अर्जुन उवाच
यत्त्वयोक्तं वचस्तेन मोहोऽयं विगतो मम ॥ 1 ॥
- अर्जुन (arjuna)Arjuna
- उवाच (uvāca)said
- मदनुग्रहाय (madanugrahāya)for my benefit (mad:my | anugrahāya:for benefit)
- परमं (paramaṃ)supreme
- गुह्यम् (guhyam)secret
- अध्यात्मसंज्ञितम् (adhyātmasaṃjñitam)known as spiritual (adhyātma:spiritual | saṃjñitam:known as)
- यत् (yat)which
- त्वया (tvayā)by you
- उक्तं (uktaṃ)spoken
- वचः (vacaḥ)word
- तेन (tena)by that
- मोहः (mohaḥ)delusion
- अयम् (ayam)this
- विगतः (vigataḥ)gone
- मम (mama)my
त्वत्तः कमलपत्राक्ष माहात्म्यमपि चाव्ययम् ॥ 2 ॥
- भवाप्ययौ (bhavāpyayau)origin and destruction (bhava:origin | apyaya:destruction)
- हि (hi)indeed
- भूतानां (bhūtānāṃ)of beings
- श्रुतौ (śrutau)have been heard
- विस्तरशः (vistaraśaḥ)in detail
- मया (mayā)by me
- त्वत्तः (tvattaḥ)from you
- कमलपत्राक्ष (kamalapatrākṣa)O Lotus-eyed (kamala:lotus | patra:leaf | akṣa:eye)
- माहात्म्यम् (māhātmyam)greatness
- अपि (api)also
- च (ca)and
- अव्ययम् (avyayam)inexhaustible
द्रष्टुमिच्छामि ते रूपमैश्वरं पुरुषोत्तम ॥ 3 ॥
- एवम् (evam)thus
- एतत् (etat)this
- यथा (yathā)as
- अत्थ (attha)described
- त्वम् (tvam)you
- आत्मानम् (ātmānam)yourself
- परमेश्वर (parameśvara)O Supreme Lord
- द्रष्टुम् (draṣṭum)to see
- इच्छामि (icchāmi)I wish
- ते (te)your
- रूपम् (rūpam)form
- ऐश्वरम् (aiśvaram)divine
- पुरुषोत्तम (puruṣottama)O Purushottama (puruṣa:person | uttama:supreme)
योगेश्वर ततो मे त्वं दर्शयात्मानमव्ययम् ॥ 4 ॥
- मन्यसे (manyase)you think
- यदि (yadi)if
- तत् (tat)that
- शक्यम् (śakyam)possible
- मया (mayā)by me
- द्रष्टुम् (draṣṭum)to see
- इति (iti)thus
- प्रभो (prabho)O Lord
- योगेश्वर (yogeśvara)Lord of Yogas (yoga:yoga | īśvara:lord)
- ततः (tataḥ)then
- मे (me)to me
- त्वं (tvaṃ)you
- दर्शय (darśaya)show
- आत्मानम् (ātmānam)self
- अव्ययम् (avyayam)imperishable
नानाविधानि दिव्यानि नानावर्णाकृतीनि च ॥ 5 ॥
- श्रीभगवान् (śrībhagavān)the Blessed Lord (śrī:blessed | bhagavān:Lord)
- उवाच (uvāca)said
- पश्य (paśya)behold
- मे (me)my
- पार्थ (pārtha)O Partha
- रूपाणि (rūpāṇi)forms
- शतशः (śataśaḥ)by hundreds
- अथ (atha)and
- सहस्रशः (sahasraśaḥ)by thousands
- नानाविधानि (nānāvidhāni)of different sorts (nānā:various | vidhāni:sorts)
- दिव्यानि (divyāni)divine
- नानावर्णाकृतीनि (nānāvarṇākṛtīni)of various colours and shapes (nānā:various | varṇa:colours | ākṛtīni:shapes)
- च (ca)and
बहून्यदृष्टपूर्वाणि पश्याश्चर्याणि भारत ॥ 6 ॥
- पश्य (paśya)behold
- आदित्यान् (ādityān)the Ādityas
- वसून् (vasūn)the Vasus
- रुद्रान् (rudrān)the Rudras
- अश्विनौ (aśvinau)the Ashwins
- मरुतः (marutaḥ)the Maruts
- तथा (tathā)also
- बहूनि (bahūni)many
- अदृष्टपूर्वाणि (adṛṣṭapūrvāṇi)never seen before (adṛṣṭa:unseen | pūrvāṇi:before)
- पश्य (paśya)behold
- आश्चर्याणि (āścaryāṇi)wonders
- भारत (bhārata)O Bharata
मम देहे गुडाकेश यच्चान्यद्द्रष्टुमिच्छसि ॥ 7 ॥
- इह (iha)here
- एकस्थं (ekasthaṃ)centered in one (eka:one | sthaṃ:centered)
- जगत्कृत्स्नं (jagatkṛtsnaṃ)whole universe (jagat:universe | kṛtsnaṃ:whole)
- पश्य (paśya)behold
- अद्य (adya)now
- सचराचरम् (sacarācaram)moving and unmoving (sacara:moving | acaram:unmoving)
- मम (mama)my
- देहे (dehe)in the body
- गुडाकेश (guḍākeśa)O Gudakesha
- यत् (yat)whatever
- च (ca)and
- अन्यत् (anyat)else
- द्रष्टुम् (draṣṭum)to see
- इच्छसि (icchasi)you desire
दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे योगमैश्वरम् ॥ 8 ॥
- न (na)not
- तु (tu)but
- माम् (mām)me
- शक्यसे (śakyase)are able
- द्रष्टुम् (draṣṭum)to see
- अनेन (anena)by this
- एव (eva)indeed
- स्वचक्षुषा (svacakṣuṣā)with your own eyes (sva:own | cakṣuṣā:with eyes)
- दिव्यम् (divyam)divine
- ददामि (dadāmi)I give
- ते (te)to you
- चक्षुः (cakṣuḥ)eye
- पश्य (paśya)behold
- मे (me)my
- योगम् (yogam)yoga
- ऐश्वरम् (aiśvaram)lordly
दर्शयामास पार्थाय परमं रूपमैश्वरम् ॥ 9 ॥
- सञ्जय (sañjaya)Sanjaya
- उवाच (uvāca)said
- एवम् (evam)thus
- उक्त्वा (uktvā)having spoken
- ततः (tataḥ)then
- राजन् (rājan)O King
- महायोगेश्वरः (mahāyogeśvaraḥ)great Lord of YOGA (mahā:great | yogeśvaraḥ:Lord of YOGA)
