ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ
ಯತ್ತ್ವಯೋಕ್ತಂ ವಚಸ್ತೇನ ಮೋಹೋಽಯಂ ವಿಗತೋ ಮಮ ॥ 1 ॥
- ಅರ್ಜುನ (arjuna)Arjuna
- ಉವಾಚ (uvāca)said
- ಮದನುಗ್ರಹಾಯ (madanugrahāya)for my benefit (mad:my | anugrahāya:for benefit)
- ಪರಮಂ (paramaṃ)supreme
- ಗುಹ್ಯಮ್ (guhyam)secret
- ಅಧ್ಯಾತ್ಮಸಂಜ್ಞಿತಮ್ (adhyātmasaṃjñitam)known as spiritual (adhyātma:spiritual | saṃjñitam:known as)
- ಯತ್ (yat)which
- ತ್ವಯಾ (tvayā)by you
- ಉಕ್ತಂ (uktaṃ)spoken
- ವಚಃ (vacaḥ)word
- ತೇನ (tena)by that
- ಮೋಹಃ (mohaḥ)delusion
- ಅಯಮ್ (ayam)this
- ವಿಗತಃ (vigataḥ)gone
- ಮಮ (mama)my
ತ್ವತ್ತಃ ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮಪಿ ಚಾವ್ಯಯಮ್ ॥ 2 ॥
- ಭವಾಪ್ಯಯೌ (bhavāpyayau)origin and destruction (bhava:origin | apyaya:destruction)
- ಹಿ (hi)indeed
- ಭೂತಾನಾಂ (bhūtānāṃ)of beings
- ಶ್ರುತೌ (śrutau)have been heard
- ವಿಸ್ತರಶಃ (vistaraśaḥ)in detail
- ಮಯಾ (mayā)by me
- ತ್ವತ್ತಃ (tvattaḥ)from you
- ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷ (kamalapatrākṣa)O Lotus-eyed (kamala:lotus | patra:leaf | akṣa:eye)
- ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮ್ (māhātmyam)greatness
- ಅಪಿ (api)also
- ಚ (ca)and
- ಅವ್ಯಯಮ್ (avyayam)inexhaustible
ದ್ರಷ್ಟುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ತೇ ರೂಪಮೈಶ್ವರಂ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ॥ 3 ॥
- ಏವಮ್ (evam)thus
- ಏತತ್ (etat)this
- ಯಥಾ (yathā)as
- ಅತ್ಥ (attha)described
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ಆತ್ಮಾನಮ್ (ātmānam)yourself
- ಪರಮೇಶ್ವರ (parameśvara)O Supreme Lord
- ದ್ರಷ್ಟುಮ್ (draṣṭum)to see
- ಇಚ್ಛಾಮಿ (icchāmi)I wish
- ತೇ (te)your
- ರೂಪಮ್ (rūpam)form
- ಐಶ್ವರಮ್ (aiśvaram)divine
- ಪುರುಷೋತ್ತಮ (puruṣottama)O Purushottama (puruṣa:person | uttama:supreme)
ಯೋಗೇಶ್ವರ ತತೋ ಮೇ ತ್ವಂ ದರ್ಶಯಾತ್ಮಾನಮವ್ಯಯಮ್ ॥ 4 ॥
- ಮನ್ಯಸೇ (manyase)you think
- ಯದಿ (yadi)if
- ತತ್ (tat)that
- ಶಕ್ಯಮ್ (śakyam)possible
- ಮಯಾ (mayā)by me
- ದ್ರಷ್ಟುಮ್ (draṣṭum)to see
- ಇತಿ (iti)thus
- ಪ್ರಭೋ (prabho)O Lord
- ಯೋಗೇಶ್ವರ (yogeśvara)Lord of Yogas (yoga:yoga | īśvara:lord)
- ತತಃ (tataḥ)then
- ಮೇ (me)to me
- ತ್ವಂ (tvaṃ)you
- ದರ್ಶಯ (darśaya)show
- ಆತ್ಮಾನಮ್ (ātmānam)self
- ಅವ್ಯಯಮ್ (avyayam)imperishable
ನಾನಾವಿಧಾನಿ ದಿವ್ಯಾನಿ ನಾನಾವರ್ಣಾಕೃತೀನಿ ಚ ॥ 5 ॥
- ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ (śrībhagavān)the Blessed Lord (śrī:blessed | bhagavān:Lord)
- ಉವಾಚ (uvāca)said
- ಪಶ್ಯ (paśya)behold
- ಮೇ (me)my
- ಪಾರ್ಥ (pārtha)O Partha
- ರೂಪಾಣಿ (rūpāṇi)forms
- ಶತಶಃ (śataśaḥ)by hundreds
- ಅಥ (atha)and
- ಸಹಸ್ರಶಃ (sahasraśaḥ)by thousands
- ನಾನಾವಿಧಾನಿ (nānāvidhāni)of different sorts (nānā:various | vidhāni:sorts)
- ದಿವ್ಯಾನಿ (divyāni)divine
- ನಾನಾವರ್ಣಾಕೃತೀನಿ (nānāvarṇākṛtīni)of various colours and shapes (nānā:various | varṇa:colours | ākṛtīni:shapes)
- ಚ (ca)and
ಬಹೂನ್ಯದೃಷ್ಟಪೂರ್ವಾಣಿ ಪಶ್ಯಾಶ್ಚರ್ಯಾಣಿ ಭಾರತ ॥ 6 ॥
- ಪಶ್ಯ (paśya)behold
- ಆದಿತ್ಯಾನ್ (ādityān)the Ādityas
- ವಸೂನ್ (vasūn)the Vasus
- ರುದ್ರಾನ್ (rudrān)the Rudras
- ಅಶ್ವಿನೌ (aśvinau)the Ashwins
- ಮರುತಃ (marutaḥ)the Maruts
- ತಥಾ (tathā)also
- ಬಹೂನಿ (bahūni)many
- ಅದೃಷ್ಟಪೂರ್ವಾಣಿ (adṛṣṭapūrvāṇi)never seen before (adṛṣṭa:unseen | pūrvāṇi:before)
- ಪಶ್ಯ (paśya)behold
- ಆಶ್ಚರ್ಯಾಣಿ (āścaryāṇi)wonders
- ಭಾರತ (bhārata)O Bharata
ಮಮ ದೇಹೇ ಗುಡಾಕೇಶ ಯಚ್ಚಾನ್ಯದ್ದ್ರಷ್ಟುಮಿಚ್ಛಸಿ ॥ 7 ॥
- ಇಹ (iha)here
- ಏಕಸ್ಥಂ (ekasthaṃ)centered in one (eka:one | sthaṃ:centered)
- ಜಗತ್ಕೃತ್ಸ್ನಂ (jagatkṛtsnaṃ)whole universe (jagat:universe | kṛtsnaṃ:whole)
- ಪಶ್ಯ (paśya)behold
- ಅದ್ಯ (adya)now
- ಸಚರಾಚರಮ್ (sacarācaram)moving and unmoving (sacara:moving | acaram:unmoving)
- ಮಮ (mama)my
- ದೇಹೇ (dehe)in the body
- ಗುಡಾಕೇಶ (guḍākeśa)O Gudakesha
- ಯತ್ (yat)whatever
- ಚ (ca)and
- ಅನ್ಯತ್ (anyat)else
- ದ್ರಷ್ಟುಮ್ (draṣṭum)to see
- ಇಚ್ಛಸಿ (icchasi)you desire
ದಿವ್ಯಂ ದದಾಮಿ ತೇ ಚಕ್ಷುಃ ಪಶ್ಯ ಮೇ ಯೋಗಮೈಶ್ವರಮ್ ॥ 8 ॥
- ನ (na)not
- ತು (tu)but
- ಮಾಮ್ (mām)me
- ಶಕ್ಯಸೇ (śakyase)are able
- ದ್ರಷ್ಟುಮ್ (draṣṭum)to see
- ಅನೇನ (anena)by this
- ಏವ (eva)indeed
- ಸ್ವಚಕ್ಷುಷಾ (svacakṣuṣā)with your own eyes (sva:own | cakṣuṣā:with eyes)
- ದಿವ್ಯಮ್ (divyam)divine
- ದದಾಮಿ (dadāmi)I give
- ತೇ (te)to you
- ಚಕ್ಷುಃ (cakṣuḥ)eye
- ಪಶ್ಯ (paśya)behold
- ಮೇ (me)my
- ಯೋಗಮ್ (yogam)yoga
- ಐಶ್ವರಮ್ (aiśvaram)lordly
ದರ್ಶಯಾಮಾಸ ಪಾರ್ಥಾಯ ಪರಮಂ ರೂಪಮೈಶ್ವರಮ್ ॥ 9 ॥
- ಸಞ್ಜಯ (sañjaya)Sanjaya
- ಉವಾಚ (uvāca)said
- ಏವಮ್ (evam)thus
- ಉಕ್ತ್ವಾ (uktvā)having spoken
- ತತಃ (tataḥ)then
- ರಾಜನ್ (rājan)O King
