আধিব্যাধিভযং হরেত্ ॥ 26 ॥
- তদ্বত্ (tadvat)in like manner
- জপাদিকম্ (japādikam)recitation and the rest
- কুর্যাত্ (kuryāt)let one perform
- এতত্ (etat)this
- সঙ্কলিতম্ (saṅkalitam)conjoined
- শুভম্ (śubham)auspicious rite
- সর্বান্ কামান্ (sarvān kāmān)all desires
- অবাপ্নোতি (avāpnoti)he obtains
- আধিব্যাধিভযম্ (ādhivyādhibhayam)the fear of mental and bodily ill
- হরেত্ (haret)it removes
গোপ্যমেতত্সদা কুর্যান্ন সর্বত্র প্রকাশযেত্ ।
- গোপ্যম্ (gopyam)to be kept secret
- এতত্ (etat)this
- সদা (sadā)always
- কুর্যাত্ (kuryāt)let one do
- ন (na)not
- সর্বত্র (sarvatra)everywhere
- প্রকাশযেত্ (prakāśayet)should one reveal it
ইতি গুহ্যতমং শাস্ত্রং প্রাপ্তং ব্রহ্মাদিকৈঃ পুরা ॥ 27 ॥
- ইতি (iti)thus
- গুহ্যতমম্ (guhyatamam)most secret
- শাস্ত্রম্ (śāstram)the teaching
- প্রাপ্তম্ (prāptam)was received
- ব্রহ্মাদিকৈঃ (brahmādikaiḥ)by Brahmā and the rest
- পুরা (purā)of old
তস্মাত্সর্বপ্রযত্নেন গোপযেত্সাধযেসুধীঃ ।
যত্রৈতত্পুস্তকং তিষ্ঠেল্লক্ষ্মীনারাযণাত্মকম্ ॥ 28 ॥
যত্রৈতত্পুস্তকং তিষ্ঠেল্লক্ষ্মীনারাযণাত্মকম্ ॥ 28 ॥
- তস্মাত্ (tasmāt)therefore
- সর্বপ্রযত্নেন (sarvaprayatnena)with every effort
- গোপযেত্ (gopayet)let him keep it hidden
- সাধযেত্ (sādhayet)let him accomplish it
- সুধীঃ (sudhīḥ)the wise
- যত্র (yatra)where
- এতত্ (etat)this
- পুস্তকম্ (pustakam)book
- তিষ্ঠেত্ (tiṣṭhet)abides
- লক্ষ্মীনারাযণাত্মকম্ (lakṣmīnārāyaṇātmakam)having the nature of Lakṣmī-Nārāyaṇa
ভূতপৈশাচবেতাল ভযং নৈব তু সর্বদা ।
লক্ষ্মীহৃদযকং প্রোক্তং বিধিনা সাধযেত্সুধীঃ ॥ 29 ॥
লক্ষ্মীহৃদযকং প্রোক্তং বিধিনা সাধযেত্সুধীঃ ॥ 29 ॥
- ভূত (bhūta)spirits
- পৈশাচ (paiśāca)piśācas
- বেতাল (vetāla)vetālas
- ভযম্ (bhayam)fear
- ন এব তু (na eva tu)never at all
- সর্বদা (sarvadā)ever
- লক্ষ্মীহৃদযকম্ (lakṣmīhṛdayakam)the Heart-hymn of Lakṣmī
- প্রোক্তম্ (proktam)declared
- বিধিনা (vidhinā)by the prescribed rule
- সাধযেত্ (sādhayet)let him accomplish
- সুধীঃ (sudhīḥ)the wise
ভৃগুবারে চ রাত্রৌ চ পূজযেত্পুস্তকদ্বযম্ ।
সর্বথা সর্বদা সত্যং গোপযেত্সাধযেত্সুধীঃ ।
গোপনাত্সাধনাল্লোকে ধন্যো ভবতি তত্ত্বতঃ ॥ 30 ॥
সর্বথা সর্বদা সত্যং গোপযেত্সাধযেত্সুধীঃ ।
গোপনাত্সাধনাল্লোকে ধন্যো ভবতি তত্ত্বতঃ ॥ 30 ॥
- ভৃগুবারে (bhṛguvāre)on Friday
- চ (ca)and
- রাত্রৌ (rātrau)at night
- চ (ca)and
- পূজযেত্ (pūjayet)let him worship
- পুস্তকদ্বযম্ (pustakadvayam)the pair of books
- সর্বথা (sarvathā)in every way
- সর্বদা (sarvadā)always
- সত্যম্ (satyam)truly
- গোপযেত্ (gopayet)let him keep it hidden
- সাধযেত্ (sādhayet)let him accomplish it
- সুধীঃ (sudhīḥ)the wise
- গোপনাত্ (gopanāt)through concealment
- সাধনাত্ (sādhanāt)through practice
ইত্যথর্বরহস্যে উত্তরভাগে নারাযণহৃদযং সম্পূর্ণম্ ।
অথ লক্ষ্মী হৃদয স্তোত্রম্
অস্য শ্রী মহালক্ষ্মীহৃদযস্তোত্র মহামন্ত্রস্য ভার্গব ঋষিঃ, অনুষ্টুপাদীনি নানাছন্দাংসি, আদ্যাদি শ্রীমহালক্ষ্মীর্দেবতা, শ্রীং বীজং, হ্রীং শক্তিঃ, ঐং কীলকং, আদ্যাদিমহালক্ষ্মী প্রসাদসিদ্ধ্যর্থং জপে বিনিযোগঃ ॥
অথ লক্ষ্মী হৃদয স্তোত্রম্
অস্য শ্রী মহালক্ষ্মীহৃদযস্তোত্র মহামন্ত্রস্য ভার্গব ঋষিঃ, অনুষ্টুপাদীনি নানাছন্দাংসি, আদ্যাদি শ্রীমহালক্ষ্মীর্দেবতা, শ্রীং বীজং, হ্রীং শক্তিঃ, ঐং কীলকং, আদ্যাদিমহালক্ষ্মী প্রসাদসিদ্ধ্যর্থং জপে বিনিযোগঃ ॥
- ইতি (iti)thus
- অথর্বরহস্যে (atharvarahasye)in the secret of the Atharva
- উত্তরভাগে (uttarabhāge)in the latter part
- নারাযণহৃদযম্ (nārāyaṇahṛdayam)the Heart of Nārāyaṇa
- সম্পূর্ণম্ (sampūrṇam)is complete
- অথ (atha)now
- লক্ষ্মীহৃদযস্তোত্রম্ (lakṣmīhṛdayastotram)the Hymn of the Heart of Lakṣmī
- অস্য (asya)of this
- শ্রীমহালক্ষ্মীহৃদযস্তোত্রমন্ত্রস্য (śrīmahālakṣmīhṛdayastotramantrasya)of this Mahālakṣmī Heart-hymn mantra
ঋষ্যাদিন্যাসঃ –
ওঁ ভার্গবৃষযে নমঃ শিরসি ।
ওঁ অনুষ্টুপাদিনানাছন্দোভ্যো নমো মুখে ।
ওঁ আদ্যাদিশ্রীমহালক্ষ্মী দেবতাযৈ নমো হৃদযে ।
ওঁ শ্রীং বীজায নমো গুহ্যে ।
ওঁ হ্রীং শক্তযে নমঃ পাদযোঃ ।
ওঁ ঐং কীলকায নমো নাভৌ ।
ওঁ বিনিযোগায নমঃ সর্বাঙ্গে ।
ওঁ ভার্গবৃষযে নমঃ শিরসি ।
ওঁ অনুষ্টুপাদিনানাছন্দোভ্যো নমো মুখে ।
ওঁ আদ্যাদিশ্রীমহালক্ষ্মী দেবতাযৈ নমো হৃদযে ।
ওঁ শ্রীং বীজায নমো গুহ্যে ।
ওঁ হ্রীং শক্তযে নমঃ পাদযোঃ ।
ওঁ ঐং কীলকায নমো নাভৌ ।
ওঁ বিনিযোগায নমঃ সর্বাঙ্গে ।
- ঋষ্যাদিন্যাসঃ (ṛṣyādinyāsaḥ)the placing of seer and the rest
- ওঁ (oṃ)Oṃ
- ভার্গবঋষযে নমঃ (bhārgavaṛṣaye namaḥ)salutation to Bhārgava the seer
- শিরসি (śirasi)upon the head
- অনুষ্টুবাদিনানাছন্দোভ্যো নমঃ (anuṣṭubādinānāchandobhyo namaḥ)salutation to the various metres beginning with Anuṣṭubh
- মুখে (mukhe)upon the mouth
- আদ্যাদিশ্রীমহালক্ষ্ম্যৈ নমঃ (ādyādiśrīmahālakṣmyai namaḥ)salutation to Śrī Mahālakṣmī, first of all
করন্যাসঃ –
ওঁ শ্রীং অঙ্গুষ্ঠাভ্যাং নমঃ ।
ওঁ হ্রীং তর্জনীভ্যাং নমঃ ।
ওঁ ঐং মধ্যমাভ্যাং নমঃ ।
ওঁ শ্রীং অনামিকাভ্যাং নমঃ ।
ওঁ হ্রীং কনিষ্ঠিকাভ্যাং নমঃ ।
ওঁ ঐং করতল করপৃষ্ঠাভ্যাং নমঃ ।
ওঁ শ্রীং অঙ্গুষ্ঠাভ্যাং নমঃ ।
ওঁ হ্রীং তর্জনীভ্যাং নমঃ ।
ওঁ ঐং মধ্যমাভ্যাং নমঃ ।
ওঁ শ্রীং অনামিকাভ্যাং নমঃ ।
ওঁ হ্রীং কনিষ্ঠিকাভ্যাং নমঃ ।
ওঁ ঐং করতল করপৃষ্ঠাভ্যাং নমঃ ।
- করন্যাসঃ (karanyāsaḥ)the placing upon the hands
- ওঁ (oṃ)Oṃ
- শ্রীং (śrīṃ)the seed-syllable of Śrī
- অঙ্গুষ্ঠাভ্যাং নমঃ (aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ)salutation with the two thumbs
- হ্রীং (hrīṃ)the seed-syllable of the Goddess
- তর্জনীভ্যাং নমঃ (tarjanībhyāṃ namaḥ)salutation with the forefingers
- ঐং (aiṃ)the seed-syllable of Sarasvatī
- মধ্যমাভ্যাং নমঃ (madhyamābhyāṃ namaḥ)salutation with the middle fingers
অঙ্গন্যাসঃ –
ওঁ শ্রীং হৃদযায নমঃ ।
ওঁ হ্রীং শিরসে স্বাহা ।
ওঁ ঐং শিখাযৈ বষট্ ।
ওঁ শ্রীং কবচায হুম্ ।
ওঁ হ্রীং নেত্রত্রযায বৌষট্ ।
ওঁ ঐং অস্ত্রায ফট্ ।
ওঁ শ্রীং হ্রীং ঐং ইতি দিগ্বন্ধঃ ।
ওঁ শ্রীং হৃদযায নমঃ ।
ওঁ হ্রীং শিরসে স্বাহা ।
ওঁ ঐং শিখাযৈ বষট্ ।
ওঁ শ্রীং কবচায হুম্ ।
ওঁ হ্রীং নেত্রত্রযায বৌষট্ ।
ওঁ ঐং অস্ত্রায ফট্ ।
ওঁ শ্রীং হ্রীং ঐং ইতি দিগ্বন্ধঃ ।
- অঙ্গন্যাসঃ (aṅganyāsaḥ)the placing upon the limbs
- ওঁ (oṃ)Oṃ
- শ্রীং (śrīṃ)seed-syllable of Śrī
- হৃদযায নমঃ (hṛdayāya namaḥ)salutation to the heart
- হ্রীং (hrīṃ)seed-syllable of the Goddess
- শিরসে স্বাহা (śirase svāhā)oblation to the head
- ঐং (aiṃ)seed-syllable of Sarasvatī
- শিখাযৈ বষট্ (śikhāyai vaṣaṭ)the vaṣaṭ call to the crown-lock
- কবচায হুম্ (kavacāya hum)the hum call to the armour
অথ ধ্যানম্ ।
হস্তদ্বযেন কমলে ধারযন্তীং স্বলীলযা ।
হারনূপুরসংযুক্তাং লক্ষ্মীং দেবীং বিচিন্তযে ॥
কৌশেযপীতবসনামরবিন্দনেত্রাং
পদ্মদ্বযাভযবরোদ্যতপদ্মহস্তাম্ ।
উদ্যচ্ছতার্কসদৃশীং পরমাঙ্কসংস্থাং
ধ্যাযেদ্বিধীশনতপাদযুগাং জনিত্রীম্ ॥
পীতবস্ত্রাং সুবর্ণাঙ্গীং পদ্মহস্তদ্বাযান্বিতাম্ ।
লক্ষ্মীং ধ্যাত্বেতি মন্ত্রেণ স ভবেত্পৃথিবীপতিঃ ॥
মাতুলুঙ্গং গদাং খেটং পাণৌ পাত্রং চ বিভ্রতী ।
নাগং লিঙ্গং চ যোনিং চ বিভ্রতীং চৈব মূর্ধনি ॥
[ ইতি ধ্যাত্বা মানসোপচারৈঃ সম্পূজ্য ।
শঙ্খচক্রগদাহস্তে শুভ্রবর্ণে সুবাসিনী ।
মম দেহি বরং লক্ষ্মীঃ সর্বসিদ্ধিপ্রদাযিনী ।
ইতি সম্প্রার্থ্য ওঁ শ্রীং হ্রীং ঐং মহালক্ষ্ম্যৈ কমলধারিণ্যৈ সিংহবাহিন্যৈ স্বাহা ইতি মন্ত্রং জপ্ত্বা পুনঃ পূর্ববদ্ধৃদযাদি ষডঙ্গন্যাসং কৃত্বা স্তোত্রং পঠেত্ । ]
হস্তদ্বযেন কমলে ধারযন্তীং স্বলীলযা ।
হারনূপুরসংযুক্তাং লক্ষ্মীং দেবীং বিচিন্তযে ॥
কৌশেযপীতবসনামরবিন্দনেত্রাং
পদ্মদ্বযাভযবরোদ্যতপদ্মহস্তাম্ ।
উদ্যচ্ছতার্কসদৃশীং পরমাঙ্কসংস্থাং
ধ্যাযেদ্বিধীশনতপাদযুগাং জনিত্রীম্ ॥
পীতবস্ত্রাং সুবর্ণাঙ্গীং পদ্মহস্তদ্বাযান্বিতাম্ ।
লক্ষ্মীং ধ্যাত্বেতি মন্ত্রেণ স ভবেত্পৃথিবীপতিঃ ॥
মাতুলুঙ্গং গদাং খেটং পাণৌ পাত্রং চ বিভ্রতী ।
নাগং লিঙ্গং চ যোনিং চ বিভ্রতীং চৈব মূর্ধনি ॥
[ ইতি ধ্যাত্বা মানসোপচারৈঃ সম্পূজ্য ।
শঙ্খচক্রগদাহস্তে শুভ্রবর্ণে সুবাসিনী ।
মম দেহি বরং লক্ষ্মীঃ সর্বসিদ্ধিপ্রদাযিনী ।
ইতি সম্প্রার্থ্য ওঁ শ্রীং হ্রীং ঐং মহালক্ষ্ম্যৈ কমলধারিণ্যৈ সিংহবাহিন্যৈ স্বাহা ইতি মন্ত্রং জপ্ত্বা পুনঃ পূর্ববদ্ধৃদযাদি ষডঙ্গন্যাসং কৃত্বা স্তোত্রং পঠেত্ । ]
- অথ (atha)now
- ধ্যানম্ (dhyānam)the meditation
- হস্তদ্বযেন (hastadvayena)with her two hands
- কমলে (kamale)two lotuses
- ধারযন্তীম্ (dhārayantīm)holding
- স্বলীলযা (svalīlayā)in her own play
- হারনূপুরসংযুক্তাম্ (hāranūpurasaṃyuktām)wearing necklace and anklets
- লক্ষ্মীম্ (lakṣmīm)Lakṣmī
- দেবীম্ (devīm)the Goddess
- বিচিন্তযে (vicintaye)I contemplate
স্তোত্রম্ ।
বন্দে লক্ষ্মীং পরমশিবমযীং শুদ্ধজাম্বূনদাভাং
তেজোরূপাং কনকবসনাং সর্বভূষোজ্জ্বলাঙ্গীম্ ।
বীজাপূরং কনককলশং হেমপদ্মং দধানা-
-মাদ্যাং শক্তিং সকলজননীং বিষ্ণুবামাঙ্কসংস্থাম্ ॥ 1 ॥
বন্দে লক্ষ্মীং পরমশিবমযীং শুদ্ধজাম্বূনদাভাং
তেজোরূপাং কনকবসনাং সর্বভূষোজ্জ্বলাঙ্গীম্ ।
বীজাপূরং কনককলশং হেমপদ্মং দধানা-
-মাদ্যাং শক্তিং সকলজননীং বিষ্ণুবামাঙ্কসংস্থাম্ ॥ 1 ॥
- স্তোত্রম্ (stotram)the hymn
- বন্দে (vande)I salute
- লক্ষ্মীম্ (lakṣmīm)Lakṣmī
- পরমশিবমযীম্ (paramaśivamayīm)made of the supreme Śiva
- শুদ্ধজাম্বূনদাভাম্ (śuddhajāmbūnadābhām)of the lustre of pure river-gold
- তেজোরূপাম্ (tejorūpām)whose form is splendour
- কনকবসনাম্ (kanakavasanām)clad in gold
- সর্বভূষোজ্জ্বলাঙ্গীম্ (sarvabhūṣojjvalāṅgīm)her limbs ablaze with every ornament
শ্রীমত্সৌভাগ্যজননীং স্তৌমি লক্ষ্মীং সনাতনীম্ ।
সর্বকামফলাবাপ্তিসাধনৈকসুখাবহাম্ ॥ 2 ॥
সর্বকামফলাবাপ্তিসাধনৈকসুখাবহাম্ ॥ 2 ॥
- শ্রীমত্সৌভাগ্যজননীম্ (śrīmatsaubhāgyajananīm)mother of resplendent good fortune
- স্তৌমি (staumi)I praise
- লক্ষ্মীম্ (lakṣmīm)Lakṣmī
- সনাতনীম্ (sanātanīm)the everlasting