- हरिः (hariḥ)Hari
- दर्शयामास (darśayāmāsa)showed
- पार्थाय (pārthāya)to Partha
- परमं (paramaṃ)supreme
- रूपम् (rūpam)form
- ऐश्वरम् (aiśvaram)divine
अनेकदिव्याभरणं दिव्यानेकोद्यतायुधम् ॥ 10 ॥
- अनेकवक्त्रनयनम् (anekavaktranayanam)with numerous mouths and eyes (aneka:numerous | vaktra:mouths | nayanam:eyes)
- अनेकाद्भुतदर्शनम् (anekādbhutadarśanam)with numerous wonderful sights (aneka:numerous | adbhuta:wonderful | darśanam:sights)
- अनेकदिव्याभरणम् (anekadivyābharaṇam)with numerous divine ornaments (aneka:numerous | divya:divine | ābharaṇam:ornaments)
- दिव्यानेकोद्यतायुधम् (divyānekodyatāyudham)with numerous divine weapons uplifted (divya:divine | aneka:numerous | udyata:uplifted | āyudham:weapons)
सर्वाश्चर्यमयं देवमनन्तं विश्वतोमुखम् ॥ 11 ॥
- दिव्यमाल्याम्बरधरं (divyamālyāmbaradharam)wearing divine garlands and apparel (divya:divine | mālya:garlands | ambara:apparel | dharam:wearing)
- दिव्यगन्धानुलेपनम् (divyagandhānulepanam)anointed with divine unguents (divya:divine | gandha:fragrance | anulepanam:anointing)
- सर्वाश्चर्यमयम् (sarvāścaryamayam)all-wonderful (sarva:all | āścarya:wonder | mayam:consisting of)
- देवम् (devam)god
- अनन्तम् (anantam)endless
- विश्वतोमुखम् (viśvatomukham)facing all sides (viśvataḥ:all sides | mukham:facing)
यदि भाः सदृशी सा स्याद्भासस्तस्य महात्मनः ॥ 12 ॥
- दिवि (divi)in the sky
- सूर्यसहस्रस्य (sūryasahasrasya)of a thousand Suns (sūrya:Sun | sahasrasya:of a thousand)
- भवेत् (bhavet)would be
- युगपदुत्थिता (yugapadutthitā)arisen simultaneously (yugapad:simultaneously | utthitā:arisen)
- यदि (yadi)if
- भाः (bhāḥ)splendour
- सदृशी (sadṛśī)like
- सा (sā)that
- स्यात् (syāt)would be
- भासः (bhāsaḥ)splendour
- तस्य (tasya)of that
- महात्मनः (mahātmanaḥ)of the great soul (mahā:great | ātmanaḥ:of the soul)
अपश्यद्देवदेवस्य शरीरे पाण्डवस्तदा ॥ 13 ॥
- तत्र (tatra)there
- एकस्थं (ekasthaṃ)resting in one (eka:one | sthaṃ:resting)
- जगत्कृत्स्नं (jagatkṛtsnaṃ)whole universe (jagat:universe | kṛtsnaṃ:whole)
- प्रविभक्तम् (pravibhaktam)divided
- अनेकधा (anekadhā)in many ways
- अपश्यत् (apaśyat)saw
- देवदेवस्य (devadevasya)of the God of gods (deva:god | devasya:of the god)
- शरीरे (śarīre)in the body
- पाण्डवः (pāṇḍavaḥ)Pandava
- तदा (tadā)then
प्रणम्य शिरसा देवं कृताञ्जलिरभाषत ॥ 14 ॥
- ततः (tataḥ)then
- स (sa)he
- विस्मयाविष्टः (vismayāviṣṭaḥ)filled with wonder (vismaya:wonder | āviṣṭaḥ:filled with)
- हृष्टरोमा (hṛṣṭaromā)with hair standing on end (hṛṣṭa:thrilled | romā:hair)
- धनञ्जयः (dhanañjayaḥ)Dhananjaya
- प्रणम्य (praṇamya)bowing down
- शिरसा (śirasā)with head
- देवम् (devam)to the God
- कृताञ्जलिः (kṛtāñjaliḥ)with joined palms (kṛta:made | añjaliḥ:palms joined)
- अभाषत (abhāṣata)spoke
ब्रह्माणमीशं कमलासनस्थ-मृषींश्च सर्वानुरगांश्च दिव्यान् ॥ 15 ॥
- अर्जुन (arjuna)Arjuna
- उवाच (uvāca)said
- पश्यामि (paśyāmi)I see
- देवान् (devān)gods
- तव (tava)your
- देव (deva)O God
- देहे (dehe)in the body
- सर्वान् (sarvān)all
- तथा (tathā)and also
- भूतविशेषसङ्घान् (bhūtaviśeṣasaṅghān)hosts of various beings (bhūta:beings | viśeṣa:various | saṅghān:hosts)
- ब्रह्माणम् (brahmāṇam)Brahma
- ईशम् (īśam)the Lord
- कमलासनस्थम् (kamalāsanastham)seated on the Lotus (kamala:lotus | āsana:seat | stham:seated)
- ऋषीन् (ṛṣīn)rishis
- च (ca)and
- सर्वान् (sarvān)all
- उरगान् (uragān)serpents
- च (ca)and
- दिव्यान् (divyān)celestial
नान्तं न मध्यं न पुनस्तवादिं पश्यामि विश्वेश्वर विश्वरूप ॥ 16 ॥
- अनेकबाहूदरवक्त्रनेत्रम् (anekabāhūdaravaktranetram)with many arms, bellies, mouths, eyes (aneka:many | bāhu:arms | udara:bellies | vaktra:mouths | netra:eyes)
- पश्यामि (paśyāmi)I see
- त्वाम् (tvām)Thee
- सर्वतः (sarvataḥ)on every side
- अनन्तरूपम् (anantarūpam)boundless form (ananta:boundless | rūpam:form)
- न (na)not
- अन्तम् (antam)end
- न (na)not
- मध्यम् (madhyam)middle
- न (na)not
- पुनः (punaḥ)again
- तव (tava)your
- आदिम् (ādim)beginning
- पश्यामि (paśyāmi)I see
- विश्वेश्वर (viśveśvara)Lord of the Universe (viśva:universe | īśvara:lord)
