ଅର୍ଜୁନ ଉଵାଚ
ଯତ୍ତ୍ଵଯୋକ୍ତଂ ଵଚସ୍ତେନ ମୋହୋଽଯଂ ଵିଗତୋ ମମ ॥ 1 ॥
- ଅର୍ଜୁନ (arjuna)Arjuna
- ଉଵାଚ (uvāca)said
- ମଦନୁଗ୍ରହାଯ (madanugrahāya)for my benefit (mad:my | anugrahāya:for benefit)
- ପରମଂ (paramaṃ)supreme
- ଗୁହ୍ଯମ୍ (guhyam)secret
- ଅଧ୍ଯାତ୍ମସଂଜ୍ଞିତମ୍ (adhyātmasaṃjñitam)known as spiritual (adhyātma:spiritual | saṃjñitam:known as)
- ଯତ୍ (yat)which
- ତ୍ଵଯା (tvayā)by you
- ଉକ୍ତଂ (uktaṃ)spoken
- ଵଚଃ (vacaḥ)word
- ତେନ (tena)by that
- ମୋହଃ (mohaḥ)delusion
- ଅଯମ୍ (ayam)this
- ଵିଗତଃ (vigataḥ)gone
- ମମ (mama)my
ତ୍ଵତ୍ତଃ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷ ମାହାତ୍ମ୍ଯମପି ଚାଵ୍ଯଯମ୍ ॥ 2 ॥
- ଭଵାପ୍ଯଯୌ (bhavāpyayau)origin and destruction (bhava:origin | apyaya:destruction)
- ହି (hi)indeed
- ଭୂତାନାଂ (bhūtānāṃ)of beings
- ଶ୍ରୁତୌ (śrutau)have been heard
- ଵିସ୍ତରଶଃ (vistaraśaḥ)in detail
- ମଯା (mayā)by me
- ତ୍ଵତ୍ତଃ (tvattaḥ)from you
- କମଲପତ୍ରାକ୍ଷ (kamalapatrākṣa)O Lotus-eyed (kamala:lotus | patra:leaf | akṣa:eye)
- ମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ (māhātmyam)greatness
- ଅପି (api)also
- ଚ (ca)and
- ଅଵ୍ଯଯମ୍ (avyayam)inexhaustible
ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମି ତେ ରୂପମୈଶ୍ଵରଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ॥ 3 ॥
- ଏଵମ୍ (evam)thus
- ଏତତ୍ (etat)this
- ଯଥା (yathā)as
- ଅତ୍ଥ (attha)described
- ତ୍ଵମ୍ (tvam)you
- ଆତ୍ମାନମ୍ (ātmānam)yourself
- ପରମେଶ୍ଵର (parameśvara)O Supreme Lord
- ଦ୍ରଷ୍ଟୁମ୍ (draṣṭum)to see
- ଇଚ୍ଛାମି (icchāmi)I wish
- ତେ (te)your
- ରୂପମ୍ (rūpam)form
- ଐଶ୍ଵରମ୍ (aiśvaram)divine
- ପୁରୁଷୋତ୍ତମ (puruṣottama)O Purushottama (puruṣa:person | uttama:supreme)
ଯୋଗେଶ୍ଵର ତତୋ ମେ ତ୍ଵଂ ଦର୍ଶଯାତ୍ମାନମଵ୍ଯଯମ୍ ॥ 4 ॥
- ମନ୍ଯସେ (manyase)you think
- ଯଦି (yadi)if
- ତତ୍ (tat)that
- ଶକ୍ଯମ୍ (śakyam)possible
- ମଯା (mayā)by me
- ଦ୍ରଷ୍ଟୁମ୍ (draṣṭum)to see
- ଇତି (iti)thus
- ପ୍ରଭୋ (prabho)O Lord
- ଯୋଗେଶ୍ଵର (yogeśvara)Lord of Yogas (yoga:yoga | īśvara:lord)
- ତତଃ (tataḥ)then
- ମେ (me)to me
- ତ୍ଵଂ (tvaṃ)you
- ଦର୍ଶଯ (darśaya)show
- ଆତ୍ମାନମ୍ (ātmānam)self
- ଅଵ୍ଯଯମ୍ (avyayam)imperishable
ନାନାଵିଧାନି ଦିଵ୍ଯାନି ନାନାଵର୍ଣାକୃତୀନି ଚ ॥ 5 ॥
- ଶ୍ରୀଭଗଵାନ୍ (śrībhagavān)the Blessed Lord (śrī:blessed | bhagavān:Lord)
- ଉଵାଚ (uvāca)said
- ପଶ୍ଯ (paśya)behold
- ମେ (me)my
- ପାର୍ଥ (pārtha)O Partha
- ରୂପାଣି (rūpāṇi)forms
- ଶତଶଃ (śataśaḥ)by hundreds
- ଅଥ (atha)and
- ସହସ୍ରଶଃ (sahasraśaḥ)by thousands
- ନାନାଵିଧାନି (nānāvidhāni)of different sorts (nānā:various | vidhāni:sorts)
- ଦିଵ୍ଯାନି (divyāni)divine
- ନାନାଵର୍ଣାକୃତୀନି (nānāvarṇākṛtīni)of various colours and shapes (nānā:various | varṇa:colours | ākṛtīni:shapes)
- ଚ (ca)and
ବହୂନ୍ଯଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵାଣି ପଶ୍ଯାଶ୍ଚର୍ଯାଣି ଭାରତ ॥ 6 ॥
- ପଶ୍ଯ (paśya)behold
- ଆଦିତ୍ଯାନ୍ (ādityān)the Ādityas
- ଵସୂନ୍ (vasūn)the Vasus
- ରୁଦ୍ରାନ୍ (rudrān)the Rudras
- ଅଶ୍ଵିନୌ (aśvinau)the Ashwins
- ମରୁତଃ (marutaḥ)the Maruts
- ତଥା (tathā)also
- ବହୂନି (bahūni)many
- ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵାଣି (adṛṣṭapūrvāṇi)never seen before (adṛṣṭa:unseen | pūrvāṇi:before)
- ପଶ୍ଯ (paśya)behold
- ଆଶ୍ଚର୍ଯାଣି (āścaryāṇi)wonders
- ଭାରତ (bhārata)O Bharata
ମମ ଦେହେ ଗୁଡାକେଶ ଯଚ୍ଚାନ୍ଯଦ୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛସି ॥ 7 ॥
- ଇହ (iha)here
- ଏକସ୍ଥଂ (ekasthaṃ)centered in one (eka:one | sthaṃ:centered)
- ଜଗତ୍କୃତ୍ସ୍ନଂ (jagatkṛtsnaṃ)whole universe (jagat:universe | kṛtsnaṃ:whole)
- ପଶ୍ଯ (paśya)behold
- ଅଦ୍ଯ (adya)now
- ସଚରାଚରମ୍ (sacarācaram)moving and unmoving (sacara:moving | acaram:unmoving)
- ମମ (mama)my
- ଦେହେ (dehe)in the body
- ଗୁଡାକେଶ (guḍākeśa)O Gudakesha
- ଯତ୍ (yat)whatever
- ଚ (ca)and
- ଅନ୍ଯତ୍ (anyat)else
- ଦ୍ରଷ୍ଟୁମ୍ (draṣṭum)to see
- ଇଚ୍ଛସି (icchasi)you desire
ଦିଵ୍ଯଂ ଦଦାମି ତେ ଚକ୍ଷୁଃ ପଶ୍ଯ ମେ ଯୋଗମୈଶ୍ଵରମ୍ ॥ 8 ॥
- ନ (na)not
- ତୁ (tu)but
- ମାମ୍ (mām)me
- ଶକ୍ଯସେ (śakyase)are able
- ଦ୍ରଷ୍ଟୁମ୍ (draṣṭum)to see
- ଅନେନ (anena)by this
- ଏଵ (eva)indeed
- ସ୍ଵଚକ୍ଷୁଷା (svacakṣuṣā)with your own eyes (sva:own | cakṣuṣā:with eyes)
- ଦିଵ୍ଯମ୍ (divyam)divine
- ଦଦାମି (dadāmi)I give
- ତେ (te)to you
- ଚକ୍ଷୁଃ (cakṣuḥ)eye
- ପଶ୍ଯ (paśya)behold
- ମେ (me)my
- ଯୋଗମ୍ (yogam)yoga
- ଐଶ୍ଵରମ୍ (aiśvaram)lordly
ଦର୍ଶଯାମାସ ପାର୍ଥାଯ ପରମଂ ରୂପମୈଶ୍ଵରମ୍ ॥ 9 ॥
- ସଞ୍ଜଯ (sañjaya)Sanjaya
- ଉଵାଚ (uvāca)said
- ଏଵମ୍ (evam)thus
- ଉକ୍ତ୍ଵା (uktvā)having spoken
- ତତଃ (tataḥ)then
- ରାଜନ୍ (rājan)O King
- ମହାଯୋଗେଶ୍ଵରଃ (mahāyogeśvaraḥ)great Lord of YOGA (mahā:great | yogeśvaraḥ:Lord of YOGA)
- ହରିଃ (hariḥ)Hari
- ଦର୍ଶଯାମାସ (darśayāmāsa)showed
- ପାର୍ଥାଯ (pārthāya)to Partha
- ପରମଂ (paramaṃ)supreme
- ରୂପମ୍ (rūpam)form
- ଐଶ୍ଵରମ୍ (aiśvaram)divine