- সর্বকামফলাবাপ্তিসাধনৈকসুখাবহাম্ (sarvakāmaphalāvāptisādhanaikasukhāvahām)who alone brings the ease that is the means of obtaining the fruit of every desire
স্মরামি নিত্যং দেবেশি ত্বযা প্রেরিতমানসঃ ।
ত্বদাজ্ঞাং শিরসা ধৃত্বা ভজামি পরমেশ্বরীম্ ॥ 3 ॥
ত্বদাজ্ঞাং শিরসা ধৃত্বা ভজামি পরমেশ্বরীম্ ॥ 3 ॥
- স্মরামি (smarāmi)I remember
- নিত্যম্ (nityam)daily
- দেবেশি (deveśi)O sovereign of the gods
- ত্বযা (tvayā)by you
- প্রেরিতমানসঃ (preritamānasaḥ)my mind impelled
- ত্বদাজ্ঞাম্ (tvadājñām)your command
- শিরসা (śirasā)with my head
- ধৃত্বা (dhṛtvā)having borne
- ভজামি (bhajāmi)I worship
- পরমেশ্বরীম্ (parameśvarīm)the supreme sovereign
সমস্তসম্পত্সুখদাং মহাশ্রিযং
সমস্তসৌভাগ্যকরীং মহাশ্রিযম্ ।
সমস্তকল্যাণকরীং মহাশ্রিযং
ভজাম্যহং জ্ঞানকরীং মহাশ্রিযম্ ॥ 4 ॥
সমস্তসৌভাগ্যকরীং মহাশ্রিযম্ ।
সমস্তকল্যাণকরীং মহাশ্রিযং
ভজাম্যহং জ্ঞানকরীং মহাশ্রিযম্ ॥ 4 ॥
- সমস্তসম্পত্সুখদাম্ (samastasampatsukhadām)giver of the ease of all prosperity
- মহাশ্রিযম্ (mahāśriyam)the great Śrī
- সমস্তসৌভাগ্যকরীম্ (samastasaubhāgyakarīm)maker of all good fortune
- সমস্তকল্যাণকরীম্ (samastakalyāṇakarīm)maker of all that is auspicious
- ভজামি (bhajāmi)I worship
- অহম্ (aham)I
- জ্ঞানদাম্ (jñānadām)giver of knowledge
বিজ্ঞানসম্পত্সুখদাং সনাতনীং
বিচিত্রবাগ্ভূতিকরীং মনোহরাম্ ।
অনন্তসম্মোদসুখপ্রদাযিনীং
নমাম্যহং ভূতিকরীং হরিপ্রিযাম্ ॥ 5 ॥
বিচিত্রবাগ্ভূতিকরীং মনোহরাম্ ।
অনন্তসম্মোদসুখপ্রদাযিনীং
নমাম্যহং ভূতিকরীং হরিপ্রিযাম্ ॥ 5 ॥
- বিজ্ঞানসম্পত্সুখদাম্ (vijñānasampatsukhadām)giver of the ease that is the wealth of discerning knowledge
- সনাতনীম্ (sanātanīm)the everlasting
- বিচিত্রবাগ্ভূতিকরীম্ (vicitravāgbhūtikarīm)maker of wondrous eloquence and abundance
- মনোহরাম্ (manoharām)the enchanting
- অনন্তসম্মোদসুখপ্রদাযিনীম্ (anantasammodasukhapradāyinīm)bestower of endless gladness and ease
- নমামি (namāmi)I salute
- অহম্ (aham)I
- ভূতিকরীম্ (bhūtikarīm)maker of well-being
সমস্তভূতান্তরসংস্থিতা ত্বং
সমস্তভোক্ত্রীশ্বরি বিশ্বরূপে ।
তন্নাস্তি যত্ত্বদ্ব্যতিরিক্তবস্তু
ত্বত্পাদপদ্মং প্রণমাম্যহং শ্রীঃ ॥ 6 ॥
সমস্তভোক্ত্রীশ্বরি বিশ্বরূপে ।
তন্নাস্তি যত্ত্বদ্ব্যতিরিক্তবস্তু
ত্বত্পাদপদ্মং প্রণমাম্যহং শ্রীঃ ॥ 6 ॥
- সমস্তভূতান্তরসংস্থিতা (samastabhūtāntarasaṃsthitā)seated within all beings
- ত্বম্ (tvam)you
- সমস্তভোক্ত্রী (samastabhoktrī)enjoyer of all
- ঈশ্বরি (īśvari)O sovereign
- বিশ্বরূপে (viśvarūpe)O universal-formed
- তত্ (tat)that
- ন অস্তি (na asti)there is not
- যত্ (yat)which
- ত্বদ্ব্যতিরিক্তবস্তু (tvadvyatiriktavastu)a thing apart from you
- ত্বত্প্রসাদাত্ (tvatprasādāt)by your grace
দারিদ্র্য দুঃখৌঘতমোপহন্ত্রী
ত্বত্পাদপদ্মং মযি সন্নিধত্স্ব ।
দীনার্তিবিচ্ছেদনহেতুভূতৈঃ
কৃপাকটাক্ষৈরভিষিঞ্চ মাং শ্রীঃ ॥ 7 ॥
ত্বত্পাদপদ্মং মযি সন্নিধত্স্ব ।
দীনার্তিবিচ্ছেদনহেতুভূতৈঃ
কৃপাকটাক্ষৈরভিষিঞ্চ মাং শ্রীঃ ॥ 7 ॥
- দারিদ্র্যদুঃখৌঘতমোপহন্ত্রী (dāridryaduḥkhaughatamopahantrī)destroyer of the darkness that is the flood of poverty and sorrow
- ত্বত্পাদপদ্মম্ (tvatpādapadmam)your lotus feet
- মযি (mayi)upon me
- সন্নিধত্স্ব (sannidhatsva)set them near
- দীনার্তিবিচ্ছেদনহেতুভূতৈঃ (dīnārtivicchedanahetubhūtaiḥ)which are the cause of cutting off the distress of the wretched
- কৃপাকটাক্ষৈঃ (kṛpākaṭākṣaiḥ)with sidelong glances of grace
অম্ব প্রসীদ করুণাসুধযার্দ্রদৃষ্ট্যা
মাং ত্বত্কৃপাদ্রবিণগেহমিমং কুরুষ্ব ।
আলোকয প্রণতহৃদ্গতশোকহন্ত্রী
ত্বত্পাদপদ্মযুগলং প্রণমাম্যহং শ্রীঃ ॥ 8 ॥
মাং ত্বত্কৃপাদ্রবিণগেহমিমং কুরুষ্ব ।
আলোকয প্রণতহৃদ্গতশোকহন্ত্রী
ত্বত্পাদপদ্মযুগলং প্রণমাম্যহং শ্রীঃ ॥ 8 ॥
- অম্ব (amba)O Mother
- প্রসীদ (prasīda)be gracious
- করুণাসুধযা (karuṇāsudhayā)with the nectar of compassion
- আর্দ্রদৃষ্ট্যা (ārdradṛṣṭyā)with a moist glance
- মাম্ (mām)me
- ত্বত্কৃপাদ্রবিণগেহম্ (tvatkṛpādraviṇageham)a house of the wealth of your grace
- ইমম্ (imam)this
- কুরুষ্ব (kuruṣva)make
- আলোকয (ālokaya)look upon
- প্রণতহৃদ্গতশোকহন্ত্রী (praṇatahṛdgataśokahantrī)slayer of the grief lodged in the heart of those who bow
শান্ত্যৈ নমোঽস্তু শরণাগতরক্ষণাযৈ
কান্ত্যৈ নমোঽস্তু কমনীযগুণাশ্রযাযৈ ।
ক্ষান্ত্যৈ নমোঽস্তু দুরিতক্ষযকারণাযৈ
দাত্র্যৈ নমোঽস্তু ধনধান্যসমৃদ্ধিদাযৈ ॥ 9 ॥
কান্ত্যৈ নমোঽস্তু কমনীযগুণাশ্রযাযৈ ।
ক্ষান্ত্যৈ নমোঽস্তু দুরিতক্ষযকারণাযৈ
দাত্র্যৈ নমোঽস্তু ধনধান্যসমৃদ্ধিদাযৈ ॥ 9 ॥
- শান্ত্যৈ (śāntyai)to Peace
- নমঃ অস্তু (namaḥ astu)salutation be
- শরণাগতরক্ষণাযৈ (śaraṇāgatarakṣaṇāyai)to her who guards those come for refuge
- কান্ত্যৈ (kāntyai)to Loveliness
- কমনীযগুণাশ্রযাযৈ (kamanīyaguṇāśrayāyai)to the refuge of desirable excellences
- ক্ষান্ত্যৈ (kṣāntyai)to Forbearance
- দুরিতক্ষযকারণাযৈ (duritakṣayakāraṇāyai)to the cause of the wasting away of sin
শক্ত্যৈ নমোঽস্তু শশিশেখরসংস্তুতাযৈ
রত্যৈ নমোঽস্তু রজনীকরসোদরাযৈ ।
ভক্ত্যৈ নমোঽস্তু ভবসাগরতারকাযৈ
মত্যৈ নমোঽস্তু মধুসূদনবল্লভাযৈ ॥ 10 ॥
রত্যৈ নমোঽস্তু রজনীকরসোদরাযৈ ।
ভক্ত্যৈ নমোঽস্তু ভবসাগরতারকাযৈ
মত্যৈ নমোঽস্তু মধুসূদনবল্লভাযৈ ॥ 10 ॥
- শক্ত্যৈ (śaktyai)to Power
- নমঃ অস্তু (namaḥ astu)salutation be
- শশিশেখরসংস্তুতাযৈ (śaśiśekharasaṃstutāyai)to her praised by the moon-crested one
- রত্যৈ (ratyai)to Delight
- রজনীকরসোদরাযৈ (rajanīkarasodarāyai)to the sister of the night-maker, the moon
- ভক্ত্যৈ (bhaktyai)to Devotion
- ভবসাগরতারকাযৈ (bhavasāgaratārakāyai)to her who ferries across the ocean of becoming
লক্ষ্ম্যৈ নমোঽস্তু শুভলক্ষণলক্ষিতাযৈ
সিদ্ধ্যৈ নমোঽস্তু শিবসিদ্ধসুপূজিতাযৈ ।
ধৃত্যৈ নমোঽস্ত্বমিতদুর্গতিভঞ্জনাযৈ
গত্যৈ নমোঽস্তু বরসদ্গতিদাযিকাযৈ ॥ 11 ॥
সিদ্ধ্যৈ নমোঽস্তু শিবসিদ্ধসুপূজিতাযৈ ।
ধৃত্যৈ নমোঽস্ত্বমিতদুর্গতিভঞ্জনাযৈ
গত্যৈ নমোঽস্তু বরসদ্গতিদাযিকাযৈ ॥ 11 ॥
- লক্ষ্ম্যৈ (lakṣmyai)to Lakṣmī
- নমঃ অস্তু (namaḥ astu)salutation be
- শুভলক্ষণলক্ষিতাযৈ (śubhalakṣaṇalakṣitāyai)to her marked with auspicious signs
- সিদ্ধ্যৈ (siddhyai)to Attainment
- শিবসিদ্ধসুপূজিতাযৈ (śivasiddhasupūjitāyai)to her well worshipped by Śiva and the perfected
- ধৃত্যৈ (dhṛtyai)to Steadfastness
- অমিতদাযৈ (amitadāyai)to her who gives without measure
দেব্যৈ নমোঽস্তু দিবি দেবগণার্চিতাযৈ
ভূত্যৈ নমোঽস্তু ভুবনার্তিবিনাশনাযৈ ।
ধাত্র্যৈ নমোঽস্তু ধরণীধরবল্লভাযৈ
পুষ্ট্যৈ নমোঽস্তু পুরুষোত্তমবল্লভাযৈ ॥ 12 ॥
ভূত্যৈ নমোঽস্তু ভুবনার্তিবিনাশনাযৈ ।
ধাত্র্যৈ নমোঽস্তু ধরণীধরবল্লভাযৈ
পুষ্ট্যৈ নমোঽস্তু পুরুষোত্তমবল্লভাযৈ ॥ 12 ॥
- দেব্যৈ (devyai)to the Goddess
- নমঃ অস্তু (namaḥ astu)salutation be
- দিবি (divi)in heaven
- দেবগণার্চিতাযৈ (devagaṇārcitāyai)to her worshipped by the hosts of gods
- ভূত্যৈ (bhūtyai)to Well-being
- ভুবনার্তিবিনাশনাযৈ (bhuvanārtivināśanāyai)to the destroyer of the world’s distress
- ধাত্র্যৈ (dhātryai)to the Sustainer
- ধরণীধরাযৈ (dharaṇīdharāyai)to the upholder of the earth
সুতীব্রদারিদ্র্যবিদুঃখহন্ত্র্যৈ
নমোঽস্তু তে সর্বভযাপহন্ত্র্যৈ ।
শ্রীবিষ্ণুবক্ষঃস্থলসংস্থিতাযৈ
নমো নমঃ সর্ববিভূতিদাযৈ ॥ 13 ॥
নমোঽস্তু তে সর্বভযাপহন্ত্র্যৈ ।
শ্রীবিষ্ণুবক্ষঃস্থলসংস্থিতাযৈ
নমো নমঃ সর্ববিভূতিদাযৈ ॥ 13 ॥
- সুতীব্রদারিদ্র্যবিদুঃখহন্ত্র্যৈ (sutīvradāridryaviduḥkhahantryai)to the slayer of the sorrow of most bitter poverty
- নমঃ অস্তু (namaḥ astu)salutation be
- তে (te)to you
- সর্বভযাপহন্ত্র্যৈ (sarvabhayāpahantryai)to the remover of every fear
- শ্রীবিষ্ণুবক্ষঃস্থলসংস্থিতাযৈ (śrīviṣṇuvakṣaḥsthalasaṃsthitāyai)to her seated upon the breast of Śrī Viṣṇu
জযতু জযতু লক্ষ্মীর্লক্ষণালঙ্কৃতাঙ্গী
জযতু জযতু পদ্মা পদ্মসদ্মাভিবন্দ্যা ।
জযতু জযতু বিদ্যা বিষ্ণুবামাঙ্কসংস্থা
জযতু জযতু সম্যক্সর্বসম্পত্করী শ্রীঃ ॥ 14 ॥
জযতু জযতু পদ্মা পদ্মসদ্মাভিবন্দ্যা ।
জযতু জযতু বিদ্যা বিষ্ণুবামাঙ্কসংস্থা
জযতু জযতু সম্যক্সর্বসম্পত্করী শ্রীঃ ॥ 14 ॥
- জযতু জযতু (jayatu jayatu)victory, victory
- লক্ষ্মীঃ (lakṣmīḥ)to Lakṣmī
- লক্ষণালঙ্কৃতাঙ্গী (lakṣaṇālaṅkṛtāṅgī)whose limbs are adorned with auspicious marks
- পদ্মা (padmā)Padmā
- পদ্মসদ্মাভিবন্দ্যা (padmasadmābhivandyā)saluted by him whose seat is the lotus
- বিদ্যা (vidyā)Knowledge
- বিষ্ণুবক্ষঃস্থলস্থা (viṣṇuvakṣaḥsthalasthā)abiding on Viṣṇu’s breast
জযতু জযতু দেবী দেবসঙ্ঘাভিপূজ্যা
জযতু জযতু ভদ্রা ভার্গবী ভাগ্যরূপা ।
জযতু জযতু নিত্যা নির্মলজ্ঞানবেদ্যা
জযতু জযতু সত্যা সর্বভূতান্তরস্থা ॥ 15 ॥
জযতু জযতু ভদ্রা ভার্গবী ভাগ্যরূপা ।
জযতু জযতু নিত্যা নির্মলজ্ঞানবেদ্যা
জযতু জযতু সত্যা সর্বভূতান্তরস্থা ॥ 15 ॥
- জযতু জযতু (jayatu jayatu)victory, victory
- দেবী (devī)to the Goddess
- দেবসঙ্ঘাভিপূজ্যা (devasaṅghābhipūjyā)to be worshipped by the assemblies of gods
- ভদ্রা (bhadrā)the good
- ভার্গবী (bhārgavī)daughter of Bhṛgu
- ভাগ্যরূপা (bhāgyarūpā)whose form is good fortune
- নিত্যা (nityā)the eternal
- নির্মলজ্ঞানরূপা (nirmalajñānarūpā)whose form is stainless knowledge
জযতু জযতু রম্যা রত্নগর্ভান্তরস্থা
জযতু জযতু শুদ্ধা শুদ্ধজাম্বূনদাভা ।
জযতু জযতু কান্তা কান্তিমদ্ভাসিতাঙ্গী
জযতু জযতু শান্তা শীঘ্রমাগচ্ছ সৌম্যে ॥ 16 ॥
জযতু জযতু শুদ্ধা শুদ্ধজাম্বূনদাভা ।
জযতু জযতু কান্তা কান্তিমদ্ভাসিতাঙ্গী
জযতু জযতু শান্তা শীঘ্রমাগচ্ছ সৌম্যে ॥ 16 ॥
- জযতু জযতু (jayatu jayatu)victory, victory
- রম্যা (ramyā)the delightful
- রত্নগর্ভান্তরস্থা (ratnagarbhāntarasthā)abiding within the jewel-bearing depths
- শুদ্ধা (śuddhā)the pure
- শুদ্ধজাম্বূনদাভা (śuddhajāmbūnadābhā)of the lustre of pure river-gold
- কান্তা (kāntā)the beloved