- ಮಹಾಯೋಗೇಶ್ವರಃ (mahāyogeśvaraḥ)great Lord of YOGA (mahā:great | yogeśvaraḥ:Lord of YOGA)
- ಹರಿಃ (hariḥ)Hari
- ದರ್ಶಯಾಮಾಸ (darśayāmāsa)showed
- ಪಾರ್ಥಾಯ (pārthāya)to Partha
- ಪರಮಂ (paramaṃ)supreme
- ರೂಪಮ್ (rūpam)form
- ಐಶ್ವರಮ್ (aiśvaram)divine
ಅನೇಕದಿವ್ಯಾಭರಣಂ ದಿವ್ಯಾನೇಕೋದ್ಯತಾಯುಧಮ್ ॥ 10 ॥
- ಅನೇಕವಕ್ತ್ರನಯನಮ್ (anekavaktranayanam)with numerous mouths and eyes (aneka:numerous | vaktra:mouths | nayanam:eyes)
- ಅನೇಕಾದ್ಭುತದರ್ಶನಮ್ (anekādbhutadarśanam)with numerous wonderful sights (aneka:numerous | adbhuta:wonderful | darśanam:sights)
- ಅನೇಕದಿವ್ಯಾಭರಣಮ್ (anekadivyābharaṇam)with numerous divine ornaments (aneka:numerous | divya:divine | ābharaṇam:ornaments)
- ದಿವ್ಯಾನೇಕೋದ್ಯತಾಯುಧಮ್ (divyānekodyatāyudham)with numerous divine weapons uplifted (divya:divine | aneka:numerous | udyata:uplifted | āyudham:weapons)
ಸರ್ವಾಶ್ಚರ್ಯಮಯಂ ದೇವಮನನ್ತಂ ವಿಶ್ವತೋಮುಖಮ್ ॥ 11 ॥
- ದಿವ್ಯಮಾಲ್ಯಾಮ್ಬರಧರಂ (divyamālyāmbaradharam)wearing divine garlands and apparel (divya:divine | mālya:garlands | ambara:apparel | dharam:wearing)
- ದಿವ್ಯಗನ್ಧಾನುಲೇಪನಮ್ (divyagandhānulepanam)anointed with divine unguents (divya:divine | gandha:fragrance | anulepanam:anointing)
- ಸರ್ವಾಶ್ಚರ್ಯಮಯಮ್ (sarvāścaryamayam)all-wonderful (sarva:all | āścarya:wonder | mayam:consisting of)
- ದೇವಮ್ (devam)god
- ಅನನ್ತಮ್ (anantam)endless
- ವಿಶ್ವತೋಮುಖಮ್ (viśvatomukham)facing all sides (viśvataḥ:all sides | mukham:facing)
ಯದಿ ಭಾಃ ಸದೃಶೀ ಸಾ ಸ್ಯಾದ್ಭಾಸಸ್ತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 12 ॥
- ದಿವಿ (divi)in the sky
- ಸೂರ್ಯಸಹಸ್ರಸ್ಯ (sūryasahasrasya)of a thousand Suns (sūrya:Sun | sahasrasya:of a thousand)
- ಭವೇತ್ (bhavet)would be
- ಯುಗಪದುತ್ಥಿತಾ (yugapadutthitā)arisen simultaneously (yugapad:simultaneously | utthitā:arisen)
- ಯದಿ (yadi)if
- ಭಾಃ (bhāḥ)splendour
- ಸದೃಶೀ (sadṛśī)like
- ಸಾ (sā)that
- ಸ್ಯಾತ್ (syāt)would be
- ಭಾಸಃ (bhāsaḥ)splendour
- ತಸ್ಯ (tasya)of that
- ಮಹಾತ್ಮನಃ (mahātmanaḥ)of the great soul (mahā:great | ātmanaḥ:of the soul)
ಅಪಶ್ಯದ್ದೇವದೇವಸ್ಯ ಶರೀರೇ ಪಾಣ್ಡವಸ್ತದಾ ॥ 13 ॥
- ತತ್ರ (tatra)there
- ಏಕಸ್ಥಂ (ekasthaṃ)resting in one (eka:one | sthaṃ:resting)
- ಜಗತ್ಕೃತ್ಸ್ನಂ (jagatkṛtsnaṃ)whole universe (jagat:universe | kṛtsnaṃ:whole)
- ಪ್ರವಿಭಕ್ತಮ್ (pravibhaktam)divided
- ಅನೇಕಧಾ (anekadhā)in many ways
- ಅಪಶ್ಯತ್ (apaśyat)saw
- ದೇವದೇವಸ್ಯ (devadevasya)of the God of gods (deva:god | devasya:of the god)
- ಶರೀರೇ (śarīre)in the body
- ಪಾಣ್ಡವಃ (pāṇḍavaḥ)Pandava
- ತದಾ (tadā)then
ಪ್ರಣಮ್ಯ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿರಭಾಷತ ॥ 14 ॥
- ತತಃ (tataḥ)then
- ಸ (sa)he
- ವಿಸ್ಮಯಾವಿಷ್ಟಃ (vismayāviṣṭaḥ)filled with wonder (vismaya:wonder | āviṣṭaḥ:filled with)
- ಹೃಷ್ಟರೋಮಾ (hṛṣṭaromā)with hair standing on end (hṛṣṭa:thrilled | romā:hair)
- ಧನಞ್ಜಯಃ (dhanañjayaḥ)Dhananjaya
- ಪ್ರಣಮ್ಯ (praṇamya)bowing down
- ಶಿರಸಾ (śirasā)with head
- ದೇವಮ್ (devam)to the God
- ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ (kṛtāñjaliḥ)with joined palms (kṛta:made | añjaliḥ:palms joined)
- ಅಭಾಷತ (abhāṣata)spoke
ಬ್ರಹ್ಮಾಣಮೀಶಂ ಕಮಲಾಸನಸ್ಥ-ಮೃಷೀಂಶ್ಚ ಸರ್ವಾನುರಗಾಂಶ್ಚ ದಿವ್ಯಾನ್ ॥ 15 ॥
- ಅರ್ಜುನ (arjuna)Arjuna
- ಉವಾಚ (uvāca)said
- ಪಶ್ಯಾಮಿ (paśyāmi)I see
- ದೇವಾನ್ (devān)gods
- ತವ (tava)your
- ದೇವ (deva)O God
- ದೇಹೇ (dehe)in the body
- ಸರ್ವಾನ್ (sarvān)all
- ತಥಾ (tathā)and also
- ಭೂತವಿಶೇಷಸಙ್ಘಾನ್ (bhūtaviśeṣasaṅghān)hosts of various beings (bhūta:beings | viśeṣa:various | saṅghān:hosts)
- ಬ್ರಹ್ಮಾಣಮ್ (brahmāṇam)Brahma
- ಈಶಮ್ (īśam)the Lord
- ಕಮಲಾಸನಸ್ಥಮ್ (kamalāsanastham)seated on the Lotus (kamala:lotus | āsana:seat | stham:seated)
- ಋಷೀನ್ (ṛṣīn)rishis
- ಚ (ca)and
- ಸರ್ವಾನ್ (sarvān)all
- ಉರಗಾನ್ (uragān)serpents
- ಚ (ca)and
- ದಿವ್ಯಾನ್ (divyān)celestial
ನಾನ್ತಂ ನ ಮಧ್ಯಂ ನ ಪುನಸ್ತವಾದಿಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ವಿಶ್ವರೂಪ ॥ 16 ॥
- ಅನೇಕಬಾಹೂದರವಕ್ತ್ರನೇತ್ರಮ್ (anekabāhūdaravaktranetram)with many arms, bellies, mouths, eyes (aneka:many | bāhu:arms | udara:bellies | vaktra:mouths | netra:eyes)
- ಪಶ್ಯಾಮಿ (paśyāmi)I see
- ತ್ವಾಮ್ (tvām)Thee
- ಸರ್ವತಃ (sarvataḥ)on every side
- ಅನನ್ತರೂಪಮ್ (anantarūpam)boundless form (ananta:boundless | rūpam:form)
- ನ (na)not
- ಅನ್ತಮ್ (antam)end
- ನ (na)not
- ಮಧ್ಯಮ್ (madhyam)middle
- ನ (na)not
- ಪುನಃ (punaḥ)again
- ತವ (tava)your
- ಆದಿಮ್ (ādim)beginning
- ಪಶ್ಯಾಮಿ (paśyāmi)I see
- ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ (viśveśvara)Lord of the Universe (viśva:universe | īśvara:lord)
- ವಿಶ್ವರೂಪ (viśvarūpa)Cosmic-Form (viśva:universe | rūpa:form)
ಪಶ್ಯಾಮಿ ತ್ವಾಂ ದುರ್ನಿರೀಕ್ಷ್ಯಂ ಸಮನ್ತಾದ್ದೀಪ್ತಾನಲಾರ್ಕದ್ಯುತಿಮಪ್ರಮೇಯಮ್ ॥ 17 ॥
- ಕಿರೀಟಿನಂ (kirīṭinam)with a crown
- ಗದಿನಂ (gadinam)with a club
- ಚಕ್ರಿಣಂ (cakriṇam)with a discus
- ಚ (ca)and
- ತೇಜೋರಾಶಿಂ (tejorāśim)mass of radiance (tejas:radiance | rāśi:mass)
- ಸರ್ವತಃ (sarvataḥ)everywhere
- ದೀಪ್ತಿಮನ್ತಮ್ (dīptimantam)shining
- ಪಶ್ಯಾಮಿ (paśyāmi)I see
- ತ್ವಾಂ (tvāṃ)Thee
- ದುರ್ನಿರೀಕ್ಷ್ಯಮ್ (durnirīkṣyam)hard to look at
- ಸಮನ್ತಾತ್ (samantāt)all round
- ದೀಪ್ತಾನಲಾರ್ಕದ್ಯುತಿಮ್ (dīptānalārkadyutim)blazing like fire and Sun (dīpta:blazing | anala:fire | arka:Sun | dyuti:radiance)
- ಅಪ್ರಮೇಯಮ್ (aprameyam)incomprehensible
ತ್ವಮವ್ಯಯಃ ಶಾಶ್ವತಧರ್ಮಗೋಪ್ತಾ ಸನಾತನಸ್ತ್ವಂ ಪುರುಷೋ ಮತೋ ಮೇ ॥ 18 ॥
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ಅಕ್ಷರಮ್ (akṣaram)imperishable
- ಪರಮಮ್ (paramam)supreme
- ವೇದಿತವ್ಯಮ್ (veditavyam)to be known
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ಅಸ್ಯ (asya)of this
- ವಿಶ್ವಸ್ಯ (viśvasya)of the universe
- ಪರಮ್ (param)supreme
- ನಿಧಾನಮ್ (nidhānam)treasure-house
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ಅವ್ಯಯಃ (avyayaḥ)imperishable
- ಶಾಶ್ವತಧರ್ಮಗೋಪ್ತಾ (śāśvatadharmagoptā)protector of eternal dharma (śāśvata:eternal | dharma:dharma | goptā:protector)
- ಸನಾತನಃ (sanātanaḥ)ancient
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ಪುರುಷಃ (puruṣaḥ)being
- ಮತಃ (mataḥ)opinion
- ಮೇ (me)my
ಪಶ್ಯಾಮಿ ತ್ವಾಂ ದೀಪ್ತಹುತಾಶವಕ್ತ್ರಂ ಸ್ವತೇಜಸಾ ವಿಶ್ವಮಿದಂ ತಪನ್ತಮ್ ॥ 19 ॥
- ಅನಾದಿಮಧ್ಯಾನ್ತಮ್ (anādimadhyāntam)without beginning, middle, or end (anādi:without beginning | madhya:middle | antam:end)
- ಅನನ್ತವೀರ್ಯಮ್ (anantavīryam)infinite in power (ananta:infinite | vīryam:power)
- ಅನನ್ತಬಾಹುಮ್ (anantabāhum)of endless arms (ananta:endless | bāhum:arms)
- ಶಶಿಸೂರ್ಯನೇತ್ರಮ್ (śaśisūryanetram)moon and sun as eyes (śaśi:moon | sūrya:sun | netram:eyes)
- ಪಶ್ಯಾಮಿ (paśyāmi)I see
- ತ್ವಾಮ್ (tvām)You
- ದೀಪ್ತಹುತಾಶವಕ್ತ್ರಮ್ (dīptahutāśavaktram)burning fire as mouth (dīpta:burning | hutāśa:fire | vaktram:mouth)
- ಸ್ವತೇಜಸಾ (svatejasā)with Your radiance (sva:Your | tejasā:radiance)
- ವಿಶ್ವಮ್ (viśvam)the universe
- ಇದಮ್ (idam)this
- ತಪನ್ತಮ್ (tapantam)heating
ದೃಷ್ಟ್ವಾದ್ಭುತಂ ರೂಪಮುಗ್ರಂ ತವೇದಂ ಲೋಕತ್ರಯಂ ಪ್ರವ್ಯಥಿತಂ ಮಹಾತ್ಮನ್ ॥ 20 ॥
- ದ್ಯಾವಾ (dyāvā)heaven and earth (dyauḥ:heaven | pṛthivī:earth)
- ಪೃಥಿವ್ಯೋಃ (pṛthivyoḥ)of the earth
- ಇದಮ್ (idam)this
- ಅನ್ತರಮ್ (antaram)space
- ಹಿ (hi)indeed
- ವ್ಯಾಪ್ತಮ್ (vyāptam)filled
- ತ್ವಯಾ (tvayā)by you
- ಏಕೇನ (ekena)alone
- ದಿಶಃ (diśaḥ)quarters
- ಚ (ca)and
- ಸರ್ವಾಃ (sarvāḥ)all
- ದೃಷ್ಟ್ವಾ (dṛṣṭvā)having seen
- ಅದ್ಭುತಮ್ (adbhutam)wonderful
- ರೂಪಮ್ (rūpam)form
- ಉಗ್ರಮ್ (ugram)terrible
- ತವ (tava)your
- ಇದಮ್ (idam)this
- ಲೋಕತ್ರಯಮ್ (lokatrayam)the three worlds (loka:world | traya:three)
- ಪ್ರವ್ಯಥಿತಮ್ (pravyathitam)trembling
- ಮಹಾತ್ಮನ್ (mahātman)O great-souled
ಸ್ವಸ್ತೀತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಮಹರ್ಷಿಸಿದ್ಧಸಙ್ಘಾಃ ಸ್ತುವನ್ತಿ ತ್ವಾಂ ಸ್ತುತಿಭಿಃ ಪುಷ್ಕಲಾಭಿಃ ॥ 21 ॥
- ಅಮೀ (amī)these
- ಹಿ (hi)indeed
- ತ್ವಾಮ್ (tvām)you
- ಸುರಸಙ್ಘಾಃ (surasaṅghāḥ)hosts of devas (sura:devas | saṅghāḥ:hosts)
- ವಿಶನ್ತಿ (viśanti)enter
- ಕೇಚಿತ್ (kecit)some
- ಭೀತಾಃ (bhītāḥ)fearful
- ಪ್ರಾಞ್ಜಲಯಃ (prāñjalayaḥ)with joined palms
- ಗೃಣನ್ತಿ (gṛṇanti)praise
- ಸ್ವಸ್ತಿ (svasti)well-being
- ಇತಿ (iti)thus
- ಉಕ್ತ್ವಾ (uktvā)having said
- ಮಹರ್ಷಿಸಿದ್ಧಸಙ್ಘಾಃ (maharṣisiddhasaṅghāḥ)bands of great rishis and siddhas (maharṣi:great rishis | siddha:siddhas | saṅghāḥ:bands)
- ಸ್ತುವನ್ತಿ (stuvanti)praise
- ತ್ವಾಮ್ (tvām)you
- ಸ್ತುತಿಭಿಃ (stutibhiḥ)with hymns
- ಪುಷ್ಕಲಾಭಿಃ (puṣkalābhiḥ)sublime
ಗನ್ಧರ್ವಯಕ್ಷಾಸುರಸಿದ್ಧಸಙ್ಘಾ ವೀಕ್ಷನ್ತೇ ತ್ವಾಂ ವಿಸ್ಮಿತಾಶ್ಚೈವ ಸರ್ವೇ ॥ 22 ॥
- ರುದ್ರ (rudra)Rudras
- ಆದಿತ್ಯಾ (ādityā)Adityas
- ವಸವಃ (vasavaḥ)Vasus
- ಯೇ (ye)who
- ಚ (ca)and
- ಸಾಧ್ಯಾಃ (sādhyāḥ)Sādhyas
- ವಿಶ್ವೇ (viśve)Vishwe-Devas
- ಅಶ್ವಿನೌ (aśvinau)the two Ashwins
- ಮರುತಃ (marutaḥ)Maruts
- ಚ (ca)and
- ಉಷ್ಮಪಾಃ (uṣmapāḥ)Ushmapas
- ಚ (ca)and
- ಗನ್ಧರ್ವ (gandharva)Gandharvas
- ಯಕ್ಷ (yakṣa)Yakshas
- ಅಸುರ (asura)Asuras
- ಸಿದ್ಧ (siddha)Siddhas
- ಸಙ್ಘಾಃ (saṅghāḥ)hosts
- ವೀಕ್ಷನ್ತೇ (vīkṣante)are looking
- ತ್ವಾಮ್ (tvām)at you
- ವಿಸ್ಮಿತಾಃ (vismitāḥ)astonished
- ಚ (ca)and
- ಏವ (eva)indeed
- ಸರ್ವೇ (sarve)all