ଅନେକଦିଵ୍ଯାଭରଣଂ ଦିଵ୍ଯାନେକୋଦ୍ଯତାଯୁଧମ୍ ॥ 10 ॥
- ଅନେକଵକ୍ତ୍ରନଯନମ୍ (anekavaktranayanam)with numerous mouths and eyes (aneka:numerous | vaktra:mouths | nayanam:eyes)
- ଅନେକାଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନମ୍ (anekādbhutadarśanam)with numerous wonderful sights (aneka:numerous | adbhuta:wonderful | darśanam:sights)
- ଅନେକଦିଵ୍ଯାଭରଣମ୍ (anekadivyābharaṇam)with numerous divine ornaments (aneka:numerous | divya:divine | ābharaṇam:ornaments)
- ଦିଵ୍ଯାନେକୋଦ୍ଯତାଯୁଧମ୍ (divyānekodyatāyudham)with numerous divine weapons uplifted (divya:divine | aneka:numerous | udyata:uplifted | āyudham:weapons)
ସର୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯମଯଂ ଦେଵମନନ୍ତଂ ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖମ୍ ॥ 11 ॥
- ଦିଵ୍ଯମାଲ୍ଯାମ୍ବରଧରଂ (divyamālyāmbaradharam)wearing divine garlands and apparel (divya:divine | mālya:garlands | ambara:apparel | dharam:wearing)
- ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧାନୁଲେପନମ୍ (divyagandhānulepanam)anointed with divine unguents (divya:divine | gandha:fragrance | anulepanam:anointing)
- ସର୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯମଯମ୍ (sarvāścaryamayam)all-wonderful (sarva:all | āścarya:wonder | mayam:consisting of)
- ଦେଵମ୍ (devam)god
- ଅନନ୍ତମ୍ (anantam)endless
- ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖମ୍ (viśvatomukham)facing all sides (viśvataḥ:all sides | mukham:facing)
ଯଦି ଭାଃ ସଦୃଶୀ ସା ସ୍ଯାଦ୍ଭାସସ୍ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 12 ॥
- ଦିଵି (divi)in the sky
- ସୂର୍ଯସହସ୍ରସ୍ଯ (sūryasahasrasya)of a thousand Suns (sūrya:Sun | sahasrasya:of a thousand)
- ଭଵେତ୍ (bhavet)would be
- ଯୁଗପଦୁତ୍ଥିତା (yugapadutthitā)arisen simultaneously (yugapad:simultaneously | utthitā:arisen)
- ଯଦି (yadi)if
- ଭାଃ (bhāḥ)splendour
- ସଦୃଶୀ (sadṛśī)like
- ସା (sā)that
- ସ୍ଯାତ୍ (syāt)would be
- ଭାସଃ (bhāsaḥ)splendour
- ତସ୍ଯ (tasya)of that
- ମହାତ୍ମନଃ (mahātmanaḥ)of the great soul (mahā:great | ātmanaḥ:of the soul)
ଅପଶ୍ଯଦ୍ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଶରୀରେ ପାଣ୍ଡଵସ୍ତଦା ॥ 13 ॥
- ତତ୍ର (tatra)there
- ଏକସ୍ଥଂ (ekasthaṃ)resting in one (eka:one | sthaṃ:resting)
- ଜଗତ୍କୃତ୍ସ୍ନଂ (jagatkṛtsnaṃ)whole universe (jagat:universe | kṛtsnaṃ:whole)
- ପ୍ରଵିଭକ୍ତମ୍ (pravibhaktam)divided
- ଅନେକଧା (anekadhā)in many ways
- ଅପଶ୍ଯତ୍ (apaśyat)saw
- ଦେଵଦେଵସ୍ଯ (devadevasya)of the God of gods (deva:god | devasya:of the god)
- ଶରୀରେ (śarīre)in the body
- ପାଣ୍ଡଵଃ (pāṇḍavaḥ)Pandava
- ତଦା (tadā)then
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ଦେଵଂ କୃତାଞ୍ଜଲିରଭାଷତ ॥ 14 ॥
- ତତଃ (tataḥ)then
- ସ (sa)he
- ଵିସ୍ମଯାଵିଷ୍ଟଃ (vismayāviṣṭaḥ)filled with wonder (vismaya:wonder | āviṣṭaḥ:filled with)
- ହୃଷ୍ଟରୋମା (hṛṣṭaromā)with hair standing on end (hṛṣṭa:thrilled | romā:hair)
- ଧନଞ୍ଜଯଃ (dhanañjayaḥ)Dhananjaya
- ପ୍ରଣମ୍ଯ (praṇamya)bowing down
- ଶିରସା (śirasā)with head
- ଦେଵମ୍ (devam)to the God
- କୃତାଞ୍ଜଲିଃ (kṛtāñjaliḥ)with joined palms (kṛta:made | añjaliḥ:palms joined)
- ଅଭାଷତ (abhāṣata)spoke
ବ୍ରହ୍ମାଣମୀଶଂ କମଲାସନସ୍ଥ-ମୃଷୀଂଶ୍ଚ ସର୍ଵାନୁରଗାଂଶ୍ଚ ଦିଵ୍ଯାନ୍ ॥ 15 ॥
- ଅର୍ଜୁନ (arjuna)Arjuna
- ଉଵାଚ (uvāca)said
- ପଶ୍ଯାମି (paśyāmi)I see
- ଦେଵାନ୍ (devān)gods
- ତଵ (tava)your
- ଦେଵ (deva)O God
- ଦେହେ (dehe)in the body
- ସର୍ଵାନ୍ (sarvān)all
- ତଥା (tathā)and also
- ଭୂତଵିଶେଷସଙ୍ଘାନ୍ (bhūtaviśeṣasaṅghān)hosts of various beings (bhūta:beings | viśeṣa:various | saṅghān:hosts)
- ବ୍ରହ୍ମାଣମ୍ (brahmāṇam)Brahma
- ଈଶମ୍ (īśam)the Lord
- କମଲାସନସ୍ଥମ୍ (kamalāsanastham)seated on the Lotus (kamala:lotus | āsana:seat | stham:seated)
- ଋଷୀନ୍ (ṛṣīn)rishis
- ଚ (ca)and
- ସର୍ଵାନ୍ (sarvān)all
- ଉରଗାନ୍ (uragān)serpents
- ଚ (ca)and
- ଦିଵ୍ଯାନ୍ (divyān)celestial
ନାନ୍ତଂ ନ ମଧ୍ଯଂ ନ ପୁନସ୍ତଵାଦିଂ ପଶ୍ଯାମି ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵର ଵିଶ୍ଵରୂପ ॥ 16 ॥
- ଅନେକବାହୂଦରଵକ୍ତ୍ରନେତ୍ରମ୍ (anekabāhūdaravaktranetram)with many arms, bellies, mouths, eyes (aneka:many | bāhu:arms | udara:bellies | vaktra:mouths | netra:eyes)
- ପଶ୍ଯାମି (paśyāmi)I see
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)Thee
- ସର୍ଵତଃ (sarvataḥ)on every side
- ଅନନ୍ତରୂପମ୍ (anantarūpam)boundless form (ananta:boundless | rūpam:form)
- ନ (na)not
- ଅନ୍ତମ୍ (antam)end
- ନ (na)not
- ମଧ୍ଯମ୍ (madhyam)middle
- ନ (na)not
- ପୁନଃ (punaḥ)again
- ତଵ (tava)your
- ଆଦିମ୍ (ādim)beginning
- ପଶ୍ଯାମି (paśyāmi)I see
- ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵର (viśveśvara)Lord of the Universe (viśva:universe | īśvara:lord)
- ଵିଶ୍ଵରୂପ (viśvarūpa)Cosmic-Form (viśva:universe | rūpa:form)