- কান্তিমতী (kāntimatī)full of loveliness
যস্যাঃ কলাযাঃ কমলোদ্ভবাদ্যা
রুদ্রাশ্চ শক্র প্রমুখাশ্চ দেবাঃ ।
জীবন্তি সর্বেঽপি সশক্তযস্তে
প্রভুত্বমাপ্তাঃ পরমাযুষস্তে ॥ 17 ॥
রুদ্রাশ্চ শক্র প্রমুখাশ্চ দেবাঃ ।
জীবন্তি সর্বেঽপি সশক্তযস্তে
প্রভুত্বমাপ্তাঃ পরমাযুষস্তে ॥ 17 ॥
- যস্যাঃ (yasyāḥ)of whom
- কলাযাঃ (kalāyāḥ)of a single digit, a fraction
- কমলোদ্ভবাদ্যাঃ (kamalodbhavādyāḥ)Brahmā the lotus-born and the rest
- রুদ্রাঃ (rudrāḥ)the Rudras
- চ (ca)and
- শক্রপ্রমুখাঃ (śakrapramukhāḥ)headed by Śakra, Indra
- চ (ca)and
- দেবাঃ (devāḥ)the gods
- জীবন্তি (jīvanti)live
- সর্বে অপি (sarve api)all of them
- সশক্তযঃ (saśaktayaḥ)together with their powers
- তে (te)they
- প্রভবন্তি (prabhavanti)have their being
লিলেখ নিটিলে বিধির্মম লিপিং বিসৃজ্যান্তরং
ত্বযা বিলিখিতব্যমেতদিতি তত্ফলপ্রাপ্তযে ।
তদন্তরফলেস্ফুটং কমলবাসিনী শ্রীরিমাং
সমর্পয সমুদ্রিকাং সকলভাগ্যসংসূচিকাম্ ॥ 18 ॥
ত্বযা বিলিখিতব্যমেতদিতি তত্ফলপ্রাপ্তযে ।
তদন্তরফলেস্ফুটং কমলবাসিনী শ্রীরিমাং
সমর্পয সমুদ্রিকাং সকলভাগ্যসংসূচিকাম্ ॥ 18 ॥
- লিলেখ (lilekha)wrote
- নিটিলে (niṭile)upon my forehead
- বিধিঃ (vidhiḥ)Brahmā the ordainer
- মম (mama)my
- লিপিম্ (lipim)the writing of fate
- বিসৃজ্য (visṛjya)having left
- অন্তরম্ (antaram)a space
- ত্বযা (tvayā)by you
- বিলিখিতব্যম্ (vilikhitavyam)is to be written
- এতত্ (etat)this
- ইতি (iti)thus
- তত্ফলপ্রাপ্তযে (tatphalaprāptaye)for the obtaining of that fruit
কলযা তে যথা দেবি জীবন্তি সচরাচরাঃ ।
তথা সম্পত্করে লক্ষ্মি সর্বদা সম্প্রসীদ মে ॥ 19 ॥
তথা সম্পত্করে লক্ষ্মি সর্বদা সম্প্রসীদ মে ॥ 19 ॥
- কলযা (kalayā)by a fraction
- তে (te)of you
- যথা (yathā)as
- দেবি (devi)O Goddess
- জীবন্তি (jīvanti)live
- সচরাচরাঃ (sacarācarāḥ)all that moves and does not move
- তথা (tathā)so
- সম্পত্করে (sampatkare)O maker of prosperity
- লক্ষ্মি (lakṣmi)O Lakṣmī
- সর্বদা (sarvadā)always
- সম্প্রসীদ (samprasīda)be wholly gracious
- মে (me)to me
যথা বিষ্ণুর্ধ্রুবে নিত্যং স্বকলাং সন্ন্যবেশযত্ ।
তথৈব স্বকলাং লক্ষ্মি মযি সম্যক্ সমর্পয ॥ 20 ॥
তথৈব স্বকলাং লক্ষ্মি মযি সম্যক্ সমর্পয ॥ 20 ॥
- যথা (yathā)as
- বিষ্ণুঃ (viṣṇuḥ)Viṣṇu
- ধ্রুবে (dhruve)in Dhruva
- নিত্যম্ (nityam)ever
- স্বকলাম্ (svakalām)his own fraction
- সন্ন্যবেশযত্ (sannyaveśayat)set firmly
- তথা এব (tathā eva)just so
- স্বকলাম্ (svakalām)your own fraction
- লক্ষ্মি (lakṣmi)O Lakṣmī
- মযি (mayi)in me
- সম্যক্ (samyak)rightly
- সমর্পয (samarpaya)bestow
সর্বসৌখ্যপ্রদে দেবি ভক্তানামভযপ্রদে ।
অচলাং কুরু যত্নেন কলাং মযি নিবেশিতাম্ ॥ 21 ॥
অচলাং কুরু যত্নেন কলাং মযি নিবেশিতাম্ ॥ 21 ॥
- সর্বসৌখ্যপ্রদে (sarvasaukhyaprade)O giver of every happiness
- দেবি (devi)O Goddess
- ভক্তানাম্ (bhaktānām)of the devoted
- অভযপ্রদে (abhayaprade)O giver of fearlessness
- অচলাম্ (acalām)unmoving
- কুরু (kuru)make
- যত্নেন (yatnena)with care
- কলাম্ (kalām)the fraction
- মযি (mayi)in me
- নিবেশিতাম্ (niveśitām)that has been set
মুদাস্তাং মত্ফালে পরমপদলক্ষ্মীঃ স্ফুটকলা
সদা বৈকুণ্ঠশ্রীর্নিবসতু কলা মে নযনযোঃ ।
বসেত্সত্যে লোকে মম বচসি লক্ষ্মীর্বরকলা
শ্রিযঃ শ্বেতদ্বীপে নিবসতু কলা মে স্বকরযোঃ ॥ 22 ॥
সদা বৈকুণ্ঠশ্রীর্নিবসতু কলা মে নযনযোঃ ।
বসেত্সত্যে লোকে মম বচসি লক্ষ্মীর্বরকলা
শ্রিযঃ শ্বেতদ্বীপে নিবসতু কলা মে স্বকরযোঃ ॥ 22 ॥
- মুদা (mudā)with joy
- আস্তাম্ (āstām)may she abide
- মত্ফালে (matphāle)upon my brow
- পরমপদলক্ষ্মীঃ (paramapadalakṣmīḥ)the Lakṣmī of the supreme abode
- স্ফুটকলা (sphuṭakalā)her fraction made manifest
- সদা (sadā)always
- বৈকুণ্ঠশ্রীঃ (vaikuṇṭhaśrīḥ)the Śrī of Vaikuṇṭha
- নিবসতু (nivasatu)let her dwell
- কলা (kalā)the fraction
- মে (me)my
- নযনযোঃ (nayanayoḥ)in both eyes
- বসেত্ (vaset)let her abide
- সত্যে লোকে (satye loke)in the world of truth
তাবন্নিত্যং মমাঙ্গেষু ক্ষীরাব্ধৌ শ্রীকলা বসেত্ ।
সূর্যাচন্দ্রমসৌ যাবদ্যাবল্লক্ষ্মীপতিঃ শ্রিযাঃ ॥ 23 ॥
সূর্যাচন্দ্রমসৌ যাবদ্যাবল্লক্ষ্মীপতিঃ শ্রিযাঃ ॥ 23 ॥
- তাবত্ (tāvat)so long
- নিত্যম্ (nityam)ever
- মম অঙ্গেষু (mama aṅgeṣu)in my limbs
- ক্ষীরাব্ধৌ (kṣīrābdhau)in the ocean of milk
- শ্রীকলা (śrīkalā)the fraction of Śrī
- বসেত্ (vaset)let her dwell
- সূর্যাচন্দ্রমসৌ (sūryācandramasau)sun and moon
- যাবত্ (yāvat)as long as
- লক্ষ্মীপতিঃ (lakṣmīpatiḥ)the lord of Lakṣmī
- শ্রিযাঃ (śriyāḥ)of Śrī
সর্বমঙ্গলসম্পূর্ণা সর্বৈশ্বর্যসমন্বিতা ।
আদ্যাদি শ্রীর্মহালক্ষ্মী ত্বত্কলা মযি তিষ্ঠতু ॥ 24 ॥
আদ্যাদি শ্রীর্মহালক্ষ্মী ত্বত্কলা মযি তিষ্ঠতু ॥ 24 ॥
- সর্বমঙ্গলসম্পূর্ণা (sarvamaṅgalasampūrṇā)filled full with all auspiciousness
- সর্বৈশ্বর্যসমন্বিতা (sarvaiśvaryasamanvitā)furnished with all sovereignty
- আদ্যাদি (ādyādi)first of the first
- শ্রীঃ (śrīḥ)Śrī
- মহালক্ষ্মী (mahālakṣmī)O Mahālakṣmī
- ত্বত্কলা (tvatkalā)your fraction
- মযি (mayi)in me
- তিষ্ঠতু (tiṣṭhatu)let it abide
অজ্ঞানতিমিরং হন্তুং শুদ্ধজ্ঞানপ্রকাশিকা ।
সর্বৈশ্বর্যপ্রদা মেঽস্তু ত্বত্কলা মযি সংস্থিতা ॥ 25 ॥
সর্বৈশ্বর্যপ্রদা মেঽস্তু ত্বত্কলা মযি সংস্থিতা ॥ 25 ॥
- অজ্ঞানতিমিরম্ (ajñānatimiram)the darkness of ignorance
- হন্তুম্ (hantum)to destroy
- শুদ্ধজ্ঞানপ্রকাশিকা (śuddhajñānaprakāśikā)she who makes pure knowledge shine
- সর্বৈশ্বর্যপ্রদা (sarvaiśvaryapradā)giver of all sovereignty
- মে অস্তু (me astu)may she be to me
- ত্বত্কলা (tvatkalā)your fraction
- মযি (mayi)in me
- সংস্থিতা (saṃsthitā)established
অলক্ষ্মীং হরতু ক্ষিপ্রং তমঃ সূর্যপ্রভা যথা ।
বিতনোতু মম শ্রেযস্ত্বত্কলা মযি সংস্থিতা ॥ 26 ॥
বিতনোতু মম শ্রেযস্ত্বত্কলা মযি সংস্থিতা ॥ 26 ॥
- অলক্ষ্মীম্ (alakṣmīm)misfortune
- হরতু (haratu)let it carry off
- ক্ষিপ্রম্ (kṣipram)swiftly
- তমঃ (tamaḥ)darkness
- সূর্যপ্রভা (sūryaprabhā)the sun’s radiance
- যথা (yathā)as
- বিতনোতু (vitanotu)let it spread
- মম (mama)my
- শ্রেযঃ (śreyaḥ)good
- ত্বত্কলা (tvatkalā)your fraction
- মযি সংস্থিতা (mayi saṃsthitā)established in me
ঐশ্বর্যমঙ্গলোত্পত্তিস্ত্বত্কলাযাং নিধীযতে ।
মযি তস্মাত্কৃতার্থোঽস্মি পাত্রমস্মি স্থিতেস্তব ॥ 27 ॥
মযি তস্মাত্কৃতার্থোঽস্মি পাত্রমস্মি স্থিতেস্তব ॥ 27 ॥
- ঐশ্বর্যমঙ্গলোত্পত্তিঃ (aiśvaryamaṅgalotpattiḥ)the arising of sovereignty and auspiciousness
- ত্বত্কলাযাম্ (tvatkalāyām)in your fraction
- নিধীযতে (nidhīyate)is laid up
- মযি (mayi)in me
- তস্মাত্ (tasmāt)therefore
- কৃতার্থঃ অস্মি (kṛtārthaḥ asmi)I am fulfilled
- পাত্রম্ অস্মি (pātram asmi)I am a vessel
- স্থিতেঃ তব (sthiteḥ tava)of your abiding
ভবদাবেশভাগ্যার্হো ভাগ্যবানস্মি ভার্গবি ।
ত্বত্প্রসাদাত্পবিত্রোঽহং লোকমাতর্নমোঽস্তু তে ॥ 28 ॥
ত্বত্প্রসাদাত্পবিত্রোঽহং লোকমাতর্নমোঽস্তু তে ॥ 28 ॥
- ভবদাবেশভাগ্যার্হঃ (bhavadāveśabhāgyārhaḥ)worthy of the fortune of your entering
- ভাগ্যবান্ অস্মি (bhāgyavān asmi)I am fortunate
- ভার্গবি (bhārgavi)O daughter of Bhṛgu
- ত্বত্প্রসাদাত্ (tvatprasādāt)by your grace
- পবিত্রঃ অহম্ (pavitraḥ aham)I am made pure
- লোকমাতঃ (lokamātaḥ)O Mother of the world
- নমঃ অস্তু তে (namaḥ astu te)salutation be to you
পুনাসি মাং ত্বত্কলযৈব যস্মা-
-দতঃ সমাগচ্ছ মমাগ্রতস্ত্বম্ ।
পরং পদং শ্রীর্ভব সুপ্রসন্না
ময্যচ্যুতেন প্রবিশাদিলক্ষ্মীঃ ॥ 29 ॥
-দতঃ সমাগচ্ছ মমাগ্রতস্ত্বম্ ।
পরং পদং শ্রীর্ভব সুপ্রসন্না
ময্যচ্যুতেন প্রবিশাদিলক্ষ্মীঃ ॥ 29 ॥
- পুনাসি (punāsi)you purify
- মাম্ (mām)me
- ত্বত্কলযা এব (tvatkalayā eva)by your fraction alone
- যস্মাত্ (yasmāt)since
- অতঃ (ataḥ)therefore
- সমাগচ্ছ (samāgaccha)come near
- মম অগ্রতঃ (mama agrataḥ)before me
- ত্বম্ (tvam)you
- পরং পদম্ (paraṃ padam)the supreme station
- শ্রীঃ (śrīḥ)O Śrī
- ভব (bhava)be
- সুপ্রসন্না (suprasannā)wholly gracious
- মযি (mayi)toward me
শ্রীবৈকুণ্ঠস্থিতে লক্ষ্মি সমাগচ্ছ মমাগ্রতঃ ।
নারাযণেন সহ মাং কৃপাদৃষ্ট্যাঽবলোকয ॥ 30 ॥
নারাযণেন সহ মাং কৃপাদৃষ্ট্যাঽবলোকয ॥ 30 ॥
- শ্রীবৈকুণ্ঠস্থিতে (śrīvaikuṇṭhasthite)O you who abide in Śrī Vaikuṇṭha
- লক্ষ্মি (lakṣmi)O Lakṣmī
- সমাগচ্ছ (samāgaccha)come near
- মম অগ্রতঃ (mama agrataḥ)before me
- নারাযণেন সহ (nārāyaṇena saha)together with Nārāyaṇa
- মাম্ (mām)me
- কৃপাদৃষ্ট্যা (kṛpādṛṣṭyā)with a glance of grace
- অবলোকয (avalokaya)look upon
সত্যলোকস্থিতে লক্ষ্মি ত্বং মমাগচ্ছ সন্নিধিম্ ।
বাসুদেবেন সহিতা প্রসীদ বরদা ভব ॥ 31 ॥
বাসুদেবেন সহিতা প্রসীদ বরদা ভব ॥ 31 ॥
- সত্যলোকস্থিতে (satyalokasthite)O you who abide in Satyaloka
- লক্ষ্মি (lakṣmi)O Lakṣmī
- ত্বম্ (tvam)you
- মম (mama)my
- আগচ্ছ (āgaccha)come
- সন্নিধিম্ (sannidhim)to my presence
- বাসুদেবেন সহিতা (vāsudevena sahitā)accompanied by Vāsudeva
- প্রসীদ (prasīda)be gracious
- বরদা ভব (varadā bhava)be a giver of boons
শ্বেতদ্বীপস্থিতে লক্ষ্মি শীঘ্রমাগচ্ছ সুব্রতে ।
বিষ্ণুনা সহিতে দেবি জগন্মাতঃ প্রসীদ মে ॥ 32 ॥
বিষ্ণুনা সহিতে দেবি জগন্মাতঃ প্রসীদ মে ॥ 32 ॥
- শ্বেতদ্বীপস্থিতে (śvetadvīpasthite)O you who abide in Śvetadvīpa
- লক্ষ্মি (lakṣmi)O Lakṣmī
- শীঘ্রম্ (śīghram)swiftly
- আগচ্ছ (āgaccha)come
- সুব্রতে (suvrate)O you of good vows
- বিষ্ণুনা সহিতে (viṣṇunā sahite)accompanied by Viṣṇu
- দেবি (devi)O Goddess
- জগন্মাতঃ (jaganmātaḥ)O Mother of the world
- প্রসীদ মে (prasīda me)be gracious to me
ক্ষীরাম্বুধিস্থিতে লক্ষ্মি সমাগচ্ছ সমাধবা ।
ত্বত্কৃপাদৃষ্টিসুধযা সততং মাং বিলোকয ॥ 33 ॥
ত্বত্কৃপাদৃষ্টিসুধযা সততং মাং বিলোকয ॥ 33 ॥
- ক্ষীরাম্বুধিস্থিতে (kṣīrāmbudhisthite)O you who abide in the ocean of milk
- লক্ষ্মি (lakṣmi)O Lakṣmī
