अस्य श्रीनारायणहृदयस्तोत्रमन्त्रस्य भार्गव ऋषिः, अनुष्टुप्छन्दः, श्रीलक्ष्मीनारायणो देवता, ॐ बीजं, नमश्शक्तिः, नारायणायेति कीलकं, श्रीलक्ष्मीनारायण प्रीत्यर्थे जपे विनियोगः ।
करन्यासः ।
नारायणः परं ब्रह्मेति तर्जनीभ्यां नमः ।
नारायणः परो देव इति मध्यमाभ्यां नमः ।
नारायणः परं धामेति अनामिकाभ्यां नमः ।
नारायणः परो धर्म इति कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।
विश्वं नारायण इति करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ।
- ॐ (oṃ)Oṃ
- नारायणः परं ज्योतिः (nārāyaṇaḥ paraṃ jyotiḥ)“Nārāyaṇa is the supreme Light”
- इति (iti)with these words
- अङ्गुष्ठाभ्यां नमः (aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ)salutation with the two thumbs
- परं ब्रह्म (paraṃ brahma)the supreme Brahman
- तर्जनीभ्यां नमः (tarjanībhyāṃ namaḥ)salutation with the forefingers
- परो देवः (paro devaḥ)the supreme God
- मध्यमाभ्यां नमः (madhyamābhyāṃ namaḥ)salutation with the middle fingers
नारायणः परं ज्योतिरिति हृदयाय नमः ।
नारायणः परं ब्रह्मेति शिरसे स्वाहा ।
नारायणः परो देव इति शिखायै वौषट् ।
नारायणः परं धामेति कवचाय हुम् ।
नारायणः परो धर्म इति नेत्राभ्यां वौषट् ।
विश्वं नारायण इति अस्त्राय फट् ।
- अङ्गन्यासः (aṅganyāsaḥ)the placing of the mantras upon the limbs
- नारायणः परं ज्योतिः (nārāyaṇaḥ paraṃ jyotiḥ)“Nārāyaṇa is the supreme Light”
- इति (iti)with these words
- हृदयाय नमः (hṛdayāya namaḥ)salutation to the heart
- परं ब्रह्म (paraṃ brahma)the supreme Brahman
- शिरसे स्वाहा (śirase svāhā)oblation to the head
- परो देवः (paro devaḥ)the supreme God
- शिखायै वषट् (śikhāyai vaṣaṭ)the vaṣaṭ call to the crown-lock
ॐ ऐन्द्र्यादिदशदिशं ॐ नमः सुदर्शनाय सहस्राराय हुं फट् बध्नामि नमश्चक्राय स्वाहा । इति प्रतिदिशं योज्यम् ।
- दिग्बन्धः (digbandhaḥ)the binding of the quarters
- ॐ (oṃ)Oṃ
- ऐन्द्र्यादिदशदिशम् (aindryādidaśadiśam)the ten directions beginning with Indra’s east
- नमः (namaḥ)salutation
- सुदर्शनाय (sudarśanāya)to Sudarśana, the discus
- सहस्राराय (sahasrārāya)of a thousand spokes
- हुं फट् (huṃ phaṭ)the seed-syllables of striking
- बध्नामि (badhnāmi)I bind
- नमः चक्राय स्वाहा (namaḥ cakrāya svāhā)salutation and oblation to the discus
- इति प्रतिदिशम् (iti pratidiśam)thus toward each direction
उद्यादादित्यसङ्काशं पीतवासं चतुर्भुजम् ।
शङ्खचक्रगदापाणिं ध्यायेल्लक्ष्मीपतिं हरिम् ॥ 1 ॥
- अथ (atha)now
- ध्यानम् (dhyānam)the meditation
- उद्यादादित्यसङ्काशम् (udyādādityasaṅkāśam)like the rising sun
- पीतवासम् (pītavāsam)clad in yellow
- चतुर्भुजम् (caturbhujam)four-armed
- शङ्खचक्रगदापाणिम् (śaṅkhacakragadāpāṇim)conch, discus and mace in hand
- ध्यायेत् (dhyāyet)let one meditate upon
- लक्ष्मीपतिम् (lakṣmīpatim)the lord of Lakṣmī
- हरिम् (harim)Hari
तन्मध्ये भूमिपद्माङ्कुशशिखरदलं कर्णिकाभूतमेरुम् ।
तत्रस्थं शान्तमूर्तिं मणिमयमकुटं कुण्डलोद्भासिताङ्गं
लक्ष्मीनारायणाख्यं सरसिजनयनं सन्ततं चिन्तयामि ॥ 2 ॥
- त्रैलोक्याधारचक्रम् (trailokyādhāracakram)the wheel that upholds the three worlds
- तदुपरि (tadupari)above it
- कमठम् (kamaṭham)the tortoise
- तत्र (tatra)there
- च (ca)and
- अनन्तभोगी (anantabhogī)the coiled Ananta
- तन्मध्ये (tanmadhye)in the midst of that
- भूमिपद्म (bhūmipadma)the earth-lotus
- अङ्कुशशिखरदलम् (aṅkuśaśikharadalam)with petals like goad-points
- कर्णिकाभूतमेरुम् (karṇikābhūtamerum)with Meru for its pericarp
- तत्रस्थम् (tatrastham)standing there
- शान्तम् (śāntam)the tranquil one
ओम् ॥ नारायणः परं ज्योतिरात्मा नारायणः परः ।
नारायणः परं ब्रह्म नारायण नमोऽस्तु ते ॥ 1 ॥
- अथ (atha)now
- मूलाष्टकम् (mūlāṣṭakam)the root octet
- ओम् (om)Oṃ
- नारायणः (nārāyaṇaḥ)Nārāyaṇa
- परं ज्योतिः (paraṃ jyotiḥ)the supreme Light
- आत्मा (ātmā)the Self
- परः (paraḥ)the supreme
- परं ब्रह्म (paraṃ brahma)the supreme Brahman
- नारायण (nārāyaṇa)O Nārāyaṇa
- नमः (namaḥ)salutation
- अस्तु (astu)be
- ते (te)to you
नारायणः परो धाता नारायण नमोऽस्तु ते ॥ 2 ॥
- नारायणः (nārāyaṇaḥ)Nārāyaṇa
- परः देवः (paraḥ devaḥ)the supreme God
- धाता (dhātā)the sustainer
- परः (paraḥ)the supreme
- परः धाता (paraḥ dhātā)the supreme ordainer
- नारायण (nārāyaṇa)O Nārāyaṇa
- नमः अस्तु ते (namaḥ astu te)salutation be to you
नारायण परो धर्मो नारायण नमोऽस्तु ते ॥ 3 ॥
- नारायणः (nārāyaṇaḥ)Nārāyaṇa
- परं धाम (paraṃ dhāma)the supreme Abode
- ध्यानम् (dhyānam)Meditation
- परः (paraḥ)the supreme
- परः धर्मः (paraḥ dharmaḥ)the supreme Law
- नारायण (nārāyaṇa)O Nārāyaṇa
- नमः अस्तु ते (namaḥ astu te)salutation be to you
विश्वं नारायणः साक्षान्नारायण नमोऽस्तु ते ॥ 4 ॥
- नारायणः (nārāyaṇaḥ)Nārāyaṇa
- परः वेद्यः (paraḥ vedyaḥ)the supreme object of knowledge
- विद्या (vidyā)Knowledge
- परः (paraḥ)the supreme
- विश्वम् (viśvam)the universe
- साक्षात् (sākṣāt)verily
- नारायण (nārāyaṇa)O Nārāyaṇa
- नमः अस्तु ते (namaḥ astu te)salutation be to you
जातो नारायणादिन्द्रो नारायण नमोऽस्तु ते ॥ 5 ॥
- नारायणात् (nārāyaṇāt)from Nārāyaṇa
- विधिः (vidhiḥ)Brahmā the ordainer
- जातः (jātaḥ)was born
- जातः (jātaḥ)was born
- भवः (bhavaḥ)Śiva
- इन्द्रः (indraḥ)Indra
- नारायण (nārāyaṇa)O Nārāyaṇa
- नमः अस्तु ते (namaḥ astu te)salutation be to you
वह्निर्नारायणः साक्षान्नारायण नमोऽस्तु ते ॥ 6 ॥
- रविः (raviḥ)the sun
- नारायणः (nārāyaṇaḥ)is Nārāyaṇa
- तेजः (tejaḥ)as splendour
- चन्द्रः (candraḥ)the moon
- महः (mahaḥ)as light
- वह्निः (vahniḥ)fire
- साक्षात् (sākṣāt)verily
- नारायण (nārāyaṇa)O Nārāyaṇa
- नमः अस्तु ते (namaḥ astu te)salutation be to you
नारायणः परो बोधो नारायण नमोऽस्तु ते ॥ 7 ॥
- नारायणः (nārāyaṇaḥ)Nārāyaṇa
- उपास्यः (upāsyaḥ)is the one to be worshipped
- स्यात् (syāt)may he be
- गुरुः (guruḥ)the teacher
- परः (paraḥ)the supreme
- परः बोधः (paraḥ bodhaḥ)the supreme awakening
- नारायण (nārāyaṇa)O Nārāyaṇa
- नमः अस्तु ते (namaḥ astu te)salutation be to you
सेव्योनारायणः शुद्धो नारायण नमोऽस्तु ते ॥ 8 ॥
- नारायणः (nārāyaṇaḥ)Nārāyaṇa
- फलम् (phalam)the fruit
- मुख्यम् (mukhyam)the chief
- सिद्धिः (siddhiḥ)attainment
- सुखम् (sukham)happiness
- सेव्यः (sevyaḥ)to be served
- शुद्धः (śuddhaḥ)the pure
- नारायण (nārāyaṇa)O Nārāyaṇa
- नमः अस्तु ते (namaḥ astu te)salutation be to you
अथ प्रार्थनादशकम् ।
नारायण त्वमेवासि दहराख्ये हृदि स्थितः ।
प्रेरकः प्रेर्यमाणानां त्वया प्रेरितमानसः ॥ 9 ॥
- हरि (hari)Hari
- अथ (atha)now
- प्रार्थनादशकम् (prārthanādaśakam)the ten verses of petition
- नारायण (nārāyaṇa)O Nārāyaṇa
- त्वम् एव (tvam eva)you alone
- असि (asi)are
- दहराख्ये (daharākhye)in that called the tiny space
- हृदि (hṛdi)in the heart
- स्थितः (sthitaḥ)seated
- प्रेरकः (prerakaḥ)the impeller
- प्रेर्यमाणानाम् (preryamāṇānām)of those who are impelled
- त्वया (tvayā)by you
नानोपासनमार्गाणां भवकृद्भावबोधकः ॥ 10 ॥
- त्वदाज्ञाम् (tvadājñām)your command
- शिरसा (śirasā)with my head
- धृत्वा (dhṛtvā)having borne
- जपामि (japāmi)I recite
- जनपावनम् (janapāvanam)what purifies people
- नानोपासनमार्गाणाम् (nānopāsanamārgāṇām)of the many paths of worship
- भवकृत् (bhavakṛt)maker of becoming
- भावबोधकः (bhāvabodhakaḥ)awakener of true feeling
त्वन्मायामोहितं विश्वं त्वयैव परिकल्पितम् ॥ 11 ॥
- भावार्थकृत् (bhāvārthakṛt)who brings the heart’s meaning to pass
- भवातीतः (bhavātītaḥ)beyond becoming
- भव (bhava)be
- सौख्यप्रदः (saukhyapradaḥ)giver of happiness
- मम (mama)to me
- त्वन्मायामोहितम् (tvanmāyāmohitam)bewildered by your Māyā
- विश्वम् (viśvam)the universe
- त्वया एव (tvayā eva)by you alone
- परिकल्पितम् (parikalpitam)has been fashioned
त्वमेतां च पुरस्कृत्य सर्वकामान्प्रदर्शय ॥ 12 ॥
- त्वदधिष्ठानमात्रेण (tvadadhiṣṭhānamātreṇa)by your mere presiding presence
- सा (sā)she, Māyā
- वै (vai)indeed
- सर्वार्थकारिणी (sarvārthakāriṇī)accomplishes every purpose
- त्वम् (tvam)you
- एताम् (etām)her
- च (ca)and
- पुरस्कृत्य (puraskṛtya)setting before you
- सर्वकामान् (sarvakāmān)all desires
- प्रदर्शय (pradarśaya)make manifest
त्वदन्यं न हि जानामि पालकं पुण्यवर्धनम् ॥ 13 ॥
- न (na)not
- मे (me)for me
- त्वदन्यः (tvadanyaḥ)other than you
- त्राता (trātā)a protector
- अस्ति (asti)there is
- त्वदन्यत् (tvadanyat)other than you
- न हि (na hi)surely not
- दैवतम् (daivatam)a deity
- न हि जानामि (na hi jānāmi)nor do I know
- पालकम् (pālakam)a guardian
- पुण्यवर्धनम् (puṇyavardhanam)an increaser of merit
तावत्सिद्धिर्भवेत्साध्या सर्वथा सर्वदा विभो ॥ 14 ॥
- यावत् (yāvat)so long as
- सांसारिकः (sāṃsārikaḥ)belonging to the round of birth
- भावः (bhāvaḥ)the state of mind
- मनस्स्थः (manassthaḥ)abides in the mind
- भावनात्मकः (bhāvanātmakaḥ)consisting in imagining
- तावत् (tāvat)so long
- सिद्धिः (siddhiḥ)attainment
- भवेत् (bhavet)must be
- साध्या (sādhyā)striven for
- सर्वथा (sarvathā)in every way
- सर्वदा (sarvadā)always
- विभो (vibho)O all-pervading one
दयनीयो मदन्योऽस्ति तव कोऽत्र जगत्त्रये ॥ 15 ॥
- पापिनाम् (pāpinām)among sinners
- अहम् एव (aham eva)I alone
- अग्र्यः (agryaḥ)am foremost
- दयालूनाम् (dayālūnām)among the compassionate
- त्वम् (tvam)you