ପଶ୍ଯାମି ତ୍ଵାଂ ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ଯଂ ସମନ୍ତାଦ୍ଦୀପ୍ତାନଲାର୍କଦ୍ଯୁତିମପ୍ରମେଯମ୍ ॥ 17 ॥
- କିରୀଟିନଂ (kirīṭinam)with a crown
- ଗଦିନଂ (gadinam)with a club
- ଚକ୍ରିଣଂ (cakriṇam)with a discus
- ଚ (ca)and
- ତେଜୋରାଶିଂ (tejorāśim)mass of radiance (tejas:radiance | rāśi:mass)
- ସର୍ଵତଃ (sarvataḥ)everywhere
- ଦୀପ୍ତିମନ୍ତମ୍ (dīptimantam)shining
- ପଶ୍ଯାମି (paśyāmi)I see
- ତ୍ଵାଂ (tvāṃ)Thee
- ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ଯମ୍ (durnirīkṣyam)hard to look at
- ସମନ୍ତାତ୍ (samantāt)all round
- ଦୀପ୍ତାନଲାର୍କଦ୍ଯୁତିମ୍ (dīptānalārkadyutim)blazing like fire and Sun (dīpta:blazing | anala:fire | arka:Sun | dyuti:radiance)
- ଅପ୍ରମେଯମ୍ (aprameyam)incomprehensible
ତ୍ଵମଵ୍ଯଯଃ ଶାଶ୍ଵତଧର୍ମଗୋପ୍ତା ସନାତନସ୍ତ୍ଵଂ ପୁରୁଷୋ ମତୋ ମେ ॥ 18 ॥
- ତ୍ଵମ୍ (tvam)you
- ଅକ୍ଷରମ୍ (akṣaram)imperishable
- ପରମମ୍ (paramam)supreme
- ଵେଦିତଵ୍ଯମ୍ (veditavyam)to be known
- ତ୍ଵମ୍ (tvam)you
- ଅସ୍ଯ (asya)of this
- ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ (viśvasya)of the universe
- ପରମ୍ (param)supreme
- ନିଧାନମ୍ (nidhānam)treasure-house
- ତ୍ଵମ୍ (tvam)you
- ଅଵ୍ଯଯଃ (avyayaḥ)imperishable
- ଶାଶ୍ଵତଧର୍ମଗୋପ୍ତା (śāśvatadharmagoptā)protector of eternal dharma (śāśvata:eternal | dharma:dharma | goptā:protector)
- ସନାତନଃ (sanātanaḥ)ancient
- ତ୍ଵମ୍ (tvam)you
- ପୁରୁଷଃ (puruṣaḥ)being
- ମତଃ (mataḥ)opinion
- ମେ (me)my
ପଶ୍ଯାମି ତ୍ଵାଂ ଦୀପ୍ତହୁତାଶଵକ୍ତ୍ରଂ ସ୍ଵତେଜସା ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ତପନ୍ତମ୍ ॥ 19 ॥
- ଅନାଦିମଧ୍ଯାନ୍ତମ୍ (anādimadhyāntam)without beginning, middle, or end (anādi:without beginning | madhya:middle | antam:end)
- ଅନନ୍ତଵୀର୍ଯମ୍ (anantavīryam)infinite in power (ananta:infinite | vīryam:power)
- ଅନନ୍ତବାହୁମ୍ (anantabāhum)of endless arms (ananta:endless | bāhum:arms)
- ଶଶିସୂର୍ଯନେତ୍ରମ୍ (śaśisūryanetram)moon and sun as eyes (śaśi:moon | sūrya:sun | netram:eyes)
- ପଶ୍ଯାମି (paśyāmi)I see
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)You
- ଦୀପ୍ତହୁତାଶଵକ୍ତ୍ରମ୍ (dīptahutāśavaktram)burning fire as mouth (dīpta:burning | hutāśa:fire | vaktram:mouth)
- ସ୍ଵତେଜସା (svatejasā)with Your radiance (sva:Your | tejasā:radiance)
- ଵିଶ୍ଵମ୍ (viśvam)the universe
- ଇଦମ୍ (idam)this
- ତପନ୍ତମ୍ (tapantam)heating
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଦ୍ଭୁତଂ ରୂପମୁଗ୍ରଂ ତଵେଦଂ ଲୋକତ୍ରଯଂ ପ୍ରଵ୍ଯଥିତଂ ମହାତ୍ମନ୍ ॥ 20 ॥
- ଦ୍ଯାଵା (dyāvā)heaven and earth (dyauḥ:heaven | pṛthivī:earth)
- ପୃଥିଵ୍ଯୋଃ (pṛthivyoḥ)of the earth
- ଇଦମ୍ (idam)this
- ଅନ୍ତରମ୍ (antaram)space
- ହି (hi)indeed
- ଵ୍ଯାପ୍ତମ୍ (vyāptam)filled
- ତ୍ଵଯା (tvayā)by you
- ଏକେନ (ekena)alone
- ଦିଶଃ (diśaḥ)quarters
- ଚ (ca)and
- ସର୍ଵାଃ (sarvāḥ)all
- ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା (dṛṣṭvā)having seen
- ଅଦ୍ଭୁତମ୍ (adbhutam)wonderful
- ରୂପମ୍ (rūpam)form
- ଉଗ୍ରମ୍ (ugram)terrible
- ତଵ (tava)your
- ଇଦମ୍ (idam)this
- ଲୋକତ୍ରଯମ୍ (lokatrayam)the three worlds (loka:world | traya:three)
- ପ୍ରଵ୍ଯଥିତମ୍ (pravyathitam)trembling
- ମହାତ୍ମନ୍ (mahātman)O great-souled
ସ୍ଵସ୍ତୀତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମହର୍ଷିସିଦ୍ଧସଙ୍ଘାଃ ସ୍ତୁଵନ୍ତି ତ୍ଵାଂ ସ୍ତୁତିଭିଃ ପୁଷ୍କଲାଭିଃ ॥ 21 ॥
- ଅମୀ (amī)these
- ହି (hi)indeed
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)you
- ସୁରସଙ୍ଘାଃ (surasaṅghāḥ)hosts of devas (sura:devas | saṅghāḥ:hosts)
- ଵିଶନ୍ତି (viśanti)enter
- କେଚିତ୍ (kecit)some
- ଭୀତାଃ (bhītāḥ)fearful
- ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯଃ (prāñjalayaḥ)with joined palms
- ଗୃଣନ୍ତି (gṛṇanti)praise
- ସ୍ଵସ୍ତି (svasti)well-being
- ଇତି (iti)thus
- ଉକ୍ତ୍ଵା (uktvā)having said
- ମହର୍ଷିସିଦ୍ଧସଙ୍ଘାଃ (maharṣisiddhasaṅghāḥ)bands of great rishis and siddhas (maharṣi:great rishis | siddha:siddhas | saṅghāḥ:bands)
- ସ୍ତୁଵନ୍ତି (stuvanti)praise
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)you
- ସ୍ତୁତିଭିଃ (stutibhiḥ)with hymns
- ପୁଷ୍କଲାଭିଃ (puṣkalābhiḥ)sublime
ଗନ୍ଧର୍ଵଯକ୍ଷାସୁରସିଦ୍ଧସଙ୍ଘା ଵୀକ୍ଷନ୍ତେ ତ୍ଵାଂ ଵିସ୍ମିତାଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵେ ॥ 22 ॥
- ରୁଦ୍ର (rudra)Rudras
- ଆଦିତ୍ଯା (ādityā)Adityas
- ଵସଵଃ (vasavaḥ)Vasus
- ଯେ (ye)who
- ଚ (ca)and
- ସାଧ୍ଯାଃ (sādhyāḥ)Sādhyas
- ଵିଶ୍ଵେ (viśve)Vishwe-Devas
- ଅଶ୍ଵିନୌ (aśvinau)the two Ashwins
- ମରୁତଃ (marutaḥ)Maruts
- ଚ (ca)and
- ଉଷ୍ମପାଃ (uṣmapāḥ)Ushmapas
- ଚ (ca)and
- ଗନ୍ଧର୍ଵ (gandharva)Gandharvas
- ଯକ୍ଷ (yakṣa)Yakshas
- ଅସୁର (asura)Asuras
- ସିଦ୍ଧ (siddha)Siddhas
- ସଙ୍ଘାଃ (saṅghāḥ)hosts
- ଵୀକ୍ଷନ୍ତେ (vīkṣante)are looking
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)at you
- ଵିସ୍ମିତାଃ (vismitāḥ)astonished
- ଚ (ca)and
- ଏଵ (eva)indeed
- ସର୍ଵେ (sarve)all
