ശ്രീ ത്രിപുരസുന്ദരീ ദണ്ഡകമ്

ജയതി നിജസുധാമ്ഭഃ സമ്ഭവാ വാഗ്ഭവശ്രീഃ
അഥ സരസ സമുദ്യത് കാമതത്ത്വാനുഭാവാ ।
തദനു പരമധാമ ധ്യാനസംലക്ഷ്യ മോക്ഷാ
രവി ശശി ശിഖിരൂപാ ത്രൈപുരീ മന്ത്രശക്തിഃ ॥ ൧ ॥

ജയ ജയ ജഗദേകമാതര്നമശ്ചന്ദ്ര ചൂഡേന്ദ്ര സോപേന്ദ്ര പദ്മോദ്ഭവോഷ്ണാംശു ശീതാംശു ശിഖി പവന യമ ധനദ ദനുജേന്ദ്രപതി വരുണപ്രമുഖ സകല സുര മുകുടമണി നിചയകര നികര പരിജനിത പുര വിവിധ രുചിരുചിര കുസുമചയ ബുദ്ധിലുബ്ധ ഭ്രമദ്ഭ്രമരമാലാ നിനാദാനുഗത മഞ്ജുശിഞ്ജാന മഞ്ജീരകല കനകമയ കിങ്കിണീ ക്വാണയന് നൃത്യദുദ്ദാമ നിഭൃതപദലലിത കിങ്കരാലങ്കൃത സുചങ്ക്രമണ ലീലേ സുലീലേ, സ്ഥലാമ്ഭോജ നിഭചരണ നഖരത്ന കാന്തിച്ഛലേന ഹരനയന ഹവ്യാശനപ്രതികൃതാനങ്ഗ വിജയശ്രിയാ അസൌ ഭവത്യാ ഭവ ഇവ ശരണാഗതഃ പാദമൂലേ സമാലീന ഇവാലക്ഷ്യതേ സുലക്ഷ്യതേ, ലലിത ലാവണ്യതരു കന്ദലീ സുഭഗ ജങ്ഘാലതേ ചില്ലതേ ॥ ൨ ॥

ഗലിത കലധൌത പ്രഭോരുദ്യുതേ സുദ്യുതേ വിദ്യുദുദ്യോത മാണിക്യ ബന്ധോജ്ജ്വലാനര്ഘ കാഞ്ചീ
കലാപാനുസമ്യമിത സുനിതമ്ബ ബിമ്ബസ്ഥലേ സുസ്ഥലേ ॥ ൩ ॥

സ്മരദ്വിരദ പരിരചിത നവരോമരാജ്യങ്കുശേ നിരങ്കുശേ ॥ ൪ ॥

ദക്ഷിണാവര്ത നാഭിഭ്രമത്രിവലിതട പരിലുഠിത ലലിത ലാവണ്യരസ സുരനിമ്നഗാ ഭൂഷിത സുമധ്യ ദേശേ സുദേശേ, സ്ഫുരത്താര ഹാരാവലീ ഗഗന ഗങ്ഗാതരങ്ഗ വ്രജാലിങ്ഗിതോത്തുങ്ഗ നിബിഡസ്തന സൌവര്ണ
ഗിരിശിഖര യുഗ്മേ അയുഗ്മേ ഉമേ ॥ ൫ ॥

മുരാരികര കമ്ബുരേഖാനുഗത കണ്ഠപീഠേ സുപീഠേ, ലസത് സരല സവിലാസ ഭുജയുഗല പരിഹസിത
നവകോമല മൃണാലേ സുനാലേ ॥ ൬ ॥

മഹാര്ഹമണിവലയജ മയൂഖചയ മാംസല കരകമല നഖരത്ന കിരണേ ജിതരണേ സുകരണേ സുശരണേ ॥ ൭ ॥

സ്ഫുരത് പദ്മരാഗേന്ദ്ര മണികുണ്ഡലോല്ലസിത കാന്തിച്ഛടോച്ഛുരിത ഗണ്ഡസ്ഥലീ രചിത കസ്തൂരികാ പത്രരേഖാ സമുദ്ഘാത സുനാസീര ഗാണ്ഡീവ ശോഭേ സുശോഭേ ॥ ൮ ॥

മഹാസിദ്ധ ഗന്ധര്വഗണ കിന്നരീ തുമ്ബുരു പ്രമുഖ വരരചിത വരവിവിധ പദമങ്ഗലാനങ്ഗ സങ്ഗീത സുഖശ്രവണ സമ്പൂര്ണകര്ണേ ജയ സ്വാമിനി ॥ ൯ ॥

