Goddess Pratyangira

ಋಗ್ವೇದ ಖಿಲಾನ್ತರ್ಗತ ಶ್ರೀ ಪ್ರತ್ಯಙ್ಗಿರಾ ಸೂಕ್ತಮ್

(Sri Pratyangira Suktam (Rigveda) in Kannada)

Also known as shri pratyangira suktam (rigveda) · shree pratyangira suktam (rigveda) · pratyangira suktam (rigveda)

Forty-nine verses from the Khila portion of the Rigveda, and this is the Vedic stratum out of which the goddess Pratyangira was later drawn: at this stage she is not a figure at all but a set of hymns for turning hostile rites back on the one who sent them. What the verses ask for is stated as directions rather than as a form — make us without rivals in front, kindly to the south, always safe behind, auspicious to the north within the house. The closing verses are counter-sorcery in the plainest terms, asking Agni to bind those who wrong an upright man and lead them to the seat of the son of Vivasvat. A second recension of the same Khila hymn stands in this corpus.

॥ ಶ್ರೀ ಪ್ರತ್ಯಙ್ಗಿರಾ ಸೂಕ್ತಮ್ (ಋಗ್ವೇದೀಯ ಖಿಲ) ॥
(ಋ.ವೇ.ಖಿ.೪.೫)
ಯಾಂ ಕಲ್ಪಯನ್ತಿ ನೋಽರಯಃ ಕ್ರೂರಾಂ ಕೃತ್ಯಾಂ ವಧೂಮಿವ ।
ತಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾಪ ನಿರ್ಣುದ್ಮಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಕರ್ತಾರಮೃಚ್ಛತು ॥ ೧ ॥
ಶೀರ್ಷಣ್ವತೀಂ ಕರ್ಣವತೀಂ ವಿಷುರೂಪಾಂ ಭಯಂಕರೀಮ್ ।
