Goddess Pratyangira

ఋగ్వేద ఖిలాన్తర్గత శ్రీ ప్రత్యఙ్గిరా సూక్తమ్

(Sri Pratyangira Suktam (Rigveda) in Telugu)

Also known as shri pratyangira suktam (rigveda) · shree pratyangira suktam (rigveda) · pratyangira suktam (rigveda)

Forty-nine verses from the Khila portion of the Rigveda, and this is the Vedic stratum out of which the goddess Pratyangira was later drawn: at this stage she is not a figure at all but a set of hymns for turning hostile rites back on the one who sent them. What the verses ask for is stated as directions rather than as a form — make us without rivals in front, kindly to the south, always safe behind, auspicious to the north within the house. The closing verses are counter-sorcery in the plainest terms, asking Agni to bind those who wrong an upright man and lead them to the seat of the son of Vivasvat. A second recension of the same Khila hymn stands in this corpus.

॥ శ్రీ ప్రత్యఙ్గిరా సూక్తమ్ (ఋగ్వేదీయ ఖిల) ॥
(ఋ.వే.ఖి.౪.౫)
యాం కల్పయన్తి నోఽరయః క్రూరాం కృత్యాం వధూమివ ।
తాం బ్రహ్మణాప నిర్ణుద్మః ప్రత్యక్కర్తారమృచ్ఛతు ॥ ౧ ॥
శీర్షణ్వతీం కర్ణవతీం విషురూపాం భయంకరీమ్ ।
యః ప్రాహిణోదిహాద్య త్వాం వి తం త్వం యోజయాసుభిః ॥ ౨ ॥
యేన దిష్టేహ వహసి ప్రతికూలమఘాయిని ।
తమేవేతో నివర్తస్వ మాస్మాన్ మృచ్ఛో అనాగసః ॥ ౩ ॥
అభివర్తస్వ కర్తారం నిరస్తాస్మాభిరోజసా ।
ఆయురస్య నికృన్తస్వ ప్రజాం చ పురుషాదిని ॥ ౪ ॥
యస్త్వా కృత్యే చకారేహ తం త్వం గచ్ఛ పునర్నవే ।
అరాతీః కృత్యే నాశయ సర్వాశ్చ యాతుధాన్యః ॥ ౫ ॥
క్షిప్రం కృత్యే నివర్తస్వ కర్తురేవ గృహాన్ ప్రతి ।
పశూంశ్చైవాస్య నాశయ వీరాంశ్చాస్య ని బర్హయ ॥ ౬ ॥
యస్త్వా కృత్యే ప్రజిఘాయ విద్వాన్ అవిదుషో గృహాన్ ।
తస్త్యైవేతః పరేత్యాశు తనుం కృధి పరుష్పరుః ॥ ౭ ॥
ప్రతీచీం త్వాపసేధతు బ్రహ్మ రోచిష్ణ్వమిత్రహా ।
అగ్నిశ్చ కృత్యే రక్షోహా రిప్రహా చాజ ఏకపాత్ ॥ ౮ ॥
యథా త్వాఙ్గిరసః పూర్వే భృగవశ్చాప సేధిరే ।
అత్రయశ్చ వసిష్ఠాశ్చ తథైవ త్వాప సేధిమ ॥ ౯ ॥
యస్తే పరూంషి సందధౌ రథస్యేవ విభుర్ధియా ।