- विश्वरूप (viśvarūpa)Cosmic-Form (viśva:universe | rūpa:form)
पश्यामि त्वां दुर्निरीक्ष्यं समन्ताद्दीप्तानलार्कद्युतिमप्रमेयम् ॥ 17 ॥
- किरीटिनं (kirīṭinam)with a crown
- गदिनं (gadinam)with a club
- चक्रिणं (cakriṇam)with a discus
- च (ca)and
- तेजोराशिं (tejorāśim)mass of radiance (tejas:radiance | rāśi:mass)
- सर्वतः (sarvataḥ)everywhere
- दीप्तिमन्तम् (dīptimantam)shining
- पश्यामि (paśyāmi)I see
- त्वां (tvāṃ)Thee
- दुर्निरीक्ष्यम् (durnirīkṣyam)hard to look at
- समन्तात् (samantāt)all round
- दीप्तानलार्कद्युतिम् (dīptānalārkadyutim)blazing like fire and Sun (dīpta:blazing | anala:fire | arka:Sun | dyuti:radiance)
- अप्रमेयम् (aprameyam)incomprehensible
त्वमव्ययः शाश्वतधर्मगोप्ता सनातनस्त्वं पुरुषो मतो मे ॥ 18 ॥
- त्वम् (tvam)you
- अक्षरम् (akṣaram)imperishable
- परमम् (paramam)supreme
- वेदितव्यम् (veditavyam)to be known
- त्वम् (tvam)you
- अस्य (asya)of this
- विश्वस्य (viśvasya)of the universe
- परम् (param)supreme
- निधानम् (nidhānam)treasure-house
- त्वम् (tvam)you
- अव्ययः (avyayaḥ)imperishable
- शाश्वतधर्मगोप्ता (śāśvatadharmagoptā)protector of eternal dharma (śāśvata:eternal | dharma:dharma | goptā:protector)
- सनातनः (sanātanaḥ)ancient
- त्वम् (tvam)you
- पुरुषः (puruṣaḥ)being
- मतः (mataḥ)opinion
- मे (me)my
पश्यामि त्वां दीप्तहुताशवक्त्रं स्वतेजसा विश्वमिदं तपन्तम् ॥ 19 ॥
- अनादिमध्यान्तम् (anādimadhyāntam)without beginning, middle, or end (anādi:without beginning | madhya:middle | antam:end)
- अनन्तवीर्यम् (anantavīryam)infinite in power (ananta:infinite | vīryam:power)
- अनन्तबाहुम् (anantabāhum)of endless arms (ananta:endless | bāhum:arms)
- शशिसूर्यनेत्रम् (śaśisūryanetram)moon and sun as eyes (śaśi:moon | sūrya:sun | netram:eyes)
- पश्यामि (paśyāmi)I see
- त्वाम् (tvām)You
- दीप्तहुताशवक्त्रम् (dīptahutāśavaktram)burning fire as mouth (dīpta:burning | hutāśa:fire | vaktram:mouth)
- स्वतेजसा (svatejasā)with Your radiance (sva:Your | tejasā:radiance)
- विश्वम् (viśvam)the universe
- इदम् (idam)this
- तपन्तम् (tapantam)heating
दृष्ट्वाद्भुतं रूपमुग्रं तवेदं लोकत्रयं प्रव्यथितं महात्मन् ॥ 20 ॥
- द्यावा (dyāvā)heaven and earth (dyauḥ:heaven | pṛthivī:earth)
- पृथिव्योः (pṛthivyoḥ)of the earth
- इदम् (idam)this
- अन्तरम् (antaram)space
- हि (hi)indeed
- व्याप्तम् (vyāptam)filled
- त्वया (tvayā)by you
- एकेन (ekena)alone
- दिशः (diśaḥ)quarters
- च (ca)and
- सर्वाः (sarvāḥ)all
- दृष्ट्वा (dṛṣṭvā)having seen
- अद्भुतम् (adbhutam)wonderful
- रूपम् (rūpam)form
- उग्रम् (ugram)terrible
- तव (tava)your
- इदम् (idam)this
- लोकत्रयम् (lokatrayam)the three worlds (loka:world | traya:three)
- प्रव्यथितम् (pravyathitam)trembling
- महात्मन् (mahātman)O great-souled
स्वस्तीत्युक्त्वा महर्षिसिद्धसङ्घाः स्तुवन्ति त्वां स्तुतिभिः पुष्कलाभिः ॥ 21 ॥
- अमी (amī)these
- हि (hi)indeed
- त्वाम् (tvām)you
- सुरसङ्घाः (surasaṅghāḥ)hosts of devas (sura:devas | saṅghāḥ:hosts)
- विशन्ति (viśanti)enter
- केचित् (kecit)some
- भीताः (bhītāḥ)fearful
- प्राञ्जलयः (prāñjalayaḥ)with joined palms
- गृणन्ति (gṛṇanti)praise
- स्वस्ति (svasti)well-being
- इति (iti)thus
- उक्त्वा (uktvā)having said
- महर्षिसिद्धसङ्घाः (maharṣisiddhasaṅghāḥ)bands of great rishis and siddhas (maharṣi:great rishis | siddha:siddhas | saṅghāḥ:bands)
- स्तुवन्ति (stuvanti)praise
- त्वाम् (tvām)you
- स्तुतिभिः (stutibhiḥ)with hymns
- पुष्कलाभिः (puṣkalābhiḥ)sublime
गन्धर्वयक्षासुरसिद्धसङ्घा वीक्षन्ते त्वां विस्मिताश्चैव सर्वे ॥ 22 ॥
- रुद्र (rudra)Rudras
- आदित्या (ādityā)Adityas
- वसवः (vasavaḥ)Vasus
- ये (ye)who
- च (ca)and
- साध्याः (sādhyāḥ)Sādhyas
- विश्वे (viśve)Vishwe-Devas
- अश्विनौ (aśvinau)the two Ashwins
- मरुतः (marutaḥ)Maruts
- च (ca)and
- उष्मपाः (uṣmapāḥ)Ushmapas
- च (ca)and
- गन्धर्व (gandharva)Gandharvas
- यक्ष (yakṣa)Yakshas
- असुर (asura)Asuras
- सिद्ध (siddha)Siddhas
- सङ्घाः (saṅghāḥ)hosts
- वीक्षन्ते (vīkṣante)are looking
- त्वाम् (tvām)at you
- विस्मिताः (vismitāḥ)astonished
- च (ca)and
- एव (eva)indeed
- सर्वे (sarve)all
बहूदरं बहुदंष्ट्राकरालं दृष्ट्वा लोकाः प्रव्यथितास्तथाहम् ॥ 23 ॥