ବହୂଦରଂ ବହୁଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲୋକାଃ ପ୍ରଵ୍ଯଥିତାସ୍ତଥାହମ୍ ॥ 23 ॥
- ରୂପଂ (rūpam)form
- ମହତ୍ (mahat)great
- ତେ (te)your
- ବହୁଵକ୍ତ୍ରନେତ୍ରମ୍ (bahuvaktranetram)many mouths and eyes (bahu:many | vaktra:mouths | netram:eyes)
- ମହାବାହୋ (mahābāho)O mighty-armed (mahā:great | bāho:armed)
- ବହୁବାହୂରୁପାଦମ୍ (bahubāhūrupādam)many arms, thighs, feet (bahu:many | bāhu:arms | ūru:thighs | pādam:feet)
- ବହୂଦରମ୍ (bahūdaram)many stomachs (bahu:many | udaram:stomachs)
- ବହୁଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲମ୍ (bahudaṃṣṭrākarālam)fearsome with many tusks (bahu:many | daṃṣṭrā:tusks | karālam:fearsome)
- ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା (dṛṣṭvā)having seen
- ଲୋକାଃ (lokāḥ)worlds
- ପ୍ରଵ୍ଯଥିତାଃ (pravyathitāḥ)terrified
- ତଥା (tathā)so too
- ଅହମ୍ (aham)I
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହି ତ୍ଵାଂ ପ୍ରଵ୍ଯଥିତାନ୍ତରାତ୍ମା ଧୃତିଂ ନ ଵିନ୍ଦାମି ଶମଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୋ ॥ 24 ॥
- ନଭଃସ୍ପୃଶଂ (nabhaḥspṛśam)touching the sky (nabhaḥ:sky | spṛśam:touching)
- ଦୀପ୍ତମ୍ (dīptam)flaming
- ଅନେକଵର୍ଣମ୍ (anekavarṇam)many-coloured (aneka:many | varṇam:coloured)
- ଵ୍ଯାତ୍ତାନନମ୍ (vyāttānanam)with mouths wide open (vyātta:wide open | ānanam:mouths)
- ଦୀପ୍ତଵିଶାଲନେତ୍ରମ୍ (dīptaviśālanetram)with large fiery eyes (dīpta:fiery | viśāla:large | netram:eyes)
- ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା (dṛṣṭvā)on seeing
- ହି (hi)indeed
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)you
- ପ୍ରଵ୍ଯଥିତାନ୍ତରାତ୍ମା (pravyathitāntarātmā)terrified at heart (pravyathita:terrified | antarātmā:at heart)
- ଧୃତିଂ (dhṛtim)courage
- ନ (na)not
- ଵିନ୍ଦାମି (vindāmi)I find
- ଶମଂ (śamam)peace
- ଚ (ca)and
- ଵିଷ୍ଣୋ (viṣṇo)O Vishnu
ଦିଶୋ ନ ଜାନେ ନ ଲଭେ ଚ ଶର୍ମ ପ୍ରସୀଦ ଦେଵେଶ ଜଗନ୍ନିଵାସ ॥ 25 ॥
- ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲାନି (daṃṣṭrākarālāni)terrible with tusks (daṃṣṭrā:tusks | karālāni:terrible)
- ଚ (ca)and
- ତେ (te)your
- ମୁଖାନି (mukhāni)mouths
- ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା (dṛṣṭvā)having seen
- ଏଵ (eva)indeed
- କାଲାନଲସନ୍ନିଭାନି (kālānalasannibhāni)like the fires of destruction (kāla:destruction | anala:fire | sannibhāni:like)
- ଦିଶଃ (diśaḥ)directions
- ନ (na)not
- ଜାନେ (jāne)I know
- ନ (na)nor
- ଲଭେ (labhe)I find
- ଚ (ca)and
- ଶର୍ମ (śarma)peace
- ପ୍ରସୀଦ (prasīda)be gracious
- ଦେଵେଶ (deveśa)Lord of the Devas (deva:devas | īśa:lord)
- ଜଗନ୍ନିଵାସ (jagannivāsa)Abode of the Universe (jagat:universe | nivāsa:abode)
ଭୀଷ୍ମୋ ଦ୍ରୋଣଃ ସୂତପୁତ୍ରସ୍ତଥାସୌ ସହାସ୍ମଦୀଯୈରପି ଯୋଧମୁଖ୍ଯୈଃ ॥ 26 ॥
- ଅମୀ (amī)these
- ଚ (ca)and
- ତ୍ଵାଂ (tvāṃ)you
- ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ (dhṛtarāṣṭrasya)of Dhritarashtra
- ପୁତ୍ରାଃ (putrāḥ)sons
- ସର୍ଵେ (sarve)all
- ସହୈଵ (sahaiva)together with
- ଵନିପାଲସଙ୍ଘୈଃ (vanipālasaṅghaiḥ)with hosts of kings (vani:earth | pāla:protector | saṅghaiḥ:with hosts)
- ଭୀଷ୍ମଃ (bhīṣmaḥ)Bhishma
- ଦ୍ରୋଣଃ (droṇaḥ)Drona
- ସୂତପୁତ୍ରଃ (sūtaputraḥ)son of a charioteer (sūta:charioteer | putraḥ:son)
- ତଥା (tathā)also
- ଅସୌ (asau)that
- ସହ (saha)with
- ଅସ୍ମଦୀଯୈଃ (asmadīyaiḥ)of ours
- ଅପି (api)also
- ଯୋଧମୁଖ୍ଯୈଃ (yodhamukhyaiḥ)with warrior chieftains (yodha:warrior | mukhyaiḥ:chieftains)
କେଚିଦ୍ଵିଲଗ୍ନା ଦଶନାନ୍ତରେଷୁ ସନ୍ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଚୂର୍ଣିତୈରୁତ୍ତମାଙ୍ଗୈଃ ॥ 27 ॥
- ଵକ୍ତ୍ରାଣି (vaktrāṇi)mouths
- ତେ (te)your
- ତ୍ଵରମାଣାଃ (tvaramāṇāḥ)hastening
- ଵିଶନ୍ତି (viśanti)enter
- ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲାନି (daṃṣṭrākarālāni)with terrible teeth (daṃṣṭrā:teeth | karālāni:terrible)
- ଭଯାନକାନି (bhayānakāni)fearful
- କେଚିତ୍ (kecit)some
- ଵିଲଗ୍ନାଃ (vilagnāḥ)sticking
- ଦଶନାନ୍ତରେଷୁ (daśanāntareṣu)in the gaps between teeth (daśana:teeth | antareṣu:in the gaps)
- ସନ୍ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ (sandṛśyante)are seen
- ଚୂର୍ଣିତୈଃ (cūrṇitaiḥ)crushed
- ଉତ୍ତମାଙ୍ଗୈଃ (uttamāṅgaiḥ)with heads (uttama:upper | aṅgaiḥ:with limbs)
ତଥା ତଵାମୀ ନରଲୋକଵୀରା ଵିଶନ୍ତି ଵକ୍ତ୍ରାଣ୍ଯଭିଵିଜ୍ଵଲନ୍ତି ॥ 28 ॥
- ଯଥା (yathā)just as
- ନଦୀନାମ୍ (nadīnām)of rivers
- ବହଵଃ (bahavaḥ)many
- ଅମ୍ବୁଵେଗାଃ (ambuvegāḥ)water currents (ambu:water | vegāḥ:currents)
- ସମୁଦ୍ରମ୍ (samudram)ocean
- ଏଵ (eva)indeed
- ଅଭିମୁଖାଃ (abhimukhāḥ)towards
- ଦ୍ରଵନ୍ତି (dravanti)flow
- ତଥା (tathā)so
- ତଵ (tava)your
- ଅମୀ (amī)these
- ନରଲୋକଵୀରାଃ (naralokavīrāḥ)heroes in the world of men (nara:men | loka:world | vīrāḥ:heroes)
- ଵିଶନ୍ତି (viśanti)enter
- ଵକ୍ତ୍ରାଣି (vaktrāṇi)mouths
- ଅଭିଵିଜ୍ଵଲନ୍ତି (abhivijvalanti)flaming