- अग्रणीः (agraṇīḥ)are foremost
- दयनीयः (dayanīyaḥ)deserving of pity
- मदन्यः (madanyaḥ)other than me
- अस्ति (asti)is there
- तव (tava)for you
- कः (kaḥ)who
- अत्र (atra)here
- जगत्त्रये (jagattraye)in the three worlds
आमयो वा न सृष्टश्चेदौषधस्य वृथोदयः ॥ 16 ॥
- त्वया (tvayā)by you
- अहम् (aham)I
- न एव (na eva)not at all
- सृष्टः (sṛṣṭaḥ)created
- चेत् (cet)if
- न स्यात् (na syāt)there would not be
- तव (tava)your
- दयालुता (dayālutā)compassionateness
- आमयः (āmayaḥ)disease
- वा (vā)or
- न सृष्टः चेत् (na sṛṣṭaḥ cet)if not created
- औषधस्य (auṣadhasya)of medicine
- वृथा (vṛthā)in vain
- उदयः (udayaḥ)the arising
त्वदन्यः कोऽत्र पापेभ्यस्त्रातास्ति जगतीतले ॥ 17 ॥
- पापसङ्घपरिश्रान्तः (pāpasaṅghapariśrāntaḥ)worn out by a mass of sins
- पापात्मा (pāpātmā)sinful of self
- पापरूपधृत् (pāparūpadhṛt)bearing the very shape of sin
- त्वदन्यः (tvadanyaḥ)other than you
- कः (kaḥ)who
- अत्र (atra)here
- पापेभ्यः (pāpebhyaḥ)from sins
- त्राता (trātā)a rescuer
- अस्ति (asti)is there
- जगतीतले (jagatītale)on the face of the earth
त्वमेव बन्धुश्च सखा त्वमेव ।
त्वमेव सेव्यश्च गुरुस्त्वमेव
त्वमेव सर्वं मम देव देव ॥ 18 ॥
- त्वम् एव (tvam eva)you alone
- माता (mātā)are mother
- च (ca)and
- पिता (pitā)father
- बन्धुः (bandhuḥ)kinsman
- सखा (sakhā)friend
- सेव्यः (sevyaḥ)the one to be served
- गुरुः (guruḥ)the teacher
- सर्वम् (sarvam)all
- मम (mama)my
- देवदेव (devadeva)O God of gods
यः पठेच्छृणुयान्नित्यं तस्य लक्ष्मीः स्थिरा भवेत् ॥ 19 ॥
- प्रार्थनादशकम् (prārthanādaśakam)the ten verses of petition
- च (ca)and
- एव (eva)indeed
- मूलाष्टकम् (mūlāṣṭakam)the root octet
- अतः परम् (ataḥ param)thereafter
- यः (yaḥ)whoever
- पठेत् (paṭhet)should recite
- शृणुयात् (śṛṇuyāt)should hear
- नित्यम् (nityam)daily
- तस्य (tasya)for him
- लक्ष्मीः (lakṣmīḥ)Lakṣmī
- स्थिरा (sthirā)steadfast
- भवेत् (bhavet)shall become
लक्ष्मीहृदयकं स्तोत्रं यदि चेत्तद्विनाकृतम् ॥ 20 ॥
- नारायणस्य (nārāyaṇasya)of Nārāyaṇa
- हृदयम् (hṛdayam)the Heart-hymn
- सर्वाभीष्टफलप्रदम् (sarvābhīṣṭaphalapradam)bestowing the fruit of every longing
- लक्ष्मीहृदयकम् (lakṣmīhṛdayakam)the Heart-hymn of Lakṣmī
- स्तोत्रम् (stotram)the hymn
- यदि चेत् (yadi cet)if
- तत् (tat)it
- विनाकृतम् (vinākṛtam)be left out
एतत्सङ्कलितं स्तोत्रं सर्वकामफलप्रदम् ॥ 21 ॥
- तत् सर्वम् (tat sarvam)all that
- निष्फलम् (niṣphalam)fruitless
- प्रोक्तम् (proktam)is declared
- लक्ष्मीः (lakṣmīḥ)Lakṣmī
- क्रुद्ध्यति (kruddhyati)grows angry
- सर्वदा (sarvadā)always
- एतत् (etat)this
- सङ्कलितम् (saṅkalitam)conjoined
- स्तोत्रम् (stotram)hymn
- सर्वकामफलप्रदम् (sarvakāmaphalapradam)bestows the fruit of every desire
जपेद्यः सङ्कलीकृत्य सर्वाभीष्टमवाप्नुयात् ॥ 22 ॥
- लक्ष्मीहृदयकम् (lakṣmīhṛdayakam)the Heart-hymn of Lakṣmī
- च एव (ca eva)and indeed
- तथा (tathā)likewise
- नारायणात्मकम् (nārāyaṇātmakam)that of Nārāyaṇa
- जपेत् (japet)should recite
- यः (yaḥ)whoever
- सङ्कलीकृत्य (saṅkalīkṛtya)having joined them together
- सर्वाभीष्टम् (sarvābhīṣṭam)every longed-for thing
- अवाप्नुयात् (avāpnuyāt)shall obtain
लक्ष्मीहृदयकं स्तोत्रं जपेन्नारायणं पुनः ॥ 23 ॥
- नारायणस्य (nārāyaṇasya)of Nārāyaṇa
- हृदयम् (hṛdayam)the Heart-hymn
- आदौ (ādau)first
- जप्त्वा (japtvā)having recited
- ततः परम् (tataḥ param)thereafter
- लक्ष्मीहृदयकम् स्तोत्रम् (lakṣmīhṛdayakam stotram)the Heart-hymn of Lakṣmī
- जपेत् (japet)let one recite
- नारायणम् (nārāyaṇam)that of Nārāyaṇa
- पुनः (punaḥ)again
पुनर्नारायणं जाप्यं सङ्कलीकरणं भवेत् ॥ 24 ॥
- पुनः (punaḥ)again
- नारायणम् (nārāyaṇam)the Nārāyaṇa hymn
- जप्त्वा (japtvā)having recited
- पुनः (punaḥ)again
- लक्ष्मीनुतिम् (lakṣmīnutim)the praise of Lakṣmī
- जपेत् (japet)let one recite
- पुनः नारायणम् (punaḥ nārāyaṇam)again that of Nārāyaṇa
- जाप्यम् (jāpyam)is to be recited
- सङ्कलीकरणम् (saṅkalīkaraṇam)the joining together
- भवेत् (bhavet)is thus made
लक्ष्मीहृदयकं स्तोत्रं सर्वकामप्रकाशितम् ॥ 25 ॥
- एवम् (evam)thus
- मध्ये (madhye)in the middle
- द्विवारेण (dvivāreṇa)twice over
- जपेत् (japet)let one recite
- सङ्कलितम् (saṅkalitam)the conjoined
- तु (tu)indeed
- तत् (tat)that
- लक्ष्मीहृदयकम् स्तोत्रम् (lakṣmīhṛdayakam stotram)the Heart-hymn of Lakṣmī
- सर्वकामप्रकाशितम् (sarvakāmaprakāśitam)which makes every desire manifest
सर्वान्कामानवाप्नोति आधिव्याधिभयं हरेत् ॥ 26 ॥
- तद्वत् (tadvat)in like manner
- जपादिकम् (japādikam)recitation and the rest
- कुर्यात् (kuryāt)let one perform
- एतत् (etat)this
- सङ्कलितम् (saṅkalitam)conjoined
- शुभम् (śubham)auspicious rite
- सर्वान् कामान् (sarvān kāmān)all desires
- अवाप्नोति (avāpnoti)he obtains
- आधिव्याधिभयम् (ādhivyādhibhayam)the fear of mental and bodily ill
- हरेत् (haret)it removes
- गोप्यम् (gopyam)to be kept secret
- एतत् (etat)this
- सदा (sadā)always
- कुर्यात् (kuryāt)let one do
- न (na)not
- सर्वत्र (sarvatra)everywhere
- प्रकाशयेत् (prakāśayet)should one reveal it
- इति (iti)thus
- गुह्यतमम् (guhyatamam)most secret
- शास्त्रम् (śāstram)the teaching
- प्राप्तम् (prāptam)was received
- ब्रह्मादिकैः (brahmādikaiḥ)by Brahmā and the rest
- पुरा (purā)of old
यत्रैतत्पुस्तकं तिष्ठेल्लक्ष्मीनारायणात्मकम् ॥ 28 ॥
- तस्मात् (tasmāt)therefore
- सर्वप्रयत्नेन (sarvaprayatnena)with every effort
- गोपयेत् (gopayet)let him keep it hidden
- साधयेत् (sādhayet)let him accomplish it
- सुधीः (sudhīḥ)the wise
- यत्र (yatra)where
- एतत् (etat)this
- पुस्तकम् (pustakam)book
- तिष्ठेत् (tiṣṭhet)abides
- लक्ष्मीनारायणात्मकम् (lakṣmīnārāyaṇātmakam)having the nature of Lakṣmī-Nārāyaṇa
लक्ष्मीहृदयकं प्रोक्तं विधिना साधयेत्सुधीः ॥ 29 ॥
- भूत (bhūta)spirits
- पैशाच (paiśāca)piśācas
- वेताल (vetāla)vetālas
- भयम् (bhayam)fear
- न एव तु (na eva tu)never at all
- सर्वदा (sarvadā)ever
- लक्ष्मीहृदयकम् (lakṣmīhṛdayakam)the Heart-hymn of Lakṣmī
- प्रोक्तम् (proktam)declared
- विधिना (vidhinā)by the prescribed rule
- साधयेत् (sādhayet)let him accomplish
- सुधीः (sudhīḥ)the wise
सर्वथा सर्वदा सत्यं गोपयेत्साधयेत्सुधीः ।
गोपनात्साधनाल्लोके धन्यो भवति तत्त्वतः ॥ 30 ॥
- भृगुवारे (bhṛguvāre)on Friday
- च (ca)and
- रात्रौ (rātrau)at night
- च (ca)and
- पूजयेत् (pūjayet)let him worship
- पुस्तकद्वयम् (pustakadvayam)the pair of books
- सर्वथा (sarvathā)in every way
- सर्वदा (sarvadā)always
- सत्यम् (satyam)truly
- गोपयेत् (gopayet)let him keep it hidden
- साधयेत् (sādhayet)let him accomplish it
- सुधीः (sudhīḥ)the wise
- गोपनात् (gopanāt)through concealment
- साधनात् (sādhanāt)through practice
अथ लक्ष्मी हृदय स्तोत्रम्
अस्य श्री महालक्ष्मीहृदयस्तोत्र महामन्त्रस्य भार्गव ऋषिः, अनुष्टुपादीनि नानाछन्दांसि, आद्यादि श्रीमहालक्ष्मीर्देवता, श्रीं बीजं, ह्रीं शक्तिः, ऐं कीलकं, आद्यादिमहालक्ष्मी प्रसादसिद्ध्यर्थं जपे विनियोगः ॥
- इति (iti)thus
- अथर्वरहस्ये (atharvarahasye)in the secret of the Atharva
- उत्तरभागे (uttarabhāge)in the latter part
- नारायणहृदयम् (nārāyaṇahṛdayam)the Heart of Nārāyaṇa
- सम्पूर्णम् (sampūrṇam)is complete
- अथ (atha)now
- लक्ष्मीहृदयस्तोत्रम् (lakṣmīhṛdayastotram)the Hymn of the Heart of Lakṣmī
- अस्य (asya)of this
- श्रीमहालक्ष्मीहृदयस्तोत्रमन्त्रस्य (śrīmahālakṣmīhṛdayastotramantrasya)of this Mahālakṣmī Heart-hymn mantra
ॐ भार्गवृषये नमः शिरसि ।
ॐ अनुष्टुपादिनानाछन्दोभ्यो नमो मुखे ।
ॐ आद्यादिश्रीमहालक्ष्मी देवतायै नमो हृदये ।
ॐ श्रीं बीजाय नमो गुह्ये ।
ॐ ह्रीं शक्तये नमः पादयोः ।
ॐ ऐं कीलकाय नमो नाभौ ।
ॐ विनियोगाय नमः सर्वाङ्गे ।
- ऋष्यादिन्यासः (ṛṣyādinyāsaḥ)the placing of seer and the rest
- ॐ (oṃ)Oṃ
- भार्गवऋषये नमः (bhārgavaṛṣaye namaḥ)salutation to Bhārgava the seer
- शिरसि (śirasi)upon the head
- अनुष्टुबादिनानाछन्दोभ्यो नमः (anuṣṭubādinānāchandobhyo namaḥ)salutation to the various metres beginning with Anuṣṭubh
- मुखे (mukhe)upon the mouth
- आद्यादिश्रीमहालक्ष्म्यै नमः (ādyādiśrīmahālakṣmyai namaḥ)salutation to Śrī Mahālakṣmī, first of all
ॐ श्रीं अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।
ॐ ह्रीं तर्जनीभ्यां नमः ।
ॐ ऐं मध्यमाभ्यां नमः ।
ॐ श्रीं अनामिकाभ्यां नमः ।
ॐ ह्रीं कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।
ॐ ऐं करतल करपृष्ठाभ्यां नमः ।
- करन्यासः (karanyāsaḥ)the placing upon the hands
- ॐ (oṃ)Oṃ
- श्रीं (śrīṃ)the seed-syllable of Śrī
- अङ्गुष्ठाभ्यां नमः (aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ)salutation with the two thumbs
- ह्रीं (hrīṃ)the seed-syllable of the Goddess
- तर्जनीभ्यां नमः (tarjanībhyāṃ namaḥ)salutation with the forefingers
- ऐं (aiṃ)the seed-syllable of Sarasvatī
- मध्यमाभ्यां नमः (madhyamābhyāṃ namaḥ)salutation with the middle fingers
ॐ श्रीं हृदयाय नमः ।
ॐ ह्रीं शिरसे स्वाहा ।
ॐ ऐं शिखायै वषट् ।
ॐ श्रीं कवचाय हुम् ।
ॐ ह्रीं नेत्रत्रयाय वौषट् ।
ॐ ऐं अस्त्राय फट् ।
ॐ श्रीं ह्रीं ऐं इति दिग्बन्धः ।
- अङ्गन्यासः (aṅganyāsaḥ)the placing upon the limbs
- ॐ (oṃ)Oṃ
- श्रीं (śrīṃ)seed-syllable of Śrī
- हृदयाय नमः (hṛdayāya namaḥ)salutation to the heart