ಯಃ ಪ್ರಾಹಿಣೋದಿಹಾದ್ಯ ತ್ವಾಂ ವಿ ತಂ ತ್ವಂ ಯೋಜಯಾಸುಭಿಃ ॥ ೨ ॥
ಯೇನ ದಿಷ್ಟೇಹ ವಹಸಿ ಪ್ರತಿಕೂಲಮಘಾಯಿನಿ ।
ತಮೇವೇತೋ ನಿವರ್ತಸ್ವ ಮಾಸ್ಮಾನ್ ಮೃಚ್ಛೋ ಅನಾಗಸಃ ॥ ೩ ॥
ಅಭಿವರ್ತಸ್ವ ಕರ್ತಾರಂ ನಿರಸ್ತಾಸ್ಮಾಭಿರೋಜಸಾ ।
ಆಯುರಸ್ಯ ನಿಕೃನ್ತಸ್ವ ಪ್ರಜಾಂ ಚ ಪುರುಷಾದಿನಿ ॥ ೪ ॥
ಯಸ್ತ್ವಾ ಕೃತ್ಯೇ ಚಕಾರೇಹ ತಂ ತ್ವಂ ಗಚ್ಛ ಪುನರ್ನವೇ ।
ಅರಾತೀಃ ಕೃತ್ಯೇ ನಾಶಯ ಸರ್ವಾಶ್ಚ ಯಾತುಧಾನ್ಯಃ ॥ ೫ ॥
ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಕೃತ್ಯೇ ನಿವರ್ತಸ್ವ ಕರ್ತುರೇವ ಗೃಹಾನ್ ಪ್ರತಿ ।
ಪಶೂಂಶ್ಚೈವಾಸ್ಯ ನಾಶಯ ವೀರಾಂಶ್ಚಾಸ್ಯ ನಿ ಬರ್ಹಯ ॥ ೬ ॥
ಯಸ್ತ್ವಾ ಕೃತ್ಯೇ ಪ್ರಜಿಘಾಯ ವಿದ್ವಾನ್ ಅವಿದುಷೋ ಗೃಹಾನ್ ।
ತಸ್ತ್ಯೈವೇತಃ ಪರೇತ್ಯಾಶು ತನುಂ ಕೃಧಿ ಪರುಷ್ಪರುಃ ॥ ೭ ॥
ಪ್ರತೀಚೀಂ ತ್ವಾಪಸೇಧತು ಬ್ರಹ್ಮ ರೋಚಿಷ್ಣ್ವಮಿತ್ರಹಾ ।
ಅಗ್ನಿಶ್ಚ ಕೃತ್ಯೇ ರಕ್ಷೋಹಾ ರಿಪ್ರಹಾ ಚಾಜ ಏಕಪಾತ್ ॥ ೮ ॥
ಯಥಾ ತ್ವಾಙ್ಗಿರಸಃ ಪೂರ್ವೇ ಭೃಗವಶ್ಚಾಪ ಸೇಧಿರೇ ।
ಅತ್ರಯಶ್ಚ ವಸಿಷ್ಠಾಶ್ಚ ತಥೈವ ತ್ವಾಪ ಸೇಧಿಮ ॥ ೯ ॥
ಯಸ್ತೇ ಪರೂಂಷಿ ಸಂದಧೌ ರಥಸ್ಯೇವ ವಿಭುರ್ಧಿಯಾ ।
ತಂ ಗಚ್ಛ ತತ್ರ ತೇಽಯನಮಜ್ಞಾತಸ್ತೇ ಅಯಂ ಜನಃ ॥ ೧೦ ॥
ಯೋ ನಃ ಕಶ್ಚಿದ್ರಣಸ್ಥೋ ವಾ ಕಶ್ಚಿದ್ವಾನ್ಯೋಽಭಿ ಹಿಂಸತಿ ।
ತಸ್ಯ ತ್ವಂ ದ್ರೋರಿವೇದ್ಧೋಽಗ್ನಿಸ್ತನೂಮೃಚ್ಛಸ್ವ ಹೇಳಿತಾ ॥ ೧೧ ॥
ಭವಾ ಶರ್ವಾ ದೇವಹೇಳಿಮಸ್ಯತ ಪಾಪಕೃತ್ವನೇ ।
ಹರಸ್ವತೀ ತ್ವಂ ಚ ಕೃತ್ಯೇ ಮೋಚ್ಛಿಷಸ್ತಸ್ಯ ಕಿಂಚನ ॥ ೧೨ ॥
ಯೋ ನಃ ಕಶ್ಚಿದ್ರುಹಾರಾತಿರ್ಮನಸಾ ಪ್ರತಿಭೂಷತಿ ।
ದೂರಸ್ಥೋ ವಾನ್ತಿಕಸ್ಥೋ ವಾ ತಸ್ಯ ಹೃದ್ಯಮಸೃಕ್ ಪಿಬ ॥ ೧೩ ॥
ಯೇನಾಸಿ ಕೃತ್ಯೇ ಪ್ರಹಿತಾ ದೂಢ್ಯೇನಾಸ್ಮಜ್ಜಿಘಾಂಸಯಾ ।
ತಸ್ಯ ವ್ಯಾನಚ್ಚಾವ್ಯಾನಚ್ಚ ಹಿನಸ್ತು ಹರಸಾಶನಿಃ ॥ ೧೪ ॥
ಯೇ ನಃ ಶಿವಾಸಃ ಪನ್ಥಾನಃ ಪರಾಯನ್ತಿ ಪರಾವತಮ್ ।