ಬಹೂದರಂ ಬಹುದಂಷ್ಟ್ರಾಕರಾಲಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಲೋಕಾಃ ಪ್ರವ್ಯಥಿತಾಸ್ತಥಾಹಮ್ ॥ 23 ॥
- ರೂಪಂ (rūpam)form
- ಮಹತ್ (mahat)great
- ತೇ (te)your
- ಬಹುವಕ್ತ್ರನೇತ್ರಮ್ (bahuvaktranetram)many mouths and eyes (bahu:many | vaktra:mouths | netram:eyes)
- ಮಹಾಬಾಹೋ (mahābāho)O mighty-armed (mahā:great | bāho:armed)
- ಬಹುಬಾಹೂರುಪಾದಮ್ (bahubāhūrupādam)many arms, thighs, feet (bahu:many | bāhu:arms | ūru:thighs | pādam:feet)
- ಬಹೂದರಮ್ (bahūdaram)many stomachs (bahu:many | udaram:stomachs)
- ಬಹುದಂಷ್ಟ್ರಾಕರಾಲಮ್ (bahudaṃṣṭrākarālam)fearsome with many tusks (bahu:many | daṃṣṭrā:tusks | karālam:fearsome)
- ದೃಷ್ಟ್ವಾ (dṛṣṭvā)having seen
- ಲೋಕಾಃ (lokāḥ)worlds
- ಪ್ರವ್ಯಥಿತಾಃ (pravyathitāḥ)terrified
- ತಥಾ (tathā)so too
- ಅಹಮ್ (aham)I
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹಿ ತ್ವಾಂ ಪ್ರವ್ಯಥಿತಾನ್ತರಾತ್ಮಾ ಧೃತಿಂ ನ ವಿನ್ದಾಮಿ ಶಮಂ ಚ ವಿಷ್ಣೋ ॥ 24 ॥
- ನಭಃಸ್ಪೃಶಂ (nabhaḥspṛśam)touching the sky (nabhaḥ:sky | spṛśam:touching)
- ದೀಪ್ತಮ್ (dīptam)flaming
- ಅನೇಕವರ್ಣಮ್ (anekavarṇam)many-coloured (aneka:many | varṇam:coloured)
- ವ್ಯಾತ್ತಾನನಮ್ (vyāttānanam)with mouths wide open (vyātta:wide open | ānanam:mouths)
- ದೀಪ್ತವಿಶಾಲನೇತ್ರಮ್ (dīptaviśālanetram)with large fiery eyes (dīpta:fiery | viśāla:large | netram:eyes)
- ದೃಷ್ಟ್ವಾ (dṛṣṭvā)on seeing
- ಹಿ (hi)indeed
- ತ್ವಾಮ್ (tvām)you
- ಪ್ರವ್ಯಥಿತಾನ್ತರಾತ್ಮಾ (pravyathitāntarātmā)terrified at heart (pravyathita:terrified | antarātmā:at heart)
- ಧೃತಿಂ (dhṛtim)courage
- ನ (na)not
- ವಿನ್ದಾಮಿ (vindāmi)I find
- ಶಮಂ (śamam)peace
- ಚ (ca)and
- ವಿಷ್ಣೋ (viṣṇo)O Vishnu
ದಿಶೋ ನ ಜಾನೇ ನ ಲಭೇ ಚ ಶರ್ಮ ಪ್ರಸೀದ ದೇವೇಶ ಜಗನ್ನಿವಾಸ ॥ 25 ॥
- ದಂಷ್ಟ್ರಾಕರಾಲಾನಿ (daṃṣṭrākarālāni)terrible with tusks (daṃṣṭrā:tusks | karālāni:terrible)
- ಚ (ca)and
- ತೇ (te)your
- ಮುಖಾನಿ (mukhāni)mouths
- ದೃಷ್ಟ್ವಾ (dṛṣṭvā)having seen
- ಏವ (eva)indeed
- ಕಾಲಾನಲಸನ್ನಿಭಾನಿ (kālānalasannibhāni)like the fires of destruction (kāla:destruction | anala:fire | sannibhāni:like)
- ದಿಶಃ (diśaḥ)directions
- ನ (na)not
- ಜಾನೇ (jāne)I know
- ನ (na)nor
- ಲಭೇ (labhe)I find
- ಚ (ca)and
- ಶರ್ಮ (śarma)peace
- ಪ್ರಸೀದ (prasīda)be gracious
- ದೇವೇಶ (deveśa)Lord of the Devas (deva:devas | īśa:lord)
- ಜಗನ್ನಿವಾಸ (jagannivāsa)Abode of the Universe (jagat:universe | nivāsa:abode)
ಭೀಷ್ಮೋ ದ್ರೋಣಃ ಸೂತಪುತ್ರಸ್ತಥಾಸೌ ಸಹಾಸ್ಮದೀಯೈರಪಿ ಯೋಧಮುಖ್ಯೈಃ ॥ 26 ॥
- ಅಮೀ (amī)these
- ಚ (ca)and
- ತ್ವಾಂ (tvāṃ)you
- ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ (dhṛtarāṣṭrasya)of Dhritarashtra
- ಪುತ್ರಾಃ (putrāḥ)sons
- ಸರ್ವೇ (sarve)all
- ಸಹೈವ (sahaiva)together with
- ವನಿಪಾಲಸಙ್ಘೈಃ (vanipālasaṅghaiḥ)with hosts of kings (vani:earth | pāla:protector | saṅghaiḥ:with hosts)
- ಭೀಷ್ಮಃ (bhīṣmaḥ)Bhishma
- ದ್ರೋಣಃ (droṇaḥ)Drona
- ಸೂತಪುತ್ರಃ (sūtaputraḥ)son of a charioteer (sūta:charioteer | putraḥ:son)
- ತಥಾ (tathā)also
- ಅಸೌ (asau)that
- ಸಹ (saha)with
- ಅಸ್ಮದೀಯೈಃ (asmadīyaiḥ)of ours
- ಅಪಿ (api)also
- ಯೋಧಮುಖ್ಯೈಃ (yodhamukhyaiḥ)with warrior chieftains (yodha:warrior | mukhyaiḥ:chieftains)
ಕೇಚಿದ್ವಿಲಗ್ನಾ ದಶನಾನ್ತರೇಷು ಸನ್ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಚೂರ್ಣಿತೈರುತ್ತಮಾಙ್ಗೈಃ ॥ 27 ॥
- ವಕ್ತ್ರಾಣಿ (vaktrāṇi)mouths
- ತೇ (te)your
- ತ್ವರಮಾಣಾಃ (tvaramāṇāḥ)hastening
- ವಿಶನ್ತಿ (viśanti)enter
- ದಂಷ್ಟ್ರಾಕರಾಲಾನಿ (daṃṣṭrākarālāni)with terrible teeth (daṃṣṭrā:teeth | karālāni:terrible)
- ಭಯಾನಕಾನಿ (bhayānakāni)fearful
- ಕೇಚಿತ್ (kecit)some
- ವಿಲಗ್ನಾಃ (vilagnāḥ)sticking
- ದಶನಾನ್ತರೇಷು (daśanāntareṣu)in the gaps between teeth (daśana:teeth | antareṣu:in the gaps)
- ಸನ್ದೃಶ್ಯನ್ತೇ (sandṛśyante)are seen
- ಚೂರ್ಣಿತೈಃ (cūrṇitaiḥ)crushed
- ಉತ್ತಮಾಙ್ಗೈಃ (uttamāṅgaiḥ)with heads (uttama:upper | aṅgaiḥ:with limbs)
ತಥಾ ತವಾಮೀ ನರಲೋಕವೀರಾ ವಿಶನ್ತಿ ವಕ್ತ್ರಾಣ್ಯಭಿವಿಜ್ವಲನ್ತಿ ॥ 28 ॥
- ಯಥಾ (yathā)just as
- ನದೀನಾಮ್ (nadīnām)of rivers
- ಬಹವಃ (bahavaḥ)many
- ಅಮ್ಬುವೇಗಾಃ (ambuvegāḥ)water currents (ambu:water | vegāḥ:currents)
- ಸಮುದ್ರಮ್ (samudram)ocean
- ಏವ (eva)indeed
- ಅಭಿಮುಖಾಃ (abhimukhāḥ)towards
- ದ್ರವನ್ತಿ (dravanti)flow
- ತಥಾ (tathā)so
- ತವ (tava)your
- ಅಮೀ (amī)these
- ನರಲೋಕವೀರಾಃ (naralokavīrāḥ)heroes in the world of men (nara:men | loka:world | vīrāḥ:heroes)
- ವಿಶನ್ತಿ (viśanti)enter
- ವಕ್ತ್ರಾಣಿ (vaktrāṇi)mouths
- ಅಭಿವಿಜ್ವಲನ್ತಿ (abhivijvalanti)flaming
ತಥೈವ ನಾಶಾಯ ವಿಶನ್ತಿ ಲೋಕಾಸ್ತವಾಪಿ ವಕ್ತ್ರಾಣಿ ಸಮೃದ್ಧವೇಗಾಃ ॥ 29 ॥
- ಯಥಾ (yathā)just as
- ಪ್ರದೀಪ್ತಂ (pradīptaṃ)blazing
- ಜ್ವಲನಂ (jvalanaṃ)fire