ତଥୈଵ ନାଶାଯ ଵିଶନ୍ତି ଲୋକାସ୍ତଵାପି ଵକ୍ତ୍ରାଣି ସମୃଦ୍ଧଵେଗାଃ ॥ 29 ॥
- ଯଥା (yathā)just as
- ପ୍ରଦୀପ୍ତଂ (pradīptaṃ)blazing
- ଜ୍ଵଲନଂ (jvalanaṃ)fire
- ପତଙ୍ଗାଃ (pataṅgāḥ)moths
- ଵିଶନ୍ତି (viśanti)enter
- ନାଶାଯ (nāśāya)for destruction
- ସମୃଦ୍ଧଵେଗାଃ (samṛddhavegāḥ)with full speed (samṛddha:full | vegāḥ:speed)
- ତଥୈଵ (tathaiva)so also
- ନାଶାଯ (nāśāya)for destruction
- ଵିଶନ୍ତି (viśanti)enter
- ଲୋକାଃ (lokāḥ)creatures
- ତଵ (tava)your
- ଅପି (api)also
- ଵକ୍ତ୍ରାଣି (vaktrāṇi)mouths
- ସମୃଦ୍ଧଵେଗାଃ (samṛddhavegāḥ)with full speed (samṛddha:full | vegāḥ:speed)
ତେଜୋଭିରାପୂର୍ଯ ଜଗତ୍ସମଗ୍ରଂ ଭାସସ୍ତଵୋଗ୍ରାଃ ପ୍ରତପନ୍ତି ଵିଷ୍ଣୋ ॥ 30 ॥
- ଲେଲିହ୍ଯସେ (lelihyase)you are licking
- ଗ୍ରସମାନଃ (grasamānaḥ)devouring
- ସମନ୍ତାତ୍ (samantāt)on every side
- ଲୋକାନ୍ (lokān)worlds
- ସମଗ୍ରାନ୍ (samagrān)all
- ଵଦନୈଃ (vadanaiḥ)with mouths
- ଜ୍ଵଲଦ୍ଭିଃ (jvaladbhiḥ)flaming
- ତେଜୋଭିଃ (tejobhiḥ)with rays
- ଆପୂର୍ଯ (āpūrya)filling
- ଜଗତ୍ (jagat)world
- ସମଗ୍ରମ୍ (samagram)whole
- ଭାସଃ (bhāsaḥ)rays
- ତଵ (tava)your
- ଉଗ୍ରାଃ (ugrāḥ)fierce
- ପ୍ରତପନ୍ତି (pratapanti)are burning
- ଵିଷ୍ଣୋ (viṣṇo)O Vishnu
ଵିଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛାମି ଭଵନ୍ତମାଦ୍ଯଂ ନ ହି ପ୍ରଜାନାମି ତଵ ପ୍ରଵୃତ୍ତିମ୍ ॥ 31 ॥
- ଆଖ୍ଯାହି (ākhyāhi)tell
- ମେ (me)to me
- କଃ (kaḥ)who
- ଭଵାନ୍ (bhavān)You
- ଉଗ୍ରରୂପଃ (ugrarūpaḥ)fierce in form (ugra:fierce | rūpaḥ:form)
- ନମଃ (namaḥ)salutations
- ଅସ୍ତୁ (astu)be
- ତେ (te)to You
- ଦେଵଵର (devavara)O God Supreme (deva:God | vara:supreme)
- ପ୍ରସୀଦ (prasīda)have mercy
- ଵିଜ୍ଞାତୁମ୍ (vijñātum)to know
- ଇଚ୍ଛାମି (icchāmi)I desire
- ଭଵନ୍ତମ୍ (bhavantam)You
- ଆଦ୍ଯଂ (ādyam)the Original Being
- ନ (na)not
- ହି (hi)indeed
- ପ୍ରଜାନାମି (prajānāmi)I know
- ତଵ (tava)Your
- ପ୍ରଵୃତ୍ତିମ୍ (pravṛttim)purpose
ଋତେଽପି ତ୍ଵାଂ ନ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ସର୍ଵେ ଯେଽଵସ୍ଥିତାଃ ପ୍ରତ୍ଯନୀକେଷୁ ଯୋଧାଃ ॥ 32 ॥
- ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ (śrībhagavānuvāca)The Blessed Lord said (śrī:blessed | bhagavān:Lord | uvāca:said)
- କାଲଃ (kālaḥ)Time
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ଲୋକକ୍ଷଯକୃତ୍ (lokakṣayakṛt)world-destroying (loka:world | kṣaya:destruction | kṛt:doing)
- ପ୍ରଵୃଦ୍ଧଃ (pravṛddhaḥ)mighty
- ଲୋକାନ୍ (lokān)worlds
- ସମାହର୍ତୁମ୍ (samāhartum)to destroy
- ଇହ (iha)here
- ପ୍ରଵୃତ୍ତଃ (pravṛttaḥ)engaged
- ଋତେ (ṛte)without
- ଅପି (api)even
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)you
- ନ (na)not
- ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି (bhaviṣyanti)shall live
- ସର୍ଵେ (sarve)all
- ଯେ (ye)who
- ଅଵସ୍ଥିତାଃ (avasthitāḥ)arrayed
- ପ୍ରତ୍ଯନୀକେଷୁ (pratyanīkeṣu)in hostile armies (prati:against | anīka:army | ṣu:in)
- ଯୋଧାଃ (yodhāḥ)warriors
ମଯୈଵୈତେ ନିହତାଃ ପୂର୍ଵମେଵ ନିମିତ୍ତମାତ୍ରଂ ଭଵ ସଵ୍ଯସାଚିନ୍ ॥ 33 ॥
- ତସ୍ମାତ୍ (tasmāt)therefore
- ତ୍ଵମ୍ (tvam)you
- ଉତ୍ତିଷ୍ଠ (uttiṣṭha)stand up
- ଯଶଃ (yaśaḥ)fame
- ଲଭସ୍ଵ (labhasva)obtain
- ଜିତ୍ଵା (jitvā)conquering
- ଶତ୍ରୂନ୍ (śatrūn)enemies
- ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ (bhuṅkṣva)enjoy
- ରାଜ୍ଯମ୍ (rājyam)kingdom
- ସମୃଦ୍ଧମ୍ (samṛddham)flourishing
- ମଯା (mayā)by Me
- ଏଵ (eva)indeed
- ଏତେ (ete)these
- ନିହତାଃ (nihatāḥ)slain
- ପୂର୍ଵମ୍ (pūrvam)already
- ନିମିତ୍ତମାତ୍ରମ୍ (nimittamātram)mere instrument (nimitta:instrument | mātram:mere)
- ଭଵ (bhava)become
- ସଵ୍ଯସାଚିନ୍ (savyasācin)O left-handed archer
ମଯା ହତାଂସ୍ତ୍ଵଂ ଜହି ମା ଵ୍ଯଥିଷ୍ଠା ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ଜେତାସି ରଣେ ସପତ୍ନାନ୍ ॥ 34 ॥
- ଦ୍ରୋଣଂ (droṇam)Drona
- ଚ (ca)and
- ଭୀଷ୍ମଂ (bhīṣmam)Bhishma
- ଚ (ca)and
- ଜଯଦ୍ରଥଂ (jayadratham)Jayadratha
- ଚ (ca)and
- କର୍ଣଂ (karṇam)Karna
- ତଥା (tathā)also
- ଅନ୍ଯାନ୍ (anyān)others
- ଅପି (api)also
- ଯୋଧଵୀରାନ୍ (yodhavīrān)brave warriors (yodha:warrior | vīrān:brave)
- ମଯା (mayā)by me
- ହତାନ୍ (hatān)slain
- ତ୍ଵଂ (tvaṃ)you
- ଜହି (jahi)kill
- ମା (mā)do not
- ଵ୍ଯଥିଷ୍ଠା (vyathiṣṭhā)be distressed
- ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ (yudhyasva)fight
- ଜେତାସି (jetāsi)you shall conquer
- ରଣେ (raṇe)in battle
- ସପତ୍ନାନ୍ (sapatnān)enemies
ନମସ୍କୃତ୍ଵା ଭୂଯ ଏଵାହ କୃଷ୍ଣଂ ସଗଦ୍ଗଦଂ ଭୀତଭୀତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ॥ 35 ॥
- ସଞ୍ଜଯ (sañjaya)Sanjaya
- ଉଵାଚ (uvāca)said
- ଏତତ୍ (etat)this
- ଶ୍ରୁତ୍ଵା (śrutvā)having heard
- ଵଚନଂ (vacanam)speech
- କେଶଵସ୍ଯ (keśavasya)of Keshava
- କୃତାଞ୍ଜଲିଃ (kṛtāñjaliḥ)with joined palms (kṛta:made | añjaliḥ:palms joined)
- ଵେପମାନଃ (vepamānaḥ)trembling
- କିରୀଟୀ (kirīṭī)the crowned-one
- ନମସ୍କୃତ୍ଵା (namaskṛtvā)prostrating
- ଭୂଯଃ (bhūyaḥ)again
- ଏଵ (eva)indeed
- ଆହ (āha)said
- କୃଷ୍ଣଂ (kṛṣṇam)Krishna