- সমাগচ্ছ (samāgaccha)come near
- সমাধবা (samādhavā)together with Mādhava
- ত্বত্কৃপাদৃষ্টিসুধযা (tvatkṛpādṛṣṭisudhayā)with the nectar of your gracious glance
- সততম্ (satatam)continually
- মাম্ (mām)me
- বিলোকয (vilokaya)behold
রত্নগর্ভস্থিতে লক্ষ্মি পরিপূর্ণে হিরণ্মযে ।
সমাগচ্ছ সমাগচ্ছ স্থিত্বাঽঽশু পুরতো মম ॥ 34 ॥
সমাগচ্ছ সমাগচ্ছ স্থিত্বাঽঽশু পুরতো মম ॥ 34 ॥
- রত্নগর্ভস্থিতে (ratnagarbhasthite)O you who abide in the jewel-bearing depths
- লক্ষ্মি (lakṣmi)O Lakṣmī
- পরিপূর্ণে (paripūrṇe)O wholly complete one
- হিরণ্মযে (hiraṇmaye)O golden one
- সমাগচ্ছ সমাগচ্ছ (samāgaccha samāgaccha)come, come
- স্থিত্বা (sthitvā)having taken your stand
- আশু (āśu)swiftly
- পুরতঃ মম (purataḥ mama)before me
স্থিরা ভব মহালক্ষ্মি নিশ্চলা ভব নির্মলে ।
প্রসন্নে কমলে দেবি প্রসন্নহৃদযা ভব ॥ 35 ॥
প্রসন্নে কমলে দেবি প্রসন্নহৃদযা ভব ॥ 35 ॥
- স্থিরা ভব (sthirā bhava)be steadfast
- মহালক্ষ্মি (mahālakṣmi)O Mahālakṣmī
- নিশ্চলা ভব (niścalā bhava)be unmoving
- নির্মলে (nirmale)O stainless one
- প্রসন্নে (prasanne)O gracious one
- কমলে (kamale)O lotus one
- দেবি (devi)O Goddess
- প্রসন্নহৃদযা ভব (prasannahṛdayā bhava)be gracious of heart
শ্রীধরে শ্রীমহাভূতে ত্বদন্তঃস্থং মহানিধিম্ ।
শীঘ্রমুদ্ধৃত্য পুরতঃ প্রদর্শয সমর্পয ॥ 36 ॥
শীঘ্রমুদ্ধৃত্য পুরতঃ প্রদর্শয সমর্পয ॥ 36 ॥
- শ্রীধরে (śrīdhare)O bearer of Śrī
- শ্রীমহাভূতে (śrīmahābhūte)O great being of splendour
- ত্বদন্তঃস্থম্ (tvadantaḥstham)lying within you
- মহানিধিম্ (mahānidhim)the great treasure
- শীঘ্রম্ (śīghram)swiftly
- উদ্ধৃত্য (uddhṛtya)having drawn it forth
- পুরতঃ (purataḥ)before me
- প্রদর্শয (pradarśaya)show it
- সমর্পয (samarpaya)bestow it
বসুন্ধরে শ্রীবসুধে বসুদোগ্ধ্রি কৃপামযে ।
ত্বত্কুক্ষিগতসর্বস্বং শীঘ্রং মে সম্প্রদর্শয ॥ 37 ॥
ত্বত্কুক্ষিগতসর্বস্বং শীঘ্রং মে সম্প্রদর্শয ॥ 37 ॥
- বসুন্ধরে (vasundhare)O bearer of wealth, the Earth
- শ্রীবসুধে (śrīvasudhe)O giver of the wealth of Śrī
- বসুদোগ্ধ্রি (vasudogdhri)O milker-forth of riches
- কৃপামযে (kṛpāmaye)O you made of grace
- ত্বত্কুক্ষিগতসর্বস্বম্ (tvatkukṣigatasarvasvam)all that lies within your womb
- শীঘ্রম্ (śīghram)swiftly
- মে (me)to me
- সম্প্রদর্শয (sampradarśaya)reveal
বিষ্ণুপ্রিযে রত্নগর্ভে সমস্তফলদে শিবে ।
ত্বদ্গর্ভগতহেমাদীন্ সম্প্রদর্শয দর্শয ॥ 38 ॥
ত্বদ্গর্ভগতহেমাদীন্ সম্প্রদর্শয দর্শয ॥ 38 ॥
- বিষ্ণুপ্রিযে (viṣṇupriye)O beloved of Viṣṇu
- রত্নগর্ভে (ratnagarbhe)O jewel-wombed
- সমস্তফলদে (samastaphalade)O giver of every fruit
- শিবে (śive)O auspicious one
- ত্বদ্গর্ভগতহেমাদীন্ (tvadgarbhagatahemādīn)the gold and the rest that lie in your womb
- সম্প্রদর্শয দর্শয (sampradarśaya darśaya)reveal, reveal them
রসাতলগতে লক্ষ্মি শীঘ্রমাগচ্ছ মে পুরঃ ।
ন জানে পরমং রূপং মাতর্মে সম্প্রদর্শয ॥ 39 ॥
ন জানে পরমং রূপং মাতর্মে সম্প্রদর্শয ॥ 39 ॥
- রসাতলগতে (rasātalagate)O you gone to the netherworld
- লক্ষ্মি (lakṣmi)O Lakṣmī
- শীঘ্রম্ (śīghram)swiftly
- আগচ্ছ (āgaccha)come
- মে পুরঃ (me puraḥ)before me
- ন জানে (na jāne)I do not know
- পরমং রূপম্ (paramaṃ rūpam)your supreme form
- মাতঃ (mātaḥ)O Mother
- মে (me)to me
- সম্প্রদর্শয (sampradarśaya)reveal it
আবির্ভব মনোবেগাচ্ছীঘ্রমাগচ্ছ মে পুরঃ ।
মা বত্স ভৈরিহেত্যুক্ত্বা কামং গৌরিব রক্ষ মাম্ ॥ 40 ॥
মা বত্স ভৈরিহেত্যুক্ত্বা কামং গৌরিব রক্ষ মাম্ ॥ 40 ॥
- আবির্ভব (āvirbhava)become manifest
- মনোবেগাত্ (manovegāt)with the speed of thought
- শীঘ্রম্ (śīghram)swiftly
- আগচ্ছ (āgaccha)come
- মে পুরঃ (me puraḥ)before me
- মা বত্স ভৈঃ (mā vatsa bhaiḥ)“fear not, child”
- ইতি উক্ত্বা (iti uktvā)having said
- কামম্ (kāmam)freely
- গৌঃ ইব (gauḥ iva)as a cow her calf
- রক্ষ (rakṣa)protect
- মাম্ (mām)me
দেবি শীঘ্রং সমাগচ্ছ ধরণীগর্ভসংস্থিতে ।
মাতস্ত্বদ্ভৃত্যভৃত্যোঽহং মৃগযে ত্বাং কুতূহলাত্ ॥ 41 ॥
মাতস্ত্বদ্ভৃত্যভৃত্যোঽহং মৃগযে ত্বাং কুতূহলাত্ ॥ 41 ॥
- দেবি (devi)O Goddess
- শীঘ্রম্ (śīghram)swiftly
- সমাগচ্ছ (samāgaccha)come near
- ধরণীগর্ভসংস্থিতে (dharaṇīgarbhasaṃsthite)O you seated in the womb of the earth
- মাতঃ (mātaḥ)O Mother
- ত্বদ্ভৃত্যভৃত্যঃ অহম্ (tvadbhṛtyabhṛtyaḥ aham)I am the servant of your servants
- মৃগযে (mṛgaye)I seek
- ত্বাম্ (tvām)you
- কুতূহলাত্ (kutūhalāt)out of longing
উত্তিষ্ঠ জাগৃহি ত্বং মে সমুত্তিষ্ঠ সুজাগৃহি ।
অক্ষযান্ হেমকলশান্ সুবর্ণেন সুপূরিতান্ ॥ 42 ॥
অক্ষযান্ হেমকলশান্ সুবর্ণেন সুপূরিতান্ ॥ 42 ॥
- উত্তিষ্ঠ (uttiṣṭha)rise
- জাগৃহি (jāgṛhi)awake
- ত্বম্ (tvam)you
- মে (me)for me
- সমুত্তিষ্ঠ (samuttiṣṭha)rise up
- সুজাগৃহি (sujāgṛhi)awake fully
- অক্ষযান্ (akṣayān)inexhaustible
- হেমকলশান্ (hemakalaśān)golden vessels
- সুবর্ণেন (suvarṇena)with gold
- সুপূরিতান্ (supūritān)well filled
নিক্ষেপান্মে সমাকৃষ্য সমুদ্ধৃত্য মমাগ্রতঃ ।
সমুন্নতাননা ভূত্বা সমাধেহি ধরান্তরাত্ ॥ 43 ॥
সমুন্নতাননা ভূত্বা সমাধেহি ধরান্তরাত্ ॥ 43 ॥
- নিক্ষেপান্ (nikṣepān)the buried hoards
- মে (me)for me
- সমাকৃষ্য (samākṛṣya)having drawn them together
- সমুদ্ধৃত্য (samuddhṛtya)having raised them up
- মম অগ্রতঃ (mama agrataḥ)before me
- সমুন্নতাননা (samunnatānanā)with uplifted face
- ভূত্বা (bhūtvā)having become
- সমাধেহি (samādhehi)set them down
- ধরান্তরাত্ (dharāntarāt)from within the earth
মত্সন্নিধিং সমাগচ্ছ মদাহিতকৃপারসাত্ ।
প্রসীদ শ্রেযসাং দোগ্ধ্রী লক্ষ্মীর্মে নযনাগ্রতঃ ॥ 44 ॥
প্রসীদ শ্রেযসাং দোগ্ধ্রী লক্ষ্মীর্মে নযনাগ্রতঃ ॥ 44 ॥
- মত্সন্নিধিম্ (matsannidhim)to my presence
- সমাগচ্ছ (samāgaccha)come near
- মদাহিতকৃপারসাত্ (madāhitakṛpārasāt)out of the savour of grace laid upon me
- প্রসীদ (prasīda)be gracious
- শ্রেযসাম্ (śreyasām)of blessings
- দোগ্ধ্রী (dogdhrī)O milker-forth
- লক্ষ্মীঃ (lakṣmīḥ)Lakṣmī
- মে (me)my
- নযনাগ্রতঃ (nayanāgrataḥ)before my eyes
অত্রোপবিশ লক্ষ্মি ত্বং স্থিরা ভব হিরণ্মযে ।
সুস্থিরা ভব সম্প্রীত্যা প্রসীদ বরদা ভব ॥ 45 ॥
সুস্থিরা ভব সম্প্রীত্যা প্রসীদ বরদা ভব ॥ 45 ॥
- অত্র (atra)here
- উপবিশ (upaviśa)be seated
- লক্ষ্মি (lakṣmi)O Lakṣmī
- ত্বম্ (tvam)you
- স্থিরা ভব (sthirā bhava)be steadfast
- হিরণ্মযে (hiraṇmaye)O golden one
- সুস্থিরা ভব (susthirā bhava)be wholly steadfast
- সম্প্রীত্যা (samprītyā)with love
- প্রসীদ (prasīda)be gracious
- বরদা ভব (varadā bhava)be a giver of boons
আনীতাংস্তু তথা দেবি নিধীন্মে সম্প্রদর্শয ।
অদ্য ক্ষণেন সহসা দত্ত্বা সংরক্ষ মাং সদা ॥ 46 ॥
অদ্য ক্ষণেন সহসা দত্ত্বা সংরক্ষ মাং সদা ॥ 46 ॥
- আনীতান্ (ānītān)those brought forth
- তু (tu)indeed
- তথা (tathā)so
- দেবি (devi)O Goddess
- নিধীন্ (nidhīn)the treasures
- মে (me)to me
- সম্প্রদর্শয (sampradarśaya)reveal
- অদ্য (adya)today
- ক্ষণেন (kṣaṇena)in a moment
- সহসা (sahasā)at once
- দত্ত্বা (dattvā)having given
- সংরক্ষ (saṃrakṣa)guard
- মাম্ (mām)me
- সদা (sadā)always
মযি তিষ্ঠ তথা নিত্যং যথেন্দ্রাদিষু তিষ্ঠসি ।
অভযং কুরু মে দেবি মহালক্ষ্মীর্নমোঽস্তু তে ॥ 47 ॥
অভযং কুরু মে দেবি মহালক্ষ্মীর্নমোঽস্তু তে ॥ 47 ॥
- মযি (mayi)in me
- তিষ্ঠ (tiṣṭha)abide
- তথা (tathā)as
- নিত্যম্ (nityam)ever
- যথা (yathā)just as
- ইন্দ্রাদিষু (indrādiṣu)in Indra and the rest
- তিষ্ঠসি (tiṣṭhasi)you abide
- অভযম্ (abhayam)fearlessness
- কুরু (kuru)make
- মে (me)for me
- দেবি (devi)O Goddess
- মহালক্ষ্মীঃ (mahālakṣmīḥ)O Mahālakṣmī
- নমঃ অস্তু তে (namaḥ astu te)salutation be to you
সমাগচ্ছ মহালক্ষ্মি শুদ্ধজাম্বূনদপ্রভে ।
প্রসীদ পুরতঃ স্থিত্বা প্রণতং মাং বিলোকয ॥ 48 ॥
প্রসীদ পুরতঃ স্থিত্বা প্রণতং মাং বিলোকয ॥ 48 ॥
- সমাগচ্ছ (samāgaccha)come near
- মহালক্ষ্মি (mahālakṣmi)O Mahālakṣmī
- শুদ্ধজাম্বূনদপ্রভে (śuddhajāmbūnadaprabhe)O you of the lustre of pure river-gold
- প্রসীদ (prasīda)be gracious
- পুরতঃ (purataḥ)before me
- স্থিত্বা (sthitvā)having taken your stand
- প্রণতম্ (praṇatam)bowed low
- মাম্ (mām)me
- বিলোকয (vilokaya)behold
লক্ষ্মীর্ভুবং গতা ভাসি যত্র যত্র হিরণ্মযী ।
তত্র তত্র স্থিতা ত্বং মে তব রূপং প্রদর্শয ॥ 49 ॥
তত্র তত্র স্থিতা ত্বং মে তব রূপং প্রদর্শয ॥ 49 ॥
- লক্ষ্মীঃ (lakṣmīḥ)Lakṣmī
- ভুবম্ (bhuvam)to the earth
- গতা (gatā)gone
- ভাসি (bhāsi)you shine
- যত্র যত্র (yatra yatra)wherever
- হিরণ্মযী (hiraṇmayī)golden
- তত্র তত্র (tatra tatra)there and there
- স্থিতা (sthitā)abiding
- ত্বম্ (tvam)you
- মে (me)to me
- তব রূপম্ (tava rūpam)your form
- প্রদর্শয (pradarśaya)show
ক্রীডন্তী বহুধা ভূমৌ পরিপূর্ণকৃপামযি ।
মম মূর্ধনি তে হস্তমবিলম্বিতমর্পয ॥ 50 ॥
মম মূর্ধনি তে হস্তমবিলম্বিতমর্পয ॥ 50 ॥
- ক্রীডন্তী (krīḍantī)sporting
- বহুধা (bahudhā)in many ways
- ভূমৌ (bhūmau)upon the earth
- পরিপূর্ণকৃপামযি (paripūrṇakṛpāmayi)O you made wholly of grace
- মম মূর্ধনি (mama mūrdhani)upon my head
- তে হস্তম্ (te hastam)your hand
- অবিলম্বিতম্ (avilambitam)without delay
- অর্পয (arpaya)lay
ফলদ্ভাগ্যোদযে লক্ষ্মি সমস্তপুরবাসিনী ।
প্রসীদ মে মহালক্ষ্মি পরিপূর্ণমনোরথে ॥ 51 ॥
প্রসীদ মে মহালক্ষ্মি পরিপূর্ণমনোরথে ॥ 51 ॥
- ফলদ্ভাগ্যোদযে (phaladbhāgyodaye)O you in whom the dawn of fortune bears its fruit
- লক্ষ্মি (lakṣmi)O Lakṣmī
- সমস্তপুরবাসিনী (samastapuravāsinī)dweller in every city
- প্রসীদ (prasīda)be gracious
- মে (me)to me
- মহালক্ষ্মি (mahālakṣmi)O Mahālakṣmī
- পরিপূর্ণমনোরথে (paripūrṇamanorathe)O you in whom every wish is made complete
অযোধ্যাদিষু সর্বেষু নগরেষু সমাস্থিতে ।
বৈভবৈর্বিবিধৈর্যুক্তৈঃ সমাগচ্ছ মুদান্বিতে ॥ 52 ॥
