Lord Krishna

শ্ৰীমদ্ভগৱদ্গীতা মূলম্ - চতুৰ্দশোঽধ্যাযঃ

(Bhagavad Gita Chapter 14 — Guṇa-Traya Vibhāga Yoga in Assamese)

Vyasa

Also known as atha caturdaso dhyayah

Krishna begins by explaining that the supreme Brahman is the womb of all beings. Nature, endowed with the three guṇas, gives birth to diversity, while consciousness animates it. These guṇas influence thought, emotion, and action. He describes sattva as luminous and pure, leading to joy and clarity; rajas as fiery and restless, driven by desire; and tamas as dark and inert, born of ignorance. Each binds the soul by attachment — to happiness, work, or negligence. At death, the dominant guṇa determines rebirth: sattva leads upward, rajas keeps one in the human realm, and tamas draws downward. The wise, perceiving the play of these forces, neither hate nor cling to them.

Reading depth
Lyrics
ওঁ শ্ৰী পৰমাত্মনে নমঃ
অথ চতুৰ্দশোঽধ্যাযঃ ।
গুণত্ৰযৱিভাগযোগঃ

শ্ৰীভগৱানুৱাচ
পৰং ভূযঃ প্ৰৱক্ষ্যামি জ্ঞানানাং জ্ঞানমুত্তমম্ ।
যজ্জ্ঞাত্ৱা মুনযঃ সৰ্ৱে পৰাং সিদ্ধিমিতো গতাঃ ॥ 1 ॥
ইদং জ্ঞানমুপাশ্ৰিত্য মম সাধৰ্ম্যমাগতাঃ ।
সৰ্গেঽপি নোপজাযন্তে প্ৰলযে ন ৱ্যথন্তি চ ॥ 2 ॥
মম যোনিৰ্মহদ্ব্ৰহ্ম তস্মিন্গৰ্ভং দধাম্যহম্ ।
সম্ভৱঃ সৰ্ৱভূতানাং ততো ভৱতি ভাৰত ॥ 3 ॥
সৰ্ৱযোনিষু কৌন্তেয মূৰ্তযঃ সম্ভৱন্তি যাঃ ।
তাসাং ব্ৰহ্ম মহদ্যোনিৰহং বীজপ্ৰদঃ পিতা ॥ 4 ॥
সত্ত্ৱং ৰজস্তম ইতি গুণাঃ প্ৰকৃতিসম্ভৱাঃ ।
নিবধ্নন্তি মহাবাহো দেহে দেহিনমৱ্যযম্ ॥ 5 ॥
তত্ৰ সত্ত্ৱং নিৰ্মলত্ৱাত্প্ৰকাশকমনামযম্ ।
সুখসঙ্গেন বধ্নাতি জ্ঞানসঙ্গেন চানঘ ॥ 6 ॥
ৰজো ৰাগাত্মকং ৱিদ্ধি তৃষ্ণাসঙ্গসমুদ্ভৱম্ ।
তন্নিবধ্নাতি কৌন্তেয কৰ্মসঙ্গেন দেহিনম্ ॥ 7 ॥
তমস্ত্ৱজ্ঞানজং ৱিদ্ধি মোহনং সৰ্ৱদেহিনাম্ ।
প্ৰমাদালস্যনিদ্ৰাভিস্তন্নিবধ্নাতি ভাৰত ॥ 8 ॥
সত্ত্ৱং সুখে সঞ্জযতি ৰজঃ কৰ্মণি ভাৰত ।
জ্ঞানমাৱৃত্য তু তমঃ প্ৰমাদে সঞ্জযত্যুত ॥ 9 ॥
ৰজস্তমশ্চাভিভূয সত্ত্ৱং ভৱতি ভাৰত ।