- ಪತಙ್ಗಾಃ (pataṅgāḥ)moths
- ವಿಶನ್ತಿ (viśanti)enter
- ನಾಶಾಯ (nāśāya)for destruction
- ಸಮೃದ್ಧವೇಗಾಃ (samṛddhavegāḥ)with full speed (samṛddha:full | vegāḥ:speed)
- ತಥೈವ (tathaiva)so also
- ನಾಶಾಯ (nāśāya)for destruction
- ವಿಶನ್ತಿ (viśanti)enter
- ಲೋಕಾಃ (lokāḥ)creatures
- ತವ (tava)your
- ಅಪಿ (api)also
- ವಕ್ತ್ರಾಣಿ (vaktrāṇi)mouths
- ಸಮೃದ್ಧವೇಗಾಃ (samṛddhavegāḥ)with full speed (samṛddha:full | vegāḥ:speed)
ತೇಜೋಭಿರಾಪೂರ್ಯ ಜಗತ್ಸಮಗ್ರಂ ಭಾಸಸ್ತವೋಗ್ರಾಃ ಪ್ರತಪನ್ತಿ ವಿಷ್ಣೋ ॥ 30 ॥
- ಲೇಲಿಹ್ಯಸೇ (lelihyase)you are licking
- ಗ್ರಸಮಾನಃ (grasamānaḥ)devouring
- ಸಮನ್ತಾತ್ (samantāt)on every side
- ಲೋಕಾನ್ (lokān)worlds
- ಸಮಗ್ರಾನ್ (samagrān)all
- ವದನೈಃ (vadanaiḥ)with mouths
- ಜ್ವಲದ್ಭಿಃ (jvaladbhiḥ)flaming
- ತೇಜೋಭಿಃ (tejobhiḥ)with rays
- ಆಪೂರ್ಯ (āpūrya)filling
- ಜಗತ್ (jagat)world
- ಸಮಗ್ರಮ್ (samagram)whole
- ಭಾಸಃ (bhāsaḥ)rays
- ತವ (tava)your
- ಉಗ್ರಾಃ (ugrāḥ)fierce
- ಪ್ರತಪನ್ತಿ (pratapanti)are burning
- ವಿಷ್ಣೋ (viṣṇo)O Vishnu
ವಿಜ್ಞಾತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಭವನ್ತಮಾದ್ಯಂ ನ ಹಿ ಪ್ರಜಾನಾಮಿ ತವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಮ್ ॥ 31 ॥
- ಆಖ್ಯಾಹಿ (ākhyāhi)tell
- ಮೇ (me)to me
- ಕಃ (kaḥ)who
- ಭವಾನ್ (bhavān)You
- ಉಗ್ರರೂಪಃ (ugrarūpaḥ)fierce in form (ugra:fierce | rūpaḥ:form)
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ಅಸ್ತು (astu)be
- ತೇ (te)to You
- ದೇವವರ (devavara)O God Supreme (deva:God | vara:supreme)
- ಪ್ರಸೀದ (prasīda)have mercy
- ವಿಜ್ಞಾತುಮ್ (vijñātum)to know
- ಇಚ್ಛಾಮಿ (icchāmi)I desire
- ಭವನ್ತಮ್ (bhavantam)You
- ಆದ್ಯಂ (ādyam)the Original Being
- ನ (na)not
- ಹಿ (hi)indeed
- ಪ್ರಜಾನಾಮಿ (prajānāmi)I know
- ತವ (tava)Your
- ಪ್ರವೃತ್ತಿಮ್ (pravṛttim)purpose
ಋತೇಽಪಿ ತ್ವಾಂ ನ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ಯೇಽವಸ್ಥಿತಾಃ ಪ್ರತ್ಯನೀಕೇಷು ಯೋಧಾಃ ॥ 32 ॥
- ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ (śrībhagavānuvāca)The Blessed Lord said (śrī:blessed | bhagavān:Lord | uvāca:said)
- ಕಾಲಃ (kālaḥ)Time
- ಅಸ್ಮಿ (asmi)I am
- ಲೋಕಕ್ಷಯಕೃತ್ (lokakṣayakṛt)world-destroying (loka:world | kṣaya:destruction | kṛt:doing)
- ಪ್ರವೃದ್ಧಃ (pravṛddhaḥ)mighty
- ಲೋಕಾನ್ (lokān)worlds
- ಸಮಾಹರ್ತುಮ್ (samāhartum)to destroy
- ಇಹ (iha)here
- ಪ್ರವೃತ್ತಃ (pravṛttaḥ)engaged
- ಋತೇ (ṛte)without
- ಅಪಿ (api)even
- ತ್ವಾಮ್ (tvām)you
- ನ (na)not
- ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ (bhaviṣyanti)shall live
- ಸರ್ವೇ (sarve)all
- ಯೇ (ye)who
- ಅವಸ್ಥಿತಾಃ (avasthitāḥ)arrayed
- ಪ್ರತ್ಯನೀಕೇಷು (pratyanīkeṣu)in hostile armies (prati:against | anīka:army | ṣu:in)
- ಯೋಧಾಃ (yodhāḥ)warriors
ಮಯೈವೈತೇ ನಿಹತಾಃ ಪೂರ್ವಮೇವ ನಿಮಿತ್ತಮಾತ್ರಂ ಭವ ಸವ್ಯಸಾಚಿನ್ ॥ 33 ॥
- ತಸ್ಮಾತ್ (tasmāt)therefore
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ಉತ್ತಿಷ್ಠ (uttiṣṭha)stand up
- ಯಶಃ (yaśaḥ)fame
- ಲಭಸ್ವ (labhasva)obtain
- ಜಿತ್ವಾ (jitvā)conquering
- ಶತ್ರೂನ್ (śatrūn)enemies
- ಭುಙ್ಕ್ಷ್ವ (bhuṅkṣva)enjoy
- ರಾಜ್ಯಮ್ (rājyam)kingdom
- ಸಮೃದ್ಧಮ್ (samṛddham)flourishing
- ಮಯಾ (mayā)by Me
- ಏವ (eva)indeed
- ಏತೇ (ete)these
- ನಿಹತಾಃ (nihatāḥ)slain
- ಪೂರ್ವಮ್ (pūrvam)already
- ನಿಮಿತ್ತಮಾತ್ರಮ್ (nimittamātram)mere instrument (nimitta:instrument | mātram:mere)
- ಭವ (bhava)become
- ಸವ್ಯಸಾಚಿನ್ (savyasācin)O left-handed archer
ಮಯಾ ಹತಾಂಸ್ತ್ವಂ ಜಹಿ ಮಾ ವ್ಯಥಿಷ್ಠಾ ಯುಧ್ಯಸ್ವ ಜೇತಾಸಿ ರಣೇ ಸಪತ್ನಾನ್ ॥ 34 ॥
- ದ್ರೋಣಂ (droṇam)Drona
- ಚ (ca)and
- ಭೀಷ್ಮಂ (bhīṣmam)Bhishma
- ಚ (ca)and
- ಜಯದ್ರಥಂ (jayadratham)Jayadratha
- ಚ (ca)and
- ಕರ್ಣಂ (karṇam)Karna
- ತಥಾ (tathā)also
- ಅನ್ಯಾನ್ (anyān)others
- ಅಪಿ (api)also
- ಯೋಧವೀರಾನ್ (yodhavīrān)brave warriors (yodha:warrior | vīrān:brave)
- ಮಯಾ (mayā)by me
- ಹತಾನ್ (hatān)slain
- ತ್ವಂ (tvaṃ)you
- ಜಹಿ (jahi)kill
- ಮಾ (mā)do not
- ವ್ಯಥಿಷ್ಠಾ (vyathiṣṭhā)be distressed
- ಯುಧ್ಯಸ್ವ (yudhyasva)fight
- ಜೇತಾಸಿ (jetāsi)you shall conquer
- ರಣೇ (raṇe)in battle
- ಸಪತ್ನಾನ್ (sapatnān)enemies
ನಮಸ್ಕೃತ್ವಾ ಭೂಯ ಏವಾಹ ಕೃಷ್ಣಂ ಸಗದ್ಗದಂ ಭೀತಭೀತಃ ಪ್ರಣಮ್ಯ ॥ 35 ॥
- ಸಞ್ಜಯ (sañjaya)Sanjaya
- ಉವಾಚ (uvāca)said
- ಏತತ್ (etat)this
- ಶ್ರುತ್ವಾ (śrutvā)having heard
- ವಚನಂ (vacanam)speech
- ಕೇಶವಸ್ಯ (keśavasya)of Keshava
- ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ (kṛtāñjaliḥ)with joined palms (kṛta:made | añjaliḥ:palms joined)
- ವೇಪಮಾನಃ (vepamānaḥ)trembling
- ಕಿರೀಟೀ (kirīṭī)the crowned-one
- ನಮಸ್ಕೃತ್ವಾ (namaskṛtvā)prostrating
- ಭೂಯಃ (bhūyaḥ)again
- ಏವ (eva)indeed
- ಆಹ (āha)said
- ಕೃಷ್ಣಂ (kṛṣṇam)Krishna