- ସଗଦ୍ଗଦମ୍ (sagadgadam)in a choked voice (sa:with | gadgadam:choked voice)
- ଭୀତଭୀତଃ (bhītabhītaḥ)overwhelmed with fear (bhīta:fearful | bhītaḥ:frightened)
- ପ୍ରଣମ୍ଯ (praṇamya)bowing down
ରକ୍ଷାଂସି ଭୀତାନି ଦିଶୋ ଦ୍ରଵନ୍ତି ସର୍ଵେ ନମସ୍ଯନ୍ତି ଚ ସିଦ୍ଧସଙ୍ଘାଃ ॥ 36 ॥
- ଅର୍ଜୁନ (arjuna)Arjuna
- ଉଵାଚ (uvāca)said
- ସ୍ଥାନେ (sthāne)rightly
- ହୃଷୀକେଶ (hṛṣīkeśa)Hrishikesha (Krishna)
- ତଵ (tava)your
- ପ୍ରକୀର୍ତ୍ଯା (prakīrtyā)by praise
- ଜଗତ୍ (jagat)world
- ପ୍ରହୃଷ୍ଯତି (prahṛṣyati)rejoices
- ଅନୁରଜ୍ଯତେ (anurajyate)delights
- ଚ (ca)and
- ରକ୍ଷାଂସି (rakṣāṃsi)Rakshasas
- ଭୀତାନି (bhītāni)fearful
- ଦିଶଃ (diśaḥ)directions
- ଦ୍ରଵନ୍ତି (dravanti)flee
- ସର୍ଵେ (sarve)all
- ନମସ୍ଯନ୍ତି (namasyanti)bow
- ଚ (ca)and
- ସିଦ୍ଧସଙ୍ଘାଃ (siddhasaṅghāḥ)hosts of Siddhas (siddha:perfected beings | saṅghāḥ:hosts)
ଅନନ୍ତ ଦେଵେଶ ଜଗନ୍ନିଵାସ ତ୍ଵମକ୍ଷରଂ ସଦସତ୍ତତ୍ପରଂ ଯତ୍ ॥ 37 ॥
- କସ୍ମାତ୍ (kasmāt)why
- ଚ (ca)and
- ତେ (te)to you
- ନ (na)not
- ନମେରନ୍ (nameran)should bow
- ମହାତ୍ମନ୍ (mahātman)O Great-souled One
- ଗରୀଯସେ (garīyase)greater
- ବ୍ରହ୍ମଣଃ (brahmaṇaḥ)than Brahma
- ଅପି (api)even
- ଆଦିକର୍ତ୍ରେ (ādikartre)to the Primal Cause
- ଅନନ୍ତ (ananta)O Infinite
- ଦେଵେଶ (deveśa)O Lord of Lords (deva:lord | īśa:lord)
- ଜଗନ୍ନିଵାସ (jagannivāsa)O Abode of the Universe (jagat:universe | nivāsa:abode)
- ତ୍ଵମ୍ (tvam)you
- ଅକ୍ଷରମ୍ (akṣaram)imperishable
- ସଦସତ୍ (sadasat)manifest and unmanifest (sat:manifest | asat:unmanifest)
- ତତ୍ (tat)that
- ପରମ୍ (param)beyond
- ଯତ୍ (yat)which
ଵେତ୍ତାସି ଵେଦ୍ଯଂ ଚ ପରଂ ଚ ଧାମ ତ୍ଵଯା ତତଂ ଵିଶ୍ଵମନନ୍ତରୂପ ॥ 38 ॥
- ତ୍ଵମ୍ (tvam)You
- ଆଦିଦେଵଃ (ādidevaḥ)Primal God (ādi:primal | devaḥ:god)
- ପୁରୁଷଃ (puruṣaḥ)Purusha
- ପୁରାଣଃ (purāṇaḥ)ancient
- ତ୍ଵମ୍ (tvam)You
- ଅସ୍ଯ (asya)of this
- ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ (viśvasya)of the universe
- ପରଂ (param)supreme
- ନିଧାନମ୍ (nidhānam)refuge
- ଵେତ୍ତା (vettā)knower
- ଅସି (asi)are
- ଵେଦ୍ଯମ୍ (vedyam)knowable
- ଚ (ca)and
- ପରଂ (param)supreme
- ଚ (ca)and
- ଧାମ (dhāma)abode
- ତ୍ଵଯା (tvayā)by you
- ତତମ୍ (tatam)pervaded
- ଵିଶ୍ଵମ୍ (viśvam)universe
- ଅନନ୍ତରୂପ (anantarūpa)infinite forms (ananta:infinite | rūpa:forms)
ନମୋ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ସହସ୍ରକୃତ୍ଵଃ ପୁନଶ୍ଚ ଭୂଯୋଽପି ନମୋ ନମସ୍ତେ ॥ 39 ॥
- ଵାଯୁଃ (vāyuḥ)Vayu
- ଯମଃ (yamaḥ)Yama
- ଅଗ୍ନିଃ (agniḥ)Agni
- ଵରୁଣଃ (varuṇaḥ)Varuna
- ଶଶାଙ୍କଃ (śaśāṅkaḥ)the Moon
- ପ୍ରଜାପତିଃ (prajāpatiḥ)Prajapati
- ତ୍ଵଂ (tvaṃ)you
- ପ୍ରପିତାମହଃ (prapitāmahaḥ)great-grandfather
- ଚ (ca)and
- ନମଃ (namaḥ)salutations
- ନମଃ (namaḥ)salutations
- ତେ (te)to you
- ଅସ୍ତୁ (astu)let it be
- ସହସ୍ରକୃତ୍ଵଃ (sahasrakṛtvaḥ)a thousand times (sahasra:thousand | kṛtvaḥ:times)
- ପୁନଃ (punaḥ)again
- ଚ (ca)and
- ଭୂଯଃ (bhūyaḥ)again
- ଅପି (api)also
- ନମଃ (namaḥ)salutations
- ନମଃ (namaḥ)salutations
- ତେ (te)to you
ଅନନ୍ତଵୀର୍ଯାମିତଵିକ୍ରମସ୍ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଂ ସମାପ୍ନୋଷି ତତୋଽସି ସର୍ଵଃ ॥ 40 ॥
- ନମଃ (namaḥ)salutations
- ପୁରସ୍ତାତ୍ (purastāt)before
- ଅଥ (atha)and
- ପୃଷ୍ଠତଃ (pṛṣṭhataḥ)behind
- ତେ (te)to you
- ନମଃ (namaḥ)salutations
- ଅସ୍ତୁ (astu)let there be
- ତେ (te)to you
- ସର୍ଵତଃ (sarvataḥ)on every side
- ଏଵ (eva)indeed
- ସର୍ଵ (sarva)all
- ଅନନ୍ତଵୀର୍ଯ (anantavīrya)infinite in power (ananta:infinite | vīrya:power)
- ଅମିତଵିକ୍ରମ (amitavikrama)infinite in prowess (amita:infinite | vikrama:prowess)
- ତ୍ଵଂ (tvaṃ)you
- ସର୍ଵମ୍ (sarvam)all
- ସମାପ୍ନୋଷି (samāpnoṣi)pervade
- ତତଃ (tataḥ)therefore
- ଅସି (asi)are
- ସର୍ଵଃ (sarvaḥ)all
ଅଜାନତା ମହିମାନଂ ତଵେଦଂ ମଯା ପ୍ରମାଦାତ୍ପ୍ରଣଯେନ ଵାପି ॥ 41 ॥
- ସଖେତି (sakheti)O friend
- ମତ୍ଵା (matvā)thinking
- ପ୍ରସଭଂ (prasabhaṃ)rashly
- ଯଦୁକ୍ତଂ (yaduktaṃ)whatever said
- ହେ (he)O
- କୃଷ୍ଣ (kṛṣṇa)Krishna
- ହେ (he)O
- ଯାଦଵ (yādava)Yadava
- ହେ (he)O
- ସଖେତି (sakheti)O friend
- ଅଜାନତା (ajānatā)unknowing
- ମହିମାନଂ (mahimānaṃ)greatness
- ତଵ (tava)your
- ଇଦଂ (idaṃ)this
- ମଯା (mayā)by me
- ପ୍ରମାଦାତ୍ (pramādāt)from carelessness
- ପ୍ରଣଯେନ (praṇayena)from love
- ଵା (vā)or
- ଅପି (api)also
ଏକୋଽଥଵାପ୍ଯଚ୍ଯୁତ ତତ୍ସମକ୍ଷଂ ତତ୍କ୍ଷାମଯେ ତ୍ଵାମହମପ୍ରମେଯମ୍ ॥ 42 ॥
- ଯତ୍ (yat)whatever
- ଚ (ca)and
- ଅଵହାସାର୍ଥମ୍ (avahāsārtham)for the sake of fun (avahāsa:fun | artham:for the sake of)
- ଅସତ୍କୃତଃ (asatkṛtaḥ)insulted
- ଅସି (asi)are
- ଵିହାର (vihāra)at play
- ଶଯ୍ଯା (śayyā)reposing
- ଆସନ (āsana)sitting
- ଭୋଜନେଷୁ (bhojaneṣu)at meals
- ଏକଃ (ekaḥ)alone
- ଅଥଵା (athavā)or
- ଅପି (api)also
- ଅଚ୍ଯୁତ (acyuta)O Achyuta
- ତତ୍ (tat)that
- ସମକ୍ଷମ୍ (samakṣam)in company
- ତତ୍କ୍ଷାମଯେ (tatkṣāmaye)I implore to forgive (tat:that | kṣāmaye:I implore to forgive)
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)You