తం గచ్ఛ తత్ర తేఽయనమజ్ఞాతస్తే అయం జనః ॥ ౧౦ ॥
యో నః కశ్చిద్రణస్థో వా కశ్చిద్వాన్యోఽభి హింసతి ।
తస్య త్వం ద్రోరివేద్ధోఽగ్నిస్తనూమృచ్ఛస్వ హేళితా ॥ ౧౧ ॥
భవా శర్వా దేవహేళిమస్యత పాపకృత్వనే ।
హరస్వతీ త్వం చ కృత్యే మోచ్ఛిషస్తస్య కించన ॥ ౧౨ ॥
యో నః కశ్చిద్రుహారాతిర్మనసా ప్రతిభూషతి ।
దూరస్థో వాన్తికస్థో వా తస్య హృద్యమసృక్ పిబ ॥ ౧౩ ॥
యేనాసి కృత్యే ప్రహితా దూఢ్యేనాస్మజ్జిఘాంసయా ।
తస్య వ్యానచ్చావ్యానచ్చ హినస్తు హరసాశనిః ॥ ౧౪ ॥
యే నః శివాసః పన్థానః పరాయన్తి పరావతమ్ ।
తైర్దేవి రాత్ర్యాః కృత్యా నో గమయస్వానుకృత్తయే ॥ ౧౫ ॥
యది వైషి ద్విపద్యస్మాన్ యది వైషి చతుష్పదీ ।
నిరస్తేతో వ్రజాస్మాభిః కర్తురష్టాపదీ గృహాన్ ॥ ౧౬ ॥
యో నః శపాదశపతో యశ్చ నః శపతః శపాత్ ।
వృక్షమివ విద్యుదాశు తమామూలాదనుశోషయ ॥ ౧౭ ॥
యం ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్ట్యఘాయుర్యశ్చ నః శపాత్ ।
శునే పిష్టమివ క్షామం తం ప్రత్యస్య స్వమృత్యవే ॥ ౧౮ ॥
యశ్చ సాపత్నః శపథో యశ్చ యామీ శపాతి నః ।
బ్రహ్మా చ యత్క్రుద్ధః శపాత్సర్వం తత్కృధ్యధస్పదమ్ ॥ ౧౯ ॥
సబన్ధుశ్చాప్యబన్ధుశ్చ యో అస్మాన్ అభిదాసతి ।
తస్య త్వం భిన్ద్యధిష్ఠాయ పదా విస్ఫూర్య తచ్ఛిరః ॥ ౨౦ ॥
అభి ప్రేహి సహస్రాక్షం యుక్త్వా తు శపథం రథే ।
శత్రూనన్విచ్ఛతీ కృత్యే వృకీవావిమతో గృహాన్ ॥ ౨౧ ॥
పరి ణో వృఙ్ధి శపథాన్ దహన్నగ్నిరివ హ్రదమ్ ।
శత్రూనేవాభితో జహి దివ్యా వృక్షమివాశనిః ॥ ౨౨ ॥
శత్రూన్ మే ప్రోథ శపథాత్ కృత్యాశ్చ సుహృదోఽసుహృత్ ।
జిహ్మాః శ్లక్ష్ణాశ్చ దుర్హృదః సమిద్ధం జాతవేదసమ్ ॥ ౨౩ ॥
అసపత్నం పురస్తాన్నః శివం దక్షిణతః కృధి ।
అభయం సతతం పశ్చాద్భద్రముత్తరతో గృహే ॥ ౨౪ ॥
పరేహి కృత్యే మా తిష్ఠ విద్ధస్యేవ పదం నయ ।
మృగస్య హి మృగారిపో న త్వా నికర్తుమర్హతి ॥ ౨౫ ॥
అఘ్న్యాస్యేవ ఘోరరూపే విషురూపేఽవినాశిని ।
జృమ్భితా ప్రతిగృభ్ణీష్వ స్వయమాదాయ చాద్భుతమ్ ॥ ౨౬ ॥
త్వమిన్ద్రో యమో వరుణస్త్వమాపోఽగ్నిరథానిలః ।
త్వం బ్రహ్మా చైవ రుద్రశ్చ త్వష్టా చైవ ప్రజాపతిః ॥ ౨౭ ॥
ఆవర్తధ్వం నివర్తధ్వమృతవః పరివత్సరాః ।
అహోరాత్రాశ్చాబ్దాశ్చ త్వం దిశః ప్రదిశశ్చ మే ॥ ౨౮ ॥
త్వం యమం వరుణం సోమం త్వమాపోఽగ్నిమథానిలమ్ ।
అత్రాహృత్య పశూంశ్చైవముత్పాదయసి చాద్భుతమ్ ॥ ౨౯ ॥