- रूपं (rūpam)form
- महत् (mahat)great
- ते (te)your
- बहुवक्त्रनेत्रम् (bahuvaktranetram)many mouths and eyes (bahu:many | vaktra:mouths | netram:eyes)
- महाबाहो (mahābāho)O mighty-armed (mahā:great | bāho:armed)
- बहुबाहूरुपादम् (bahubāhūrupādam)many arms, thighs, feet (bahu:many | bāhu:arms | ūru:thighs | pādam:feet)
- बहूदरम् (bahūdaram)many stomachs (bahu:many | udaram:stomachs)
- बहुदंष्ट्राकरालम् (bahudaṃṣṭrākarālam)fearsome with many tusks (bahu:many | daṃṣṭrā:tusks | karālam:fearsome)
- दृष्ट्वा (dṛṣṭvā)having seen
- लोकाः (lokāḥ)worlds
- प्रव्यथिताः (pravyathitāḥ)terrified
- तथा (tathā)so too
- अहम् (aham)I
दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो ॥ 24 ॥
- नभःस्पृशं (nabhaḥspṛśam)touching the sky (nabhaḥ:sky | spṛśam:touching)
- दीप्तम् (dīptam)flaming
- अनेकवर्णम् (anekavarṇam)many-coloured (aneka:many | varṇam:coloured)
- व्यात्ताननम् (vyāttānanam)with mouths wide open (vyātta:wide open | ānanam:mouths)
- दीप्तविशालनेत्रम् (dīptaviśālanetram)with large fiery eyes (dīpta:fiery | viśāla:large | netram:eyes)
- दृष्ट्वा (dṛṣṭvā)on seeing
- हि (hi)indeed
- त्वाम् (tvām)you
- प्रव्यथितान्तरात्मा (pravyathitāntarātmā)terrified at heart (pravyathita:terrified | antarātmā:at heart)
- धृतिं (dhṛtim)courage
- न (na)not
- विन्दामि (vindāmi)I find
- शमं (śamam)peace
- च (ca)and
- विष्णो (viṣṇo)O Vishnu
दिशो न जाने न लभे च शर्म प्रसीद देवेश जगन्निवास ॥ 25 ॥
- दंष्ट्राकरालानि (daṃṣṭrākarālāni)terrible with tusks (daṃṣṭrā:tusks | karālāni:terrible)
- च (ca)and
- ते (te)your
- मुखानि (mukhāni)mouths
- दृष्ट्वा (dṛṣṭvā)having seen
- एव (eva)indeed
- कालानलसन्निभानि (kālānalasannibhāni)like the fires of destruction (kāla:destruction | anala:fire | sannibhāni:like)
- दिशः (diśaḥ)directions
- न (na)not
- जाने (jāne)I know
- न (na)nor
- लभे (labhe)I find
- च (ca)and
- शर्म (śarma)peace
- प्रसीद (prasīda)be gracious
- देवेश (deveśa)Lord of the Devas (deva:devas | īśa:lord)
- जगन्निवास (jagannivāsa)Abode of the Universe (jagat:universe | nivāsa:abode)
भीष्मो द्रोणः सूतपुत्रस्तथासौ सहास्मदीयैरपि योधमुख्यैः ॥ 26 ॥
- अमी (amī)these
- च (ca)and
- त्वां (tvāṃ)you
- धृतराष्ट्रस्य (dhṛtarāṣṭrasya)of Dhritarashtra
- पुत्राः (putrāḥ)sons
- सर्वे (sarve)all
- सहैव (sahaiva)together with
- वनिपालसङ्घैः (vanipālasaṅghaiḥ)with hosts of kings (vani:earth | pāla:protector | saṅghaiḥ:with hosts)
- भीष्मः (bhīṣmaḥ)Bhishma
- द्रोणः (droṇaḥ)Drona
- सूतपुत्रः (sūtaputraḥ)son of a charioteer (sūta:charioteer | putraḥ:son)
- तथा (tathā)also
- असौ (asau)that
- सह (saha)with
- अस्मदीयैः (asmadīyaiḥ)of ours
- अपि (api)also
- योधमुख्यैः (yodhamukhyaiḥ)with warrior chieftains (yodha:warrior | mukhyaiḥ:chieftains)
केचिद्विलग्ना दशनान्तरेषु सन्दृश्यन्ते चूर्णितैरुत्तमाङ्गैः ॥ 27 ॥
- वक्त्राणि (vaktrāṇi)mouths
- ते (te)your
- त्वरमाणाः (tvaramāṇāḥ)hastening
- विशन्ति (viśanti)enter
- दंष्ट्राकरालानि (daṃṣṭrākarālāni)with terrible teeth (daṃṣṭrā:teeth | karālāni:terrible)
- भयानकानि (bhayānakāni)fearful
- केचित् (kecit)some
- विलग्नाः (vilagnāḥ)sticking
- दशनान्तरेषु (daśanāntareṣu)in the gaps between teeth (daśana:teeth | antareṣu:in the gaps)
- सन्दृश्यन्ते (sandṛśyante)are seen
- चूर्णितैः (cūrṇitaiḥ)crushed
- उत्तमाङ्गैः (uttamāṅgaiḥ)with heads (uttama:upper | aṅgaiḥ:with limbs)
तथा तवामी नरलोकवीरा विशन्ति वक्त्राण्यभिविज्वलन्ति ॥ 28 ॥
- यथा (yathā)just as
- नदीनाम् (nadīnām)of rivers
- बहवः (bahavaḥ)many
- अम्बुवेगाः (ambuvegāḥ)water currents (ambu:water | vegāḥ:currents)
- समुद्रम् (samudram)ocean
- एव (eva)indeed
- अभिमुखाः (abhimukhāḥ)towards
- द्रवन्ति (dravanti)flow
- तथा (tathā)so
- तव (tava)your
- अमी (amī)these
- नरलोकवीराः (naralokavīrāḥ)heroes in the world of men (nara:men | loka:world | vīrāḥ:heroes)
- विशन्ति (viśanti)enter
- वक्त्राणि (vaktrāṇi)mouths
- अभिविज्वलन्ति (abhivijvalanti)flaming
तथैव नाशाय विशन्ति लोकास्तवापि वक्त्राणि समृद्धवेगाः ॥ 29 ॥
- यथा (yathā)just as
- प्रदीप्तं (pradīptaṃ)blazing
- ज्वलनं (jvalanaṃ)fire