- ह्रीं (hrīṃ)seed-syllable of the Goddess
- शिरसे स्वाहा (śirase svāhā)oblation to the head
- ऐं (aiṃ)seed-syllable of Sarasvatī
- शिखायै वषट् (śikhāyai vaṣaṭ)the vaṣaṭ call to the crown-lock
- कवचाय हुम् (kavacāya hum)the hum call to the armour
हस्तद्वयेन कमले धारयन्तीं स्वलीलया ।
हारनूपुरसंयुक्तां लक्ष्मीं देवीं विचिन्तये ॥
कौशेयपीतवसनामरविन्दनेत्रां
पद्मद्वयाभयवरोद्यतपद्महस्ताम् ।
उद्यच्छतार्कसदृशीं परमाङ्कसंस्थां
ध्यायेद्विधीशनतपादयुगां जनित्रीम् ॥
पीतवस्त्रां सुवर्णाङ्गीं पद्महस्तद्वायान्विताम् ।
लक्ष्मीं ध्यात्वेति मन्त्रेण स भवेत्पृथिवीपतिः ॥
मातुलुङ्गं गदां खेटं पाणौ पात्रं च बिभ्रती ।
नागं लिङ्गं च योनिं च बिभ्रतीं चैव मूर्धनि ॥
[ इति ध्यात्वा मानसोपचारैः सम्पूज्य ।
शङ्खचक्रगदाहस्ते शुभ्रवर्णे सुवासिनी ।
मम देहि वरं लक्ष्मीः सर्वसिद्धिप्रदायिनी ।
इति सम्प्रार्थ्य ॐ श्रीं ह्रीं ऐं महालक्ष्म्यै कमलधारिण्यै सिंहवाहिन्यै स्वाहा इति मन्त्रं जप्त्वा पुनः पूर्ववद्धृदयादि षडङ्गन्यासं कृत्वा स्तोत्रं पठेत् । ]
- अथ (atha)now
- ध्यानम् (dhyānam)the meditation
- हस्तद्वयेन (hastadvayena)with her two hands
- कमले (kamale)two lotuses
- धारयन्तीम् (dhārayantīm)holding
- स्वलीलया (svalīlayā)in her own play
- हारनूपुरसंयुक्ताम् (hāranūpurasaṃyuktām)wearing necklace and anklets
- लक्ष्मीम् (lakṣmīm)Lakṣmī
- देवीम् (devīm)the Goddess
- विचिन्तये (vicintaye)I contemplate
वन्दे लक्ष्मीं परमशिवमयीं शुद्धजाम्बूनदाभां
तेजोरूपां कनकवसनां सर्वभूषोज्ज्वलाङ्गीम् ।
बीजापूरं कनककलशं हेमपद्मं दधाना-
-माद्यां शक्तिं सकलजननीं विष्णुवामाङ्कसंस्थाम् ॥ 1 ॥
- स्तोत्रम् (stotram)the hymn
- वन्दे (vande)I salute
- लक्ष्मीम् (lakṣmīm)Lakṣmī
- परमशिवमयीम् (paramaśivamayīm)made of the supreme Śiva
- शुद्धजाम्बूनदाभाम् (śuddhajāmbūnadābhām)of the lustre of pure river-gold
- तेजोरूपाम् (tejorūpām)whose form is splendour
- कनकवसनाम् (kanakavasanām)clad in gold
- सर्वभूषोज्ज्वलाङ्गीम् (sarvabhūṣojjvalāṅgīm)her limbs ablaze with every ornament
सर्वकामफलावाप्तिसाधनैकसुखावहाम् ॥ 2 ॥
- श्रीमत्सौभाग्यजननीम् (śrīmatsaubhāgyajananīm)mother of resplendent good fortune
- स्तौमि (staumi)I praise
- लक्ष्मीम् (lakṣmīm)Lakṣmī
- सनातनीम् (sanātanīm)the everlasting
- सर्वकामफलावाप्तिसाधनैकसुखावहाम् (sarvakāmaphalāvāptisādhanaikasukhāvahām)who alone brings the ease that is the means of obtaining the fruit of every desire
त्वदाज्ञां शिरसा धृत्वा भजामि परमेश्वरीम् ॥ 3 ॥
- स्मरामि (smarāmi)I remember
- नित्यम् (nityam)daily
- देवेशि (deveśi)O sovereign of the gods
- त्वया (tvayā)by you
- प्रेरितमानसः (preritamānasaḥ)my mind impelled
- त्वदाज्ञाम् (tvadājñām)your command
- शिरसा (śirasā)with my head
- धृत्वा (dhṛtvā)having borne
- भजामि (bhajāmi)I worship
- परमेश्वरीम् (parameśvarīm)the supreme sovereign
समस्तसौभाग्यकरीं महाश्रियम् ।
समस्तकल्याणकरीं महाश्रियं
भजाम्यहं ज्ञानकरीं महाश्रियम् ॥ 4 ॥
- समस्तसम्पत्सुखदाम् (samastasampatsukhadām)giver of the ease of all prosperity
- महाश्रियम् (mahāśriyam)the great Śrī
- समस्तसौभाग्यकरीम् (samastasaubhāgyakarīm)maker of all good fortune
- समस्तकल्याणकरीम् (samastakalyāṇakarīm)maker of all that is auspicious
- भजामि (bhajāmi)I worship
- अहम् (aham)I
- ज्ञानदाम् (jñānadām)giver of knowledge
विचित्रवाग्भूतिकरीं मनोहराम् ।
अनन्तसम्मोदसुखप्रदायिनीं
नमाम्यहं भूतिकरीं हरिप्रियाम् ॥ 5 ॥
- विज्ञानसम्पत्सुखदाम् (vijñānasampatsukhadām)giver of the ease that is the wealth of discerning knowledge
- सनातनीम् (sanātanīm)the everlasting
- विचित्रवाग्भूतिकरीम् (vicitravāgbhūtikarīm)maker of wondrous eloquence and abundance
- मनोहराम् (manoharām)the enchanting
- अनन्तसम्मोदसुखप्रदायिनीम् (anantasammodasukhapradāyinīm)bestower of endless gladness and ease
- नमामि (namāmi)I salute
- अहम् (aham)I
- भूतिकरीम् (bhūtikarīm)maker of well-being
समस्तभोक्त्रीश्वरि विश्वरूपे ।
तन्नास्ति यत्त्वद्व्यतिरिक्तवस्तु
त्वत्पादपद्मं प्रणमाम्यहं श्रीः ॥ 6 ॥
- समस्तभूतान्तरसंस्थिता (samastabhūtāntarasaṃsthitā)seated within all beings
- त्वम् (tvam)you
- समस्तभोक्त्री (samastabhoktrī)enjoyer of all
- ईश्वरि (īśvari)O sovereign
- विश्वरूपे (viśvarūpe)O universal-formed
- तत् (tat)that
- न अस्ति (na asti)there is not
- यत् (yat)which
- त्वद्व्यतिरिक्तवस्तु (tvadvyatiriktavastu)a thing apart from you
- त्वत्प्रसादात् (tvatprasādāt)by your grace
त्वत्पादपद्मं मयि सन्निधत्स्व ।
दीनार्तिविच्छेदनहेतुभूतैः
कृपाकटाक्षैरभिषिञ्च मां श्रीः ॥ 7 ॥
- दारिद्र्यदुःखौघतमोपहन्त्री (dāridryaduḥkhaughatamopahantrī)destroyer of the darkness that is the flood of poverty and sorrow
- त्वत्पादपद्मम् (tvatpādapadmam)your lotus feet
- मयि (mayi)upon me
- सन्निधत्स्व (sannidhatsva)set them near
- दीनार्तिविच्छेदनहेतुभूतैः (dīnārtivicchedanahetubhūtaiḥ)which are the cause of cutting off the distress of the wretched
- कृपाकटाक्षैः (kṛpākaṭākṣaiḥ)with sidelong glances of grace
मां त्वत्कृपाद्रविणगेहमिमं कुरुष्व ।
आलोकय प्रणतहृद्गतशोकहन्त्री
त्वत्पादपद्मयुगलं प्रणमाम्यहं श्रीः ॥ 8 ॥
- अम्ब (amba)O Mother
- प्रसीद (prasīda)be gracious
- करुणासुधया (karuṇāsudhayā)with the nectar of compassion
- आर्द्रदृष्ट्या (ārdradṛṣṭyā)with a moist glance
- माम् (mām)me
- त्वत्कृपाद्रविणगेहम् (tvatkṛpādraviṇageham)a house of the wealth of your grace
- इमम् (imam)this
- कुरुष्व (kuruṣva)make
- आलोकय (ālokaya)look upon
- प्रणतहृद्गतशोकहन्त्री (praṇatahṛdgataśokahantrī)slayer of the grief lodged in the heart of those who bow
कान्त्यै नमोऽस्तु कमनीयगुणाश्रयायै ।
क्षान्त्यै नमोऽस्तु दुरितक्षयकारणायै
दात्र्यै नमोऽस्तु धनधान्यसमृद्धिदायै ॥ 9 ॥
- शान्त्यै (śāntyai)to Peace
- नमः अस्तु (namaḥ astu)salutation be
- शरणागतरक्षणायै (śaraṇāgatarakṣaṇāyai)to her who guards those come for refuge
- कान्त्यै (kāntyai)to Loveliness
- कमनीयगुणाश्रयायै (kamanīyaguṇāśrayāyai)to the refuge of desirable excellences
- क्षान्त्यै (kṣāntyai)to Forbearance
- दुरितक्षयकारणायै (duritakṣayakāraṇāyai)to the cause of the wasting away of sin
रत्यै नमोऽस्तु रजनीकरसोदरायै ।
भक्त्यै नमोऽस्तु भवसागरतारकायै
मत्यै नमोऽस्तु मधुसूदनवल्लभायै ॥ 10 ॥
- शक्त्यै (śaktyai)to Power
- नमः अस्तु (namaḥ astu)salutation be
- शशिशेखरसंस्तुतायै (śaśiśekharasaṃstutāyai)to her praised by the moon-crested one
- रत्यै (ratyai)to Delight
- रजनीकरसोदरायै (rajanīkarasodarāyai)to the sister of the night-maker, the moon
- भक्त्यै (bhaktyai)to Devotion
- भवसागरतारकायै (bhavasāgaratārakāyai)to her who ferries across the ocean of becoming
सिद्ध्यै नमोऽस्तु शिवसिद्धसुपूजितायै ।
धृत्यै नमोऽस्त्वमितदुर्गतिभञ्जनायै
गत्यै नमोऽस्तु वरसद्गतिदायिकायै ॥ 11 ॥
- लक्ष्म्यै (lakṣmyai)to Lakṣmī
- नमः अस्तु (namaḥ astu)salutation be
- शुभलक्षणलक्षितायै (śubhalakṣaṇalakṣitāyai)to her marked with auspicious signs
- सिद्ध्यै (siddhyai)to Attainment
- शिवसिद्धसुपूजितायै (śivasiddhasupūjitāyai)to her well worshipped by Śiva and the perfected
- धृत्यै (dhṛtyai)to Steadfastness
- अमितदायै (amitadāyai)to her who gives without measure
भूत्यै नमोऽस्तु भुवनार्तिविनाशनायै ।
धात्र्यै नमोऽस्तु धरणीधरवल्लभायै
पुष्ट्यै नमोऽस्तु पुरुषोत्तमवल्लभायै ॥ 12 ॥
- देव्यै (devyai)to the Goddess
- नमः अस्तु (namaḥ astu)salutation be
- दिवि (divi)in heaven
- देवगणार्चितायै (devagaṇārcitāyai)to her worshipped by the hosts of gods
- भूत्यै (bhūtyai)to Well-being
- भुवनार्तिविनाशनायै (bhuvanārtivināśanāyai)to the destroyer of the world’s distress
- धात्र्यै (dhātryai)to the Sustainer
- धरणीधरायै (dharaṇīdharāyai)to the upholder of the earth
नमोऽस्तु ते सर्वभयापहन्त्र्यै ।
श्रीविष्णुवक्षःस्थलसंस्थितायै
नमो नमः सर्वविभूतिदायै ॥ 13 ॥
- सुतीव्रदारिद्र्यविदुःखहन्त्र्यै (sutīvradāridryaviduḥkhahantryai)to the slayer of the sorrow of most bitter poverty
- नमः अस्तु (namaḥ astu)salutation be
- ते (te)to you
- सर्वभयापहन्त्र्यै (sarvabhayāpahantryai)to the remover of every fear
- श्रीविष्णुवक्षःस्थलसंस्थितायै (śrīviṣṇuvakṣaḥsthalasaṃsthitāyai)to her seated upon the breast of Śrī Viṣṇu
जयतु जयतु पद्मा पद्मसद्माभिवन्द्या ।
जयतु जयतु विद्या विष्णुवामाङ्कसंस्था
जयतु जयतु सम्यक्सर्वसम्पत्करी श्रीः ॥ 14 ॥
- जयतु जयतु (jayatu jayatu)victory, victory
- लक्ष्मीः (lakṣmīḥ)to Lakṣmī
- लक्षणालङ्कृताङ्गी (lakṣaṇālaṅkṛtāṅgī)whose limbs are adorned with auspicious marks
- पद्मा (padmā)Padmā
- पद्मसद्माभिवन्द्या (padmasadmābhivandyā)saluted by him whose seat is the lotus
- विद्या (vidyā)Knowledge
- विष्णुवक्षःस्थलस्था (viṣṇuvakṣaḥsthalasthā)abiding on Viṣṇu’s breast
जयतु जयतु भद्रा भार्गवी भाग्यरूपा ।
जयतु जयतु नित्या निर्मलज्ञानवेद्या
जयतु जयतु सत्या सर्वभूतान्तरस्था ॥ 15 ॥
- जयतु जयतु (jayatu jayatu)victory, victory
- देवी (devī)to the Goddess
- देवसङ्घाभिपूज्या (devasaṅghābhipūjyā)to be worshipped by the assemblies of gods
- भद्रा (bhadrā)the good
- भार्गवी (bhārgavī)daughter of Bhṛgu
- भाग्यरूपा (bhāgyarūpā)whose form is good fortune
- नित्या (nityā)the eternal
- निर्मलज्ञानरूपा (nirmalajñānarūpā)whose form is stainless knowledge
जयतु जयतु शुद्धा शुद्धजाम्बूनदाभा ।
जयतु जयतु कान्ता कान्तिमद्भासिताङ्गी