యే మే దమే దారుగర్భే శయానం ధియా సహితం పురుషం నిజహ్రుః ।
కుమ్భీపాకం నరకం గ్రీవబద్ధం హతా ఏవం పురుషాసో యమస్య ॥ ౩౦ ॥
అభ్యక్తాక్తా స్వలంకృతా సర్వం నో దురితం దహ ।
జానీథాశ్చైవ కృత్యానాం కర్తౄన్ నౄన్ పాపచేతసః ॥ ౩౧ ॥
యథా హన్తి పురాసీనం తథైవేష్వా సుకృన్నరః ।
తథా త్వయా యుజా వయం నికృణ్మ స్థాస్ను జఙ్గమమ్ ॥ ౩౨ ॥
ఉత్తిష్ఠైవ పరేహితోఽజ్ఞాతే కిమిహేచ్ఛసి ।
గ్రీవాస్తే కృత్యే పాదౌ చాభి కర్త్స్యామి విద్రవ ॥ ౩౩ ॥
స్వాయసాః సన్తి నోఽసయో విద్మ చైవ పరూంషి తే ।
తైస్తే నికృణ్మస్తాన్యుగ్రే యది నో జీవయస్వరీన్ ॥ ౩౪ ॥
మాస్యోచ్ఛిషో ద్విపదం మోత కించిచ్చతుష్పదమ్ ।
మా జ్ఞాతీననుజాన్పూర్వాన్మా వేశి ప్రతివేశినౌ ॥ ౩౫ ॥
శత్రూయతా ప్రహితాసి దూఢ్యేనాభి యథాయతః ।
తతస్తథా త్వా నుదతు యోఽయమన్తర్మయి శ్రితః ॥ ౩౬ ॥
ఏవం త్వం నికృతాస్మాభిర్బ్రహ్మణా దేవి సర్వశః ।
యథేతమాశ్రితా గత్వా పాపదీనివ నో జహి ॥ ౩౭ ॥
యథా విద్యుద్ధతో వృక్ష ఆమూలదాను శుష్యతి ।
ఏవం స ప్రతిశుష్యతు యో మే పాపం చికీర్షతి ॥ ౩౮ ॥
యథా ప్రతిశుకో భూత్వా తమేవ ప్రతిధావతి ।
పాపం తమేవం ధావతు యో మే పాపం చికీర్షతి ॥ ౩౯ ॥
యో నః స్వో అరణో యశ్చ నిష్ట్యో జిఘాంసతి ।
దేవాస్తం సర్వే ధూర్వన్తు బ్రహ్మ వర్మ మమాన్తరమ్ ॥ ౪౦ ॥
ఉత్త్వా మన్దన్తు స్తోమాః కృణుష్వ రాధో అద్రివః ।
అవ బ్రహ్మద్విషో జహి ॥ ౪౧ ॥
కుబేర తే ముఖం రౌద్రం నన్దిన్నానన్దమావహ ।
జ్వరమృత్యుభయం ఘోరం విశ నాశయ మే జ్వరమ్ ॥ ౪౨ ॥
యో మే కరోతి ప్రద్వారే యో గృహే యో నివేశనే ।
యో మే కేశనఖే కుర్యాదఞ్జనే దన్తధావనే ॥ ౪౩ ॥
ప్రతిసర ప్రతిధావ కుమారీవ పితుర్గృహాన్ ।
మూర్ధానమేషాం స్ఫోటయ పదమేషాం కులే కృధి ॥ ౪౪ ॥
యే నో రయిం దుశ్చరితాసో అగ్నే జహ్రుర్మర్తాసో అనృతం వదన్తః ।
తేషాం వపూంష్యర్చిషా జాతవేదః శుష్కం న వృక్షమభి సం దహస్వ ॥ ౪౫ ॥
కృష్ణవర్ణే మహద్రూపే బృహత్కర్ణే మహద్భయే ।
దేవి దేవి మహాదేవి మమ శత్రూన్ వినాశయ ॥ ౪౬ ॥
ఖట్ ఫట్ జహి మహాకృత్యే విధూమాగ్నిసమప్రభే ।
జహి శత్రూంస్త్రిశూలేన క్రుధ్యస్వ పిబ శోణితమ్ ॥ ౪౭ ॥
యే ద్రుహ్యురృజవే మహ్యమగ్నే కదాధియో దుర్మదా అశ్మనాసః ।
ఆబధ్యైతాన్ శోచిషా విధ్య తన్తూన్ వైవస్వతస్య సదనం నయస్వ ॥ ౪౮ ॥
॥ ఇతి ఋగ్వేద ఖిలాన్తర్గత శ్రీ ప్రత్యఙ్గిరా సూక్తమ్ సమ్పూర్ణమ్ ॥

Explore More