ശശി ശകല സുഗന്ധി താമ്ബൂല പരിപൂര്ണമുഖി സുമുഖി ॥ ൧൦ ॥

ബാലപ്രവാല പ്രഭാധര ദലോപാന്ത വിശ്രാന്ത ദന്തദ്യുതി ദ്യോതിതാശോക നവപല്ലവാസക്ത ശരദിന്ദു കരനികര സാന്ദ്രപ്രഭേ സുപ്രഭേ ദേവി ॥ ൧൧ ॥

വിശ്വകര്മാദി നിര്മാണ വിധി സൂത്ര സുസ്പഷ്ട നാസാഗ്ര രേഖേ സുരേഖേ ॥ ൧൨ ॥

കപോലതല കാന്തിവിഭവേന ന വിഭാന്തി നശ്യന്തി യാന്തി ധാവന്തി തേജാംസി ച തമാംസി ച വിമലതര തരലതര താരകാനങ്ഗ ലീലാ വിലാസോല്ലസത് കര്ണമൂലാന്ത വിശ്രാന്ത വിപുലേക്ഷണാക്ഷേപ വിക്ഷിപ്ത
രുചിരചിത നവകുന്ദ നീലാമ്ബുജപ്രകര പരിഭൂഷിതാശാവകാശേ സുകാശേ ॥ ൧൩ ॥

ചലദ്ഭ്രൂലതാ വിജിത കന്ദര്പകോദണ്ഡ ഭങ്ഗേ സുഭങ്ഗേ ॥ ൧൪ ॥

മിലന്മധ്യമൃഗനാഭിമയ ബിന്ദുപദ ചന്ദ്രതിലകായമാനേക്ഷണാലങ്കൃതാര്ധേന്ദു രോചില്ലലാടേ സുലാടേ ॥ ൧൫ ॥

ലസദ്വംശമണി ജാലകാന്തരിത വര ചലത് കുന്തലാന്താനുഗത കുന്ദമാലാനുഷക്ത ഭ്രമദ്ഭ്രമര പങ്ക്തേ സുപങ്ക്തേ ॥ ൧൬ ॥

വഹദ്ബഹല പരിമല മനോഹാരി നവമാലികാ മല്ലികാ മാലതീ കേതകീ ചമ്പകേന്ദീവരോദാര മന്ദാര മാലാനു സങ്ഗ്രഥിത ധമ്മില്ലമൂര്ധാവനദ്ധേന്ദു കരസഞ്ചയോയം ഗഗനതല സഞ്ചരോയം യശശ്ചത്ര രൂപഃ
സദാ ദൃശ്യതേ തേ ശിവേ ॥ ൧൭ ॥

യസ്യ മധുരസ്മിത ജ്യോതിഷാ പൂര്ണഹരിണാങ്കലക്ഷ്മീഃ ക്ഷണാക്ഷേപ വിക്ഷിപ്യതേ തസ്യ മുഖപുണ്ഡരീകസ്യ കവിഭിഃ കദാ കോപമാ കേന കസ്മിന് കഥം ദീയതേ ॥ ൧൮ ॥

സ്ഫുട സ്ഫടിക ഘടിതാക്ഷസൂത്ര നക്ഷത്രചയ ചക്രപരിവര്തന വിനോദ സന്ദര്ശിത നിശാസമയചാരേ സുചാരേ, മഹാജ്ഞാനമയ പുസ്തകം ഹസ്തപദ്മേ അത്ര വാമേ ദധത്യാ ഭവത്യാ തദാ സുസ്ഫുടം വാമമാര്ഗസ്യ സര്വോത്തമത്ത്വം സമുപദിഷ്യതേ ॥ ൧൯ ॥

ദിവ്യമുഖസൌരഭേ യോഗപര്യങ്ക ബദ്ധാസനേ സുവദനേ സുരസനേ സുദര്ശനേ സുമദനേ സുഹസനേ സുരേശി ജനനി തുഭ്യം നമോ ജയ ജനനി തുഭ്യം നമോ ജയ ജനനി തുഭ്യം നമഃ ॥ ൨൦ ॥