ৰজঃ সত্ত্ৱং তমশ্চৈৱ তমঃ সত্ত্ৱং ৰজস্তথা ॥ 10 ॥
সৰ্ৱদ্ৱাৰেষু দেহেঽস্মিন্প্ৰকাশ উপজাযতে ।
জ্ঞানং যদা তদা ৱিদ্যাদ্ৱিৱৃদ্ধং সত্ত্ৱমিত্যুত ॥ 11 ॥
লোভঃ প্ৰৱৃত্তিৰাৰম্ভঃ কৰ্মণামশমঃ স্পৃহা ।
ৰজস্যেতানি জাযন্তে ৱিৱৃদ্ধে ভৰতৰ্ষভ ॥ 12 ॥
অপ্ৰকাশোঽপ্ৰৱৃত্তিশ্চ প্ৰমাদো মোহ এৱ চ ।
তমস্যেতানি জাযন্তে ৱিৱৃদ্ধে কুৰুনন্দন ॥ 13 ॥
যদা সত্ত্ৱে প্ৰৱৃদ্ধে তু প্ৰলযং যাতি দেহভৃত্ ।
তদোত্তমৱিদাং লোকানমলান্প্ৰতিপদ্যতে ॥ 14 ॥
ৰজসি প্ৰলযং গত্ৱা কৰ্মসঙ্গিষু জাযতে ।
তথা প্ৰলীনস্তমসি মূঢযোনিষু জাযতে ॥ 15 ॥
কৰ্মণঃ সুকৃতস্যাহুঃ সাত্ত্ৱিকং নিৰ্মলং ফলম্ ।
ৰজসস্তু ফলং দুঃখমজ্ঞানং তমসঃ ফলম্ ॥ 16 ॥
সত্ত্ৱাত্সঞ্জাযতে জ্ঞানং ৰজসো লোভ এৱ চ ।
প্ৰমাদমোহৌ তমসো ভৱতোঽজ্ঞানমেৱ চ ॥ 17 ॥
ঊৰ্ধ্ৱং গচ্ছন্তি সত্ত্ৱস্থা মধ্যে তিষ্ঠন্তি ৰাজসাঃ ।
জঘন্যগুণৱৃত্তিস্থা অধো গচ্ছন্তি তামসাঃ ॥ 18 ॥
নান্যং গুণেভ্যঃ কৰ্তাৰং যদা দ্ৰষ্টানুপশ্যতি ।
গুণেভ্যশ্চ পৰং ৱেত্তি মদ্ভাৱং সোঽধিগচ্ছতি ॥ 19 ॥
গুণানেতানতীত্য ত্ৰীন্দেহী দেহসমুদ্ভৱান্ ।
জন্মমৃত্যুজৰাদুঃখৈৰ্ৱিমুক্তোঽমৃতমশ্নুতে ॥ 20 ॥
অৰ্জুন উৱাচ
কৈৰ্লিঙ্গৈস্ত্ৰীন্গুণানেতানতীতো ভৱতি প্ৰভো ।
কিমাচাৰঃ কথং চৈতাংস্ত্ৰীন্গুণানতিৱৰ্ততে ॥ 21 ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ
প্ৰকাশং চ প্ৰৱৃত্তিং চ মোহমেৱ চ পাণ্ডৱ ।
ন দ্ৱেষ্টি সম্প্ৰৱৃত্তানি ন নিৱৃত্তানি কাঙ্ক্ষতি ॥ 22 ॥
উদাসীনৱদাসীনো গুণৈৰ্যো ন ৱিচাল্যতে ।
গুণা ৱৰ্তন্ত ইত্যেৱ যোঽৱতিষ্ঠতি নেঙ্গতে ॥ 23 ॥
সমদুঃখসুখঃ স্ৱস্থঃ সমলোষ্টাশ্মকাঞ্চনঃ ।
তুল্যপ্ৰিযাপ্ৰিযো ধীৰস্তুল্যনিন্দাত্মসংস্তুতিঃ ॥ 24 ॥
মানাপমানযোস্তুল্যস্তুল্যো মিত্ৰাৰিপক্ষযোঃ ।
সৰ্ৱাৰম্ভপৰিত্যাগী গুণাতীতঃ স উচ্যতে ॥ 25 ॥
মাং চ যোঽৱ্যভিচাৰেণ ভক্তিযোগেন সেৱতে ।
স গুণান্সমতীত্যৈতান্ব্ৰহ্মভূযায কল্পতে ॥ 26 ॥
ব্ৰহ্মণো হি প্ৰতিষ্ঠাহমমৃতস্যাৱ্যযস্য চ ।
শাশ্ৱতস্য চ ধৰ্মস্য সুখস্যৈকান্তিকস্য চ ॥ 27 ॥
ওঁ তত্সদিতি শ্ৰীমদ্ভগৱদ্গীতাসূপনিষত্সু ব্ৰহ্মৱিদ্যাযাং যোগশাস্ত্ৰে
শ্ৰীকৃষ্ণাৰ্জুনসংৱাদে গুণত্ৰযৱিভাগযোগো নাম চতুৰ্দশোঽধ্যাযঃ ॥14 ।

Explore More