जयतु जयतु शान्ता शीघ्रमागच्छ सौम्ये ॥ 16 ॥
- जयतु जयतु (jayatu jayatu)victory, victory
- रम्या (ramyā)the delightful
- रत्नगर्भान्तरस्था (ratnagarbhāntarasthā)abiding within the jewel-bearing depths
- शुद्धा (śuddhā)the pure
- शुद्धजाम्बूनदाभा (śuddhajāmbūnadābhā)of the lustre of pure river-gold
- कान्ता (kāntā)the beloved
- कान्तिमती (kāntimatī)full of loveliness
रुद्राश्च शक्र प्रमुखाश्च देवाः ।
जीवन्ति सर्वेऽपि सशक्तयस्ते
प्रभुत्वमाप्ताः परमायुषस्ते ॥ 17 ॥
- यस्याः (yasyāḥ)of whom
- कलायाः (kalāyāḥ)of a single digit, a fraction
- कमलोद्भवाद्याः (kamalodbhavādyāḥ)Brahmā the lotus-born and the rest
- रुद्राः (rudrāḥ)the Rudras
- च (ca)and
- शक्रप्रमुखाः (śakrapramukhāḥ)headed by Śakra, Indra
- च (ca)and
- देवाः (devāḥ)the gods
- जीवन्ति (jīvanti)live
- सर्वे अपि (sarve api)all of them
- सशक्तयः (saśaktayaḥ)together with their powers
- ते (te)they
- प्रभवन्ति (prabhavanti)have their being
त्वया विलिखितव्यमेतदिति तत्फलप्राप्तये ।
तदन्तरफलेस्फुटं कमलवासिनी श्रीरिमां
समर्पय समुद्रिकां सकलभाग्यसंसूचिकाम् ॥ 18 ॥
- लिलेख (lilekha)wrote
- निटिले (niṭile)upon my forehead
- विधिः (vidhiḥ)Brahmā the ordainer
- मम (mama)my
- लिपिम् (lipim)the writing of fate
- विसृज्य (visṛjya)having left
- अन्तरम् (antaram)a space
- त्वया (tvayā)by you
- विलिखितव्यम् (vilikhitavyam)is to be written
- एतत् (etat)this
- इति (iti)thus
- तत्फलप्राप्तये (tatphalaprāptaye)for the obtaining of that fruit
तथा सम्पत्करे लक्ष्मि सर्वदा सम्प्रसीद मे ॥ 19 ॥
- कलया (kalayā)by a fraction
- ते (te)of you
- यथा (yathā)as
- देवि (devi)O Goddess
- जीवन्ति (jīvanti)live
- सचराचराः (sacarācarāḥ)all that moves and does not move
- तथा (tathā)so
- सम्पत्करे (sampatkare)O maker of prosperity
- लक्ष्मि (lakṣmi)O Lakṣmī
- सर्वदा (sarvadā)always
- सम्प्रसीद (samprasīda)be wholly gracious
- मे (me)to me
तथैव स्वकलां लक्ष्मि मयि सम्यक् समर्पय ॥ 20 ॥
- यथा (yathā)as
- विष्णुः (viṣṇuḥ)Viṣṇu
- ध्रुवे (dhruve)in Dhruva
- नित्यम् (nityam)ever
- स्वकलाम् (svakalām)his own fraction
- सन्न्यवेशयत् (sannyaveśayat)set firmly
- तथा एव (tathā eva)just so
- स्वकलाम् (svakalām)your own fraction
- लक्ष्मि (lakṣmi)O Lakṣmī
- मयि (mayi)in me
- सम्यक् (samyak)rightly
- समर्पय (samarpaya)bestow
अचलां कुरु यत्नेन कलां मयि निवेशिताम् ॥ 21 ॥
- सर्वसौख्यप्रदे (sarvasaukhyaprade)O giver of every happiness
- देवि (devi)O Goddess
- भक्तानाम् (bhaktānām)of the devoted
- अभयप्रदे (abhayaprade)O giver of fearlessness
- अचलाम् (acalām)unmoving
- कुरु (kuru)make
- यत्नेन (yatnena)with care
- कलाम् (kalām)the fraction
- मयि (mayi)in me
- निवेशिताम् (niveśitām)that has been set
सदा वैकुण्ठश्रीर्निवसतु कला मे नयनयोः ।
वसेत्सत्ये लोके मम वचसि लक्ष्मीर्वरकला
श्रियः श्वेतद्वीपे निवसतु कला मे स्वकरयोः ॥ 22 ॥
- मुदा (mudā)with joy
- आस्ताम् (āstām)may she abide
- मत्फाले (matphāle)upon my brow
- परमपदलक्ष्मीः (paramapadalakṣmīḥ)the Lakṣmī of the supreme abode
- स्फुटकला (sphuṭakalā)her fraction made manifest
- सदा (sadā)always
- वैकुण्ठश्रीः (vaikuṇṭhaśrīḥ)the Śrī of Vaikuṇṭha
- निवसतु (nivasatu)let her dwell
- कला (kalā)the fraction
- मे (me)my
- नयनयोः (nayanayoḥ)in both eyes
- वसेत् (vaset)let her abide
- सत्ये लोके (satye loke)in the world of truth
सूर्याचन्द्रमसौ यावद्यावल्लक्ष्मीपतिः श्रियाः ॥ 23 ॥
- तावत् (tāvat)so long
- नित्यम् (nityam)ever
- मम अङ्गेषु (mama aṅgeṣu)in my limbs
- क्षीराब्धौ (kṣīrābdhau)in the ocean of milk
- श्रीकला (śrīkalā)the fraction of Śrī
- वसेत् (vaset)let her dwell
- सूर्याचन्द्रमसौ (sūryācandramasau)sun and moon
- यावत् (yāvat)as long as
- लक्ष्मीपतिः (lakṣmīpatiḥ)the lord of Lakṣmī
- श्रियाः (śriyāḥ)of Śrī
आद्यादि श्रीर्महालक्ष्मी त्वत्कला मयि तिष्ठतु ॥ 24 ॥
- सर्वमङ्गलसम्पूर्णा (sarvamaṅgalasampūrṇā)filled full with all auspiciousness
- सर्वैश्वर्यसमन्विता (sarvaiśvaryasamanvitā)furnished with all sovereignty
- आद्यादि (ādyādi)first of the first
- श्रीः (śrīḥ)Śrī
- महालक्ष्मी (mahālakṣmī)O Mahālakṣmī
- त्वत्कला (tvatkalā)your fraction
- मयि (mayi)in me
- तिष्ठतु (tiṣṭhatu)let it abide
सर्वैश्वर्यप्रदा मेऽस्तु त्वत्कला मयि संस्थिता ॥ 25 ॥
- अज्ञानतिमिरम् (ajñānatimiram)the darkness of ignorance
- हन्तुम् (hantum)to destroy
- शुद्धज्ञानप्रकाशिका (śuddhajñānaprakāśikā)she who makes pure knowledge shine
- सर्वैश्वर्यप्रदा (sarvaiśvaryapradā)giver of all sovereignty
- मे अस्तु (me astu)may she be to me
- त्वत्कला (tvatkalā)your fraction
- मयि (mayi)in me
- संस्थिता (saṃsthitā)established
वितनोतु मम श्रेयस्त्वत्कला मयि संस्थिता ॥ 26 ॥
- अलक्ष्मीम् (alakṣmīm)misfortune
- हरतु (haratu)let it carry off
- क्षिप्रम् (kṣipram)swiftly
- तमः (tamaḥ)darkness
- सूर्यप्रभा (sūryaprabhā)the sun’s radiance
- यथा (yathā)as
- वितनोतु (vitanotu)let it spread
- मम (mama)my
- श्रेयः (śreyaḥ)good
- त्वत्कला (tvatkalā)your fraction
- मयि संस्थिता (mayi saṃsthitā)established in me
मयि तस्मात्कृतार्थोऽस्मि पात्रमस्मि स्थितेस्तव ॥ 27 ॥
- ऐश्वर्यमङ्गलोत्पत्तिः (aiśvaryamaṅgalotpattiḥ)the arising of sovereignty and auspiciousness
- त्वत्कलायाम् (tvatkalāyām)in your fraction
- निधीयते (nidhīyate)is laid up
- मयि (mayi)in me
- तस्मात् (tasmāt)therefore
- कृतार्थः अस्मि (kṛtārthaḥ asmi)I am fulfilled
- पात्रम् अस्मि (pātram asmi)I am a vessel
- स्थितेः तव (sthiteḥ tava)of your abiding
त्वत्प्रसादात्पवित्रोऽहं लोकमातर्नमोऽस्तु ते ॥ 28 ॥
- भवदावेशभाग्यार्हः (bhavadāveśabhāgyārhaḥ)worthy of the fortune of your entering
- भाग्यवान् अस्मि (bhāgyavān asmi)I am fortunate
- भार्गवि (bhārgavi)O daughter of Bhṛgu
- त्वत्प्रसादात् (tvatprasādāt)by your grace
- पवित्रः अहम् (pavitraḥ aham)I am made pure
- लोकमातः (lokamātaḥ)O Mother of the world
- नमः अस्तु ते (namaḥ astu te)salutation be to you
-दतः समागच्छ ममाग्रतस्त्वम् ।
परं पदं श्रीर्भव सुप्रसन्ना
मय्यच्युतेन प्रविशादिलक्ष्मीः ॥ 29 ॥
- पुनासि (punāsi)you purify
- माम् (mām)me
- त्वत्कलया एव (tvatkalayā eva)by your fraction alone
- यस्मात् (yasmāt)since
- अतः (ataḥ)therefore
- समागच्छ (samāgaccha)come near
- मम अग्रतः (mama agrataḥ)before me
- त्वम् (tvam)you
- परं पदम् (paraṃ padam)the supreme station
- श्रीः (śrīḥ)O Śrī
- भव (bhava)be
- सुप्रसन्ना (suprasannā)wholly gracious
- मयि (mayi)toward me
नारायणेन सह मां कृपादृष्ट्याऽवलोकय ॥ 30 ॥
- श्रीवैकुण्ठस्थिते (śrīvaikuṇṭhasthite)O you who abide in Śrī Vaikuṇṭha
- लक्ष्मि (lakṣmi)O Lakṣmī
- समागच्छ (samāgaccha)come near
- मम अग्रतः (mama agrataḥ)before me
- नारायणेन सह (nārāyaṇena saha)together with Nārāyaṇa
- माम् (mām)me
- कृपादृष्ट्या (kṛpādṛṣṭyā)with a glance of grace
- अवलोकय (avalokaya)look upon
वासुदेवेन सहिता प्रसीद वरदा भव ॥ 31 ॥
- सत्यलोकस्थिते (satyalokasthite)O you who abide in Satyaloka
- लक्ष्मि (lakṣmi)O Lakṣmī
- त्वम् (tvam)you
- मम (mama)my
- आगच्छ (āgaccha)come
- सन्निधिम् (sannidhim)to my presence
- वासुदेवेन सहिता (vāsudevena sahitā)accompanied by Vāsudeva
- प्रसीद (prasīda)be gracious
- वरदा भव (varadā bhava)be a giver of boons
विष्णुना सहिते देवि जगन्मातः प्रसीद मे ॥ 32 ॥
- श्वेतद्वीपस्थिते (śvetadvīpasthite)O you who abide in Śvetadvīpa
- लक्ष्मि (lakṣmi)O Lakṣmī
- शीघ्रम् (śīghram)swiftly
- आगच्छ (āgaccha)come
- सुव्रते (suvrate)O you of good vows
- विष्णुना सहिते (viṣṇunā sahite)accompanied by Viṣṇu
- देवि (devi)O Goddess
- जगन्मातः (jaganmātaḥ)O Mother of the world
- प्रसीद मे (prasīda me)be gracious to me
त्वत्कृपादृष्टिसुधया सततं मां विलोकय ॥ 33 ॥
- क्षीराम्बुधिस्थिते (kṣīrāmbudhisthite)O you who abide in the ocean of milk
- लक्ष्मि (lakṣmi)O Lakṣmī
- समागच्छ (samāgaccha)come near
- समाधवा (samādhavā)together with Mādhava
- त्वत्कृपादृष्टिसुधया (tvatkṛpādṛṣṭisudhayā)with the nectar of your gracious glance
- सततम् (satatam)continually
- माम् (mām)me
- विलोकय (vilokaya)behold
समागच्छ समागच्छ स्थित्वाऽऽशु पुरतो मम ॥ 34 ॥
- रत्नगर्भस्थिते (ratnagarbhasthite)O you who abide in the jewel-bearing depths
- लक्ष्मि (lakṣmi)O Lakṣmī
- परिपूर्णे (paripūrṇe)O wholly complete one
- हिरण्मये (hiraṇmaye)O golden one
- समागच्छ समागच्छ (samāgaccha samāgaccha)come, come
- स्थित्वा (sthitvā)having taken your stand
- आशु (āśu)swiftly
- पुरतः मम (purataḥ mama)before me
प्रसन्ने कमले देवि प्रसन्नहृदया भव ॥ 35 ॥
- स्थिरा भव (sthirā bhava)be steadfast
- महालक्ष्मि (mahālakṣmi)O Mahālakṣmī
- निश्चला भव (niścalā bhava)be unmoving
- निर्मले (nirmale)O stainless one
- प्रसन्ने (prasanne)O gracious one
- कमले (kamale)O lotus one
- देवि (devi)O Goddess
- प्रसन्नहृदया भव (prasannahṛdayā bhava)be gracious of heart
शीघ्रमुद्धृत्य पुरतः प्रदर्शय समर्पय ॥ 36 ॥
- श्रीधरे (śrīdhare)O bearer of Śrī
- श्रीमहाभूते (śrīmahābhūte)O great being of splendour
- त्वदन्तःस्थम् (tvadantaḥstham)lying within you
- महानिधिम् (mahānidhim)the great treasure
- शीघ्रम् (śīghram)swiftly
- उद्धृत्य (uddhṛtya)having drawn it forth
- पुरतः (purataḥ)before me
- प्रदर्शय (pradarśaya)show it
- समर्पय (samarpaya)bestow it