বৈভবৈর্বিবিধৈর্যুক্তৈঃ সমাগচ্ছ মুদান্বিতে ॥ 52 ॥
- অযোধ্যাদিষু (ayodhyādiṣu)in Ayodhyā and the rest
- সর্বেষু নগরেষু (sarveṣu nagareṣu)in all the cities
- সমাস্থিতে (samāsthite)O you who are established there
- বৈভবৈঃ (vaibhavaiḥ)with splendours
- বিবিধৈঃ (vividhaiḥ)of many kinds
- যুক্তৈঃ (yuktaiḥ)attended
- সমাগচ্ছ (samāgaccha)come to me
- মুদান্বিতে (mudānvite)O you who are filled with gladness
সমাগচ্ছ সমাগচ্ছ মমাগ্রে ভব সুস্থিরা ।
করুণারসনিষ্যন্দনেত্রদ্বয বিলাসিনী ॥ 53 ॥
করুণারসনিষ্যন্দনেত্রদ্বয বিলাসিনী ॥ 53 ॥
- সমাগচ্ছ সমাগচ্ছ (samāgaccha samāgaccha)come, come
- মম অগ্রে (mama agre)before me
- ভব (bhava)be
- সুস্থিরা (susthirā)firmly seated
- করুণারসনিষ্যন্দ (karuṇārasaniṣyanda)streaming with the nectar of compassion
- নেত্রদ্বয (netradvaya)with the pair of eyes
- বিলাসিনী (vilāsinī)O you who shine
[নিষ্পন্ন]
সন্নিধত্স্ব মহালক্ষ্মি ত্বত্পাণিং মম মস্তকে ।
করুণাসুধযা মাং ত্বমভিষিঞ্চ্য স্থিরং কুরু ॥ 54 ॥
সন্নিধত্স্ব মহালক্ষ্মি ত্বত্পাণিং মম মস্তকে ।
করুণাসুধযা মাং ত্বমভিষিঞ্চ্য স্থিরং কুরু ॥ 54 ॥
- [নিষ্পন্ন] (niṣpanna)“accomplished” – a bracketed variant reading carried in the printed text
- সন্নিধত্স্ব (sannidhatsva)draw near and be present
- মহালক্ষ্মি (mahālakṣmi)O Mahālakṣmī
- ত্বত্পাণিম্ (tvatpāṇim)your hand
- মম মস্তকে (mama mastake)upon my head
- করুণাসুধযা (karuṇāsudhayā)with the nectar of your compassion
- মাম্ (mām)me
- ত্বম্ (tvam)you
- অভিষিঞ্চ্য (abhiṣiñcya)having consecrated
- স্থিরং কুরু (sthiraṃ kuru)make steadfast
সর্বরাজগৃহে লক্ষ্মি সমাগচ্ছ বলান্বিতে । [মুদান্বিতে]
স্থিত্বাঽঽশু পুরতো মেঽদ্য প্রসাদেনাঽভযং কুরু ॥ 55 ॥
স্থিত্বাঽঽশু পুরতো মেঽদ্য প্রসাদেনাঽভযং কুরু ॥ 55 ॥
- সর্বরাজগৃহে (sarvarājagṛhe)in every royal house
- লক্ষ্মি (lakṣmi)O Lakṣmī
- সমাগচ্ছ (samāgaccha)come
- বলান্বিতে (balānvite)O you endowed with power
- [মুদান্বিতে] (mudānvite)O you filled with gladness – the variant reading given in the text
- স্থিত্বা (sthitvā)having taken your stand
- আশু (āśu)swiftly
- পুরতঃ মে (purataḥ me)before me
- অদ্য (adya)this very day
- প্রসাদেন (prasādena)by your grace
- অভযং কুরু (abhayaṃ kuru)grant fearlessness
সাদরং মস্তকে হস্তং মম ত্বং কৃপযার্পয ।
সর্বরাজগৃহে লক্ষ্মি ত্বত্কলা মযি তিষ্ঠতু ॥ 56 ॥
সর্বরাজগৃহে লক্ষ্মি ত্বত্কলা মযি তিষ্ঠতু ॥ 56 ॥
- সাদরম্ (sādaram)reverently
- মস্তকে (mastake)on my head
- হস্তম্ (hastam)your hand
- মম (mama)my
- ত্বম্ (tvam)you
- কৃপযা (kṛpayā)in mercy
- অর্পয (arpaya)lay
- সর্বরাজগৃহে (sarvarājagṛhe)O dweller in every royal house
- লক্ষ্মি (lakṣmi)O Lakṣmī
- ত্বত্কলা (tvatkalā)one ray of you
- মযি (mayi)in me
- তিষ্ঠতু (tiṣṭhatu)may it abide
আদ্যাদি শ্রীমহালক্ষ্মি বিষ্ণুবামাঙ্কসংস্থিতে ।
প্রত্যক্ষং কুরু মে রূপং রক্ষ মাং শরণাগতম্ ॥ 57 ॥
প্রত্যক্ষং কুরু মে রূপং রক্ষ মাং শরণাগতম্ ॥ 57 ॥
- আদ্যাদি (ādyādi)first among the first, the primordial one
- শ্রীমহালক্ষ্মি (śrīmahālakṣmi)O Śrī Mahālakṣmī
- বিষ্ণুবামাঙ্কসংস্থিতে (viṣṇuvāmāṅkasaṃsthite)O you seated upon Viṣṇu's left side
- প্রত্যক্ষম্ (pratyakṣam)present to my sight
- কুরু (kuru)make
- মে (me)for me
- রূপম্ (rūpam)your form
- রক্ষ (rakṣa)protect
- মাম্ (mām)me
- শরণাগতম্ (śaraṇāgatam)who have come to you for refuge
প্রসীদ মে মহালক্ষ্মি সুপ্রসীদ মহাশিবে ।
অচলা ভব সম্প্রীত্যা সুস্থিরা ভব মদ্গৃহে ॥ 58 ॥
অচলা ভব সম্প্রীত্যা সুস্থিরা ভব মদ্গৃহে ॥ 58 ॥
- প্রসীদ (prasīda)be gracious
- মে (me)to me
- মহালক্ষ্মি (mahālakṣmi)O Mahālakṣmī
- সুপ্রসীদ (suprasīda)be wholly gracious
- মহাশিবে (mahāśive)O greatly auspicious one
- অচলা (acalā)unmoving
- ভব (bhava)be
- সম্প্রীত্যা (samprītyā)in loving pleasure
- সুস্থিরা (susthirā)firmly settled
- ভব (bhava)be
- মদ্গৃহে (madgṛhe)in my house
যাবত্তিষ্ঠন্তি বেদাশ্চ যাবচ্চন্দ্রদিবাকরৌ ।
যাবদ্বিষ্ণুশ্চ যাবত্ত্বং তাবত্কুরু কৃপাং মযি ॥ 59 ॥
যাবদ্বিষ্ণুশ্চ যাবত্ত্বং তাবত্কুরু কৃপাং মযি ॥ 59 ॥
- যাবত্ (yāvat)as long as
- তিষ্ঠন্তি (tiṣṭhanti)endure
- বেদাঃ চ (vedāḥ ca)the Vedas
- যাবত্ (yāvat)as long as
- চন্দ্রদিবাকরৌ (candradivākarau)the moon and the sun
- যাবত্ বিষ্ণুঃ চ (yāvat viṣṇuḥ ca)as long as Viṣṇu is
- যাবত্ ত্বম্ (yāvat tvam)as long as you are
- তাবত্ (tāvat)for just so long
- কুরু (kuru)show
- কৃপাম্ (kṛpām)compassion
- মযি (mayi)upon me
চান্দ্রীকলা যথা শুক্লে বর্ধতে সা দিনে দিনে ।
তথা দযা তে ময্যেব বর্ধতামভিবর্ধতাম্ ॥ 60 ॥
তথা দযা তে ময্যেব বর্ধতামভিবর্ধতাম্ ॥ 60 ॥
- চান্দ্রী কলা (cāndrī kalā)the moon's digit
- যথা (yathā)as
- শুক্লে (śukle)in the bright fortnight
- বর্ধতে (vardhate)waxes
- সা (sā)it
- দিনে দিনে (dine dine)day after day
- তথা (tathā)even so
- দযা (dayā)compassion
- তে (te)yours
- মযি এব (mayi eva)toward me alone
- বর্ধতাম্ (vardhatām)may it grow
- অভিবর্ধতাম্ (abhivardhatām)may it grow past all measure
যথা বৈকুণ্ঠনগরে যথা বৈ ক্ষীরসাগরে ।
তথা মদ্ভবনে তিষ্ঠ স্থিরং শ্রীবিষ্ণুনা সহ ॥ 61 ॥
তথা মদ্ভবনে তিষ্ঠ স্থিরং শ্রীবিষ্ণুনা সহ ॥ 61 ॥
- যথা (yathā)as
- বৈকুণ্ঠনগরে (vaikuṇṭhanagare)in the city of Vaikuṇṭha
- যথা বৈ (yathā vai)and just as
- ক্ষীরসাগরে (kṣīrasāgare)in the ocean of milk
- তথা (tathā)so
- মদ্ভবনে (madbhavane)in my house
- তিষ্ঠ (tiṣṭha)abide
- স্থিরম্ (sthiram)unshakably
- শ্রীবিষ্ণুনা সহ (śrīviṣṇunā saha)together with Śrī Viṣṇu
যোগিনাং হৃদযে নিত্যং যথা তিষ্ঠসি বিষ্ণুনা ।
তথা মদ্ভবনে তিষ্ঠ স্থিরং শ্রীবিষ্ণুনা সহ ॥ 62 ॥
তথা মদ্ভবনে তিষ্ঠ স্থিরং শ্রীবিষ্ণুনা সহ ॥ 62 ॥
- যোগিনাম্ (yoginām)of the yogins
- হৃদযে (hṛdaye)in the heart
- নিত্যম্ (nityam)eternally
- যথা (yathā)as
- তিষ্ঠসি (tiṣṭhasi)you abide
- বিষ্ণুনা (viṣṇunā)with Viṣṇu
- তথা (tathā)so
- মদ্ভবনে (madbhavane)in my house
- তিষ্ঠ (tiṣṭha)abide
- স্থিরম্ (sthiram)unshakably
- শ্রীবিষ্ণুনা সহ (śrīviṣṇunā saha)together with Śrī Viṣṇu
নারাযণস্য হৃদযে ভবতী যথাস্তে
নারাযণোঽপি তব হৃত্কমলে যথাস্তে ।
নারাযণস্ত্বমপি নিত্যমুভৌ তথৈব
তৌ তিষ্ঠতাং হৃদি মমাপি দযান্বিতৌ শ্রীঃ ॥ 63 ॥
নারাযণোঽপি তব হৃত্কমলে যথাস্তে ।
নারাযণস্ত্বমপি নিত্যমুভৌ তথৈব
তৌ তিষ্ঠতাং হৃদি মমাপি দযান্বিতৌ শ্রীঃ ॥ 63 ॥
- নারাযণস্য হৃদযে (nārāyaṇasya hṛdaye)in the heart of Nārāyaṇa
- ভবতী (bhavatī)you, O Lady
- যথা আস্তে (yathā āste)as you dwell
- নারাযণঃ অপি (nārāyaṇaḥ api)Nārāyaṇa likewise
- তব হৃত্কমলে (tava hṛtkamale)in the lotus of your heart
- যথা আস্তে (yathā āste)as he dwells
- নারাযণঃ (nārāyaṇaḥ)Nārāyaṇa
- ত্বম্ অপি (tvam api)and you too
- নিত্যম্ (nityam)eternally
- উভৌ (ubhau)both of you
- তথা এব (tathā eva)in that very way
- তৌ (tau)those two
- তিষ্ঠতাম্ (tiṣṭhatām)may they abide
- হৃদি মম অপি (hṛdi mama api)in my heart also
- দযান্বিতৌ (dayānvitau)filled with compassion
- শ্রীঃ (śrīḥ)O Śrī
বিজ্ঞানবৃদ্ধিং হৃদযে কুরু শ্রীঃ
সৌভাগ্যবৃদ্ধিং কুরু মে গৃহে শ্রীঃ ।
দযাসুবৃদ্ধিং কুরুতাং মযি শ্রীঃ
সুবর্ণবৃদ্ধিং কুরু মে গৃহে শ্রীঃ ॥ 64 ॥
সৌভাগ্যবৃদ্ধিং কুরু মে গৃহে শ্রীঃ ।
দযাসুবৃদ্ধিং কুরুতাং মযি শ্রীঃ
সুবর্ণবৃদ্ধিং কুরু মে গৃহে শ্রীঃ ॥ 64 ॥
- বিজ্ঞানবৃদ্ধিম্ (vijñānavṛddhim)growth of discerning knowledge
- হৃদযে (hṛdaye)in my heart
- কুরু (kuru)make
- শ্রীঃ (śrīḥ)O Śrī
- সৌভাগ্যবৃদ্ধিম্ (saubhāgyavṛddhim)growth of good fortune
- মে গৃহে (me gṛhe)in my house
- দযাসুবৃদ্ধিম্ (dayāsuvṛddhim)a rich growth of compassion
- কুরুতাম্ (kurutām)may she make
- মযি (mayi)in me
- সুবর্ণবৃদ্ধিম্ (suvarṇavṛddhim)growth of gold
ন মাং ত্যজেথাঃ শ্রিতকল্পবল্লি
সদ্ভক্তচিন্তামণিকামধেনো ।
বিশ্বস্য মাতর্ভব সুপ্রসন্না
গৃহে কলত্রেষু চ পুত্রবর্গে ॥ 65 ॥
সদ্ভক্তচিন্তামণিকামধেনো ।
বিশ্বস্য মাতর্ভব সুপ্রসন্না
গৃহে কলত্রেষু চ পুত্রবর্গে ॥ 65 ॥
- ন (na)do not
- মাম্ (mām)me
- ত্যজেথাঃ (tyajethāḥ)abandon
- শ্রিতকল্পবল্লি (śritakalpavalli)O wish-granting creeper of those who have taken shelter
- সদ্ভক্তচিন্তামণি (sadbhaktacintāmaṇi)O wish-stone of true devotees
- কামধেনো (kāmadheno)O wish-fulfilling cow
- বিশ্বস্য মাতঃ (viśvasya mātaḥ)O Mother of the universe
- ভব (bhava)be
- সুপ্রসন্না (suprasannā)wholly gracious
- গৃহে (gṛhe)in my home
- কলত্রেষু (kalatreṣu)among my household
- চ পুত্রবর্গে (ca putravarge)and among my children
আদ্যাদিমাযে ত্বমজাণ্ডবীজং
ত্বমেব সাকারনিরাকৃতিস্ত্বম্ ।
ত্বযা ধৃতাশ্চাব্জভবাণ্ডসঙ্ঘা-
-শ্চিত্রং চরিত্রং তব দেবি বিষ্ণোঃ ॥ 66 ॥
ত্বমেব সাকারনিরাকৃতিস্ত্বম্ ।
ত্বযা ধৃতাশ্চাব্জভবাণ্ডসঙ্ঘা-
-শ্চিত্রং চরিত্রং তব দেবি বিষ্ণোঃ ॥ 66 ॥
- আদ্যাদিমাযে (ādyādimāye)O Māyā, first among the first
- ত্বম্ (tvam)you are
- অজাণ্ডবীজম্ (ajāṇḍabījam)the seed of the unborn cosmic egg
- ত্বম্ এব (tvam eva)you alone
- সাকারনিরাকৃতিঃ (sākāranirākṛtiḥ)both the formed and the formless
- ত্বম্ (tvam)you
- ত্বযা (tvayā)by you
- ধৃতাঃ (dhṛtāḥ)are upheld
- অব্জভবাণ্ডসঙ্ঘাঃ (abjabhavāṇḍasaṅghāḥ)the hosts of egg-worlds of the lotus-born Brahmā
- চিত্রম্ (citram)wondrous
- চরিত্রম্ (caritram)the story
- তব (tava)of you
- দেবি (devi)O Goddess
- বিষ্ণোঃ (viṣṇoḥ)and of Viṣṇu
ব্রহ্মরুদ্রাদযো দেবা বেদাশ্চাপি ন শক্নুযুঃ ।
মহিমানং তব স্তোতুং মন্দোঽহং শক্নুযাং কথম্ ॥ 67 ॥
মহিমানং তব স্তোতুং মন্দোঽহং শক্নুযাং কথম্ ॥ 67 ॥
- ব্রহ্মরুদ্রাদযঃ (brahmarudrādayaḥ)Brahmā, Rudra and the rest
- দেবাঃ (devāḥ)the gods
- বেদাঃ চ অপি (vedāḥ ca api)and even the Vedas