അ ഇ ഉ ഋ ലു* ഇതി ലഘുതയാ തദനു ദൈര്ഘ്യേണ പഞ്ചൈവ യോനിസ്തഥാ വാഗ്ഭവം പ്രണവ ഔ ബിന്ദുരഃ, ക ഖ ഗ ഘ ങ ച ഛ ജ ഝ ഞ ട ഠ ഡ ഢ ണ ത ഥ ദ ധ ന പ ഫ ബ ഭ മ യ ര ല വ ശ ഷ സ ഹ ല ഇതി സുബദ്ധ രുദ്രാത്മികാം അമൃതകര കിരണഗണ വര്ഷിണീം മാതൃകാം ഉദ്ഗിരന്തീ ഹസന്തീ ലസന്തീ വസന്തീ തദാ തത്ര കമലവന ഭവനഭൂമൌ ഭവന്തീ ഭവഭേദിനീ ഭയഭഞ്ജിനീ സഭൂര്ഭുവഃസ്വര്ഭുവനമൂര്തി ഭവ്യേ സുഭവ്യേ സുകാവ്യേ ॥ ൨൧ ॥

സുകൃതിനാ യേന സമ്ഭാവ്യസേ തസ്യ ജര്ജരിത ജരസോവിരജസോഽപി പുത്രീകൃതാര്കസ്യ സത്തര്ക പദവാക്യ ആഗമ വേദ വേദാങ്ഗ വേദാന്ത സിദ്ധാന്ത സൌര ശൈവാദി വൈഷ്ണവ പുരാണേതിഹാസ സ്മൃതി ഗാരുഡ ഭൂതതന്ത്ര സ്വരോദയ ജ്യോതിഷായുര്വേദ നാനാഖ്യാന പാതാലശാസ്ത്രാര്ഥ മന്ത്രശിക്ഷാദികം വിവിധ വിദ്യാകുലം ലിഖിത പദഗുമ്ഫ സമ്ബന്ധ രസ സത്കാന്തി സോദാര ഭണിത പ്രബന്ധ പ്രഭൂതാര്ഥ
സമാലങ്കൃതാശേഷ ഭാഷാ മഹാകാവ്യ ലീലോദയാസിദ്ധി രൂപയാതി സദ്യ അമ്ബികേ ॥ ൨൨ ॥

വാഗ്ഭവേനൈകേന വാഗ്ദേവി വാഗീശ്വരോ ജായതേ കിന്നുകില കാമാക്ഷരേണ സകൃദുച്ചരിതേനൈവ തവ സാധകോ ബാധകോ ഭവതി ഭുവി സര്വ ശൃങ്ഗാരിണാം തന്നയനപഥ പതിത നേത്രനീലോത്പലാ ഝടിതി യദി
സിദ്ധ ഗന്ധര്വഗണ സുന്ദരീ ലലിതവരവിദ്യാധരീ വാ സുരീവാമരീവാ മഹീനാഥനാഥാങ്ഗനാ വാ
ജ്വലന്മദന ശരനികര ദലിത സങ്ക്ഷോഭിതാ നിഗഡിതേവ ജ്വലിതേവ സ്ഖലിതേവ മുഷിതേവ സമ്പദ്യതേ, ശക്തിബീജൈക സന്ധ്യായിനാം യോഗിനാം ഭോഗിനാം വൈനതേയായതേ ദാഹിനാം അമൃതമേഘായതേ ദുസ്സഹവിഷാണാം നിശാനാഥചൂഡായതേ ധ്യായതേ ധാര്യതേ യേനബീജത്രയം തസ്യനാമ്നൈവ പശുപാശമലപഞ്ജരം തൃട്യതി തദാജ്ഞയാ സിദ്ധ്യതി ച ഗുണാഷ്ടകം ഭക്തിഭാജാം മഹാഭൈരവി കവലിത സകലതത്ത്വാത്മികേ സുസ്വരൂപേ സുരൂപേ പരിണതശിവായം ത്വായി തദാ കഃ പരഃ ശിഷ്യതേ, കാ ക്രിയാ ശിഷ്യതേ യദി ത്വദ്ഭക്തിഹീനസ്യ തത്വസ്യ കാ അര്ഥക്രിയാ കാരിതാ തദിതി തസ്മിന് വിധൌ തസ്യ കിം ധാമ കിം നാമ കിം കര്മ കിം ശര്മ കിം നര്മ കിം വര്മ കിം ധര്മ കാ ഗതിഃ കാ രതിഃ കാ മതിഃ കിം വര്ജനീയം ച ॥ ൨൩ ॥