- पतङ्गाः (pataṅgāḥ)moths
- विशन्ति (viśanti)enter
- नाशाय (nāśāya)for destruction
- समृद्धवेगाः (samṛddhavegāḥ)with full speed (samṛddha:full | vegāḥ:speed)
- तथैव (tathaiva)so also
- नाशाय (nāśāya)for destruction
- विशन्ति (viśanti)enter
- लोकाः (lokāḥ)creatures
- तव (tava)your
- अपि (api)also
- वक्त्राणि (vaktrāṇi)mouths
- समृद्धवेगाः (samṛddhavegāḥ)with full speed (samṛddha:full | vegāḥ:speed)
तेजोभिरापूर्य जगत्समग्रं भासस्तवोग्राः प्रतपन्ति विष्णो ॥ 30 ॥
- लेलिह्यसे (lelihyase)you are licking
- ग्रसमानः (grasamānaḥ)devouring
- समन्तात् (samantāt)on every side
- लोकान् (lokān)worlds
- समग्रान् (samagrān)all
- वदनैः (vadanaiḥ)with mouths
- ज्वलद्भिः (jvaladbhiḥ)flaming
- तेजोभिः (tejobhiḥ)with rays
- आपूर्य (āpūrya)filling
- जगत् (jagat)world
- समग्रम् (samagram)whole
- भासः (bhāsaḥ)rays
- तव (tava)your
- उग्राः (ugrāḥ)fierce
- प्रतपन्ति (pratapanti)are burning
- विष्णो (viṣṇo)O Vishnu
विज्ञातुमिच्छामि भवन्तमाद्यं न हि प्रजानामि तव प्रवृत्तिम् ॥ 31 ॥
- आख्याहि (ākhyāhi)tell
- मे (me)to me
- कः (kaḥ)who
- भवान् (bhavān)You
- उग्ररूपः (ugrarūpaḥ)fierce in form (ugra:fierce | rūpaḥ:form)
- नमः (namaḥ)salutations
- अस्तु (astu)be
- ते (te)to You
- देववर (devavara)O God Supreme (deva:God | vara:supreme)
- प्रसीद (prasīda)have mercy
- विज्ञातुम् (vijñātum)to know
- इच्छामि (icchāmi)I desire
- भवन्तम् (bhavantam)You
- आद्यं (ādyam)the Original Being
- न (na)not
- हि (hi)indeed
- प्रजानामि (prajānāmi)I know
- तव (tava)Your
- प्रवृत्तिम् (pravṛttim)purpose
ऋतेऽपि त्वां न भविष्यन्ति सर्वे येऽवस्थिताः प्रत्यनीकेषु योधाः ॥ 32 ॥
- श्रीभगवानुवाच (śrībhagavānuvāca)The Blessed Lord said (śrī:blessed | bhagavān:Lord | uvāca:said)
- कालः (kālaḥ)Time
- अस्मि (asmi)I am
- लोकक्षयकृत् (lokakṣayakṛt)world-destroying (loka:world | kṣaya:destruction | kṛt:doing)
- प्रवृद्धः (pravṛddhaḥ)mighty
- लोकान् (lokān)worlds
- समाहर्तुम् (samāhartum)to destroy
- इह (iha)here
- प्रवृत्तः (pravṛttaḥ)engaged
- ऋते (ṛte)without
- अपि (api)even
- त्वाम् (tvām)you
- न (na)not
- भविष्यन्ति (bhaviṣyanti)shall live
- सर्वे (sarve)all
- ये (ye)who
- अवस्थिताः (avasthitāḥ)arrayed
- प्रत्यनीकेषु (pratyanīkeṣu)in hostile armies (prati:against | anīka:army | ṣu:in)
- योधाः (yodhāḥ)warriors
मयैवैते निहताः पूर्वमेव निमित्तमात्रं भव सव्यसाचिन् ॥ 33 ॥
- तस्मात् (tasmāt)therefore
- त्वम् (tvam)you
- उत्तिष्ठ (uttiṣṭha)stand up
- यशः (yaśaḥ)fame
- लभस्व (labhasva)obtain
- जित्वा (jitvā)conquering
- शत्रून् (śatrūn)enemies
- भुङ्क्ष्व (bhuṅkṣva)enjoy
- राज्यम् (rājyam)kingdom
- समृद्धम् (samṛddham)flourishing
- मया (mayā)by Me
- एव (eva)indeed
- एते (ete)these
- निहताः (nihatāḥ)slain
- पूर्वम् (pūrvam)already
- निमित्तमात्रम् (nimittamātram)mere instrument (nimitta:instrument | mātram:mere)
- भव (bhava)become
- सव्यसाचिन् (savyasācin)O left-handed archer
मया हतांस्त्वं जहि मा व्यथिष्ठा युध्यस्व जेतासि रणे सपत्नान् ॥ 34 ॥
- द्रोणं (droṇam)Drona
- च (ca)and
- भीष्मं (bhīṣmam)Bhishma
- च (ca)and
- जयद्रथं (jayadratham)Jayadratha
- च (ca)and
- कर्णं (karṇam)Karna
- तथा (tathā)also
- अन्यान् (anyān)others
- अपि (api)also
- योधवीरान् (yodhavīrān)brave warriors (yodha:warrior | vīrān:brave)
- मया (mayā)by me
- हतान् (hatān)slain
- त्वं (tvaṃ)you
- जहि (jahi)kill
- मा (mā)do not
- व्यथिष्ठा (vyathiṣṭhā)be distressed
- युध्यस्व (yudhyasva)fight
- जेतासि (jetāsi)you shall conquer
- रणे (raṇe)in battle
- सपत्नान् (sapatnān)enemies
नमस्कृत्वा भूय एवाह कृष्णं सगद्गदं भीतभीतः प्रणम्य ॥ 35 ॥
- सञ्जय (sañjaya)Sanjaya
- उवाच (uvāca)said
- एतत् (etat)this
- श्रुत्वा (śrutvā)having heard
- वचनं (vacanam)speech
- केशवस्य (keśavasya)of Keshava
- कृताञ्जलिः (kṛtāñjaliḥ)with joined palms (kṛta:made | añjaliḥ:palms joined)
- वेपमानः (vepamānaḥ)trembling
- किरीटी (kirīṭī)the crowned-one
- नमस्कृत्वा (namaskṛtvā)prostrating
- भूयः (bhūyaḥ)again
- एव (eva)indeed
- आह (āha)said
- कृष्णं (kṛṣṇam)Krishna
- सगद्गदम् (sagadgadam)in a choked voice (sa:with | gadgadam:choked voice)
- भीतभीतः (bhītabhītaḥ)overwhelmed with fear (bhīta:fearful | bhītaḥ:frightened)