- ಸಗದ್ಗದಮ್ (sagadgadam)in a choked voice (sa:with | gadgadam:choked voice)
- ಭೀತಭೀತಃ (bhītabhītaḥ)overwhelmed with fear (bhīta:fearful | bhītaḥ:frightened)
- ಪ್ರಣಮ್ಯ (praṇamya)bowing down
ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಭೀತಾನಿ ದಿಶೋ ದ್ರವನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ನಮಸ್ಯನ್ತಿ ಚ ಸಿದ್ಧಸಙ್ಘಾಃ ॥ 36 ॥
- ಅರ್ಜುನ (arjuna)Arjuna
- ಉವಾಚ (uvāca)said
- ಸ್ಥಾನೇ (sthāne)rightly
- ಹೃಷೀಕೇಶ (hṛṣīkeśa)Hrishikesha (Krishna)
- ತವ (tava)your
- ಪ್ರಕೀರ್ತ್ಯಾ (prakīrtyā)by praise
- ಜಗತ್ (jagat)world
- ಪ್ರಹೃಷ್ಯತಿ (prahṛṣyati)rejoices
- ಅನುರಜ್ಯತೇ (anurajyate)delights
- ಚ (ca)and
- ರಕ್ಷಾಂಸಿ (rakṣāṃsi)Rakshasas
- ಭೀತಾನಿ (bhītāni)fearful
- ದಿಶಃ (diśaḥ)directions
- ದ್ರವನ್ತಿ (dravanti)flee
- ಸರ್ವೇ (sarve)all
- ನಮಸ್ಯನ್ತಿ (namasyanti)bow
- ಚ (ca)and
- ಸಿದ್ಧಸಙ್ಘಾಃ (siddhasaṅghāḥ)hosts of Siddhas (siddha:perfected beings | saṅghāḥ:hosts)
ಅನನ್ತ ದೇವೇಶ ಜಗನ್ನಿವಾಸ ತ್ವಮಕ್ಷರಂ ಸದಸತ್ತತ್ಪರಂ ಯತ್ ॥ 37 ॥
- ಕಸ್ಮಾತ್ (kasmāt)why
- ಚ (ca)and
- ತೇ (te)to you
- ನ (na)not
- ನಮೇರನ್ (nameran)should bow
- ಮಹಾತ್ಮನ್ (mahātman)O Great-souled One
- ಗರೀಯಸೇ (garīyase)greater
- ಬ್ರಹ್ಮಣಃ (brahmaṇaḥ)than Brahma
- ಅಪಿ (api)even
- ಆದಿಕರ್ತ್ರೇ (ādikartre)to the Primal Cause
- ಅನನ್ತ (ananta)O Infinite
- ದೇವೇಶ (deveśa)O Lord of Lords (deva:lord | īśa:lord)
- ಜಗನ್ನಿವಾಸ (jagannivāsa)O Abode of the Universe (jagat:universe | nivāsa:abode)
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ಅಕ್ಷರಮ್ (akṣaram)imperishable
- ಸದಸತ್ (sadasat)manifest and unmanifest (sat:manifest | asat:unmanifest)
- ತತ್ (tat)that
- ಪರಮ್ (param)beyond
- ಯತ್ (yat)which
ವೇತ್ತಾಸಿ ವೇದ್ಯಂ ಚ ಪರಂ ಚ ಧಾಮ ತ್ವಯಾ ತತಂ ವಿಶ್ವಮನನ್ತರೂಪ ॥ 38 ॥
- ತ್ವಮ್ (tvam)You
- ಆದಿದೇವಃ (ādidevaḥ)Primal God (ādi:primal | devaḥ:god)
- ಪುರುಷಃ (puruṣaḥ)Purusha
- ಪುರಾಣಃ (purāṇaḥ)ancient
- ತ್ವಮ್ (tvam)You
- ಅಸ್ಯ (asya)of this
- ವಿಶ್ವಸ್ಯ (viśvasya)of the universe
- ಪರಂ (param)supreme
- ನಿಧಾನಮ್ (nidhānam)refuge
- ವೇತ್ತಾ (vettā)knower
- ಅಸಿ (asi)are
- ವೇದ್ಯಮ್ (vedyam)knowable
- ಚ (ca)and
- ಪರಂ (param)supreme
- ಚ (ca)and
- ಧಾಮ (dhāma)abode
- ತ್ವಯಾ (tvayā)by you
- ತತಮ್ (tatam)pervaded
- ವಿಶ್ವಮ್ (viśvam)universe
- ಅನನ್ತರೂಪ (anantarūpa)infinite forms (ananta:infinite | rūpa:forms)
ನಮೋ ನಮಸ್ತೇಽಸ್ತು ಸಹಸ್ರಕೃತ್ವಃ ಪುನಶ್ಚ ಭೂಯೋಽಪಿ ನಮೋ ನಮಸ್ತೇ ॥ 39 ॥
- ವಾಯುಃ (vāyuḥ)Vayu
- ಯಮಃ (yamaḥ)Yama
- ಅಗ್ನಿಃ (agniḥ)Agni
- ವರುಣಃ (varuṇaḥ)Varuna
- ಶಶಾಙ್ಕಃ (śaśāṅkaḥ)the Moon
- ಪ್ರಜಾಪತಿಃ (prajāpatiḥ)Prajapati
- ತ್ವಂ (tvaṃ)you
- ಪ್ರಪಿತಾಮಹಃ (prapitāmahaḥ)great-grandfather
- ಚ (ca)and
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ತೇ (te)to you
- ಅಸ್ತು (astu)let it be
- ಸಹಸ್ರಕೃತ್ವಃ (sahasrakṛtvaḥ)a thousand times (sahasra:thousand | kṛtvaḥ:times)
- ಪುನಃ (punaḥ)again
- ಚ (ca)and
- ಭೂಯಃ (bhūyaḥ)again
- ಅಪಿ (api)also
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ತೇ (te)to you
ಅನನ್ತವೀರ್ಯಾಮಿತವಿಕ್ರಮಸ್ತ್ವಂ ಸರ್ವಂ ಸಮಾಪ್ನೋಷಿ ತತೋಽಸಿ ಸರ್ವಃ ॥ 40 ॥
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ಪುರಸ್ತಾತ್ (purastāt)before
- ಅಥ (atha)and
- ಪೃಷ್ಠತಃ (pṛṣṭhataḥ)behind
- ತೇ (te)to you
- ನಮಃ (namaḥ)salutations
- ಅಸ್ತು (astu)let there be
- ತೇ (te)to you
- ಸರ್ವತಃ (sarvataḥ)on every side
- ಏವ (eva)indeed
- ಸರ್ವ (sarva)all
- ಅನನ್ತವೀರ್ಯ (anantavīrya)infinite in power (ananta:infinite | vīrya:power)
- ಅಮಿತವಿಕ್ರಮ (amitavikrama)infinite in prowess (amita:infinite | vikrama:prowess)
- ತ್ವಂ (tvaṃ)you
- ಸರ್ವಮ್ (sarvam)all
- ಸಮಾಪ್ನೋಷಿ (samāpnoṣi)pervade
- ತತಃ (tataḥ)therefore
- ಅಸಿ (asi)are
- ಸರ್ವಃ (sarvaḥ)all
ಅಜಾನತಾ ಮಹಿಮಾನಂ ತವೇದಂ ಮಯಾ ಪ್ರಮಾದಾತ್ಪ್ರಣಯೇನ ವಾಪಿ ॥ 41 ॥
- ಸಖೇತಿ (sakheti)O friend
- ಮತ್ವಾ (matvā)thinking
- ಪ್ರಸಭಂ (prasabhaṃ)rashly
- ಯದುಕ್ತಂ (yaduktaṃ)whatever said
- ಹೇ (he)O
- ಕೃಷ್ಣ (kṛṣṇa)Krishna
- ಹೇ (he)O
- ಯಾದವ (yādava)Yadava
- ಹೇ (he)O
- ಸಖೇತಿ (sakheti)O friend
- ಅಜಾನತಾ (ajānatā)unknowing
- ಮಹಿಮಾನಂ (mahimānaṃ)greatness
- ತವ (tava)your
- ಇದಂ (idaṃ)this
- ಮಯಾ (mayā)by me
- ಪ್ರಮಾದಾತ್ (pramādāt)from carelessness
- ಪ್ರಣಯೇನ (praṇayena)from love
- ವಾ (vā)or
- ಅಪಿ (api)also
ಏಕೋಽಥವಾಪ್ಯಚ್ಯುತ ತತ್ಸಮಕ್ಷಂ ತತ್ಕ್ಷಾಮಯೇ ತ್ವಾಮಹಮಪ್ರಮೇಯಮ್ ॥ 42 ॥
- ಯತ್ (yat)whatever
- ಚ (ca)and
- ಅವಹಾಸಾರ್ಥಮ್ (avahāsārtham)for the sake of fun (avahāsa:fun | artham:for the sake of)
- ಅಸತ್ಕೃತಃ (asatkṛtaḥ)insulted
- ಅಸಿ (asi)are
- ವಿಹಾರ (vihāra)at play
- ಶಯ್ಯಾ (śayyā)reposing
- ಆಸನ (āsana)sitting
- ಭೋಜನೇಷು (bhojaneṣu)at meals
- ಏಕಃ (ekaḥ)alone