ತೈರ್ದೇವಿ ರಾತ್ರ್ಯಾಃ ಕೃತ್ಯಾ ನೋ ಗಮಯಸ್ವಾನುಕೃತ್ತಯೇ ॥ ೧೫ ॥
ಯದಿ ವೈಷಿ ದ್ವಿಪದ್ಯಸ್ಮಾನ್ ಯದಿ ವೈಷಿ ಚತುಷ್ಪದೀ ।
ನಿರಸ್ತೇತೋ ವ್ರಜಾಸ್ಮಾಭಿಃ ಕರ್ತುರಷ್ಟಾಪದೀ ಗೃಹಾನ್ ॥ ೧೬ ॥
ಯೋ ನಃ ಶಪಾದಶಪತೋ ಯಶ್ಚ ನಃ ಶಪತಃ ಶಪಾತ್ ।
ವೃಕ್ಷಮಿವ ವಿದ್ಯುದಾಶು ತಮಾಮೂಲಾದನುಶೋಷಯ ॥ ೧೭ ॥
ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮೋ ಯಶ್ಚ ನೋ ದ್ವೇಷ್ಟ್ಯಘಾಯುರ್ಯಶ್ಚ ನಃ ಶಪಾತ್ ।
ಶುನೇ ಪಿಷ್ಟಮಿವ ಕ್ಷಾಮಂ ತಂ ಪ್ರತ್ಯಸ್ಯ ಸ್ವಮೃತ್ಯವೇ ॥ ೧೮ ॥
ಯಶ್ಚ ಸಾಪತ್ನಃ ಶಪಥೋ ಯಶ್ಚ ಯಾಮೀ ಶಪಾತಿ ನಃ ।
ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ ಯತ್ಕ್ರುದ್ಧಃ ಶಪಾತ್ಸರ್ವಂ ತತ್ಕೃಧ್ಯಧಸ್ಪದಮ್ ॥ ೧೯ ॥
ಸಬನ್ಧುಶ್ಚಾಪ್ಯಬನ್ಧುಶ್ಚ ಯೋ ಅಸ್ಮಾನ್ ಅಭಿದಾಸತಿ ।
ತಸ್ಯ ತ್ವಂ ಭಿನ್ದ್ಯಧಿಷ್ಠಾಯ ಪದಾ ವಿಸ್ಫೂರ್ಯ ತಚ್ಛಿರಃ ॥ ೨೦ ॥
ಅಭಿ ಪ್ರೇಹಿ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಂ ಯುಕ್ತ್ವಾ ತು ಶಪಥಂ ರಥೇ ।
ಶತ್ರೂನನ್ವಿಚ್ಛತೀ ಕೃತ್ಯೇ ವೃಕೀವಾವಿಮತೋ ಗೃಹಾನ್ ॥ ೨೧ ॥
ಪರಿ ಣೋ ವೃಙ್ಧಿ ಶಪಥಾನ್ ದಹನ್ನಗ್ನಿರಿವ ಹ್ರದಮ್ ।
ಶತ್ರೂನೇವಾಭಿತೋ ಜಹಿ ದಿವ್ಯಾ ವೃಕ್ಷಮಿವಾಶನಿಃ ॥ ೨೨ ॥
ಶತ್ರೂನ್ ಮೇ ಪ್ರೋಥ ಶಪಥಾತ್ ಕೃತ್ಯಾಶ್ಚ ಸುಹೃದೋಽಸುಹೃತ್ ।
ಜಿಹ್ಮಾಃ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಾಶ್ಚ ದುರ್ಹೃದಃ ಸಮಿದ್ಧಂ ಜಾತವೇದಸಮ್ ॥ ೨೩ ॥
ಅಸಪತ್ನಂ ಪುರಸ್ತಾನ್ನಃ ಶಿವಂ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಕೃಧಿ ।
ಅಭಯಂ ಸತತಂ ಪಶ್ಚಾದ್ಭದ್ರಮುತ್ತರತೋ ಗೃಹೇ ॥ ೨೪ ॥
ಪರೇಹಿ ಕೃತ್ಯೇ ಮಾ ತಿಷ್ಠ ವಿದ್ಧಸ್ಯೇವ ಪದಂ ನಯ ।
ಮೃಗಸ್ಯ ಹಿ ಮೃಗಾರಿಪೋ ನ ತ್ವಾ ನಿಕರ್ತುಮರ್ಹತಿ ॥ ೨೫ ॥