ഝടിതി യദി സര്വശൂന്യാന്തര്ഭൂമൌ നിജേച്ഛാ സമുന്മേഷ സമയം സമാസാദ്യ ബാലാര്ക കോട്യംശരൂപാ വിഗര്ഭീകൃതാശേഷ സംസാര ബീജാഽനുബദ്ധാസി കന്ദം തദാ ത്വം അമ്ബികാ ഗീയസേ തദനു പരിജനിത കുടിലാഗ്ര തേജോഽങ്കുരാ ജനനി വാമേതി സംസ്തൂയസേ, തതഃ ബദ്ധ സുസ്പഷ്ട രേഖാ ശിഖാ ജ്യേഷ്ഠേതി സമ്ഭാവ്യസേ, സൈവ ശൃങ്ഗാടകാകാരതാം ആഗതാ തദാ രൌദ്രീതി വിഖ്യാപ്യസേ ॥ ൨൪ ॥

താശ്ച വാമാദികാസ്വത് കലാസ്ത്രീന് ഗുണാന് സന്ദധത്യഃ ക്രിയാ ജ്ഞാനചയ വാഞ്ഛാ സ്വരൂപാഃ ക്രമാത് താമരസജന്മ മധുമഥന പുരവൈരിണാം ബീജഭാവം ഭജന്ത്യഃ സൃജന്ത്യസ്ത്രിഭുവനം ത്രിപുരസുന്ദരീ ഇതി തേന സങ്കീര്ത്യസേ ॥ ൨൫ ॥

തത്ര ശൃങ്ഗാടപീഠോല്ലസത് കുണ്ഡലാകാര തേജോ കുലാത് പ്രോല്ലസന്തീ സഗന്ധീ ശിവാര്കം സമാസ്കന്ദ്യ ചാന്ദ്രം മഹാമണ്ഡലം ദ്രാവയന്തീ പിബന്തീ സുധാം കുലവധൂഃ കുലം പരിത്യജ്യ പരപുരുഷ കുലീനമവലമ്ബ്യ വിശ്വം പരിഭ്രാമ്യ സര്വസ്വമാക്രമ്യ തേനൈവ മാര്ഗേണ നിജകുലനിവാസം സമാഗത്യ സന്തുഷ്യസീതി പ്രിയഃ കഃ പതിഃ കഃ പ്രഭുഃ കോഽസ്തു തേനൈവ ജാനീമഹേ ഹേ മഹേശാനി രമസേ ച കാമേശ്വരീ കാമഗിര്യാലയേഽനങ്ഗകുസുമാദിഭിഃ സേവിതാ തദുപരി ജാലന്ധരപീഠേ വജ്രപീഠേഷു വജ്രേശ്വരീ പരിജനാന്നടയസി പുനഃ പൂര്ണഗിരിഗഹ്വരേ നഗ്നവസനാര്ചിതേ ഭഗമാലിനീ വിലസസി ദേവി ജ്വലന്മമദന ശരനികര മധു വികസിത സമദ മധുകര കദമ്ബ വിപിന വിഭവേ ഭഗവതി
ശ്രീ ത്രിപുരസുന്ദരി ശ്രീ ഓഡ്യാണപീഠേ നമസ്തേ നമസ്തേ നമസ്തേ നമസ്തേ ശിവേ ॥ ൨൬ ॥

ഇതി ശ്രീത്രിപുരസുന്ദരീചരണ കിങ്കിണീശിഞ്ജിതം
മഹാപ്രണതി ദീപകം ത്രിപുരസുന്ദരീദണ്ഡകമ് ।
ഇമം ഭജതി ഭക്തിമാന് പഠതി യഃ സുധീഃ സാധകഃ
സ ചാഷ്ടഗുണ സമ്പദാം ഭവതു ഭാജനം സര്വദാ ॥ ൨൭ ॥

സൌധാമ്ബുധാവരുണപോത സുവര്ണശൈല
കാദമ്ബ ദിവ്യവന മധ്യമ വര്ണഭൂമൌ ।
ഭാസ്വത് വിചിത്രമണി മണ്ഡപ ദിവ്യപീഠ-
-മധ്യസ്ഥിതാം ഭുവനമാതരമാശ്രയാമി ॥ ൨൮ ॥

ബ്രഹ്മേന്ദ്ര രുദ്ര ഹരി ചന്ദ്ര സഹസ്രരശ്മി-
-സ്കന്ദ ദ്വിപാനന ഹുതാശന വന്ദിതായൈ ।
വാഗീശ്വരി ത്രിഭുവനേശ്വരി വിശ്വമാത-
-രന്തര്ബഹിശ്ച കൃത സംസ്ഥിതയേ നമസ്തേ ॥ ൨൯ ॥

ഇതി ശ്രീദീപകനാഥസിദ്ധ വിരചിതം ശ്രീ ത്രിപുരസുന്ദരീ ദണ്ഡകമ് ।