- प्रणम्य (praṇamya)bowing down
रक्षांसि भीतानि दिशो द्रवन्ति सर्वे नमस्यन्ति च सिद्धसङ्घाः ॥ 36 ॥
- अर्जुन (arjuna)Arjuna
- उवाच (uvāca)said
- स्थाने (sthāne)rightly
- हृषीकेश (hṛṣīkeśa)Hrishikesha (Krishna)
- तव (tava)your
- प्रकीर्त्या (prakīrtyā)by praise
- जगत् (jagat)world
- प्रहृष्यति (prahṛṣyati)rejoices
- अनुरज्यते (anurajyate)delights
- च (ca)and
- रक्षांसि (rakṣāṃsi)Rakshasas
- भीतानि (bhītāni)fearful
- दिशः (diśaḥ)directions
- द्रवन्ति (dravanti)flee
- सर्वे (sarve)all
- नमस्यन्ति (namasyanti)bow
- च (ca)and
- सिद्धसङ्घाः (siddhasaṅghāḥ)hosts of Siddhas (siddha:perfected beings | saṅghāḥ:hosts)
अनन्त देवेश जगन्निवास त्वमक्षरं सदसत्तत्परं यत् ॥ 37 ॥
- कस्मात् (kasmāt)why
- च (ca)and
- ते (te)to you
- न (na)not
- नमेरन् (nameran)should bow
- महात्मन् (mahātman)O Great-souled One
- गरीयसे (garīyase)greater
- ब्रह्मणः (brahmaṇaḥ)than Brahma
- अपि (api)even
- आदिकर्त्रे (ādikartre)to the Primal Cause
- अनन्त (ananta)O Infinite
- देवेश (deveśa)O Lord of Lords (deva:lord | īśa:lord)
- जगन्निवास (jagannivāsa)O Abode of the Universe (jagat:universe | nivāsa:abode)
- त्वम् (tvam)you
- अक्षरम् (akṣaram)imperishable
- सदसत् (sadasat)manifest and unmanifest (sat:manifest | asat:unmanifest)
- तत् (tat)that
- परम् (param)beyond
- यत् (yat)which
वेत्तासि वेद्यं च परं च धाम त्वया ततं विश्वमनन्तरूप ॥ 38 ॥
- त्वम् (tvam)You
- आदिदेवः (ādidevaḥ)Primal God (ādi:primal | devaḥ:god)
- पुरुषः (puruṣaḥ)Purusha
- पुराणः (purāṇaḥ)ancient
- त्वम् (tvam)You
- अस्य (asya)of this
- विश्वस्य (viśvasya)of the universe
- परं (param)supreme
- निधानम् (nidhānam)refuge
- वेत्ता (vettā)knower
- असि (asi)are
- वेद्यम् (vedyam)knowable
- च (ca)and
- परं (param)supreme
- च (ca)and
- धाम (dhāma)abode
- त्वया (tvayā)by you
- ततम् (tatam)pervaded
- विश्वम् (viśvam)universe
- अनन्तरूप (anantarūpa)infinite forms (ananta:infinite | rūpa:forms)
नमो नमस्तेऽस्तु सहस्रकृत्वः पुनश्च भूयोऽपि नमो नमस्ते ॥ 39 ॥
- वायुः (vāyuḥ)Vayu
- यमः (yamaḥ)Yama
- अग्निः (agniḥ)Agni
- वरुणः (varuṇaḥ)Varuna
- शशाङ्कः (śaśāṅkaḥ)the Moon
- प्रजापतिः (prajāpatiḥ)Prajapati
- त्वं (tvaṃ)you
- प्रपितामहः (prapitāmahaḥ)great-grandfather
- च (ca)and
- नमः (namaḥ)salutations
- नमः (namaḥ)salutations
- ते (te)to you
- अस्तु (astu)let it be
- सहस्रकृत्वः (sahasrakṛtvaḥ)a thousand times (sahasra:thousand | kṛtvaḥ:times)
- पुनः (punaḥ)again
- च (ca)and
- भूयः (bhūyaḥ)again
- अपि (api)also
- नमः (namaḥ)salutations
- नमः (namaḥ)salutations
- ते (te)to you
अनन्तवीर्यामितविक्रमस्त्वं सर्वं समाप्नोषि ततोऽसि सर्वः ॥ 40 ॥
- नमः (namaḥ)salutations
- पुरस्तात् (purastāt)before
- अथ (atha)and
- पृष्ठतः (pṛṣṭhataḥ)behind
- ते (te)to you
- नमः (namaḥ)salutations
- अस्तु (astu)let there be
- ते (te)to you
- सर्वतः (sarvataḥ)on every side
- एव (eva)indeed
- सर्व (sarva)all
- अनन्तवीर्य (anantavīrya)infinite in power (ananta:infinite | vīrya:power)
- अमितविक्रम (amitavikrama)infinite in prowess (amita:infinite | vikrama:prowess)
- त्वं (tvaṃ)you
- सर्वम् (sarvam)all
- समाप्नोषि (samāpnoṣi)pervade
- ततः (tataḥ)therefore
- असि (asi)are
- सर्वः (sarvaḥ)all
अजानता महिमानं तवेदं मया प्रमादात्प्रणयेन वापि ॥ 41 ॥
- सखेति (sakheti)O friend
- मत्वा (matvā)thinking
- प्रसभं (prasabhaṃ)rashly
- यदुक्तं (yaduktaṃ)whatever said
- हे (he)O
- कृष्ण (kṛṣṇa)Krishna
- हे (he)O
- यादव (yādava)Yadava
- हे (he)O
- सखेति (sakheti)O friend
- अजानता (ajānatā)unknowing
- महिमानं (mahimānaṃ)greatness
- तव (tava)your
- इदं (idaṃ)this
- मया (mayā)by me
- प्रमादात् (pramādāt)from carelessness
- प्रणयेन (praṇayena)from love
- वा (vā)or
- अपि (api)also
एकोऽथवाप्यच्युत तत्समक्षं तत्क्षामये त्वामहमप्रमेयम् ॥ 42 ॥
- यत् (yat)whatever
- च (ca)and
- अवहासार्थम् (avahāsārtham)for the sake of fun (avahāsa:fun | artham:for the sake of)
- असत्कृतः (asatkṛtaḥ)insulted
- असि (asi)are
- विहार (vihāra)at play
- शय्या (śayyā)reposing
- आसन (āsana)sitting
- भोजनेषु (bhojaneṣu)at meals
- एकः (ekaḥ)alone
- अथवा (athavā)or
- अपि (api)also
- अच्युत (acyuta)O Achyuta