- ন শক্নুযুঃ (na śaknuyuḥ)are not able
- মহিমানম্ (mahimānam)the greatness
- তব (tava)your
- স্তোতুম্ (stotum)to praise
- মন্দঃ অহম্ (mandaḥ aham)dull-witted as I am
- শক্নুযাম্ কথম্ (śaknuyām katham)how should I be able
অম্ব ত্বদ্বত্সবাক্যানি সূক্তাসূক্তানি যানি চ ।
তানি স্বীকুরু সর্বজ্ঞে দযালুত্বেন সাদরম্ ॥ 68 ॥
তানি স্বীকুরু সর্বজ্ঞে দযালুত্বেন সাদরম্ ॥ 68 ॥
- অম্ব (amba)O Mother
- ত্বদ্বত্সবাক্যানি (tvadvatsavākyāni)the words of your own child
- সূক্তাসূক্তানি (sūktāsūktāni)well spoken and ill spoken
- যানি চ (yāni ca)whatever they may be
- তানি (tāni)those
- স্বীকুরু (svīkuru)take as your own
- সর্বজ্ঞে (sarvajñe)O all-knowing one
- দযালুত্বেন (dayālutvena)out of your compassionate nature
- সাদরম্ (sādaram)graciously
ভবতীং শরণং গত্বা কৃতার্থাঃ স্যুঃ পুরাতনাঃ ।
ইতি সঞ্চিন্ত্য মনসা ত্বামহং শরণং ব্রজে ॥ 69 ॥
ইতি সঞ্চিন্ত্য মনসা ত্বামহং শরণং ব্রজে ॥ 69 ॥
- ভবতীম্ (bhavatīm)you, O Lady
- শরণম্ গত্বা (śaraṇam gatvā)having gone for refuge
- কৃতার্থাঃ (kṛtārthāḥ)fulfilled in their purpose
- স্যুঃ (syuḥ)became
- পুরাতনাঃ (purātanāḥ)the ancients
- ইতি (iti)thus
- সঞ্চিন্ত্য (sañcintya)having considered
- মনসা (manasā)in my mind
- ত্বাম্ (tvām)to you
- অহম্ (aham)I
- শরণম্ ব্রজে (śaraṇam vraje)go for refuge
অনন্তা নিত্যসুখিনস্ত্বদ্ভক্তাস্ত্বত্পরাযণাঃ ।
ইতি বেদপ্রমাণাদ্ধি দেবি ত্বাং শরণং ব্রজে ॥ 70 ॥
ইতি বেদপ্রমাণাদ্ধি দেবি ত্বাং শরণং ব্রজে ॥ 70 ॥
- অনন্তাঃ (anantāḥ)without end
- নিত্যসুখিনঃ (nityasukhinaḥ)ever happy
- ত্বদ্ভক্তাঃ (tvadbhaktāḥ)your devotees
- ত্বত্পরাযণাঃ (tvatparāyaṇāḥ)who have made you their whole resort
- ইতি (iti)so it stands
- বেদপ্রমাণাত্ হি (vedapramāṇāt hi)on the authority of the Veda itself
- দেবি (devi)O Goddess
- ত্বাম্ শরণম্ ব্রজে (tvām śaraṇam vraje)I go to you for refuge
তব প্রতিজ্ঞা মদ্ভক্তা ন নশ্যন্তীত্যপি ক্বচিত্ ।
ইতি সঞ্চিন্ত্য সঞ্চিন্ত্য প্রাণান্ সন্ধারযাম্যহম্ ॥ 71 ॥
ইতি সঞ্চিন্ত্য সঞ্চিন্ত্য প্রাণান্ সন্ধারযাম্যহম্ ॥ 71 ॥
- তব প্রতিজ্ঞা (tava pratijñā)your own solemn word
- মদ্ভক্তাঃ (madbhaktāḥ)“my devotees”
- ন নশ্যন্তি (na naśyanti)do not perish
- ইতি অপি ক্বচিত্ (iti api kvacit)nor ever, anywhere
- ইতি (iti)thus
- সঞ্চিন্ত্য সঞ্চিন্ত্য (sañcintya sañcintya)pondering it again and again
- প্রাণান্ (prāṇān)my life-breaths
- সন্ধারযামি অহম্ (sandhārayāmi aham)I hold together
ত্বদধীনস্ত্বহং মাতস্ত্বত্কৃপা মযি বিদ্যতে ।
যাবত্সম্পূর্ণকামঃ স্যাত্তাবদ্দেহি দযানিধে ॥ 72 ॥
যাবত্সম্পূর্ণকামঃ স্যাত্তাবদ্দেহি দযানিধে ॥ 72 ॥
- ত্বদধীনঃ তু অহম্ (tvadadhīnaḥ tu aham)I am wholly dependent on you
- মাতঃ (mātaḥ)O Mother
- ত্বত্কৃপা (tvatkṛpā)your grace
- মযি (mayi)in me
- বিদ্যতে (vidyate)is present
- যাবত্ (yāvat)until
- সম্পূর্ণকামঃ (sampūrṇakāmaḥ)one whose desires are wholly fulfilled
- স্যাত্ (syāt)I may become
- তাবত্ (tāvat)until then
- দেহি (dehi)give
- দযানিধে (dayānidhe)O treasury of compassion
ক্ষণমাত্রং ন শক্নোমি জীবিতুং ত্বত্কৃপাং বিনা ।
ন জীবন্তীহ জলজা জলং ত্যক্ত্বা জলগ্রহাঃ ॥ 73 ॥
ন জীবন্তীহ জলজা জলং ত্যক্ত্বা জলগ্রহাঃ ॥ 73 ॥
- ক্ষণমাত্রম্ (kṣaṇamātram)for even a moment
- ন শক্নোমি (na śaknomi)I am unable
- জীবিতুম্ (jīvitum)to live
- ত্বত্কৃপাম্ বিনা (tvatkṛpām vinā)without your grace
- ন জীবন্তি (na jīvanti)they do not live
- ইহ (iha)here in this world
- জলজাঃ (jalajāḥ)creatures born of water
- জলম্ ত্যক্ত্বা (jalam tyaktvā)once the water is left behind
- জলগ্রহাঃ (jalagrahāḥ)those that hold fast to water
যথা হি পুত্রবাত্সল্যাজ্জননী প্রস্নুতস্তনী ।
বত্সং ত্বরিতমাগত্য সম্প্রীণযতি বত্সলা ॥ 74 ॥
বত্সং ত্বরিতমাগত্য সম্প্রীণযতি বত্সলা ॥ 74 ॥
- যথা হি (yathā hi)just as
- পুত্রবাত্সল্যাত্ (putravātsalyāt)out of tenderness for her young
- জননী (jananī)the mother
- প্রস্নুতস্তনী (prasnutastanī)her udder flowing with milk
- বত্সম্ (vatsam)to her calf
- ত্বরিতম্ আগত্য (tvaritam āgatya)coming in haste
- সম্প্রীণযতি (samprīṇayati)satisfies it utterly
- বত্সলা (vatsalā)tender toward her young
যদি স্যাং তব পুত্রোঽহং মাতা ত্বং যদি মামকী ।
দযাপযোধরস্তন্যসুধাভিরভিষিঞ্চ মাম্ ॥ 75 ॥
দযাপযোধরস্তন্যসুধাভিরভিষিঞ্চ মাম্ ॥ 75 ॥
- যদি (yadi)if
- স্যাম্ (syām)I am
- তব পুত্রঃ অহম্ (tava putraḥ aham)your son
- মাতা ত্বম্ (mātā tvam)you the mother
- যদি (yadi)if
- মামকী (māmakī)and mine
- দযাপযোধরস্তন্যসুধাভিঃ (dayāpayodharastanyasudhābhiḥ)with the nectar-milk of the breasts of your compassion
- অভিষিঞ্চ (abhiṣiñca)consecrate
- মাম্ (mām)me
মৃগ্যো ন গুণলেশোঽপি মযি দোষৈকমন্দিরে ।
পাংসূনাং বৃষ্টিবিন্দূনাং দোষাণাং চ ন মে মতিঃ ॥ 76 ॥
পাংসূনাং বৃষ্টিবিন্দূনাং দোষাণাং চ ন মে মতিঃ ॥ 76 ॥
- মৃগ্যঃ (mṛgyaḥ)to be found by searching
- ন (na)is not
- গুণলেশঃ অপি (guṇaleśaḥ api)even a shred of merit
- মযি (mayi)in me
- দোষৈকমন্দিরে (doṣaikamandire)who am one single house of faults
- পাংসূনাম্ (pāṃsūnām)of the grains of dust
- বৃষ্টিবিন্দূনাম্ (vṛṣṭibindūnām)of the drops of rain
- দোষাণাম্ চ (doṣāṇām ca)and of my faults
- ন মে মতিঃ (na me matiḥ)I have no reckoning
পাপিনামহমেবাগ্র্যো দযালূনাং ত্বমগ্রণীঃ ।
দযনীযো মদন্যোঽস্তি তব কোঽত্র জগত্ত্রযে ॥ 77 ॥
দযনীযো মদন্যোঽস্তি তব কোঽত্র জগত্ত্রযে ॥ 77 ॥
- পাপিনাম্ (pāpinām)among sinners
- অহম্ এব (aham eva)I alone
- অগ্র্যঃ (agryaḥ)stand first
- দযালূনাম্ (dayālūnām)among the compassionate
- ত্বম্ (tvam)you
- অগ্রণীঃ (agraṇīḥ)stand foremost
- দযনীযঃ (dayanīyaḥ)more deserving of compassion
- মদন্যঃ (madanyaḥ)than me
- অস্তি (asti)is there
- তব (tava)for you
- কঃ (kaḥ)who
- অত্র জগত্ত্রযে (atra jagattraye)here in the three worlds
বিধিনাহং ন সৃষ্টশ্চেন্ন স্যাত্তব দযালুতা ।
আমযো বা ন সৃষ্টশ্চেদৌষধস্য বৃথোদযঃ ॥ 78 ॥
আমযো বা ন সৃষ্টশ্চেদৌষধস্য বৃথোদযঃ ॥ 78 ॥
- বিধিনা (vidhinā)by Brahmā the ordainer
- অহম্ (aham)I
- ন সৃষ্টঃ চেত্ (na sṛṣṭaḥ cet)had not been created
- ন স্যাত্ (na syāt)there would be no
- তব দযালুতা (tava dayālutā)compassionateness of yours
- আমযঃ বা (āmayaḥ vā)or if disease
- ন সৃষ্টঃ চেত্ (na sṛṣṭaḥ cet)had not been created
- ঔষধস্য (auṣadhasya)of medicine
- বৃথা উদযঃ (vṛthā udayaḥ)the coming into being would be pointless
কৃপা মদগ্রজা কিং তে অহং কিং বা তদগ্রজঃ ।
বিচার্য দেহি মে বিত্তং তব দেবি দযানিধে ॥ 79 ॥
বিচার্য দেহি মে বিত্তং তব দেবি দযানিধে ॥ 79 ॥
- কৃপা (kṛpā)compassion
- মদগ্রজা (madagrajā)born before me
- কিম্ তে (kim te)is yours
- অহম্ (aham)or I
- কিম্ বা (kim vā)or else
- তদগ্রজঃ (tadagrajaḥ)born before it
- বিচার্য (vicārya)having weighed this out
- দেহি (dehi)give
- মে (me)to me
- বিত্তম্ (vittam)wealth
- তব (tava)yours
- দেবি (devi)O Goddess
- দযানিধে (dayānidhe)O treasury of compassion
মাতা পিতা ত্বং গুরুসদ্গতিঃ শ্রী-
-স্ত্বমেব সঞ্জীবনহেতুভূতা ।
অন্যং ন মন্যে জগদেকনাথে
ত্বমেব সর্বং মম দেবি সত্যে ॥ 80 ॥
-স্ত্বমেব সঞ্জীবনহেতুভূতা ।
অন্যং ন মন্যে জগদেকনাথে
ত্বমেব সর্বং মম দেবি সত্যে ॥ 80 ॥
- মাতা (mātā)mother
- পিতা (pitā)father
- ত্বম্ (tvam)you are
- গুরুসদ্গতিঃ (gurusadgatiḥ)teacher and the true goal
- শ্রীঃ (śrīḥ)O Śrī
- ত্বম্ এব (tvam eva)you alone
- সঞ্জীবনহেতুভূতা (sañjīvanahetubhūtā)the very cause by which life is restored
- অন্যম্ (anyam)any other
- ন মন্যে (na manye)I do not acknowledge
- জগদেকনাথে (jagadekanāthe)O sole Lord of the world
- ত্বম্ এব (tvam eva)you alone
- সর্বম্ (sarvam)are everything
- মম (mama)to me
- দেবি (devi)O Goddess
- সত্যে (satye)O you who are the real
আদ্যাদিলক্ষ্মীর্ভব সুপ্রসন্না
বিশুদ্ধবিজ্ঞানসুখৈকদোগ্ধ্রী ।
অজ্ঞানহন্ত্রী ত্রিগুণাতিরিক্তা
প্রজ্ঞাননেত্রী ভব সুপ্রসন্না ॥ 81 ॥
বিশুদ্ধবিজ্ঞানসুখৈকদোগ্ধ্রী ।
অজ্ঞানহন্ত্রী ত্রিগুণাতিরিক্তা
প্রজ্ঞাননেত্রী ভব সুপ্রসন্না ॥ 81 ॥
- আদ্যাদিলক্ষ্মীঃ (ādyādilakṣmīḥ)O Lakṣmī, first among the first
- ভব (bhava)be
- সুপ্রসন্না (suprasannā)wholly gracious
- বিশুদ্ধবিজ্ঞানসুখৈকদোগ্ধ্রী (viśuddhavijñānasukhaikadogdhrī)sole milch-cow of the bliss of pure discerning knowledge
- অজ্ঞানহন্ত্রী (ajñānahantrī)slayer of ignorance
- ত্রিগুণাতিরিক্তা (triguṇātiriktā)standing beyond the three guṇas
- প্রজ্ঞাননেত্রী (prajñānanetrī)leader into true knowing
- ভব সুপ্রসন্না (bhava suprasannā)be wholly gracious
অশেষবাগ্জাড্যমলাপহন্ত্রী
নবং নবং স্পষ্টসুবাক্প্রদাযিনী ।
মমেহ জিহ্বাগ্র সুরঙ্গনর্তকী [নর্তিনী]
ভব প্রসন্না বদনে চ মে শ্রীঃ ॥ 82 ॥
নবং নবং স্পষ্টসুবাক্প্রদাযিনী ।
মমেহ জিহ্বাগ্র সুরঙ্গনর্তকী [নর্তিনী]
ভব প্রসন্না বদনে চ মে শ্রীঃ ॥ 82 ॥
- অশেষবাগ্জাড্যমলাপহন্ত্রী (aśeṣavāgjāḍyamalāpahantrī)remover of every stain of dullness in speech
- নবং নবম্ (navaṃ navam)ever newly
- স্পষ্টসুবাক্প্রদাযিনী (spaṣṭasuvākpradāyinī)giver of clear and excellent utterance
- মম ইহ (mama iha)here in me
- জিহ্বাগ্র (jihvāgra)upon the tip of the tongue
- সুরঙ্গনর্তকী (suraṅganartakī)dancing there as a celestial nymph dances
- [নর্তিনী] (nartinī)“dancer” – the variant reading given in the text
- ভব প্রসন্না (bhava prasannā)be gracious
- বদনে চ মে (vadane ca me)and in my mouth
- শ্রীঃ (śrīḥ)O Śrī
সমস্তসম্পত্সুবিরাজমানা
সমস্ততেজশ্চযভাসমানা ।
বিষ্ণুপ্রিযে ত্বং ভব দীপ্যমানা
বাগ্দেবতা মে নযনে প্রসন্না ॥ 83 ॥
সমস্ততেজশ্চযভাসমানা ।
বিষ্ণুপ্রিযে ত্বং ভব দীপ্যমানা
বাগ্দেবতা মে নযনে প্রসন্না ॥ 83 ॥