त्वत्कुक्षिगतसर्वस्वं शीघ्रं मे सम्प्रदर्शय ॥ 37 ॥
- वसुन्धरे (vasundhare)O bearer of wealth, the Earth
- श्रीवसुधे (śrīvasudhe)O giver of the wealth of Śrī
- वसुदोग्ध्रि (vasudogdhri)O milker-forth of riches
- कृपामये (kṛpāmaye)O you made of grace
- त्वत्कुक्षिगतसर्वस्वम् (tvatkukṣigatasarvasvam)all that lies within your womb
- शीघ्रम् (śīghram)swiftly
- मे (me)to me
- सम्प्रदर्शय (sampradarśaya)reveal
त्वद्गर्भगतहेमादीन् सम्प्रदर्शय दर्शय ॥ 38 ॥
- विष्णुप्रिये (viṣṇupriye)O beloved of Viṣṇu
- रत्नगर्भे (ratnagarbhe)O jewel-wombed
- समस्तफलदे (samastaphalade)O giver of every fruit
- शिवे (śive)O auspicious one
- त्वद्गर्भगतहेमादीन् (tvadgarbhagatahemādīn)the gold and the rest that lie in your womb
- सम्प्रदर्शय दर्शय (sampradarśaya darśaya)reveal, reveal them
न जाने परमं रूपं मातर्मे सम्प्रदर्शय ॥ 39 ॥
- रसातलगते (rasātalagate)O you gone to the netherworld
- लक्ष्मि (lakṣmi)O Lakṣmī
- शीघ्रम् (śīghram)swiftly
- आगच्छ (āgaccha)come
- मे पुरः (me puraḥ)before me
- न जाने (na jāne)I do not know
- परमं रूपम् (paramaṃ rūpam)your supreme form
- मातः (mātaḥ)O Mother
- मे (me)to me
- सम्प्रदर्शय (sampradarśaya)reveal it
मा वत्स भैरिहेत्युक्त्वा कामं गौरिव रक्ष माम् ॥ 40 ॥
- आविर्भव (āvirbhava)become manifest
- मनोवेगात् (manovegāt)with the speed of thought
- शीघ्रम् (śīghram)swiftly
- आगच्छ (āgaccha)come
- मे पुरः (me puraḥ)before me
- मा वत्स भैः (mā vatsa bhaiḥ)“fear not, child”
- इति उक्त्वा (iti uktvā)having said
- कामम् (kāmam)freely
- गौः इव (gauḥ iva)as a cow her calf
- रक्ष (rakṣa)protect
- माम् (mām)me
मातस्त्वद्भृत्यभृत्योऽहं मृगये त्वां कुतूहलात् ॥ 41 ॥
- देवि (devi)O Goddess
- शीघ्रम् (śīghram)swiftly
- समागच्छ (samāgaccha)come near
- धरणीगर्भसंस्थिते (dharaṇīgarbhasaṃsthite)O you seated in the womb of the earth
- मातः (mātaḥ)O Mother
- त्वद्भृत्यभृत्यः अहम् (tvadbhṛtyabhṛtyaḥ aham)I am the servant of your servants
- मृगये (mṛgaye)I seek
- त्वाम् (tvām)you
- कुतूहलात् (kutūhalāt)out of longing
अक्षयान् हेमकलशान् सुवर्णेन सुपूरितान् ॥ 42 ॥
- उत्तिष्ठ (uttiṣṭha)rise
- जागृहि (jāgṛhi)awake
- त्वम् (tvam)you
- मे (me)for me
- समुत्तिष्ठ (samuttiṣṭha)rise up
- सुजागृहि (sujāgṛhi)awake fully
- अक्षयान् (akṣayān)inexhaustible
- हेमकलशान् (hemakalaśān)golden vessels
- सुवर्णेन (suvarṇena)with gold
- सुपूरितान् (supūritān)well filled
समुन्नतानना भूत्वा समाधेहि धरान्तरात् ॥ 43 ॥
- निक्षेपान् (nikṣepān)the buried hoards
- मे (me)for me
- समाकृष्य (samākṛṣya)having drawn them together
- समुद्धृत्य (samuddhṛtya)having raised them up
- मम अग्रतः (mama agrataḥ)before me
- समुन्नतानना (samunnatānanā)with uplifted face
- भूत्वा (bhūtvā)having become
- समाधेहि (samādhehi)set them down
- धरान्तरात् (dharāntarāt)from within the earth
प्रसीद श्रेयसां दोग्ध्री लक्ष्मीर्मे नयनाग्रतः ॥ 44 ॥
- मत्सन्निधिम् (matsannidhim)to my presence
- समागच्छ (samāgaccha)come near
- मदाहितकृपारसात् (madāhitakṛpārasāt)out of the savour of grace laid upon me
- प्रसीद (prasīda)be gracious
- श्रेयसाम् (śreyasām)of blessings
- दोग्ध्री (dogdhrī)O milker-forth
- लक्ष्मीः (lakṣmīḥ)Lakṣmī
- मे (me)my
- नयनाग्रतः (nayanāgrataḥ)before my eyes
सुस्थिरा भव सम्प्रीत्या प्रसीद वरदा भव ॥ 45 ॥
- अत्र (atra)here
- उपविश (upaviśa)be seated
- लक्ष्मि (lakṣmi)O Lakṣmī
- त्वम् (tvam)you
- स्थिरा भव (sthirā bhava)be steadfast
- हिरण्मये (hiraṇmaye)O golden one
- सुस्थिरा भव (susthirā bhava)be wholly steadfast
- सम्प्रीत्या (samprītyā)with love
- प्रसीद (prasīda)be gracious
- वरदा भव (varadā bhava)be a giver of boons
अद्य क्षणेन सहसा दत्त्वा संरक्ष मां सदा ॥ 46 ॥
- आनीतान् (ānītān)those brought forth
- तु (tu)indeed
- तथा (tathā)so
- देवि (devi)O Goddess
- निधीन् (nidhīn)the treasures
- मे (me)to me
- सम्प्रदर्शय (sampradarśaya)reveal
- अद्य (adya)today
- क्षणेन (kṣaṇena)in a moment
- सहसा (sahasā)at once
- दत्त्वा (dattvā)having given
- संरक्ष (saṃrakṣa)guard
- माम् (mām)me
- सदा (sadā)always
अभयं कुरु मे देवि महालक्ष्मीर्नमोऽस्तु ते ॥ 47 ॥
- मयि (mayi)in me
- तिष्ठ (tiṣṭha)abide
- तथा (tathā)as
- नित्यम् (nityam)ever
- यथा (yathā)just as
- इन्द्रादिषु (indrādiṣu)in Indra and the rest
- तिष्ठसि (tiṣṭhasi)you abide
- अभयम् (abhayam)fearlessness
- कुरु (kuru)make
- मे (me)for me
- देवि (devi)O Goddess
- महालक्ष्मीः (mahālakṣmīḥ)O Mahālakṣmī
- नमः अस्तु ते (namaḥ astu te)salutation be to you
प्रसीद पुरतः स्थित्वा प्रणतं मां विलोकय ॥ 48 ॥
- समागच्छ (samāgaccha)come near
- महालक्ष्मि (mahālakṣmi)O Mahālakṣmī
- शुद्धजाम्बूनदप्रभे (śuddhajāmbūnadaprabhe)O you of the lustre of pure river-gold
- प्रसीद (prasīda)be gracious
- पुरतः (purataḥ)before me
- स्थित्वा (sthitvā)having taken your stand
- प्रणतम् (praṇatam)bowed low
- माम् (mām)me
- विलोकय (vilokaya)behold
तत्र तत्र स्थिता त्वं मे तव रूपं प्रदर्शय ॥ 49 ॥
- लक्ष्मीः (lakṣmīḥ)Lakṣmī
- भुवम् (bhuvam)to the earth
- गता (gatā)gone
- भासि (bhāsi)you shine
- यत्र यत्र (yatra yatra)wherever
- हिरण्मयी (hiraṇmayī)golden
- तत्र तत्र (tatra tatra)there and there
- स्थिता (sthitā)abiding
- त्वम् (tvam)you
- मे (me)to me
- तव रूपम् (tava rūpam)your form
- प्रदर्शय (pradarśaya)show
मम मूर्धनि ते हस्तमविलम्बितमर्पय ॥ 50 ॥
- क्रीडन्ती (krīḍantī)sporting
- बहुधा (bahudhā)in many ways
- भूमौ (bhūmau)upon the earth
- परिपूर्णकृपामयि (paripūrṇakṛpāmayi)O you made wholly of grace
- मम मूर्धनि (mama mūrdhani)upon my head
- ते हस्तम् (te hastam)your hand
- अविलम्बितम् (avilambitam)without delay
- अर्पय (arpaya)lay
प्रसीद मे महालक्ष्मि परिपूर्णमनोरथे ॥ 51 ॥
- फलद्भाग्योदये (phaladbhāgyodaye)O you in whom the dawn of fortune bears its fruit
- लक्ष्मि (lakṣmi)O Lakṣmī
- समस्तपुरवासिनी (samastapuravāsinī)dweller in every city
- प्रसीद (prasīda)be gracious
- मे (me)to me
- महालक्ष्मि (mahālakṣmi)O Mahālakṣmī
- परिपूर्णमनोरथे (paripūrṇamanorathe)O you in whom every wish is made complete
वैभवैर्विविधैर्युक्तैः समागच्छ मुदान्विते ॥ 52 ॥
- अयोध्यादिषु (ayodhyādiṣu)in Ayodhyā and the rest
- सर्वेषु नगरेषु (sarveṣu nagareṣu)in all the cities
- समास्थिते (samāsthite)O you who are established there
- वैभवैः (vaibhavaiḥ)with splendours
- विविधैः (vividhaiḥ)of many kinds
- युक्तैः (yuktaiḥ)attended
- समागच्छ (samāgaccha)come to me
- मुदान्विते (mudānvite)O you who are filled with gladness
करुणारसनिष्यन्दनेत्रद्वय विलासिनी ॥ 53 ॥
- समागच्छ समागच्छ (samāgaccha samāgaccha)come, come
- मम अग्रे (mama agre)before me
- भव (bhava)be
- सुस्थिरा (susthirā)firmly seated
- करुणारसनिष्यन्द (karuṇārasaniṣyanda)streaming with the nectar of compassion
- नेत्रद्वय (netradvaya)with the pair of eyes
- विलासिनी (vilāsinī)O you who shine
सन्निधत्स्व महालक्ष्मि त्वत्पाणिं मम मस्तके ।
करुणासुधया मां त्वमभिषिञ्च्य स्थिरं कुरु ॥ 54 ॥
- [निष्पन्न] (niṣpanna)“accomplished” – a bracketed variant reading carried in the printed text
- सन्निधत्स्व (sannidhatsva)draw near and be present
- महालक्ष्मि (mahālakṣmi)O Mahālakṣmī
- त्वत्पाणिम् (tvatpāṇim)your hand
- मम मस्तके (mama mastake)upon my head
- करुणासुधया (karuṇāsudhayā)with the nectar of your compassion
- माम् (mām)me
- त्वम् (tvam)you
- अभिषिञ्च्य (abhiṣiñcya)having consecrated
- स्थिरं कुरु (sthiraṃ kuru)make steadfast
स्थित्वाऽऽशु पुरतो मेऽद्य प्रसादेनाऽभयं कुरु ॥ 55 ॥
- सर्वराजगृहे (sarvarājagṛhe)in every royal house
- लक्ष्मि (lakṣmi)O Lakṣmī
- समागच्छ (samāgaccha)come
- बलान्विते (balānvite)O you endowed with power
- [मुदान्विते] (mudānvite)O you filled with gladness – the variant reading given in the text
- स्थित्वा (sthitvā)having taken your stand
- आशु (āśu)swiftly
- पुरतः मे (purataḥ me)before me
- अद्य (adya)this very day
- प्रसादेन (prasādena)by your grace
- अभयं कुरु (abhayaṃ kuru)grant fearlessness
सर्वराजगृहे लक्ष्मि त्वत्कला मयि तिष्ठतु ॥ 56 ॥
- सादरम् (sādaram)reverently
- मस्तके (mastake)on my head
- हस्तम् (hastam)your hand
- मम (mama)my
- त्वम् (tvam)you
- कृपया (kṛpayā)in mercy
- अर्पय (arpaya)lay
- सर्वराजगृहे (sarvarājagṛhe)O dweller in every royal house
- लक्ष्मि (lakṣmi)O Lakṣmī
- त्वत्कला (tvatkalā)one ray of you
- मयि (mayi)in me
- तिष्ठतु (tiṣṭhatu)may it abide
प्रत्यक्षं कुरु मे रूपं रक्ष मां शरणागतम् ॥ 57 ॥
- आद्यादि (ādyādi)first among the first, the primordial one
- श्रीमहालक्ष्मि (śrīmahālakṣmi)O Śrī Mahālakṣmī
- विष्णुवामाङ्कसंस्थिते (viṣṇuvāmāṅkasaṃsthite)O you seated upon Viṣṇu's left side
- प्रत्यक्षम् (pratyakṣam)present to my sight
- कुरु (kuru)make
- मे (me)for me
- रूपम् (rūpam)your form
- रक्ष (rakṣa)protect
- माम् (mām)me
- शरणागतम् (śaraṇāgatam)who have come to you for refuge
अचला भव सम्प्रीत्या सुस्थिरा भव मद्गृहे ॥ 58 ॥
- प्रसीद (prasīda)be gracious
- मे (me)to me
- महालक्ष्मि (mahālakṣmi)O Mahālakṣmī
- सुप्रसीद (suprasīda)be wholly gracious
- महाशिवे (mahāśive)O greatly auspicious one
- अचला (acalā)unmoving
- भव (bhava)be
- सम्प्रीत्या (samprītyā)in loving pleasure