- तत् (tat)that
- समक्षम् (samakṣam)in company
- तत्क्षामये (tatkṣāmaye)I implore to forgive (tat:that | kṣāmaye:I implore to forgive)
- त्वाम् (tvām)You
- अहम् (aham)I
- अप्रमेयम् (aprameyam)O Immeasurable One
न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यो लोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभाव ॥ 43 ॥
- पिता (pitā)father
- असि (asi)are
- लोकस्य (lokasya)of the world
- चराचरस्य (carācarasya)moving and unmoving (cara:moving | acara:unmoving)
- त्वम् (tvam)you
- अस्य (asya)of this
- पूज्यः (pūjyaḥ)to be adored
- च (ca)and
- गुरुः (guruḥ)teacher
- गरीयान् (garīyān)greatest
- न (na)not
- त्वत्समः (tvatsamaḥ)equal to you (tvat:to you | samaḥ:equal)
- अस्ति (asti)exists
- अभ्यधिकः (abhyadhikaḥ)superior
- कुतः (kutaḥ)how
- अन्यः (anyaḥ)another
- लोकत्रये (lokatraye)in the three worlds (loka:world | traye:in the three)
- अपि (api)even
- अप्रतिमप्रभाव (apratimaprabhāva)unequalled power (apratima:unequalled | prabhāva:power)
पितेव पुत्रस्य सखेव सख्युः प्रियः प्रियायार्हसि देव सोढुम् ॥ 44 ॥
- तस्मात् (tasmāt)therefore
- प्रणम्य (praṇamya)bowing down
- प्रणिधाय (praṇidhāya)prostrating
- कायम् (kāyam)body
- प्रसादये (prasādaye)I crave forgiveness
- त्वाम् (tvām)you
- अहम् (aham)I
- ईशम् (īśam)Lord
- ईड्यम् (īḍyam)adorable
- पिता (pitā)father
- इव (iva)like
- पुत्रस्य (putrasya)of son
- सखा (sakhā)friend
- इव (iva)like
- सख्युः (sakhyuḥ)of friend
- प्रियः (priyaḥ)beloved
- प्रियाय (priyāya)to beloved
- अर्हसि (arhasi)should
- देव (deva)O Deva
- सोढुम् (soḍhum)forgive
तदेव मे दर्शय देवरूपं प्रसीद देवेश जगन्निवास ॥ 45 ॥
- अदृष्टपूर्वं (adṛṣṭapūrvam)never seen before (adṛṣṭa:unseen | pūrvam:before)
- हृषितः (hṛṣitaḥ)delighted
- अस्मि (asmi)I am
- दृष्ट्वा (dṛṣṭvā)having seen
- भयेन (bhayena)with fear
- च (ca)and
- प्रव्यथितं (pravyathitam)distressed
- मनः (manaḥ)mind
- मे (me)my
- तत् (tat)that
- एव (eva)only
- मे (me)to me
- दर्शय (darśaya)show
- देव (deva)O God
- रूपं (rūpam)form
- प्रसीद (prasīda)have mercy
- देवेश (deveśa)O God of gods (deva:god | īśa:lord)
- जगन्निवास (jagannivāsa)O Abode of the Universe (jagat:universe | nivāsa:abode)
तेनैव रूपेण चतुर्भुजेन सहस्रबाहो भव विश्वमूर्ते ॥ 46 ॥
- किरीटिनं (kirīṭinam)crowned
- गदिनं (gadinam)bearing a mace
- चक्रहस्तं (cakrahastam)with a discus in hand (cakra:discus | hastam:in hand)
- इच्छामि (icchāmi)I desire
- त्वां (tvāṃ)You
- द्रष्टुम् (draṣṭum)to see
- अहम् (aham)I
- तथैव (tathaiva)as before
- तेनैव (tenaiva)in that same
- रूपेण (rūpeṇa)form
- चतुर्भुजेन (caturbhujena)having four arms (catur:four | bhujena:arms)
- सहस्रबाहो (sahasrabāho)O Thousand-armed (sahasra:thousand | bāho:armed)
- भव (bhava)become
- विश्वमूर्ते (viśvamūrte)O Universal Form (viśva:universal | mūrte:form)
तेजोमयं विश्वमनन्तमाद्यं यन्मे त्वदन्येन न दृष्टपूर्वम् ॥ 47 ॥
- श्रीभगवानुवाच (śrībhagavānuvāca)Blessed Lord said (śrī:blessed | bhagavān:Lord | uvāca:said)
- मया (mayā)by me
- प्रसन्नेन (prasannena)graciously
- तव (tava)your
- अर्जुन (arjuna)Arjuna
- इदं (idaṃ)this
- रूपं (rūpaṃ)form
- परं (paraṃ)supreme
- दर्शितम् (darśitam)shown
- आत्मयोगात् (ātmayogāt)by own YOGA-power (ātma:own | yogāt:by YOGA-power)
- तेजोमयं (tejomayaṃ)full of splendour (tejas:splendour | mayaṃ:full of)
- विश्वम् (viśvam)universal
- अनन्तम् (anantam)infinite
- आद्यं (ādyaṃ)primeval
- यत् (yat)which
- मे (me)my
- त्वत् (tvad)than you
- अन्येन (anyena)by another
- न (na)not
- दृष्टपूर्वम् (dṛṣṭapūrvam)seen before (dṛṣṭa:seen | pūrvam:before)
एवंरूपः शक्य अहं नृलोके द्रष्टुं त्वदन्येन कुरुप्रवीर ॥ 48 ॥
- न (na)not
- वेदयज्ञाध्ययनैः (vedayajñādhyayanair)by Veda study and sacrifices (veda:Veda | yajña:sacrifices | adhyayana:study | aiḥ:by)
- न (na)not
- दानैः (dānaiḥ)by gifts
- न (na)not
- च (ca)and
- क्रियाभिः (kriyābhiḥ)by rituals
- न (na)not
- तपोभिः (tapobhiḥ)by austerities
- उग्रैः (ugraiḥ)severe
- एवंरूपः (evaṃrūpaḥ)in this form (evaṃ:thus | rūpaḥ:form)
- शक्यः (śakyaḥ)possible
- अहम् (aham)I