- সমস্তসম্পত্সুবিরাজমানা (samastasampatsuvirājamānā)shining in the fullness of all wealth
- সমস্ততেজশ্চযভাসমানা (samastatejaścayabhāsamānā)blazing with the whole mass of radiance
- বিষ্ণুপ্রিযে (viṣṇupriye)O beloved of Viṣṇu
- ত্বম্ (tvam)you
- ভব (bhava)be
- দীপ্যমানা (dīpyamānā)shining forth
- বাগ্দেবতা (vāgdevatā)O deity of speech
- মে নযনে (me nayane)in my eye
- প্রসন্না (prasannā)gracious
সর্বপ্রদর্শে সকলার্থদে ত্বং
প্রভাসুলাবণ্যদযাপ্রদোগ্ধ্রী ।
সুবর্ণদে ত্বং সুমুখী ভব শ্রী-
-র্হিরণ্মযী মে নযনে প্রসন্না ॥ 84 ॥
প্রভাসুলাবণ্যদযাপ্রদোগ্ধ্রী ।
সুবর্ণদে ত্বং সুমুখী ভব শ্রী-
-র্হিরণ্মযী মে নযনে প্রসন্না ॥ 84 ॥
- সর্বপ্রদর্শে (sarvapradarśe)O you who reveal all things
- সকলার্থদে (sakalārthade)O giver of every object sought
- ত্বম্ (tvam)you
- প্রভাসুলাবণ্যদযাপ্রদোগ্ধ্রী (prabhāsulāvaṇyadayāpradogdhrī)you who pour out radiance, loveliness and compassion
- সুবর্ণদে (suvarṇade)O bestower of gold
- ত্বম্ (tvam)you
- সুমুখী (sumukhī)fair of face
- ভব (bhava)be
- শ্রীঃ (śrīḥ)O Śrī
- হিরণ্মযী (hiraṇmayī)O golden one
- মে নযনে (me nayane)in my eye
- প্রসন্না (prasannā)gracious
সর্বার্থদা সর্বজগত্প্রসূতিঃ
সর্বেশ্বরী সর্বভযাপহন্ত্রী ।
সর্বোন্নতা ত্বং সুমুখী ভব শ্রী-
-র্হিরণ্মযী মে নযনে প্রসন্না ॥ 85 ॥
সর্বেশ্বরী সর্বভযাপহন্ত্রী ।
সর্বোন্নতা ত্বং সুমুখী ভব শ্রী-
-র্হিরণ্মযী মে নযনে প্রসন্না ॥ 85 ॥
- সর্বার্থদা (sarvārthadā)giver of every object sought
- সর্বজগত্প্রসূতিঃ (sarvajagatprasūtiḥ)womb from which all the worlds are born
- সর্বেশ্বরী (sarveśvarī)sovereign of all
- সর্বভযাপহন্ত্রী (sarvabhayāpahantrī)remover of every fear
- সর্বোন্নতা (sarvonnatā)exalted above all
- ত্বম্ (tvam)you
- সুমুখী ভব (sumukhī bhava)be fair of face
- শ্রীঃ (śrīḥ)O Śrī
- হিরণ্মযী (hiraṇmayī)O golden one
- মে নযনে প্রসন্না (me nayane prasannā)gracious in my eye
সমস্তবিঘ্নৌঘবিনাশকারিণী
সমস্তভক্তোদ্ধরণে বিচক্ষণা ।
অনন্তসৌভাগ্যসুখপ্রদাযিনী
হিরণ্মযী মে নযনে প্রসন্না ॥ 86 ॥
সমস্তভক্তোদ্ধরণে বিচক্ষণা ।
অনন্তসৌভাগ্যসুখপ্রদাযিনী
হিরণ্মযী মে নযনে প্রসন্না ॥ 86 ॥
- সমস্তবিঘ্নৌঘবিনাশকারিণী (samastavighnaughavināśakāriṇī)destroyer of the whole flood of obstacles
- সমস্তভক্তোদ্ধরণে (samastabhaktoddharaṇe)in the lifting up of every devotee
- বিচক্ষণা (vicakṣaṇā)consummately skilled
- অনন্তসৌভাগ্যসুখপ্রদাযিনী (anantasaubhāgyasukhapradāyinī)giver of endless good fortune and joy
- হিরণ্মযী (hiraṇmayī)O golden one
- মে নযনে প্রসন্না (me nayane prasannā)gracious in my eye
দেবি প্রসীদ দযনীযতমায মহ্যং
দেবাধিনাথভবদেবগণাভিবন্দ্যে ।
মাতস্তথৈব ভব সন্নিহিতা দৃশোর্মে
পত্যা সমং মম মুখে ভব সুপ্রসন্না ॥ 87 ॥
দেবাধিনাথভবদেবগণাভিবন্দ্যে ।
মাতস্তথৈব ভব সন্নিহিতা দৃশোর্মে
পত্যা সমং মম মুখে ভব সুপ্রসন্না ॥ 87 ॥
- দেবি (devi)O Goddess
- প্রসীদ (prasīda)be gracious
- দযনীযতমায মহ্যম্ (dayanīyatamāya mahyam)to me, who most deserve pity
- দেবাধিনাথভবদেবগণাভিবন্দ্যে (devādhināthabhavadevagaṇābhivandye)O you saluted by Bhava and by the hosts of gods with their overlord
- মাতঃ (mātaḥ)O Mother
- তথা এব (tathā eva)even so
- ভব (bhava)be
- সন্নিহিতা (sannihitā)close at hand
- দৃশোঃ মে (dṛśoḥ me)before my two eyes
- পত্যা সমম্ (patyā samam)together with your lord
- মম মুখে (mama mukhe)in my mouth
- ভব সুপ্রসন্না (bhava suprasannā)be wholly gracious
মা বত্স ভৈরভযদানকরোঽর্পিতস্তে
মৌলৌ মমেতি মযি দীনদযানুকম্পে ।
মাতঃ সমর্পয মুদা করুণাকটাক্ষং
মাঙ্গল্যবীজমিহ নঃ সৃজ জন্ম মাতঃ ॥ 88 ॥
মৌলৌ মমেতি মযি দীনদযানুকম্পে ।
মাতঃ সমর্পয মুদা করুণাকটাক্ষং
মাঙ্গল্যবীজমিহ নঃ সৃজ জন্ম মাতঃ ॥ 88 ॥
- মা (mā)do not
- বত্স (vatsa)O child
- ভৈঃ (bhaiḥ)be afraid
- অভযদানকরঃ (abhayadānakaraḥ)the hand that grants fearlessness
- অর্পিতঃ (arpitaḥ)has been laid
- তে মৌলৌ (te maulau)upon your crown
- মম ইতি (mama iti)“by me” – so saying
- মযি (mayi)toward me
- দীনদযানুকম্পে (dīnadayānukampe)O you whose pity goes out to the wretched
- মাতঃ (mātaḥ)O Mother
- সমর্পয (samarpaya)bestow
- মুদা (mudā)gladly
- করুণাকটাক্ষম্ (karuṇākaṭākṣam)your compassionate sidelong glance
- মাঙ্গল্যবীজম্ (māṅgalyabījam)the seed of all auspiciousness
- ইহ নঃ (iha naḥ)here for us
- সৃজ (sṛja)bring forth
- জন্ম (janma)this birth
- মাতঃ (mātaḥ)O Mother
কটাক্ষ ইহ কামধুক্তব মনস্তু চিন্তামণিঃ
করঃ সুরতরুঃ সদা নবনিধিস্ত্বমেবেন্দিরে ।
ভবে তব দযারসো মম রসাযনং চান্বহং
মুখং তব কলানিধির্বিবিধবাঞ্ছিতার্থপ্রদম্ ॥ 89 ॥
করঃ সুরতরুঃ সদা নবনিধিস্ত্বমেবেন্দিরে ।
ভবে তব দযারসো মম রসাযনং চান্বহং
মুখং তব কলানিধির্বিবিধবাঞ্ছিতার্থপ্রদম্ ॥ 89 ॥
- কটাক্ষঃ (kaṭākṣaḥ)your sidelong glance
- ইহ (iha)here
- কামধুক্ (kāmadhuk)is the wish-milking cow
- তব (tava)your
- মনঃ তু (manaḥ tu)and your mind
- চিন্তামণিঃ (cintāmaṇiḥ)the wish-granting gem
- করঃ (karaḥ)your hand
- সুরতরুঃ (surataruḥ)the tree of heaven
- সদা (sadā)ever
- নবনিধিঃ (navanidhiḥ)the nine treasures
- ত্বম্ এব (tvam eva)you yourself
- ইন্দিরে (indire)O Indirā
- ভবে (bhave)in this round of becoming
- তব দযারসঃ (tava dayārasaḥ)the nectar of your compassion
- মম রসাযনম্ (mama rasāyanam)my elixir
- চ অন্বহম্ (ca anvaham)and that day after day
- মুখম্ তব (mukham tava)your face
- কলানিধিঃ (kalānidhiḥ)the moon, treasury of the arts
- বিবিধবাঞ্ছিতার্থপ্রদম্ (vividhavāñchitārthapradam)bestowing every kind of desired thing
যথা রসস্পর্শনতোঽযসোঽপি
সুবর্ণতা স্যাত্কমলে তথা তে ।
কটাক্ষসংস্পর্শনতো জনানা-
-মমঙ্গলানামপি মঙ্গলত্বম্ ॥ 90 ॥
সুবর্ণতা স্যাত্কমলে তথা তে ।
কটাক্ষসংস্পর্শনতো জনানা-
-মমঙ্গলানামপি মঙ্গলত্বম্ ॥ 90 ॥
- যথা (yathā)just as
- রসস্পর্শনতঃ (rasasparśanataḥ)by the touch of the alchemical elixir
- অযসঃ অপি (ayasaḥ api)even of iron
- সুবর্ণতা (suvarṇatā)the state of gold
- স্যাত্ (syāt)comes to be
- কমলে (kamale)O Kamalā
- তথা তে (tathā te)so too by your
- কটাক্ষসংস্পর্শনতঃ (kaṭākṣasaṃsparśanataḥ)by the touch of the sidelong glance
- জনানাম্ (janānām)of people
- অমঙ্গলানাম্ অপি (amaṅgalānām api)even of the inauspicious
- মঙ্গলত্বম্ (maṅgalatvam)auspiciousness comes to be
দেহীতি নাস্তীতি বচঃ প্রবেশা-
-দ্ভীতো রমে ত্বাং শরণং প্রপদ্যে ।
অতঃ সদাঽস্মিন্নভযপ্রদা ত্বং
সহৈব পত্যা মযি সন্নিধেহি ॥ 91 ॥
-দ্ভীতো রমে ত্বাং শরণং প্রপদ্যে ।
অতঃ সদাঽস্মিন্নভযপ্রদা ত্বং
সহৈব পত্যা মযি সন্নিধেহি ॥ 91 ॥
- দেহি ইতি (dehi iti)the word “give”
- ন অস্তি ইতি (na asti iti)and the word “there is none”
- বচঃ (vacaḥ)speech
- প্রবেশাত্ (praveśāt)from their entering my ears
- ভীতঃ (bhītaḥ)afraid
- রমে (rame)O Ramā
- ত্বাম্ (tvām)to you
- শরণম্ প্রপদ্যে (śaraṇam prapadye)I go for refuge
- অতঃ (ataḥ)therefore
- সদা (sadā)always
- অস্মিন্ (asmin)to this one here
- অভযপ্রদা (abhayapradā)granting fearlessness
- ত্বম্ (tvam)you
- সহ এব পত্যা (saha eva patyā)together with your lord
- মযি (mayi)in me
- সন্নিধেহি (sannidhehi)be present
কল্পদ্রুমেণ মণিনা সহিতা সুরম্যা
শ্রীস্তে কলা মযি রসেন রসাযনেন ।
আস্তাং যতো মম শিরঃকরদৃষ্টিপাদ-
-স্পৃষ্টাঃ সুবর্ণবপুষঃ স্থিরজঙ্গমাঃ স্যুঃ ॥ 92 ॥
শ্রীস্তে কলা মযি রসেন রসাযনেন ।
আস্তাং যতো মম শিরঃকরদৃষ্টিপাদ-
-স্পৃষ্টাঃ সুবর্ণবপুষঃ স্থিরজঙ্গমাঃ স্যুঃ ॥ 92 ॥
- কল্পদ্রুমেণ (kalpadrumeṇa)with the wish-granting tree
- মণিনা (maṇinā)with the wish-granting gem
- সহিতা (sahitā)accompanied
- সুরম্যা (suramyā)utterly lovely
- শ্রীঃ (śrīḥ)O Śrī
- তে কলা (te kalā)a single ray of you
- মযি (mayi)in me
- রসেন রসাযনেন (rasena rasāyanena)by its transmuting elixir
- আস্তাম্ (āstām)may it abide
- যতঃ (yataḥ)so that
- মম (mama)my
- শিরঃকরদৃষ্টিপাদস্পৃষ্টাঃ (śiraḥkaradṛṣṭipādaspṛṣṭāḥ)whatever is touched by head, hand, gaze or foot
- সুবর্ণবপুষঃ (suvarṇavapuṣaḥ)golden-bodied
- স্থিরজঙ্গমাঃ (sthirajaṅgamāḥ)things unmoving and moving
- স্যুঃ (syuḥ)may become
আদ্যাদিবিষ্ণোঃ স্থিরধর্মপত্নী
ত্বমেব পত্যা মযি সন্নিধেহি ।
আদ্যাদিলক্ষ্মি ত্বদনুগ্রহেণ
পদে পদে মে নিধিদর্শনং স্যাত্ ॥ 93 ॥
ত্বমেব পত্যা মযি সন্নিধেহি ।
আদ্যাদিলক্ষ্মি ত্বদনুগ্রহেণ
পদে পদে মে নিধিদর্শনং স্যাত্ ॥ 93 ॥
- আদ্যাদিবিষ্ণোঃ (ādyādiviṣṇoḥ)of Viṣṇu, first among the first
- স্থিরধর্মপত্নী (sthiradharmapatnī)his unchanging wedded consort
- ত্বম্ এব (tvam eva)you yourself
- পত্যা (patyā)with your lord
- মযি (mayi)in me
- সন্নিধেহি (sannidhehi)be present
- আদ্যাদিলক্ষ্মি (ādyādilakṣmi)O Lakṣmī, first among the first
- ত্বদনুগ্রহেণ (tvadanugraheṇa)by your favour
- পদে পদে (pade pade)at every step
- মে (me)for me
- নিধিদর্শনম্ (nidhidarśanam)the sight of treasure
- স্যাত্ (syāt)may there be
আদ্যাদিলক্ষ্মীহৃদযং পঠেদ্যঃ
স রাজ্যলক্ষ্মীমচলাং তনোতি ।
মহাদরিদ্রোঽপি ভবেদ্ধনাঢ্য-
-স্তদন্বযে শ্রীঃ স্থিরতাং প্রযাতি ॥ 94 ॥
স রাজ্যলক্ষ্মীমচলাং তনোতি ।
মহাদরিদ্রোঽপি ভবেদ্ধনাঢ্য-
-স্তদন্বযে শ্রীঃ স্থিরতাং প্রযাতি ॥ 94 ॥
- আদ্যাদিলক্ষ্মীহৃদযম্ (ādyādilakṣmīhṛdayam)this Heart of the primal Lakṣmī
- পঠেত্ যঃ (paṭhet yaḥ)whoever recites
- সঃ (saḥ)he
- রাজ্যলক্ষ্মীম্ (rājyalakṣmīm)the fortune of a kingdom
- অচলাম্ (acalām)unshakable
- তনোতি (tanoti)spreads out
- মহাদরিদ্রঃ অপি (mahādaridraḥ api)even one utterly destitute
- ভবেত্ (bhavet)becomes
- ধনাঢ্যঃ (dhanāḍhyaḥ)rich in wealth
- তদন্বযে (tadanvaye)in his line
- শ্রীঃ (śrīḥ)prosperity
- স্থিরতাম্ প্রযাতি (sthiratām prayāti)comes to stay
যস্য স্মরণমাত্রেণ তুষ্টা স্যাদ্বিষ্ণুবল্লভা ।