- सुस्थिरा (susthirā)firmly settled
- भव (bhava)be
- मद्गृहे (madgṛhe)in my house
यावद्विष्णुश्च यावत्त्वं तावत्कुरु कृपां मयि ॥ 59 ॥
- यावत् (yāvat)as long as
- तिष्ठन्ति (tiṣṭhanti)endure
- वेदाः च (vedāḥ ca)the Vedas
- यावत् (yāvat)as long as
- चन्द्रदिवाकरौ (candradivākarau)the moon and the sun
- यावत् विष्णुः च (yāvat viṣṇuḥ ca)as long as Viṣṇu is
- यावत् त्वम् (yāvat tvam)as long as you are
- तावत् (tāvat)for just so long
- कुरु (kuru)show
- कृपाम् (kṛpām)compassion
- मयि (mayi)upon me
तथा दया ते मय्येव वर्धतामभिवर्धताम् ॥ 60 ॥
- चान्द्री कला (cāndrī kalā)the moon's digit
- यथा (yathā)as
- शुक्ले (śukle)in the bright fortnight
- वर्धते (vardhate)waxes
- सा (sā)it
- दिने दिने (dine dine)day after day
- तथा (tathā)even so
- दया (dayā)compassion
- ते (te)yours
- मयि एव (mayi eva)toward me alone
- वर्धताम् (vardhatām)may it grow
- अभिवर्धताम् (abhivardhatām)may it grow past all measure
तथा मद्भवने तिष्ठ स्थिरं श्रीविष्णुना सह ॥ 61 ॥
- यथा (yathā)as
- वैकुण्ठनगरे (vaikuṇṭhanagare)in the city of Vaikuṇṭha
- यथा वै (yathā vai)and just as
- क्षीरसागरे (kṣīrasāgare)in the ocean of milk
- तथा (tathā)so
- मद्भवने (madbhavane)in my house
- तिष्ठ (tiṣṭha)abide
- स्थिरम् (sthiram)unshakably
- श्रीविष्णुना सह (śrīviṣṇunā saha)together with Śrī Viṣṇu
तथा मद्भवने तिष्ठ स्थिरं श्रीविष्णुना सह ॥ 62 ॥
- योगिनाम् (yoginām)of the yogins
- हृदये (hṛdaye)in the heart
- नित्यम् (nityam)eternally
- यथा (yathā)as
- तिष्ठसि (tiṣṭhasi)you abide
- विष्णुना (viṣṇunā)with Viṣṇu
- तथा (tathā)so
- मद्भवने (madbhavane)in my house
- तिष्ठ (tiṣṭha)abide
- स्थिरम् (sthiram)unshakably
- श्रीविष्णुना सह (śrīviṣṇunā saha)together with Śrī Viṣṇu
नारायणोऽपि तव हृत्कमले यथास्ते ।
नारायणस्त्वमपि नित्यमुभौ तथैव
तौ तिष्ठतां हृदि ममापि दयान्वितौ श्रीः ॥ 63 ॥
- नारायणस्य हृदये (nārāyaṇasya hṛdaye)in the heart of Nārāyaṇa
- भवती (bhavatī)you, O Lady
- यथा आस्ते (yathā āste)as you dwell
- नारायणः अपि (nārāyaṇaḥ api)Nārāyaṇa likewise
- तव हृत्कमले (tava hṛtkamale)in the lotus of your heart
- यथा आस्ते (yathā āste)as he dwells
- नारायणः (nārāyaṇaḥ)Nārāyaṇa
- त्वम् अपि (tvam api)and you too
- नित्यम् (nityam)eternally
- उभौ (ubhau)both of you
- तथा एव (tathā eva)in that very way
- तौ (tau)those two
- तिष्ठताम् (tiṣṭhatām)may they abide
- हृदि मम अपि (hṛdi mama api)in my heart also
- दयान्वितौ (dayānvitau)filled with compassion
- श्रीः (śrīḥ)O Śrī
सौभाग्यवृद्धिं कुरु मे गृहे श्रीः ।
दयासुवृद्धिं कुरुतां मयि श्रीः
सुवर्णवृद्धिं कुरु मे गृहे श्रीः ॥ 64 ॥
- विज्ञानवृद्धिम् (vijñānavṛddhim)growth of discerning knowledge
- हृदये (hṛdaye)in my heart
- कुरु (kuru)make
- श्रीः (śrīḥ)O Śrī
- सौभाग्यवृद्धिम् (saubhāgyavṛddhim)growth of good fortune
- मे गृहे (me gṛhe)in my house
- दयासुवृद्धिम् (dayāsuvṛddhim)a rich growth of compassion
- कुरुताम् (kurutām)may she make
- मयि (mayi)in me
- सुवर्णवृद्धिम् (suvarṇavṛddhim)growth of gold
सद्भक्तचिन्तामणिकामधेनो ।
विश्वस्य मातर्भव सुप्रसन्ना
गृहे कलत्रेषु च पुत्रवर्गे ॥ 65 ॥
- न (na)do not
- माम् (mām)me
- त्यजेथाः (tyajethāḥ)abandon
- श्रितकल्पवल्लि (śritakalpavalli)O wish-granting creeper of those who have taken shelter
- सद्भक्तचिन्तामणि (sadbhaktacintāmaṇi)O wish-stone of true devotees
- कामधेनो (kāmadheno)O wish-fulfilling cow
- विश्वस्य मातः (viśvasya mātaḥ)O Mother of the universe
- भव (bhava)be
- सुप्रसन्ना (suprasannā)wholly gracious
- गृहे (gṛhe)in my home
- कलत्रेषु (kalatreṣu)among my household
- च पुत्रवर्गे (ca putravarge)and among my children
त्वमेव साकारनिराकृतिस्त्वम् ।
त्वया धृताश्चाब्जभवाण्डसङ्घा-
-श्चित्रं चरित्रं तव देवि विष्णोः ॥ 66 ॥
- आद्यादिमाये (ādyādimāye)O Māyā, first among the first
- त्वम् (tvam)you are
- अजाण्डबीजम् (ajāṇḍabījam)the seed of the unborn cosmic egg
- त्वम् एव (tvam eva)you alone
- साकारनिराकृतिः (sākāranirākṛtiḥ)both the formed and the formless
- त्वम् (tvam)you
- त्वया (tvayā)by you
- धृताः (dhṛtāḥ)are upheld
- अब्जभवाण्डसङ्घाः (abjabhavāṇḍasaṅghāḥ)the hosts of egg-worlds of the lotus-born Brahmā
- चित्रम् (citram)wondrous
- चरित्रम् (caritram)the story
- तव (tava)of you
- देवि (devi)O Goddess
- विष्णोः (viṣṇoḥ)and of Viṣṇu
महिमानं तव स्तोतुं मन्दोऽहं शक्नुयां कथम् ॥ 67 ॥
- ब्रह्मरुद्रादयः (brahmarudrādayaḥ)Brahmā, Rudra and the rest
- देवाः (devāḥ)the gods
- वेदाः च अपि (vedāḥ ca api)and even the Vedas
- न शक्नुयुः (na śaknuyuḥ)are not able
- महिमानम् (mahimānam)the greatness
- तव (tava)your
- स्तोतुम् (stotum)to praise
- मन्दः अहम् (mandaḥ aham)dull-witted as I am
- शक्नुयाम् कथम् (śaknuyām katham)how should I be able
तानि स्वीकुरु सर्वज्ञे दयालुत्वेन सादरम् ॥ 68 ॥
- अम्ब (amba)O Mother
- त्वद्वत्सवाक्यानि (tvadvatsavākyāni)the words of your own child
- सूक्तासूक्तानि (sūktāsūktāni)well spoken and ill spoken
- यानि च (yāni ca)whatever they may be
- तानि (tāni)those
- स्वीकुरु (svīkuru)take as your own
- सर्वज्ञे (sarvajñe)O all-knowing one
- दयालुत्वेन (dayālutvena)out of your compassionate nature
- सादरम् (sādaram)graciously
इति सञ्चिन्त्य मनसा त्वामहं शरणं व्रजे ॥ 69 ॥
- भवतीम् (bhavatīm)you, O Lady
- शरणम् गत्वा (śaraṇam gatvā)having gone for refuge
- कृतार्थाः (kṛtārthāḥ)fulfilled in their purpose
- स्युः (syuḥ)became
- पुरातनाः (purātanāḥ)the ancients
- इति (iti)thus
- सञ्चिन्त्य (sañcintya)having considered
- मनसा (manasā)in my mind
- त्वाम् (tvām)to you
- अहम् (aham)I
- शरणम् व्रजे (śaraṇam vraje)go for refuge
इति वेदप्रमाणाद्धि देवि त्वां शरणं व्रजे ॥ 70 ॥
- अनन्ताः (anantāḥ)without end
- नित्यसुखिनः (nityasukhinaḥ)ever happy
- त्वद्भक्ताः (tvadbhaktāḥ)your devotees
- त्वत्परायणाः (tvatparāyaṇāḥ)who have made you their whole resort
- इति (iti)so it stands
- वेदप्रमाणात् हि (vedapramāṇāt hi)on the authority of the Veda itself
- देवि (devi)O Goddess
- त्वाम् शरणम् व्रजे (tvām śaraṇam vraje)I go to you for refuge
इति सञ्चिन्त्य सञ्चिन्त्य प्राणान् सन्धारयाम्यहम् ॥ 71 ॥
- तव प्रतिज्ञा (tava pratijñā)your own solemn word
- मद्भक्ताः (madbhaktāḥ)“my devotees”
- न नश्यन्ति (na naśyanti)do not perish
- इति अपि क्वचित् (iti api kvacit)nor ever, anywhere
- इति (iti)thus
- सञ्चिन्त्य सञ्चिन्त्य (sañcintya sañcintya)pondering it again and again
- प्राणान् (prāṇān)my life-breaths
- सन्धारयामि अहम् (sandhārayāmi aham)I hold together
यावत्सम्पूर्णकामः स्यात्तावद्देहि दयानिधे ॥ 72 ॥
- त्वदधीनः तु अहम् (tvadadhīnaḥ tu aham)I am wholly dependent on you
- मातः (mātaḥ)O Mother
- त्वत्कृपा (tvatkṛpā)your grace
- मयि (mayi)in me
- विद्यते (vidyate)is present
- यावत् (yāvat)until
- सम्पूर्णकामः (sampūrṇakāmaḥ)one whose desires are wholly fulfilled
- स्यात् (syāt)I may become
- तावत् (tāvat)until then
- देहि (dehi)give
- दयानिधे (dayānidhe)O treasury of compassion
न जीवन्तीह जलजा जलं त्यक्त्वा जलग्रहाः ॥ 73 ॥
- क्षणमात्रम् (kṣaṇamātram)for even a moment
- न शक्नोमि (na śaknomi)I am unable
- जीवितुम् (jīvitum)to live
- त्वत्कृपाम् विना (tvatkṛpām vinā)without your grace
- न जीवन्ति (na jīvanti)they do not live
- इह (iha)here in this world
- जलजाः (jalajāḥ)creatures born of water
- जलम् त्यक्त्वा (jalam tyaktvā)once the water is left behind
- जलग्रहाः (jalagrahāḥ)those that hold fast to water
वत्सं त्वरितमागत्य सम्प्रीणयति वत्सला ॥ 74 ॥
- यथा हि (yathā hi)just as
- पुत्रवात्सल्यात् (putravātsalyāt)out of tenderness for her young
- जननी (jananī)the mother
- प्रस्नुतस्तनी (prasnutastanī)her udder flowing with milk
- वत्सम् (vatsam)to her calf
- त्वरितम् आगत्य (tvaritam āgatya)coming in haste
- सम्प्रीणयति (samprīṇayati)satisfies it utterly
- वत्सला (vatsalā)tender toward her young
दयापयोधरस्तन्यसुधाभिरभिषिञ्च माम् ॥ 75 ॥
- यदि (yadi)if
- स्याम् (syām)I am
- तव पुत्रः अहम् (tava putraḥ aham)your son
- माता त्वम् (mātā tvam)you the mother
- यदि (yadi)if
- मामकी (māmakī)and mine
- दयापयोधरस्तन्यसुधाभिः (dayāpayodharastanyasudhābhiḥ)with the nectar-milk of the breasts of your compassion
- अभिषिञ्च (abhiṣiñca)consecrate
- माम् (mām)me
पांसूनां वृष्टिबिन्दूनां दोषाणां च न मे मतिः ॥ 76 ॥
- मृग्यः (mṛgyaḥ)to be found by searching
- न (na)is not
- गुणलेशः अपि (guṇaleśaḥ api)even a shred of merit
- मयि (mayi)in me
- दोषैकमन्दिरे (doṣaikamandire)who am one single house of faults
- पांसूनाम् (pāṃsūnām)of the grains of dust
- वृष्टिबिन्दूनाम् (vṛṣṭibindūnām)of the drops of rain
- दोषाणाम् च (doṣāṇām ca)and of my faults
- न मे मतिः (na me matiḥ)I have no reckoning
दयनीयो मदन्योऽस्ति तव कोऽत्र जगत्त्रये ॥ 77 ॥
- पापिनाम् (pāpinām)among sinners
- अहम् एव (aham eva)I alone
- अग्र्यः (agryaḥ)stand first
- दयालूनाम् (dayālūnām)among the compassionate
- त्वम् (tvam)you
- अग्रणीः (agraṇīḥ)stand foremost
- दयनीयः (dayanīyaḥ)more deserving of compassion
- मदन्यः (madanyaḥ)than me
- अस्ति (asti)is there
- तव (tava)for you
- कः (kaḥ)who
- अत्र जगत्त्रये (atra jagattraye)here in the three worlds