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଅପ୍ରମେଯମ୍ (aprameyam)O Immeasurable One
ନ ତ୍ଵତ୍ସମୋଽସ୍ତ୍ଯଭ୍ଯଧିକଃ କୁତୋଽନ୍ଯୋ ଲୋକତ୍ରଯେଽପ୍ଯପ୍ରତିମପ୍ରଭାଵ ॥ 43 ॥
- ପିତା (pitā)father
- ଅସି (asi)are
- ଲୋକସ୍ଯ (lokasya)of the world
- ଚରାଚରସ୍ଯ (carācarasya)moving and unmoving (cara:moving | acara:unmoving)
- ତ୍ଵମ୍ (tvam)you
- ଅସ୍ଯ (asya)of this
- ପୂଜ୍ଯଃ (pūjyaḥ)to be adored
- ଚ (ca)and
- ଗୁରୁଃ (guruḥ)teacher
- ଗରୀଯାନ୍ (garīyān)greatest
- ନ (na)not
- ତ୍ଵତ୍ସମଃ (tvatsamaḥ)equal to you (tvat:to you | samaḥ:equal)
- ଅସ୍ତି (asti)exists
- ଅଭ୍ଯଧିକଃ (abhyadhikaḥ)superior
- କୁତଃ (kutaḥ)how
- ଅନ୍ଯଃ (anyaḥ)another
- ଲୋକତ୍ରଯେ (lokatraye)in the three worlds (loka:world | traye:in the three)
- ଅପି (api)even
- ଅପ୍ରତିମପ୍ରଭାଵ (apratimaprabhāva)unequalled power (apratima:unequalled | prabhāva:power)
ପିତେଵ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ସଖେଵ ସଖ୍ଯୁଃ ପ୍ରିଯଃ ପ୍ରିଯାଯାର୍ହସି ଦେଵ ସୋଢୁମ୍ ॥ 44 ॥
- ତସ୍ମାତ୍ (tasmāt)therefore
- ପ୍ରଣମ୍ଯ (praṇamya)bowing down
- ପ୍ରଣିଧାଯ (praṇidhāya)prostrating
- କାଯମ୍ (kāyam)body
- ପ୍ରସାଦଯେ (prasādaye)I crave forgiveness
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)you
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଈଶମ୍ (īśam)Lord
- ଈଡ୍ଯମ୍ (īḍyam)adorable
- ପିତା (pitā)father
- ଇଵ (iva)like
- ପୁତ୍ରସ୍ଯ (putrasya)of son
- ସଖା (sakhā)friend
- ଇଵ (iva)like
- ସଖ୍ଯୁଃ (sakhyuḥ)of friend
- ପ୍ରିଯଃ (priyaḥ)beloved
- ପ୍ରିଯାଯ (priyāya)to beloved
- ଅର୍ହସି (arhasi)should
- ଦେଵ (deva)O Deva
- ସୋଢୁମ୍ (soḍhum)forgive
ତଦେଵ ମେ ଦର୍ଶଯ ଦେଵରୂପଂ ପ୍ରସୀଦ ଦେଵେଶ ଜଗନ୍ନିଵାସ ॥ 45 ॥
- ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵଂ (adṛṣṭapūrvam)never seen before (adṛṣṭa:unseen | pūrvam:before)
- ହୃଷିତଃ (hṛṣitaḥ)delighted
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା (dṛṣṭvā)having seen
- ଭଯେନ (bhayena)with fear
- ଚ (ca)and
- ପ୍ରଵ୍ଯଥିତଂ (pravyathitam)distressed
- ମନଃ (manaḥ)mind
- ମେ (me)my
- ତତ୍ (tat)that
- ଏଵ (eva)only
- ମେ (me)to me
- ଦର୍ଶଯ (darśaya)show
- ଦେଵ (deva)O God
- ରୂପଂ (rūpam)form
- ପ୍ରସୀଦ (prasīda)have mercy
- ଦେଵେଶ (deveśa)O God of gods (deva:god | īśa:lord)
- ଜଗନ୍ନିଵାସ (jagannivāsa)O Abode of the Universe (jagat:universe | nivāsa:abode)
ତେନୈଵ ରୂପେଣ ଚତୁର୍ଭୁଜେନ ସହସ୍ରବାହୋ ଭଵ ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତେ ॥ 46 ॥
- କିରୀଟିନଂ (kirīṭinam)crowned
- ଗଦିନଂ (gadinam)bearing a mace
- ଚକ୍ରହସ୍ତଂ (cakrahastam)with a discus in hand (cakra:discus | hastam:in hand)
- ଇଚ୍ଛାମି (icchāmi)I desire
- ତ୍ଵାଂ (tvāṃ)You
- ଦ୍ରଷ୍ଟୁମ୍ (draṣṭum)to see
- ଅହମ୍ (aham)I
- ତଥୈଵ (tathaiva)as before
- ତେନୈଵ (tenaiva)in that same
- ରୂପେଣ (rūpeṇa)form
- ଚତୁର୍ଭୁଜେନ (caturbhujena)having four arms (catur:four | bhujena:arms)
- ସହସ୍ରବାହୋ (sahasrabāho)O Thousand-armed (sahasra:thousand | bāho:armed)
- ଭଵ (bhava)become
- ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତେ (viśvamūrte)O Universal Form (viśva:universal | mūrte:form)
ତେଜୋମଯଂ ଵିଶ୍ଵମନନ୍ତମାଦ୍ଯଂ ଯନ୍ମେ ତ୍ଵଦନ୍ଯେନ ନ ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵମ୍ ॥ 47 ॥
- ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ (śrībhagavānuvāca)Blessed Lord said (śrī:blessed | bhagavān:Lord | uvāca:said)
- ମଯା (mayā)by me
- ପ୍ରସନ୍ନେନ (prasannena)graciously
- ତଵ (tava)your
- ଅର୍ଜୁନ (arjuna)Arjuna
- ଇଦଂ (idaṃ)this
- ରୂପଂ (rūpaṃ)form
- ପରଂ (paraṃ)supreme
- ଦର୍ଶିତମ୍ (darśitam)shown
- ଆତ୍ମଯୋଗାତ୍ (ātmayogāt)by own YOGA-power (ātma:own | yogāt:by YOGA-power)
- ତେଜୋମଯଂ (tejomayaṃ)full of splendour (tejas:splendour | mayaṃ:full of)
- ଵିଶ୍ଵମ୍ (viśvam)universal
- ଅନନ୍ତମ୍ (anantam)infinite
- ଆଦ୍ଯଂ (ādyaṃ)primeval
- ଯତ୍ (yat)which
- ମେ (me)my
- ତ୍ଵତ୍ (tvad)than you
- ଅନ୍ଯେନ (anyena)by another
- ନ (na)not
- ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵମ୍ (dṛṣṭapūrvam)seen before (dṛṣṭa:seen | pūrvam:before)
ଏଵଂରୂପଃ ଶକ୍ଯ ଅହଂ ନୃଲୋକେ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତ୍ଵଦନ୍ଯେନ କୁରୁପ୍ରଵୀର ॥ 48 ॥
- ନ (na)not
- ଵେଦଯଜ୍ଞାଧ୍ଯଯନୈଃ (vedayajñādhyayanair)by Veda study and sacrifices (veda:Veda | yajña:sacrifices | adhyayana:study | aiḥ:by)
- ନ (na)not
- ଦାନୈଃ (dānaiḥ)by gifts
- ନ (na)not
- ଚ (ca)and
- କ୍ରିଯାଭିଃ (kriyābhiḥ)by rituals
- ନ (na)not
- ତପୋଭିଃ (tapobhiḥ)by austerities
- ଉଗ୍ରୈଃ (ugraiḥ)severe
- ଏଵଂରୂପଃ (evaṃrūpaḥ)in this form (evaṃ:thus | rūpaḥ:form)
- ଶକ୍ଯଃ (śakyaḥ)possible
- ଅହମ୍ (aham)I
- ନୃଲୋକେ (nṛloke)in the world of men (nṛ:men | loke:in the world)
- ଦ୍ରଷ୍ଟୁମ୍ (draṣṭum)to see
- ତ୍ଵତ୍ (tvad)than you
- ଅନ୍ଯେନ (anyena)by another
- କୁରୁପ୍ରଵୀର (kurupravīra)O hero of the Kurus (kuru:Kurus | pravīra:hero)