তস্যাভীষ্টং দদত্যাশু তং পালযতি পুত্রবত্ ॥ 95 ॥
তস্যাভীষ্টং দদত্যাশু তং পালযতি পুত্রবত্ ॥ 95 ॥
- যস্য (yasya)of whom
- স্মরণমাত্রেণ (smaraṇamātreṇa)by mere remembrance
- তুষ্টা স্যাত্ (tuṣṭā syāt)she becomes pleased
- বিষ্ণুবল্লভা (viṣṇuvallabhā)the beloved of Viṣṇu
- তস্য (tasya)to him
- অভীষ্টম্ (abhīṣṭam)what he longs for
- দদতি (dadati)she gives
- আশু (āśu)swiftly
- তম্ (tam)him
- পালযতি (pālayati)she guards
- পুত্রবত্ (putravat)as her own son
ইদং রহস্যং হৃদযং সর্বকামফলপ্রদম্ ।
জপঃ পঞ্চসহস্রং তু পুরশ্চরণমুচ্যতে ॥ 96 ॥
জপঃ পঞ্চসহস্রং তু পুরশ্চরণমুচ্যতে ॥ 96 ॥
- ইদম্ (idam)this
- রহস্যম্ (rahasyam)secret
- হৃদযম্ (hṛdayam)Heart
- সর্বকামফলপ্রদম্ (sarvakāmaphalapradam)granting the fruit of every desire
- জপঃ (japaḥ)recitation
- পঞ্চসহস্রম্ তু (pañcasahasram tu)of five thousand
- পুরশ্চরণম্ (puraścaraṇam)the preparatory observance
- উচ্যতে (ucyate)is declared to be
ত্রিকালমেককালং বা নরো ভক্তিসমন্বিতঃ ।
যঃ পঠেচ্ছৃণুযাদ্বাপি স যাতি পরমাং শ্রিযম্ ॥ 97 ॥
যঃ পঠেচ্ছৃণুযাদ্বাপি স যাতি পরমাং শ্রিযম্ ॥ 97 ॥
- ত্রিকালম্ (trikālam)at the three junctures of the day
- এককালম্ বা (ekakālam vā)or at one time only
- নরঃ (naraḥ)a person
- ভক্তিসমন্বিতঃ (bhaktisamanvitaḥ)possessed of devotion
- যঃ (yaḥ)whoever
- পঠেত্ (paṭhet)recites
- শৃণুযাত্ বা অপি (śṛṇuyāt vā api)or even hears
- সঃ (saḥ)he
- যাতি (yāti)attains
- পরমাম্ শ্রিযম্ (paramām śriyam)the supreme Śrī
মহালক্ষ্মীং সমুদ্দিশ্য নিশি ভার্গববাসরে ।
ইদং শ্রীহৃদযং জপ্ত্বা পঞ্চবারং ধনী ভবেত্ ॥ 98 ॥
ইদং শ্রীহৃদযং জপ্ত্বা পঞ্চবারং ধনী ভবেত্ ॥ 98 ॥
- মহালক্ষ্মীম্ (mahālakṣmīm)Mahālakṣmī
- সমুদ্দিশ্য (samuddiśya)having made her the aim
- নিশি (niśi)at night
- ভার্গববাসরে (bhārgavavāsare)on Friday, the day of Bhṛgu's son Śukra
- ইদম্ শ্রীহৃদযম্ (idam śrīhṛdayam)this Śrī Hṛdaya
- জপ্ত্বা (japtvā)having recited
- পঞ্চবারম্ (pañcavāram)five times
- ধনী ভবেত্ (dhanī bhavet)he becomes wealthy
অনেন হৃদযেনান্নং গর্ভিণ্যা অভিমন্ত্রিতম্ ।
দদাতি তত্কুলে পুত্রো জাযতে শ্রীপতিঃ স্বযম্ ॥ 99 ॥
দদাতি তত্কুলে পুত্রো জাযতে শ্রীপতিঃ স্বযম্ ॥ 99 ॥
- অনেন হৃদযেন (anena hṛdayena)with this Hṛdaya
- অন্নম্ (annam)food
- গর্ভিণ্যাঃ (garbhiṇyāḥ)for a pregnant woman
- অভিমন্ত্রিতম্ (abhimantritam)charged with the mantra
- দদাতি (dadāti)one gives
- তত্কুলে (tatkule)in that family
- পুত্রঃ (putraḥ)as a son
- জাযতে (jāyate)is born
- শ্রীপতিঃ স্বযম্ (śrīpatiḥ svayam)the Lord of Śrī himself
নরেণ বাঽথবা নার্যা লক্ষ্মীহৃদযমন্ত্রিতে ।
জলে পীতে চ তদ্বংশে মন্দভাগ্যো ন জাযতে ॥ 100 ॥
জলে পীতে চ তদ্বংশে মন্দভাগ্যো ন জাযতে ॥ 100 ॥
- নরেণ বা (nareṇa vā)by a man
- অথবা নার্যা (athavā nāryā)or by a woman
- লক্ষ্মীহৃদযমন্ত্রিতে (lakṣmīhṛdayamantrite)charged with the Lakṣmī Hṛdaya
- জলে (jale)water
- পীতে চ (pīte ca)when it is drunk
- তদ্বংশে (tadvaṃśe)in that lineage
- মন্দভাগ্যঃ (mandabhāgyaḥ)one of meagre fortune
- ন জাযতে (na jāyate)is not born
য আশ্বিনে মাসি চ শুক্লপক্ষে
রমোত্সবে সন্নিহিতে সুভক্ত্যা ।
পঠেত্তথৈকোত্তরবারবৃদ্ধ্যা
লভেত্স সৌবর্ণমযীং সুবৃষ্টিম্ ॥ 101 ॥
রমোত্সবে সন্নিহিতে সুভক্ত্যা ।
পঠেত্তথৈকোত্তরবারবৃদ্ধ্যা
লভেত্স সৌবর্ণমযীং সুবৃষ্টিম্ ॥ 101 ॥
- যঃ (yaḥ)whoever
- আশ্বিনে মাসি (āśvine māsi)in the month of Āśvina
- চ শুক্লপক্ষে (ca śuklapakṣe)and in the bright fortnight
- রমোত্সবে (ramotsave)at the festival of Ramā
- সন্নিহিতে (sannihite)when it has come round
- সুভক্ত্যা (subhaktyā)with true devotion
- পঠেত্ (paṭhet)recites
- তথা (tathā)and that
- একোত্তরবারবৃদ্ধ্যা (ekottaravāravṛddhyā)increasing the count by one each time
- লভেত্ সঃ (labhet saḥ)he obtains
- সৌবর্ণমযীম্ (sauvarṇamayīm)made all of gold
- সুবৃষ্টিম্ (suvṛṣṭim)a good rain
য একভক্তোঽন্বহমেকবর্ষং
বিশুদ্ধধীঃ সপ্ততিবারজাপী ।
স মন্দভাগ্যোঽপি রমাকটাক্ষা-
-দ্ভবেত্সহস্রাক্ষশতাধিকশ্রীঃ ॥ 102 ॥
বিশুদ্ধধীঃ সপ্ততিবারজাপী ।
স মন্দভাগ্যোঽপি রমাকটাক্ষা-
-দ্ভবেত্সহস্রাক্ষশতাধিকশ্রীঃ ॥ 102 ॥
- যঃ (yaḥ)whoever
- একভক্তঃ (ekabhaktaḥ)eating but one meal a day
- অন্বহম্ (anvaham)day after day
- একবর্ষম্ (ekavarṣam)for a full year
- বিশুদ্ধধীঃ (viśuddhadhīḥ)with a purified mind
- সপ্ততিবারজাপী (saptativārajāpī)reciting it seventy times
- সঃ (saḥ)he
- মন্দভাগ্যঃ অপি (mandabhāgyaḥ api)though of meagre fortune
- রমাকটাক্ষাত্ (ramākaṭākṣāt)by Ramā's sidelong glance
- ভবেত্ (bhavet)becomes
- সহস্রাক্ষশতাধিকশ্রীঃ (sahasrākṣaśatādhikaśrīḥ)possessed of splendour surpassing a hundred thousand-eyed Indras
শ্রীশাঙ্ঘ্রিভক্তিং হরিদাসদাস্যং
প্রসন্নমন্ত্রার্থদৃঢৈকনিষ্ঠাম্ ।
গুরোঃ স্মৃতিং নির্মলবোধবুদ্ধিং
প্রদেহি মাতঃ পরমং পদং শ্রীঃ ॥ 103 ॥
প্রসন্নমন্ত্রার্থদৃঢৈকনিষ্ঠাম্ ।
গুরোঃ স্মৃতিং নির্মলবোধবুদ্ধিং
প্রদেহি মাতঃ পরমং পদং শ্রীঃ ॥ 103 ॥
- শ্রীশাঙ্ঘ্রিভক্তিম্ (śrīśāṅghribhaktim)devotion to the feet of Śrī's Lord
- হরিদাসদাস্যম্ (haridāsadāsyam)servitude to the servants of Hari
- প্রসন্নমন্ত্রার্থদৃঢৈকনিষ্ঠাম্ (prasannamantrārthadṛḍhaikaniṣṭhām)firm single-minded standing in the clear meaning of the mantra
- গুরোঃ স্মৃতিম্ (guroḥ smṛtim)remembrance of the guru
- নির্মলবোধবুদ্ধিম্ (nirmalabodhabuddhim)an understanding of spotless awakening
- প্রদেহি (pradehi)bestow
- মাতঃ (mātaḥ)O Mother
- পরমম্ পদম্ (paramam padam)the supreme state
- শ্রীঃ (śrīḥ)O Śrī
পৃথ্বীপতিত্বং পুরুষোত্তমত্বং
বিভূতিবাসং বিবিধার্থসিদ্ধিম্ ।
সম্পূর্ণকীর্তিং বহুবর্ষভোগং
প্রদেহি মে লক্ষ্মি পুনঃ পুনস্ত্বম্ ॥ 104 ॥
বিভূতিবাসং বিবিধার্থসিদ্ধিম্ ।
সম্পূর্ণকীর্তিং বহুবর্ষভোগং
প্রদেহি মে লক্ষ্মি পুনঃ পুনস্ত্বম্ ॥ 104 ॥
- পৃথ্বীপতিত্বম্ (pṛthvīpatitvam)lordship of the earth
- পুরুষোত্তমত্বম্ (puruṣottamatvam)the standing of a highest among men
- বিভূতিবাসম্ (vibhūtivāsam)a dwelling amid abundance
- বিবিধার্থসিদ্ধিম্ (vividhārthasiddhim)the accomplishing of manifold ends
- সম্পূর্ণকীর্তিম্ (sampūrṇakīrtim)unbroken renown
- বহুবর্ষভোগম্ (bahuvarṣabhogam)enjoyment through many years
- প্রদেহি (pradehi)bestow
- মে (me)on me
- লক্ষ্মি (lakṣmi)O Lakṣmī
- পুনঃ পুনঃ ত্বম্ (punaḥ punaḥ tvam)you, again and again
বাদার্থসিদ্ধিং বহুলোকবশ্যং
বযঃ স্থিরত্বং ললনাসুভোগম্ ।
পৌত্রাদিলব্ধিং সকলার্থসিদ্ধিং
প্রদেহি মে ভার্গবি জন্মজন্মনি ॥ 105 ॥
বযঃ স্থিরত্বং ললনাসুভোগম্ ।
পৌত্রাদিলব্ধিং সকলার্থসিদ্ধিং
প্রদেহি মে ভার্গবি জন্মজন্মনি ॥ 105 ॥
- বাদার্থসিদ্ধিম্ (vādārthasiddhim)success in making good a thesis in debate
- বহুলোকবশ্যম্ (bahulokavaśyam)the goodwill of many people
- বযঃস্থিরত্বম্ (vayaḥsthiratvam)steadiness of the years
- ললনাসুভোগম্ (lalanāsubhogam)happiness in married life
- পৌত্রাদিলব্ধিম্ (pautrādilabdhim)the gaining of grandchildren and the rest
- সকলার্থসিদ্ধিম্ (sakalārthasiddhim)the accomplishing of every end
- প্রদেহি (pradehi)bestow
- মে (me)on me
- ভার্গবি (bhārgavi)O daughter of Bhṛgu
- জন্মজন্মনি (janmajanmani)in birth after birth
সুবর্ণবৃদ্ধিং কুরু মে গৃহে শ্রীঃ
সুধান্যবৃদ্ধিং কুরূ মে গৃহে শ্রীঃ ।
কল্যাণবৃদ্ধিং কুরু মে গৃহে শ্রীঃ
বিভূতিবৃদ্ধিং কুরু মে গৃহে শ্রীঃ ॥ 106 ॥
সুধান্যবৃদ্ধিং কুরূ মে গৃহে শ্রীঃ ।
কল্যাণবৃদ্ধিং কুরু মে গৃহে শ্রীঃ
বিভূতিবৃদ্ধিং কুরু মে গৃহে শ্রীঃ ॥ 106 ॥
- সুবর্ণবৃদ্ধিম্ (suvarṇavṛddhim)increase of gold
- কুরু (kuru)make
- মে গৃহে (me gṛhe)in my house
- শ্রীঃ (śrīḥ)O Śrī
- সুধান্যবৃদ্ধিম্ (sudhānyavṛddhim)increase of good grain
- কল্যাণবৃদ্ধিম্ (kalyāṇavṛddhim)increase of well-being
- বিভূতিবৃদ্ধিম্ (vibhūtivṛddhim)increase of abundance
ধ্যাযেল্লক্ষ্মীং প্রহসিতমুখীং কোটিবালার্কভাসাং
বিদ্যুদ্বর্ণাম্বরবরধরাং ভূষণাঢ্যাং সুশোভাম্ ।
বীজাপূরং সরসিজযুগং বিভ্রতীং স্বর্ণপাত্রং
ভর্ত্রাযুক্তাং মুহুরভযদাং মহ্যমপ্যচ্যুতশ্রীঃ ॥ 107 ॥
বিদ্যুদ্বর্ণাম্বরবরধরাং ভূষণাঢ্যাং সুশোভাম্ ।
বীজাপূরং সরসিজযুগং বিভ্রতীং স্বর্ণপাত্রং
ভর্ত্রাযুক্তাং মুহুরভযদাং মহ্যমপ্যচ্যুতশ্রীঃ ॥ 107 ॥
- ধ্যাযেত্ (dhyāyet)let one meditate upon
- লক্ষ্মীম্ (lakṣmīm)Lakṣmī
- প্রহসিতমুখীম্ (prahasitamukhīm)her face bright with laughter
- কোটিবালার্কভাসাম্ (koṭibālārkabhāsām)shining as ten million young suns
- বিদ্যুদ্বর্ণাম্বরবরধরাম্ (vidyudvarṇāmbaravaradharām)wearing fine raiment of the colour of lightning
- ভূষণাঢ্যাম্ (bhūṣaṇāḍhyām)rich in ornaments
- সুশোভাম্ (suśobhām)of surpassing beauty
- বীজাপূরম্ (bījāpūram)a citron
- সরসিজযুগম্ (sarasijayugam)a pair of lotuses
- বিভ্রতীম্ (bibhratīm)bearing
- স্বর্ণপাত্রম্ (svarṇapātram)a golden vessel
- ভর্ত্রা যুক্তাম্ (bhartrā yuktām)joined with her lord
- মুহুঃ (muhuḥ)again and again
- অভযদাম্ (abhayadām)granting fearlessness
- মহ্যম্ অপি (mahyam api)to me also
- অচ্যুতশ্রীঃ (acyutaśrīḥ)the Śrī of Acyuta
গুহ্যাতিগুহ্যগোপ্ত্রী ত্বং গৃহাণাস্মত্কৃতং জপম্ ।
সিদ্ধির্ভবতু মে দেবি ত্বত্প্রসাদান্মযি স্থিতা ॥ 108 ॥
সিদ্ধির্ভবতু মে দেবি ত্বত্প্রসাদান্মযি স্থিতা ॥ 108 ॥
- গুহ্যাতিগুহ্যগোপ্ত্রী (guhyātiguhyagoptrī)guardian of what is secret beyond all secrets
- ত্বম্ (tvam)you
- গৃহাণ (gṛhāṇa)accept
- অস্মত্কৃতম্ (asmatkṛtam)performed by us
- জপম্ (japam)this recitation
- সিদ্ধিঃ (siddhiḥ)accomplishment
- ভবতু (bhavatu)let there be
- মে (me)mine
- দেবি (devi)O Goddess
- ত্বত্প্রসাদাত্ (tvatprasādāt)by your grace
- মযি স্থিতা (mayi sthitā)abiding in me
ইতি শ্রীঅথর্বণরহস্যে শ্রীলক্ষ্মীহৃদযস্তোত্রং সম্পূর্ণম্ ॥