आमयो वा न सृष्टश्चेदौषधस्य वृथोदयः ॥ 78 ॥
- विधिना (vidhinā)by Brahmā the ordainer
- अहम् (aham)I
- न सृष्टः चेत् (na sṛṣṭaḥ cet)had not been created
- न स्यात् (na syāt)there would be no
- तव दयालुता (tava dayālutā)compassionateness of yours
- आमयः वा (āmayaḥ vā)or if disease
- न सृष्टः चेत् (na sṛṣṭaḥ cet)had not been created
- औषधस्य (auṣadhasya)of medicine
- वृथा उदयः (vṛthā udayaḥ)the coming into being would be pointless
विचार्य देहि मे वित्तं तव देवि दयानिधे ॥ 79 ॥
- कृपा (kṛpā)compassion
- मदग्रजा (madagrajā)born before me
- किम् ते (kim te)is yours
- अहम् (aham)or I
- किम् वा (kim vā)or else
- तदग्रजः (tadagrajaḥ)born before it
- विचार्य (vicārya)having weighed this out
- देहि (dehi)give
- मे (me)to me
- वित्तम् (vittam)wealth
- तव (tava)yours
- देवि (devi)O Goddess
- दयानिधे (dayānidhe)O treasury of compassion
-स्त्वमेव सञ्जीवनहेतुभूता ।
अन्यं न मन्ये जगदेकनाथे
त्वमेव सर्वं मम देवि सत्ये ॥ 80 ॥
- माता (mātā)mother
- पिता (pitā)father
- त्वम् (tvam)you are
- गुरुसद्गतिः (gurusadgatiḥ)teacher and the true goal
- श्रीः (śrīḥ)O Śrī
- त्वम् एव (tvam eva)you alone
- सञ्जीवनहेतुभूता (sañjīvanahetubhūtā)the very cause by which life is restored
- अन्यम् (anyam)any other
- न मन्ये (na manye)I do not acknowledge
- जगदेकनाथे (jagadekanāthe)O sole Lord of the world
- त्वम् एव (tvam eva)you alone
- सर्वम् (sarvam)are everything
- मम (mama)to me
- देवि (devi)O Goddess
- सत्ये (satye)O you who are the real
विशुद्धविज्ञानसुखैकदोग्ध्री ।
अज्ञानहन्त्री त्रिगुणातिरिक्ता
प्रज्ञाननेत्री भव सुप्रसन्ना ॥ 81 ॥
- आद्यादिलक्ष्मीः (ādyādilakṣmīḥ)O Lakṣmī, first among the first
- भव (bhava)be
- सुप्रसन्ना (suprasannā)wholly gracious
- विशुद्धविज्ञानसुखैकदोग्ध्री (viśuddhavijñānasukhaikadogdhrī)sole milch-cow of the bliss of pure discerning knowledge
- अज्ञानहन्त्री (ajñānahantrī)slayer of ignorance
- त्रिगुणातिरिक्ता (triguṇātiriktā)standing beyond the three guṇas
- प्रज्ञाननेत्री (prajñānanetrī)leader into true knowing
- भव सुप्रसन्ना (bhava suprasannā)be wholly gracious
नवं नवं स्पष्टसुवाक्प्रदायिनी ।
ममेह जिह्वाग्र सुरङ्गनर्तकी [नर्तिनी]
भव प्रसन्ना वदने च मे श्रीः ॥ 82 ॥
- अशेषवाग्जाड्यमलापहन्त्री (aśeṣavāgjāḍyamalāpahantrī)remover of every stain of dullness in speech
- नवं नवम् (navaṃ navam)ever newly
- स्पष्टसुवाक्प्रदायिनी (spaṣṭasuvākpradāyinī)giver of clear and excellent utterance
- मम इह (mama iha)here in me
- जिह्वाग्र (jihvāgra)upon the tip of the tongue
- सुरङ्गनर्तकी (suraṅganartakī)dancing there as a celestial nymph dances
- [नर्तिनी] (nartinī)“dancer” – the variant reading given in the text
- भव प्रसन्ना (bhava prasannā)be gracious
- वदने च मे (vadane ca me)and in my mouth
- श्रीः (śrīḥ)O Śrī
समस्ततेजश्चयभासमाना ।
विष्णुप्रिये त्वं भव दीप्यमाना
वाग्देवता मे नयने प्रसन्ना ॥ 83 ॥
- समस्तसम्पत्सुविराजमाना (samastasampatsuvirājamānā)shining in the fullness of all wealth
- समस्ततेजश्चयभासमाना (samastatejaścayabhāsamānā)blazing with the whole mass of radiance
- विष्णुप्रिये (viṣṇupriye)O beloved of Viṣṇu
- त्वम् (tvam)you
- भव (bhava)be
- दीप्यमाना (dīpyamānā)shining forth
- वाग्देवता (vāgdevatā)O deity of speech
- मे नयने (me nayane)in my eye
- प्रसन्ना (prasannā)gracious
प्रभासुलावण्यदयाप्रदोग्ध्री ।
सुवर्णदे त्वं सुमुखी भव श्री-
-र्हिरण्मयी मे नयने प्रसन्ना ॥ 84 ॥
- सर्वप्रदर्शे (sarvapradarśe)O you who reveal all things
- सकलार्थदे (sakalārthade)O giver of every object sought
- त्वम् (tvam)you
- प्रभासुलावण्यदयाप्रदोग्ध्री (prabhāsulāvaṇyadayāpradogdhrī)you who pour out radiance, loveliness and compassion
- सुवर्णदे (suvarṇade)O bestower of gold
- त्वम् (tvam)you
- सुमुखी (sumukhī)fair of face
- भव (bhava)be
- श्रीः (śrīḥ)O Śrī
- हिरण्मयी (hiraṇmayī)O golden one
- मे नयने (me nayane)in my eye
- प्रसन्ना (prasannā)gracious
सर्वेश्वरी सर्वभयापहन्त्री ।
सर्वोन्नता त्वं सुमुखी भव श्री-
-र्हिरण्मयी मे नयने प्रसन्ना ॥ 85 ॥
- सर्वार्थदा (sarvārthadā)giver of every object sought
- सर्वजगत्प्रसूतिः (sarvajagatprasūtiḥ)womb from which all the worlds are born
- सर्वेश्वरी (sarveśvarī)sovereign of all
- सर्वभयापहन्त्री (sarvabhayāpahantrī)remover of every fear
- सर्वोन्नता (sarvonnatā)exalted above all
- त्वम् (tvam)you
- सुमुखी भव (sumukhī bhava)be fair of face
- श्रीः (śrīḥ)O Śrī
- हिरण्मयी (hiraṇmayī)O golden one
- मे नयने प्रसन्ना (me nayane prasannā)gracious in my eye
समस्तभक्तोद्धरणे विचक्षणा ।
अनन्तसौभाग्यसुखप्रदायिनी
हिरण्मयी मे नयने प्रसन्ना ॥ 86 ॥
- समस्तविघ्नौघविनाशकारिणी (samastavighnaughavināśakāriṇī)destroyer of the whole flood of obstacles
- समस्तभक्तोद्धरणे (samastabhaktoddharaṇe)in the lifting up of every devotee
- विचक्षणा (vicakṣaṇā)consummately skilled
- अनन्तसौभाग्यसुखप्रदायिनी (anantasaubhāgyasukhapradāyinī)giver of endless good fortune and joy
- हिरण्मयी (hiraṇmayī)O golden one
- मे नयने प्रसन्ना (me nayane prasannā)gracious in my eye
देवाधिनाथभवदेवगणाभिवन्द्ये ।
मातस्तथैव भव सन्निहिता दृशोर्मे
पत्या समं मम मुखे भव सुप्रसन्ना ॥ 87 ॥
- देवि (devi)O Goddess
- प्रसीद (prasīda)be gracious
- दयनीयतमाय मह्यम् (dayanīyatamāya mahyam)to me, who most deserve pity
- देवाधिनाथभवदेवगणाभिवन्द्ये (devādhināthabhavadevagaṇābhivandye)O you saluted by Bhava and by the hosts of gods with their overlord
- मातः (mātaḥ)O Mother
- तथा एव (tathā eva)even so
- भव (bhava)be
- सन्निहिता (sannihitā)close at hand
- दृशोः मे (dṛśoḥ me)before my two eyes
- पत्या समम् (patyā samam)together with your lord
- मम मुखे (mama mukhe)in my mouth
- भव सुप्रसन्ना (bhava suprasannā)be wholly gracious
मौलौ ममेति मयि दीनदयानुकम्पे ।
मातः समर्पय मुदा करुणाकटाक्षं
माङ्गल्यबीजमिह नः सृज जन्म मातः ॥ 88 ॥
- मा (mā)do not
- वत्स (vatsa)O child
- भैः (bhaiḥ)be afraid
- अभयदानकरः (abhayadānakaraḥ)the hand that grants fearlessness
- अर्पितः (arpitaḥ)has been laid
- ते मौलौ (te maulau)upon your crown
- मम इति (mama iti)“by me” – so saying
- मयि (mayi)toward me
- दीनदयानुकम्पे (dīnadayānukampe)O you whose pity goes out to the wretched
- मातः (mātaḥ)O Mother
- समर्पय (samarpaya)bestow
- मुदा (mudā)gladly
- करुणाकटाक्षम् (karuṇākaṭākṣam)your compassionate sidelong glance
- माङ्गल्यबीजम् (māṅgalyabījam)the seed of all auspiciousness
- इह नः (iha naḥ)here for us
- सृज (sṛja)bring forth
- जन्म (janma)this birth
- मातः (mātaḥ)O Mother
करः सुरतरुः सदा नवनिधिस्त्वमेवेन्दिरे ।
भवे तव दयारसो मम रसायनं चान्वहं
मुखं तव कलानिधिर्विविधवाञ्छितार्थप्रदम् ॥ 89 ॥
- कटाक्षः (kaṭākṣaḥ)your sidelong glance
- इह (iha)here
- कामधुक् (kāmadhuk)is the wish-milking cow
- तव (tava)your
- मनः तु (manaḥ tu)and your mind
- चिन्तामणिः (cintāmaṇiḥ)the wish-granting gem
- करः (karaḥ)your hand
- सुरतरुः (surataruḥ)the tree of heaven
- सदा (sadā)ever
- नवनिधिः (navanidhiḥ)the nine treasures
- त्वम् एव (tvam eva)you yourself
- इन्दिरे (indire)O Indirā
- भवे (bhave)in this round of becoming
- तव दयारसः (tava dayārasaḥ)the nectar of your compassion
- मम रसायनम् (mama rasāyanam)my elixir
- च अन्वहम् (ca anvaham)and that day after day
- मुखम् तव (mukham tava)your face
- कलानिधिः (kalānidhiḥ)the moon, treasury of the arts
- विविधवाञ्छितार्थप्रदम् (vividhavāñchitārthapradam)bestowing every kind of desired thing
सुवर्णता स्यात्कमले तथा ते ।
कटाक्षसंस्पर्शनतो जनाना-
-ममङ्गलानामपि मङ्गलत्वम् ॥ 90 ॥
- यथा (yathā)just as
- रसस्पर्शनतः (rasasparśanataḥ)by the touch of the alchemical elixir
- अयसः अपि (ayasaḥ api)even of iron
- सुवर्णता (suvarṇatā)the state of gold
- स्यात् (syāt)comes to be
- कमले (kamale)O Kamalā
- तथा ते (tathā te)so too by your
- कटाक्षसंस्पर्शनतः (kaṭākṣasaṃsparśanataḥ)by the touch of the sidelong glance
- जनानाम् (janānām)of people
- अमङ्गलानाम् अपि (amaṅgalānām api)even of the inauspicious
- मङ्गलत्वम् (maṅgalatvam)auspiciousness comes to be
-द्भीतो रमे त्वां शरणं प्रपद्ये ।
अतः सदाऽस्मिन्नभयप्रदा त्वं
सहैव पत्या मयि सन्निधेहि ॥ 91 ॥
- देहि इति (dehi iti)the word “give”
- न अस्ति इति (na asti iti)and the word “there is none”
- वचः (vacaḥ)speech
- प्रवेशात् (praveśāt)from their entering my ears
- भीतः (bhītaḥ)afraid
- रमे (rame)O Ramā
- त्वाम् (tvām)to you
- शरणम् प्रपद्ये (śaraṇam prapadye)I go for refuge
- अतः (ataḥ)therefore
- सदा (sadā)always
- अस्मिन् (asmin)to this one here
- अभयप्रदा (abhayapradā)granting fearlessness
- त्वम् (tvam)you
- सह एव पत्या (saha eva patyā)together with your lord
- मयि (mayi)in me
- सन्निधेहि (sannidhehi)be present
श्रीस्ते कला मयि रसेन रसायनेन ।
आस्तां यतो मम शिरःकरदृष्टिपाद-
-स्पृष्टाः सुवर्णवपुषः स्थिरजङ्गमाः स्युः ॥ 92 ॥
- कल्पद्रुमेण (kalpadrumeṇa)with the wish-granting tree
- मणिना (maṇinā)with the wish-granting gem
- सहिता (sahitā)accompanied
- सुरम्या (suramyā)utterly lovely
- श्रीः (śrīḥ)O Śrī
- ते कला (te kalā)a single ray of you
- मयि (mayi)in me
- रसेन रसायनेन (rasena rasāyanena)by its transmuting elixir