ಅಘ್ನ್ಯಾಸ್ಯೇವ ಘೋರರೂಪೇ ವಿಷುರೂಪೇಽವಿನಾಶಿನಿ ।
ಜೃಮ್ಭಿತಾ ಪ್ರತಿಗೃಭ್ಣೀಷ್ವ ಸ್ವಯಮಾದಾಯ ಚಾದ್ಭುತಮ್ ॥ ೨೬ ॥
ತ್ವಮಿನ್ದ್ರೋ ಯಮೋ ವರುಣಸ್ತ್ವಮಾಪೋಽಗ್ನಿರಥಾನಿಲಃ ।
ತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚೈವ ರುದ್ರಶ್ಚ ತ್ವಷ್ಟಾ ಚೈವ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ॥ ೨೭ ॥
ಆವರ್ತಧ್ವಂ ನಿವರ್ತಧ್ವಮೃತವಃ ಪರಿವತ್ಸರಾಃ ।
ಅಹೋರಾತ್ರಾಶ್ಚಾಬ್ದಾಶ್ಚ ತ್ವಂ ದಿಶಃ ಪ್ರದಿಶಶ್ಚ ಮೇ ॥ ೨೮ ॥
ತ್ವಂ ಯಮಂ ವರುಣಂ ಸೋಮಂ ತ್ವಮಾಪೋಽಗ್ನಿಮಥಾನಿಲಮ್ ।
ಅತ್ರಾಹೃತ್ಯ ಪಶೂಂಶ್ಚೈವಮುತ್ಪಾದಯಸಿ ಚಾದ್ಭುತಮ್ ॥ ೨೯ ॥
ಯೇ ಮೇ ದಮೇ ದಾರುಗರ್ಭೇ ಶಯಾನಂ ಧಿಯಾ ಸಹಿತಂ ಪುರುಷಂ ನಿಜಹ್ರುಃ ।
ಕುಮ್ಭೀಪಾಕಂ ನರಕಂ ಗ್ರೀವಬದ್ಧಂ ಹತಾ ಏವಂ ಪುರುಷಾಸೋ ಯಮಸ್ಯ ॥ ೩೦ ॥
ಅಭ್ಯಕ್ತಾಕ್ತಾ ಸ್ವಲಂಕೃತಾ ಸರ್ವಂ ನೋ ದುರಿತಂ ದಹ ।
ಜಾನೀಥಾಶ್ಚೈವ ಕೃತ್ಯಾನಾಂ ಕರ್ತೄನ್ ನೄನ್ ಪಾಪಚೇತಸಃ ॥ ೩೧ ॥
ಯಥಾ ಹನ್ತಿ ಪುರಾಸೀನಂ ತಥೈವೇಷ್ವಾ ಸುಕೃನ್ನರಃ ।
ತಥಾ ತ್ವಯಾ ಯುಜಾ ವಯಂ ನಿಕೃಣ್ಮ ಸ್ಥಾಸ್ನು ಜಙ್ಗಮಮ್ ॥ ೩೨ ॥
ಉತ್ತಿಷ್ಠೈವ ಪರೇಹಿತೋಽಜ್ಞಾತೇ ಕಿಮಿಹೇಚ್ಛಸಿ ।
ಗ್ರೀವಾಸ್ತೇ ಕೃತ್ಯೇ ಪಾದೌ ಚಾಭಿ ಕರ್ತ್ಸ್ಯಾಮಿ ವಿದ್ರವ ॥ ೩೩ ॥
ಸ್ವಾಯಸಾಃ ಸನ್ತಿ ನೋಽಸಯೋ ವಿದ್ಮ ಚೈವ ಪರೂಂಷಿ ತೇ ।
ತೈಸ್ತೇ ನಿಕೃಣ್ಮಸ್ತಾನ್ಯುಗ್ರೇ ಯದಿ ನೋ ಜೀವಯಸ್ವರೀನ್ ॥ ೩೪ ॥
ಮಾಸ್ಯೋಚ್ಛಿಷೋ ದ್ವಿಪದಂ ಮೋತ ಕಿಂಚಿಚ್ಚತುಷ್ಪದಮ್ ।
ಮಾ ಜ್ಞಾತೀನನುಜಾನ್ಪೂರ್ವಾನ್ಮಾ ವೇಶಿ ಪ್ರತಿವೇಶಿನೌ ॥ ೩೫ ॥
ಶತ್ರೂಯತಾ ಪ್ರಹಿತಾಸಿ ದೂಢ್ಯೇನಾಭಿ ಯಥಾಯತಃ ।
ತತಸ್ತಥಾ ತ್ವಾ ನುದತು ಯೋಽಯಮನ್ತರ್ಮಯಿ ಶ್ರಿತಃ ॥ ೩೬ ॥
ಏವಂ ತ್ವಂ ನಿಕೃತಾಸ್ಮಾಭಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ದೇವಿ ಸರ್ವಶಃ ।