ଵ୍ଯପେତଭୀଃ ପ୍ରୀତମନାଃ ପୁନସ୍ତ୍ଵଂ ତଦେଵ ମେ ରୂପମିଦଂ ପ୍ରପଶ୍ଯ ॥ 49 ॥
- ମା (mā)do not
- ତେ (te)your
- ଵ୍ଯଥା (vyathā)fear
- ମା (mā)do not
- ଚ (ca)and
- ଵିମୂଢଭାଵଃ (vimūḍhabhāvaḥ)bewilderment (vimūḍha:bewildered | bhāvaḥ:state)
- ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା (dṛṣṭvā)having seen
- ରୂପଂ (rūpaṃ)form
- ଘୋରମ୍ (ghoram)terrible
- ଈଦୃକ୍ (īdṛk)such
- ମମ (mama)my
- ଇଦମ୍ (idam)this
- ଵ୍ଯପେତଭୀଃ (vyapetabhīḥ)fear dispelled (vyapeta:dispelled | bhīḥ:fear)
- ପ୍ରୀତମନାଃ (prītamanāḥ)gladdened heart (prīta:gladdened | manāḥ:heart)
- ପୁନଃ (punaḥ)again
- ତ୍ଵଂ (tvaṃ)you
- ତତ୍ (tat)that
- ଏଵ (eva)indeed
- ମେ (me)my
- ରୂପମ୍ (rūpam)form
- ଇଦମ୍ (idam)this
- ପ୍ରପଶ୍ଯ (prapaśya)behold
ଆଶ୍ଵାସଯାମାସ ଚ ଭୀତମେନଂ ଭୂତ୍ଵା ପୁନଃ ସୌମ୍ଯଵପୁର୍ମହାତ୍ମା ॥ 50 ॥
- ସଞ୍ଜଯ (sañjaya)Sanjaya
- ଉଵାଚ (uvāca)said
- ଇତି (iti)thus
- ଅର୍ଜୁନଂ (arjunam)to Arjuna
- ଵାସୁଦେଵଃ (vāsudevaḥ)Vaasudeva
- ତଥା (tathā)thus
- ଉକ୍ତ୍ଵା (uktvā)having spoken
- ସ୍ଵକମ୍ (svakam)own
- ରୂପମ୍ (rūpam)form
- ଦର୍ଶଯାମାସ (darśayāmāsa)showed
- ଭୂଯଃ (bhūyaḥ)again
- ଆଶ୍ଵାସଯାମାସ (āśvāsayāmāsa)consoled
- ଚ (ca)and
- ଭୀତମ୍ (bhītam)terrified
- ଏନମ୍ (enam)him
- ଭୂତ୍ଵା (bhūtvā)having become
- ପୁନଃ (punaḥ)again
- ସୌମ୍ଯଵପୁଃ (saumyavapuḥ)gentle form (saumya:gentle | vapuḥ:form)
- ମହାତ୍ମା (mahātmā)great-souled one (mahā:great | ātmā:soul)
ଇଦାନୀମସ୍ମି ସଂଵୃତ୍ତଃ ସଚେତାଃ ପ୍ରକୃତିଂ ଗତଃ ॥ 51 ॥
- ଅର୍ଜୁନ (arjuna)Arjuna
- ଉଵାଚ (uvāca)said
- ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା (dṛṣṭvā)having seen
- ଇଦଂ (idaṃ)this
- ମାନୁଷଂ (mānuṣam)human
- ରୂପଂ (rūpam)form
- ତଵ (tava)your
- ସୌମ୍ଯଂ (saumyam)gentle
- ଜନାର୍ଦନ (janārdana)O Janardana
- ଇଦାନୀମ୍ (idānīm)now
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ସଂଵୃତ୍ତଃ (saṃvṛttaḥ)composed
- ସଚେତାଃ (sacetāḥ)restored to consciousness
- ପ୍ରକୃତିଂ (prakṛtim)nature
- ଗତଃ (gataḥ)returned
ଦେଵା ଅପ୍ଯସ୍ଯ ରୂପସ୍ଯ ନିତ୍ଯଂ ଦର୍ଶନକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ ॥ 52 ॥
- ଶ୍ରୀଭଗଵାନ୍ (śrībhagavān)the Blessed Lord (śrī:blessed | bhagavān:Lord)
- ଉଵାଚ (uvāca)said
- ସୁଦୁର୍ଦର୍ଶମ୍ (sudurdarśam)very hard to see (su:very | durdarśam:hard to see)
- ଇଦଂ (idaṃ)this
- ରୂପମ୍ (rūpam)form
- ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍ (dṛṣṭavān)have seen
- ଅସି (asi)you are
- ଯତ୍ (yat)which
- ମମ (mama)my
- ଦେଵାଃ (devāḥ)gods
- ଅପି (api)even
- ଅସ୍ଯ (asya)of this
- ରୂପସ୍ଯ (rūpasya)of the form
- ନିତ୍ଯମ୍ (nityam)always
- ଦର୍ଶନକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ (darśanakāṅkṣiṇaḥ)longing to see (darśana:seeing | kāṅkṣiṇaḥ:longing)
ଶକ୍ଯ ଏଵଂଵିଧୋ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଦୃଷ୍ଟଵାନସି ମାଂ ଯଥା ॥ 53 ॥
- ନ (na)not
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଵେଦୈଃ (vedaiḥ)by the Vedas
- ନ (na)nor
- ତପସା (tapasā)by austerity
- ନ (na)nor
- ଦାନେନ (dānena)by gift
- ନ (na)nor
- ଚ (ca)and
- ଇଜ୍ଯଯା (ijyayā)by sacrifices
- ଶକ୍ଯଃ (śakyaḥ)possible
- ଏଵଂଵିଧଃ (evaṃvidhaḥ)in this form (evam:thus | vidhaḥ:form)
- ଦ୍ରଷ୍ଟୁମ୍ (draṣṭum)to see
- ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍ (dṛṣṭavān)have seen
- ଅସି (asi)you are
- ମାମ୍ (mām)me
- ଯଥା (yathā)as
ଜ୍ଞାତୁଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଚ ତତ୍ତ୍ଵେନ ପ୍ରଵେଷ୍ଟୁଂ ଚ ପରନ୍ତପ ॥ 54 ॥
- ଭକ୍ତ୍ଯା (bhaktyā)by devotion
- ତ୍ଵ (tva)but
- ଅନନ୍ଯଯା (ananyayā)single-minded
- ଶକ୍ଯ (śakya)possible
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଏଵଂଵିଧଃ (evaṃvidhaḥ)of this form
- ଅର୍ଜୁନ (arjuna)Arjuna
- ଜ୍ଞାତୁମ୍ (jñātum)to be known
- ଦ୍ରଷ୍ଟୁମ୍ (draṣṭum)to be seen
- ଚ (ca)and
- ତତ୍ତ୍ଵେନ (tattvena)in reality
- ପ୍ରଵେଷ୍ଟୁମ୍ (praveṣṭum)to be entered into
- ଚ (ca)and
- ପରନ୍ତପ (parantapa)O scorcher of foes (para:foes | tapa:scorcher)
ନିର୍ଵୈରଃ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଯଃ ସ ମାମେତି ପାଣ୍ଡଵ ॥ 55 ॥
- ମତ୍କର୍ମକୃତ୍ (matkarmakṛt)who does actions for Me (mat:for Me | karma:actions | kṛt:does)
- ମତ୍ପରମଃ (matparamaḥ)who looks upon Me as Supreme (mat:Me | paramaḥ:Supreme)
- ମଦ୍ଭକ୍ତଃ (madbhaktaḥ)who is devoted to Me (mad:to Me | bhaktaḥ:devoted)
- ସଙ୍ଗଵର୍ଜିତଃ (saṅgavarjitaḥ)free from attachment (saṅga:attachment | varjitaḥ:free from)
- ନିର୍ଵୈରଃ (nirvairaḥ)without enmity
- ସର୍ଵଭୂତେଷୁ (sarvabhūteṣu)among all beings (sarva:all | bhūteṣu:among beings)
- ଯଃ (yaḥ)who
- ସଃ (saḥ)he
- ମାମ୍ (mām)to Me
- ଏତି (eti)comes
- ପାଣ୍ଡଵ (pāṇḍava)O Pandava
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣାର୍ଜୁନସଂଵାଦେ ଵିଶ୍ଵରୂପଦର୍ଶନଯୋଗୋ ନାମୈକାଦଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ ॥11 ॥