- आस्ताम् (āstām)may it abide
- यतः (yataḥ)so that
- मम (mama)my
- शिरःकरदृष्टिपादस्पृष्टाः (śiraḥkaradṛṣṭipādaspṛṣṭāḥ)whatever is touched by head, hand, gaze or foot
- सुवर्णवपुषः (suvarṇavapuṣaḥ)golden-bodied
- स्थिरजङ्गमाः (sthirajaṅgamāḥ)things unmoving and moving
- स्युः (syuḥ)may become
त्वमेव पत्या मयि सन्निधेहि ।
आद्यादिलक्ष्मि त्वदनुग्रहेण
पदे पदे मे निधिदर्शनं स्यात् ॥ 93 ॥
- आद्यादिविष्णोः (ādyādiviṣṇoḥ)of Viṣṇu, first among the first
- स्थिरधर्मपत्नी (sthiradharmapatnī)his unchanging wedded consort
- त्वम् एव (tvam eva)you yourself
- पत्या (patyā)with your lord
- मयि (mayi)in me
- सन्निधेहि (sannidhehi)be present
- आद्यादिलक्ष्मि (ādyādilakṣmi)O Lakṣmī, first among the first
- त्वदनुग्रहेण (tvadanugraheṇa)by your favour
- पदे पदे (pade pade)at every step
- मे (me)for me
- निधिदर्शनम् (nidhidarśanam)the sight of treasure
- स्यात् (syāt)may there be
स राज्यलक्ष्मीमचलां तनोति ।
महादरिद्रोऽपि भवेद्धनाढ्य-
-स्तदन्वये श्रीः स्थिरतां प्रयाति ॥ 94 ॥
- आद्यादिलक्ष्मीहृदयम् (ādyādilakṣmīhṛdayam)this Heart of the primal Lakṣmī
- पठेत् यः (paṭhet yaḥ)whoever recites
- सः (saḥ)he
- राज्यलक्ष्मीम् (rājyalakṣmīm)the fortune of a kingdom
- अचलाम् (acalām)unshakable
- तनोति (tanoti)spreads out
- महादरिद्रः अपि (mahādaridraḥ api)even one utterly destitute
- भवेत् (bhavet)becomes
- धनाढ्यः (dhanāḍhyaḥ)rich in wealth
- तदन्वये (tadanvaye)in his line
- श्रीः (śrīḥ)prosperity
- स्थिरताम् प्रयाति (sthiratām prayāti)comes to stay
तस्याभीष्टं ददत्याशु तं पालयति पुत्रवत् ॥ 95 ॥
- यस्य (yasya)of whom
- स्मरणमात्रेण (smaraṇamātreṇa)by mere remembrance
- तुष्टा स्यात् (tuṣṭā syāt)she becomes pleased
- विष्णुवल्लभा (viṣṇuvallabhā)the beloved of Viṣṇu
- तस्य (tasya)to him
- अभीष्टम् (abhīṣṭam)what he longs for
- ददति (dadati)she gives
- आशु (āśu)swiftly
- तम् (tam)him
- पालयति (pālayati)she guards
- पुत्रवत् (putravat)as her own son
जपः पञ्चसहस्रं तु पुरश्चरणमुच्यते ॥ 96 ॥
- इदम् (idam)this
- रहस्यम् (rahasyam)secret
- हृदयम् (hṛdayam)Heart
- सर्वकामफलप्रदम् (sarvakāmaphalapradam)granting the fruit of every desire
- जपः (japaḥ)recitation
- पञ्चसहस्रम् तु (pañcasahasram tu)of five thousand
- पुरश्चरणम् (puraścaraṇam)the preparatory observance
- उच्यते (ucyate)is declared to be
यः पठेच्छृणुयाद्वापि स याति परमां श्रियम् ॥ 97 ॥
- त्रिकालम् (trikālam)at the three junctures of the day
- एककालम् वा (ekakālam vā)or at one time only
- नरः (naraḥ)a person
- भक्तिसमन्वितः (bhaktisamanvitaḥ)possessed of devotion
- यः (yaḥ)whoever
- पठेत् (paṭhet)recites
- शृणुयात् वा अपि (śṛṇuyāt vā api)or even hears
- सः (saḥ)he
- याति (yāti)attains
- परमाम् श्रियम् (paramām śriyam)the supreme Śrī
इदं श्रीहृदयं जप्त्वा पञ्चवारं धनी भवेत् ॥ 98 ॥
- महालक्ष्मीम् (mahālakṣmīm)Mahālakṣmī
- समुद्दिश्य (samuddiśya)having made her the aim
- निशि (niśi)at night
- भार्गववासरे (bhārgavavāsare)on Friday, the day of Bhṛgu's son Śukra
- इदम् श्रीहृदयम् (idam śrīhṛdayam)this Śrī Hṛdaya
- जप्त्वा (japtvā)having recited
- पञ्चवारम् (pañcavāram)five times
- धनी भवेत् (dhanī bhavet)he becomes wealthy
ददाति तत्कुले पुत्रो जायते श्रीपतिः स्वयम् ॥ 99 ॥
- अनेन हृदयेन (anena hṛdayena)with this Hṛdaya
- अन्नम् (annam)food
- गर्भिण्याः (garbhiṇyāḥ)for a pregnant woman
- अभिमन्त्रितम् (abhimantritam)charged with the mantra
- ददाति (dadāti)one gives
- तत्कुले (tatkule)in that family
- पुत्रः (putraḥ)as a son
- जायते (jāyate)is born
- श्रीपतिः स्वयम् (śrīpatiḥ svayam)the Lord of Śrī himself
जले पीते च तद्वंशे मन्दभाग्यो न जायते ॥ 100 ॥
- नरेण वा (nareṇa vā)by a man
- अथवा नार्या (athavā nāryā)or by a woman
- लक्ष्मीहृदयमन्त्रिते (lakṣmīhṛdayamantrite)charged with the Lakṣmī Hṛdaya
- जले (jale)water
- पीते च (pīte ca)when it is drunk
- तद्वंशे (tadvaṃśe)in that lineage
- मन्दभाग्यः (mandabhāgyaḥ)one of meagre fortune
- न जायते (na jāyate)is not born
रमोत्सवे सन्निहिते सुभक्त्या ।
पठेत्तथैकोत्तरवारवृद्ध्या
लभेत्स सौवर्णमयीं सुवृष्टिम् ॥ 101 ॥
- यः (yaḥ)whoever
- आश्विने मासि (āśvine māsi)in the month of Āśvina
- च शुक्लपक्षे (ca śuklapakṣe)and in the bright fortnight
- रमोत्सवे (ramotsave)at the festival of Ramā
- सन्निहिते (sannihite)when it has come round
- सुभक्त्या (subhaktyā)with true devotion
- पठेत् (paṭhet)recites
- तथा (tathā)and that
- एकोत्तरवारवृद्ध्या (ekottaravāravṛddhyā)increasing the count by one each time
- लभेत् सः (labhet saḥ)he obtains
- सौवर्णमयीम् (sauvarṇamayīm)made all of gold
- सुवृष्टिम् (suvṛṣṭim)a good rain
विशुद्धधीः सप्ततिवारजापी ।
स मन्दभाग्योऽपि रमाकटाक्षा-
-द्भवेत्सहस्राक्षशताधिकश्रीः ॥ 102 ॥
- यः (yaḥ)whoever
- एकभक्तः (ekabhaktaḥ)eating but one meal a day
- अन्वहम् (anvaham)day after day
- एकवर्षम् (ekavarṣam)for a full year
- विशुद्धधीः (viśuddhadhīḥ)with a purified mind
- सप्ततिवारजापी (saptativārajāpī)reciting it seventy times
- सः (saḥ)he
- मन्दभाग्यः अपि (mandabhāgyaḥ api)though of meagre fortune
- रमाकटाक्षात् (ramākaṭākṣāt)by Ramā's sidelong glance
- भवेत् (bhavet)becomes
- सहस्राक्षशताधिकश्रीः (sahasrākṣaśatādhikaśrīḥ)possessed of splendour surpassing a hundred thousand-eyed Indras
प्रसन्नमन्त्रार्थदृढैकनिष्ठाम् ।
गुरोः स्मृतिं निर्मलबोधबुद्धिं
प्रदेहि मातः परमं पदं श्रीः ॥ 103 ॥
- श्रीशाङ्घ्रिभक्तिम् (śrīśāṅghribhaktim)devotion to the feet of Śrī's Lord
- हरिदासदास्यम् (haridāsadāsyam)servitude to the servants of Hari
- प्रसन्नमन्त्रार्थदृढैकनिष्ठाम् (prasannamantrārthadṛḍhaikaniṣṭhām)firm single-minded standing in the clear meaning of the mantra
- गुरोः स्मृतिम् (guroḥ smṛtim)remembrance of the guru
- निर्मलबोधबुद्धिम् (nirmalabodhabuddhim)an understanding of spotless awakening
- प्रदेहि (pradehi)bestow
- मातः (mātaḥ)O Mother
- परमम् पदम् (paramam padam)the supreme state
- श्रीः (śrīḥ)O Śrī
विभूतिवासं विविधार्थसिद्धिम् ।
सम्पूर्णकीर्तिं बहुवर्षभोगं
प्रदेहि मे लक्ष्मि पुनः पुनस्त्वम् ॥ 104 ॥
- पृथ्वीपतित्वम् (pṛthvīpatitvam)lordship of the earth
- पुरुषोत्तमत्वम् (puruṣottamatvam)the standing of a highest among men
- विभूतिवासम् (vibhūtivāsam)a dwelling amid abundance
- विविधार्थसिद्धिम् (vividhārthasiddhim)the accomplishing of manifold ends
- सम्पूर्णकीर्तिम् (sampūrṇakīrtim)unbroken renown
- बहुवर्षभोगम् (bahuvarṣabhogam)enjoyment through many years
- प्रदेहि (pradehi)bestow
- मे (me)on me
- लक्ष्मि (lakṣmi)O Lakṣmī
- पुनः पुनः त्वम् (punaḥ punaḥ tvam)you, again and again
वयः स्थिरत्वं ललनासुभोगम् ।
पौत्रादिलब्धिं सकलार्थसिद्धिं
प्रदेहि मे भार्गवि जन्मजन्मनि ॥ 105 ॥
- वादार्थसिद्धिम् (vādārthasiddhim)success in making good a thesis in debate
- बहुलोकवश्यम् (bahulokavaśyam)the goodwill of many people
- वयःस्थिरत्वम् (vayaḥsthiratvam)steadiness of the years
- ललनासुभोगम् (lalanāsubhogam)happiness in married life
- पौत्रादिलब्धिम् (pautrādilabdhim)the gaining of grandchildren and the rest
- सकलार्थसिद्धिम् (sakalārthasiddhim)the accomplishing of every end
- प्रदेहि (pradehi)bestow
- मे (me)on me
- भार्गवि (bhārgavi)O daughter of Bhṛgu
- जन्मजन्मनि (janmajanmani)in birth after birth
सुधान्यवृद्धिं कुरू मे गृहे श्रीः ।
कल्याणवृद्धिं कुरु मे गृहे श्रीः
विभूतिवृद्धिं कुरु मे गृहे श्रीः ॥ 106 ॥
- सुवर्णवृद्धिम् (suvarṇavṛddhim)increase of gold
- कुरु (kuru)make
- मे गृहे (me gṛhe)in my house
- श्रीः (śrīḥ)O Śrī
- सुधान्यवृद्धिम् (sudhānyavṛddhim)increase of good grain
- कल्याणवृद्धिम् (kalyāṇavṛddhim)increase of well-being
- विभूतिवृद्धिम् (vibhūtivṛddhim)increase of abundance
विद्युद्वर्णाम्बरवरधरां भूषणाढ्यां सुशोभाम् ।
बीजापूरं सरसिजयुगं बिभ्रतीं स्वर्णपात्रं
भर्त्रायुक्तां मुहुरभयदां मह्यमप्यच्युतश्रीः ॥ 107 ॥
- ध्यायेत् (dhyāyet)let one meditate upon
- लक्ष्मीम् (lakṣmīm)Lakṣmī
- प्रहसितमुखीम् (prahasitamukhīm)her face bright with laughter
- कोटिबालार्कभासाम् (koṭibālārkabhāsām)shining as ten million young suns
- विद्युद्वर्णाम्बरवरधराम् (vidyudvarṇāmbaravaradharām)wearing fine raiment of the colour of lightning
- भूषणाढ्याम् (bhūṣaṇāḍhyām)rich in ornaments
- सुशोभाम् (suśobhām)of surpassing beauty
- बीजापूरम् (bījāpūram)a citron
- सरसिजयुगम् (sarasijayugam)a pair of lotuses
- बिभ्रतीम् (bibhratīm)bearing
- स्वर्णपात्रम् (svarṇapātram)a golden vessel
- भर्त्रा युक्ताम् (bhartrā yuktām)joined with her lord
- मुहुः (muhuḥ)again and again
- अभयदाम् (abhayadām)granting fearlessness
- मह्यम् अपि (mahyam api)to me also
- अच्युतश्रीः (acyutaśrīḥ)the Śrī of Acyuta
सिद्धिर्भवतु मे देवि त्वत्प्रसादान्मयि स्थिता ॥ 108 ॥
- गुह्यातिगुह्यगोप्त्री (guhyātiguhyagoptrī)guardian of what is secret beyond all secrets
- त्वम् (tvam)you
- गृहाण (gṛhāṇa)accept
- अस्मत्कृतम् (asmatkṛtam)performed by us
- जपम् (japam)this recitation
- सिद्धिः (siddhiḥ)accomplishment
- भवतु (bhavatu)let there be
- मे (me)mine
- देवि (devi)O Goddess
- त्वत्प्रसादात् (tvatprasādāt)by your grace
- मयि स्थिता (mayi sthitā)abiding in me