- ಅಥವಾ (athavā)or
- ಅಪಿ (api)also
- ಅಚ್ಯುತ (acyuta)O Achyuta
- ತತ್ (tat)that
- ಸಮಕ್ಷಮ್ (samakṣam)in company
- ತತ್ಕ್ಷಾಮಯೇ (tatkṣāmaye)I implore to forgive (tat:that | kṣāmaye:I implore to forgive)
- ತ್ವಾಮ್ (tvām)You
- ಅಹಮ್ (aham)I
- ಅಪ್ರಮೇಯಮ್ (aprameyam)O Immeasurable One
ನ ತ್ವತ್ಸಮೋಽಸ್ತ್ಯಭ್ಯಧಿಕಃ ಕುತೋಽನ್ಯೋ ಲೋಕತ್ರಯೇಽಪ್ಯಪ್ರತಿಮಪ್ರಭಾವ ॥ 43 ॥
- ಪಿತಾ (pitā)father
- ಅಸಿ (asi)are
- ಲೋಕಸ್ಯ (lokasya)of the world
- ಚರಾಚರಸ್ಯ (carācarasya)moving and unmoving (cara:moving | acara:unmoving)
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ಅಸ್ಯ (asya)of this
- ಪೂಜ್ಯಃ (pūjyaḥ)to be adored
- ಚ (ca)and
- ಗುರುಃ (guruḥ)teacher
- ಗರೀಯಾನ್ (garīyān)greatest
- ನ (na)not
- ತ್ವತ್ಸಮಃ (tvatsamaḥ)equal to you (tvat:to you | samaḥ:equal)
- ಅಸ್ತಿ (asti)exists
- ಅಭ್ಯಧಿಕಃ (abhyadhikaḥ)superior
- ಕುತಃ (kutaḥ)how
- ಅನ್ಯಃ (anyaḥ)another
- ಲೋಕತ್ರಯೇ (lokatraye)in the three worlds (loka:world | traye:in the three)
- ಅಪಿ (api)even
- ಅಪ್ರತಿಮಪ್ರಭಾವ (apratimaprabhāva)unequalled power (apratima:unequalled | prabhāva:power)
ಪಿತೇವ ಪುತ್ರಸ್ಯ ಸಖೇವ ಸಖ್ಯುಃ ಪ್ರಿಯಃ ಪ್ರಿಯಾಯಾರ್ಹಸಿ ದೇವ ಸೋಢುಮ್ ॥ 44 ॥
- ತಸ್ಮಾತ್ (tasmāt)therefore
- ಪ್ರಣಮ್ಯ (praṇamya)bowing down
- ಪ್ರಣಿಧಾಯ (praṇidhāya)prostrating
- ಕಾಯಮ್ (kāyam)body
- ಪ್ರಸಾದಯೇ (prasādaye)I crave forgiveness
- ತ್ವಾಮ್ (tvām)you
- ಅಹಮ್ (aham)I
- ಈಶಮ್ (īśam)Lord
- ಈಡ್ಯಮ್ (īḍyam)adorable
- ಪಿತಾ (pitā)father
- ಇವ (iva)like
- ಪುತ್ರಸ್ಯ (putrasya)of son
- ಸಖಾ (sakhā)friend
- ಇವ (iva)like
- ಸಖ್ಯುಃ (sakhyuḥ)of friend
- ಪ್ರಿಯಃ (priyaḥ)beloved
- ಪ್ರಿಯಾಯ (priyāya)to beloved
- ಅರ್ಹಸಿ (arhasi)should
- ದೇವ (deva)O Deva
- ಸೋಢುಮ್ (soḍhum)forgive
ತದೇವ ಮೇ ದರ್ಶಯ ದೇವರೂಪಂ ಪ್ರಸೀದ ದೇವೇಶ ಜಗನ್ನಿವಾಸ ॥ 45 ॥
- ಅದೃಷ್ಟಪೂರ್ವಂ (adṛṣṭapūrvam)never seen before (adṛṣṭa:unseen | pūrvam:before)
- ಹೃಷಿತಃ (hṛṣitaḥ)delighted
- ಅಸ್ಮಿ (asmi)I am
- ದೃಷ್ಟ್ವಾ (dṛṣṭvā)having seen
- ಭಯೇನ (bhayena)with fear
- ಚ (ca)and
- ಪ್ರವ್ಯಥಿತಂ (pravyathitam)distressed
- ಮನಃ (manaḥ)mind
- ಮೇ (me)my
- ತತ್ (tat)that
- ಏವ (eva)only
- ಮೇ (me)to me
- ದರ್ಶಯ (darśaya)show
- ದೇವ (deva)O God
- ರೂಪಂ (rūpam)form
- ಪ್ರಸೀದ (prasīda)have mercy
- ದೇವೇಶ (deveśa)O God of gods (deva:god | īśa:lord)
- ಜಗನ್ನಿವಾಸ (jagannivāsa)O Abode of the Universe (jagat:universe | nivāsa:abode)
ತೇನೈವ ರೂಪೇಣ ಚತುರ್ಭುಜೇನ ಸಹಸ್ರಬಾಹೋ ಭವ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತೇ ॥ 46 ॥
- ಕಿರೀಟಿನಂ (kirīṭinam)crowned
- ಗದಿನಂ (gadinam)bearing a mace
- ಚಕ್ರಹಸ್ತಂ (cakrahastam)with a discus in hand (cakra:discus | hastam:in hand)
- ಇಚ್ಛಾಮಿ (icchāmi)I desire
- ತ್ವಾಂ (tvāṃ)You
- ದ್ರಷ್ಟುಮ್ (draṣṭum)to see
- ಅಹಮ್ (aham)I
- ತಥೈವ (tathaiva)as before
- ತೇನೈವ (tenaiva)in that same
- ರೂಪೇಣ (rūpeṇa)form
- ಚತುರ್ಭುಜೇನ (caturbhujena)having four arms (catur:four | bhujena:arms)
- ಸಹಸ್ರಬಾಹೋ (sahasrabāho)O Thousand-armed (sahasra:thousand | bāho:armed)
- ಭವ (bhava)become
- ವಿಶ್ವಮೂರ್ತೇ (viśvamūrte)O Universal Form (viśva:universal | mūrte:form)
ತೇಜೋಮಯಂ ವಿಶ್ವಮನನ್ತಮಾದ್ಯಂ ಯನ್ಮೇ ತ್ವದನ್ಯೇನ ನ ದೃಷ್ಟಪೂರ್ವಮ್ ॥ 47 ॥
- ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ (śrībhagavānuvāca)Blessed Lord said (śrī:blessed | bhagavān:Lord | uvāca:said)
- ಮಯಾ (mayā)by me
- ಪ್ರಸನ್ನೇನ (prasannena)graciously
- ತವ (tava)your
- ಅರ್ಜುನ (arjuna)Arjuna
- ಇದಂ (idaṃ)this
- ರೂಪಂ (rūpaṃ)form
- ಪರಂ (paraṃ)supreme
- ದರ್ಶಿತಮ್ (darśitam)shown
- ಆತ್ಮಯೋಗಾತ್ (ātmayogāt)by own YOGA-power (ātma:own | yogāt:by YOGA-power)
- ತೇಜೋಮಯಂ (tejomayaṃ)full of splendour (tejas:splendour | mayaṃ:full of)
- ವಿಶ್ವಮ್ (viśvam)universal
- ಅನನ್ತಮ್ (anantam)infinite
- ಆದ್ಯಂ (ādyaṃ)primeval
- ಯತ್ (yat)which
- ಮೇ (me)my
- ತ್ವತ್ (tvad)than you
- ಅನ್ಯೇನ (anyena)by another
- ನ (na)not
- ದೃಷ್ಟಪೂರ್ವಮ್ (dṛṣṭapūrvam)seen before (dṛṣṭa:seen | pūrvam:before)
ಏವಂರೂಪಃ ಶಕ್ಯ ಅಹಂ ನೃಲೋಕೇ ದ್ರಷ್ಟುಂ ತ್ವದನ್ಯೇನ ಕುರುಪ್ರವೀರ ॥ 48 ॥
- ನ (na)not
- ವೇದಯಜ್ಞಾಧ್ಯಯನೈಃ (vedayajñādhyayanair)by Veda study and sacrifices (veda:Veda | yajña:sacrifices | adhyayana:study | aiḥ:by)
- ನ (na)not
- ದಾನೈಃ (dānaiḥ)by gifts
- ನ (na)not
- ಚ (ca)and
- ಕ್ರಿಯಾಭಿಃ (kriyābhiḥ)by rituals
- ನ (na)not
- ತಪೋಭಿಃ (tapobhiḥ)by austerities
- ಉಗ್ರೈಃ (ugraiḥ)severe
- ಏವಂರೂಪಃ (evaṃrūpaḥ)in this form (evaṃ:thus | rūpaḥ:form)
- ಶಕ್ಯಃ (śakyaḥ)possible
- ಅಹಮ್ (aham)I
- ನೃಲೋಕೇ (nṛloke)in the world of men (nṛ:men | loke:in the world)
- ದ್ರಷ್ಟುಮ್ (draṣṭum)to see
- ತ್ವತ್ (tvad)than you