- नृलोके (nṛloke)in the world of men (nṛ:men | loke:in the world)
- द्रष्टुम् (draṣṭum)to see
- त्वत् (tvad)than you
- अन्येन (anyena)by another
- कुरुप्रवीर (kurupravīra)O hero of the Kurus (kuru:Kurus | pravīra:hero)
व्यपेतभीः प्रीतमनाः पुनस्त्वं तदेव मे रूपमिदं प्रपश्य ॥ 49 ॥
- मा (mā)do not
- ते (te)your
- व्यथा (vyathā)fear
- मा (mā)do not
- च (ca)and
- विमूढभावः (vimūḍhabhāvaḥ)bewilderment (vimūḍha:bewildered | bhāvaḥ:state)
- दृष्ट्वा (dṛṣṭvā)having seen
- रूपं (rūpaṃ)form
- घोरम् (ghoram)terrible
- ईदृक् (īdṛk)such
- मम (mama)my
- इदम् (idam)this
- व्यपेतभीः (vyapetabhīḥ)fear dispelled (vyapeta:dispelled | bhīḥ:fear)
- प्रीतमनाः (prītamanāḥ)gladdened heart (prīta:gladdened | manāḥ:heart)
- पुनः (punaḥ)again
- त्वं (tvaṃ)you
- तत् (tat)that
- एव (eva)indeed
- मे (me)my
- रूपम् (rūpam)form
- इदम् (idam)this
- प्रपश्य (prapaśya)behold
आश्वासयामास च भीतमेनं भूत्वा पुनः सौम्यवपुर्महात्मा ॥ 50 ॥
- सञ्जय (sañjaya)Sanjaya
- उवाच (uvāca)said
- इति (iti)thus
- अर्जुनं (arjunam)to Arjuna
- वासुदेवः (vāsudevaḥ)Vaasudeva
- तथा (tathā)thus
- उक्त्वा (uktvā)having spoken
- स्वकम् (svakam)own
- रूपम् (rūpam)form
- दर्शयामास (darśayāmāsa)showed
- भूयः (bhūyaḥ)again
- आश्वासयामास (āśvāsayāmāsa)consoled
- च (ca)and
- भीतम् (bhītam)terrified
- एनम् (enam)him
- भूत्वा (bhūtvā)having become
- पुनः (punaḥ)again
- सौम्यवपुः (saumyavapuḥ)gentle form (saumya:gentle | vapuḥ:form)
- महात्मा (mahātmā)great-souled one (mahā:great | ātmā:soul)
इदानीमस्मि संवृत्तः सचेताः प्रकृतिं गतः ॥ 51 ॥
- अर्जुन (arjuna)Arjuna
- उवाच (uvāca)said
- दृष्ट्वा (dṛṣṭvā)having seen
- इदं (idaṃ)this
- मानुषं (mānuṣam)human
- रूपं (rūpam)form
- तव (tava)your
- सौम्यं (saumyam)gentle
- जनार्दन (janārdana)O Janardana
- इदानीम् (idānīm)now
- अस्मि (asmi)I am
- संवृत्तः (saṃvṛttaḥ)composed
- सचेताः (sacetāḥ)restored to consciousness
- प्रकृतिं (prakṛtim)nature
- गतः (gataḥ)returned
देवा अप्यस्य रूपस्य नित्यं दर्शनकाङ्क्षिणः ॥ 52 ॥
- श्रीभगवान् (śrībhagavān)the Blessed Lord (śrī:blessed | bhagavān:Lord)
- उवाच (uvāca)said
- सुदुर्दर्शम् (sudurdarśam)very hard to see (su:very | durdarśam:hard to see)
- इदं (idaṃ)this
- रूपम् (rūpam)form
- दृष्टवान् (dṛṣṭavān)have seen
- असि (asi)you are
- यत् (yat)which
- मम (mama)my
- देवाः (devāḥ)gods
- अपि (api)even
- अस्य (asya)of this
- रूपस्य (rūpasya)of the form
- नित्यम् (nityam)always
- दर्शनकाङ्क्षिणः (darśanakāṅkṣiṇaḥ)longing to see (darśana:seeing | kāṅkṣiṇaḥ:longing)
शक्य एवंविधो द्रष्टुं दृष्टवानसि मां यथा ॥ 53 ॥
- न (na)not
- अहम् (aham)I
- वेदैः (vedaiḥ)by the Vedas
- न (na)nor
- तपसा (tapasā)by austerity
- न (na)nor
- दानेन (dānena)by gift
- न (na)nor
- च (ca)and
- इज्यया (ijyayā)by sacrifices
- शक्यः (śakyaḥ)possible
- एवंविधः (evaṃvidhaḥ)in this form (evam:thus | vidhaḥ:form)
- द्रष्टुम् (draṣṭum)to see
- दृष्टवान् (dṛṣṭavān)have seen
- असि (asi)you are
- माम् (mām)me
- यथा (yathā)as
ज्ञातुं द्रष्टुं च तत्त्वेन प्रवेष्टुं च परन्तप ॥ 54 ॥
- भक्त्या (bhaktyā)by devotion
- त्व (tva)but
- अनन्यया (ananyayā)single-minded
- शक्य (śakya)possible
- अहम् (aham)I
- एवंविधः (evaṃvidhaḥ)of this form
- अर्जुन (arjuna)Arjuna
- ज्ञातुम् (jñātum)to be known
- द्रष्टुम् (draṣṭum)to be seen
- च (ca)and
- तत्त्वेन (tattvena)in reality
- प्रवेष्टुम् (praveṣṭum)to be entered into
- च (ca)and
- परन्तप (parantapa)O scorcher of foes (para:foes | tapa:scorcher)
निर्वैरः सर्वभूतेषु यः स मामेति पाण्डव ॥ 55 ॥
- मत्कर्मकृत् (matkarmakṛt)who does actions for Me (mat:for Me | karma:actions | kṛt:does)
- मत्परमः (matparamaḥ)who looks upon Me as Supreme (mat:Me | paramaḥ:Supreme)
- मद्भक्तः (madbhaktaḥ)who is devoted to Me (mad:to Me | bhaktaḥ:devoted)
- सङ्गवर्जितः (saṅgavarjitaḥ)free from attachment (saṅga:attachment | varjitaḥ:free from)
- निर्वैरः (nirvairaḥ)without enmity
- सर्वभूतेषु (sarvabhūteṣu)among all beings (sarva:all | bhūteṣu:among beings)
- यः (yaḥ)who
- सः (saḥ)he
- माम् (mām)to Me
- एति (eti)comes
- पाण्डव (pāṇḍava)O Pandava
श्रीकृष्णार्जुनसंवादे विश्वरूपदर्शनयोगो नामैकादशोऽध्यायः ॥11 ॥