ಯಥೇತಮಾಶ್ರಿತಾ ಗತ್ವಾ ಪಾಪದೀನಿವ ನೋ ಜಹಿ ॥ ೩೭ ॥
ಯಥಾ ವಿದ್ಯುದ್ಧತೋ ವೃಕ್ಷ ಆಮೂಲದಾನು ಶುಷ್ಯತಿ ।
ಏವಂ ಸ ಪ್ರತಿಶುಷ್ಯತು ಯೋ ಮೇ ಪಾಪಂ ಚಿಕೀರ್ಷತಿ ॥ ೩೮ ॥
ಯಥಾ ಪ್ರತಿಶುಕೋ ಭೂತ್ವಾ ತಮೇವ ಪ್ರತಿಧಾವತಿ ।
ಪಾಪಂ ತಮೇವಂ ಧಾವತು ಯೋ ಮೇ ಪಾಪಂ ಚಿಕೀರ್ಷತಿ ॥ ೩೯ ॥
ಯೋ ನಃ ಸ್ವೋ ಅರಣೋ ಯಶ್ಚ ನಿಷ್ಟ್ಯೋ ಜಿಘಾಂಸತಿ ।
ದೇವಾಸ್ತಂ ಸರ್ವೇ ಧೂರ್ವನ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ ವರ್ಮ ಮಮಾನ್ತರಮ್ ॥ ೪೦ ॥
ಉತ್ತ್ವಾ ಮನ್ದನ್ತು ಸ್ತೋಮಾಃ ಕೃಣುಷ್ವ ರಾಧೋ ಅದ್ರಿವಃ ।
ಅವ ಬ್ರಹ್ಮದ್ವಿಷೋ ಜಹಿ ॥ ೪೧ ॥
ಕುಬೇರ ತೇ ಮುಖಂ ರೌದ್ರಂ ನನ್ದಿನ್ನಾನನ್ದಮಾವಹ ।
ಜ್ವರಮೃತ್ಯುಭಯಂ ಘೋರಂ ವಿಶ ನಾಶಯ ಮೇ ಜ್ವರಮ್ ॥ ೪೨ ॥
ಯೋ ಮೇ ಕರೋತಿ ಪ್ರದ್ವಾರೇ ಯೋ ಗೃಹೇ ಯೋ ನಿವೇಶನೇ ।
ಯೋ ಮೇ ಕೇಶನಖೇ ಕುರ್ಯಾದಞ್ಜನೇ ದನ್ತಧಾವನೇ ॥ ೪೩ ॥
ಪ್ರತಿಸರ ಪ್ರತಿಧಾವ ಕುಮಾರೀವ ಪಿತುರ್ಗೃಹಾನ್ ।
ಮೂರ್ಧಾನಮೇಷಾಂ ಸ್ಫೋಟಯ ಪದಮೇಷಾಂ ಕುಲೇ ಕೃಧಿ ॥ ೪೪ ॥
ಯೇ ನೋ ರಯಿಂ ದುಶ್ಚರಿತಾಸೋ ಅಗ್ನೇ ಜಹ್ರುರ್ಮರ್ತಾಸೋ ಅನೃತಂ ವದನ್ತಃ ।
ತೇಷಾಂ ವಪೂಂಷ್ಯರ್ಚಿಷಾ ಜಾತವೇದಃ ಶುಷ್ಕಂ ನ ವೃಕ್ಷಮಭಿ ಸಂ ದಹಸ್ವ ॥ ೪೫ ॥
ಕೃಷ್ಣವರ್ಣೇ ಮಹದ್ರೂಪೇ ಬೃಹತ್ಕರ್ಣೇ ಮಹದ್ಭಯೇ ।
ದೇವಿ ದೇವಿ ಮಹಾದೇವಿ ಮಮ ಶತ್ರೂನ್ ವಿನಾಶಯ ॥ ೪೬ ॥
ಖಟ್ ಫಟ್ ಜಹಿ ಮಹಾಕೃತ್ಯೇ ವಿಧೂಮಾಗ್ನಿಸಮಪ್ರಭೇ ।
ಜಹಿ ಶತ್ರೂಂಸ್ತ್ರಿಶೂಲೇನ ಕ್ರುಧ್ಯಸ್ವ ಪಿಬ ಶೋಣಿತಮ್ ॥ ೪೭ ॥
ಯೇ ದ್ರುಹ್ಯುರೃಜವೇ ಮಹ್ಯಮಗ್ನೇ ಕದಾಧಿಯೋ ದುರ್ಮದಾ ಅಶ್ಮನಾಸಃ ।
ಆಬಧ್ಯೈತಾನ್ ಶೋಚಿಷಾ ವಿಧ್ಯ ತನ್ತೂನ್ ವೈವಸ್ವತಸ್ಯ ಸದನಂ ನಯಸ್ವ ॥ ೪೮ ॥
॥ ಇತಿ ಋಗ್ವೇದ ಖಿಲಾನ್ತರ್ಗತ ಶ್ರೀ ಪ್ರತ್ಯಙ್ಗಿರಾ ಸೂಕ್ತಮ್ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಮ್ ॥

Explore More