- ಅನ್ಯೇನ (anyena)by another
- ಕುರುಪ್ರವೀರ (kurupravīra)O hero of the Kurus (kuru:Kurus | pravīra:hero)
ವ್ಯಪೇತಭೀಃ ಪ್ರೀತಮನಾಃ ಪುನಸ್ತ್ವಂ ತದೇವ ಮೇ ರೂಪಮಿದಂ ಪ್ರಪಶ್ಯ ॥ 49 ॥
- ಮಾ (mā)do not
- ತೇ (te)your
- ವ್ಯಥಾ (vyathā)fear
- ಮಾ (mā)do not
- ಚ (ca)and
- ವಿಮೂಢಭಾವಃ (vimūḍhabhāvaḥ)bewilderment (vimūḍha:bewildered | bhāvaḥ:state)
- ದೃಷ್ಟ್ವಾ (dṛṣṭvā)having seen
- ರೂಪಂ (rūpaṃ)form
- ಘೋರಮ್ (ghoram)terrible
- ಈದೃಕ್ (īdṛk)such
- ಮಮ (mama)my
- ಇದಮ್ (idam)this
- ವ್ಯಪೇತಭೀಃ (vyapetabhīḥ)fear dispelled (vyapeta:dispelled | bhīḥ:fear)
- ಪ್ರೀತಮನಾಃ (prītamanāḥ)gladdened heart (prīta:gladdened | manāḥ:heart)
- ಪುನಃ (punaḥ)again
- ತ್ವಂ (tvaṃ)you
- ತತ್ (tat)that
- ಏವ (eva)indeed
- ಮೇ (me)my
- ರೂಪಮ್ (rūpam)form
- ಇದಮ್ (idam)this
- ಪ್ರಪಶ್ಯ (prapaśya)behold
ಆಶ್ವಾಸಯಾಮಾಸ ಚ ಭೀತಮೇನಂ ಭೂತ್ವಾ ಪುನಃ ಸೌಮ್ಯವಪುರ್ಮಹಾತ್ಮಾ ॥ 50 ॥
- ಸಞ್ಜಯ (sañjaya)Sanjaya
- ಉವಾಚ (uvāca)said
- ಇತಿ (iti)thus
- ಅರ್ಜುನಂ (arjunam)to Arjuna
- ವಾಸುದೇವಃ (vāsudevaḥ)Vaasudeva
- ತಥಾ (tathā)thus
- ಉಕ್ತ್ವಾ (uktvā)having spoken
- ಸ್ವಕಮ್ (svakam)own
- ರೂಪಮ್ (rūpam)form
- ದರ್ಶಯಾಮಾಸ (darśayāmāsa)showed
- ಭೂಯಃ (bhūyaḥ)again
- ಆಶ್ವಾಸಯಾಮಾಸ (āśvāsayāmāsa)consoled
- ಚ (ca)and
- ಭೀತಮ್ (bhītam)terrified
- ಏನಮ್ (enam)him
- ಭೂತ್ವಾ (bhūtvā)having become
- ಪುನಃ (punaḥ)again
- ಸೌಮ್ಯವಪುಃ (saumyavapuḥ)gentle form (saumya:gentle | vapuḥ:form)
- ಮಹಾತ್ಮಾ (mahātmā)great-souled one (mahā:great | ātmā:soul)
ಇದಾನೀಮಸ್ಮಿ ಸಂವೃತ್ತಃ ಸಚೇತಾಃ ಪ್ರಕೃತಿಂ ಗತಃ ॥ 51 ॥
- ಅರ್ಜುನ (arjuna)Arjuna
- ಉವಾಚ (uvāca)said
- ದೃಷ್ಟ್ವಾ (dṛṣṭvā)having seen
- ಇದಂ (idaṃ)this
- ಮಾನುಷಂ (mānuṣam)human
- ರೂಪಂ (rūpam)form
- ತವ (tava)your
- ಸೌಮ್ಯಂ (saumyam)gentle
- ಜನಾರ್ದನ (janārdana)O Janardana
- ಇದಾನೀಮ್ (idānīm)now
- ಅಸ್ಮಿ (asmi)I am
- ಸಂವೃತ್ತಃ (saṃvṛttaḥ)composed
- ಸಚೇತಾಃ (sacetāḥ)restored to consciousness
- ಪ್ರಕೃತಿಂ (prakṛtim)nature
- ಗತಃ (gataḥ)returned
ದೇವಾ ಅಪ್ಯಸ್ಯ ರೂಪಸ್ಯ ನಿತ್ಯಂ ದರ್ಶನಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣಃ ॥ 52 ॥
- ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ (śrībhagavān)the Blessed Lord (śrī:blessed | bhagavān:Lord)
- ಉವಾಚ (uvāca)said
- ಸುದುರ್ದರ್ಶಮ್ (sudurdarśam)very hard to see (su:very | durdarśam:hard to see)
- ಇದಂ (idaṃ)this
- ರೂಪಮ್ (rūpam)form
- ದೃಷ್ಟವಾನ್ (dṛṣṭavān)have seen
- ಅಸಿ (asi)you are
- ಯತ್ (yat)which
- ಮಮ (mama)my
- ದೇವಾಃ (devāḥ)gods
- ಅಪಿ (api)even
- ಅಸ್ಯ (asya)of this
- ರೂಪಸ್ಯ (rūpasya)of the form
- ನಿತ್ಯಮ್ (nityam)always
- ದರ್ಶನಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣಃ (darśanakāṅkṣiṇaḥ)longing to see (darśana:seeing | kāṅkṣiṇaḥ:longing)
ಶಕ್ಯ ಏವಂವಿಧೋ ದ್ರಷ್ಟುಂ ದೃಷ್ಟವಾನಸಿ ಮಾಂ ಯಥಾ ॥ 53 ॥
- ನ (na)not
- ಅಹಮ್ (aham)I
- ವೇದೈಃ (vedaiḥ)by the Vedas
- ನ (na)nor
- ತಪಸಾ (tapasā)by austerity
- ನ (na)nor
- ದಾನೇನ (dānena)by gift
- ನ (na)nor
- ಚ (ca)and
- ಇಜ್ಯಯಾ (ijyayā)by sacrifices
- ಶಕ್ಯಃ (śakyaḥ)possible
- ಏವಂವಿಧಃ (evaṃvidhaḥ)in this form (evam:thus | vidhaḥ:form)
- ದ್ರಷ್ಟುಮ್ (draṣṭum)to see
- ದೃಷ್ಟವಾನ್ (dṛṣṭavān)have seen
- ಅಸಿ (asi)you are
- ಮಾಮ್ (mām)me
- ಯಥಾ (yathā)as
ಜ್ಞಾತುಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಚ ತತ್ತ್ವೇನ ಪ್ರವೇಷ್ಟುಂ ಚ ಪರನ್ತಪ ॥ 54 ॥
- ಭಕ್ತ್ಯಾ (bhaktyā)by devotion
- ತ್ವ (tva)but
- ಅನನ್ಯಯಾ (ananyayā)single-minded
- ಶಕ್ಯ (śakya)possible
- ಅಹಮ್ (aham)I
- ಏವಂವಿಧಃ (evaṃvidhaḥ)of this form
- ಅರ್ಜುನ (arjuna)Arjuna
- ಜ್ಞಾತುಮ್ (jñātum)to be known
- ದ್ರಷ್ಟುಮ್ (draṣṭum)to be seen
- ಚ (ca)and
- ತತ್ತ್ವೇನ (tattvena)in reality
- ಪ್ರವೇಷ್ಟುಮ್ (praveṣṭum)to be entered into
- ಚ (ca)and
- ಪರನ್ತಪ (parantapa)O scorcher of foes (para:foes | tapa:scorcher)
ನಿರ್ವೈರಃ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಯಃ ಸ ಮಾಮೇತಿ ಪಾಣ್ಡವ ॥ 55 ॥
- ಮತ್ಕರ್ಮಕೃತ್ (matkarmakṛt)who does actions for Me (mat:for Me | karma:actions | kṛt:does)
- ಮತ್ಪರಮಃ (matparamaḥ)who looks upon Me as Supreme (mat:Me | paramaḥ:Supreme)
- ಮದ್ಭಕ್ತಃ (madbhaktaḥ)who is devoted to Me (mad:to Me | bhaktaḥ:devoted)
- ಸಙ್ಗವರ್ಜಿತಃ (saṅgavarjitaḥ)free from attachment (saṅga:attachment | varjitaḥ:free from)
- ನಿರ್ವೈರಃ (nirvairaḥ)without enmity
- ಸರ್ವಭೂತೇಷು (sarvabhūteṣu)among all beings (sarva:all | bhūteṣu:among beings)
- ಯಃ (yaḥ)who
- ಸಃ (saḥ)he
- ಮಾಮ್ (mām)to Me
- ಏತಿ (eti)comes
- ಪಾಣ್ಡವ (pāṇḍava)O Pandava
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾರ್ಜುನಸಂವಾದೇ ವಿಶ್ವರೂಪದರ್ಶನಯೋಗೋ ನಾಮೈಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥11 ॥
