Lord Krishna

ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତା ମୂଲମ୍ - ଚତୁର୍ଦଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ

(Bhagavad Gita Chapter 14 — Guṇa-Traya Vibhāga Yoga in Odia)

Vyasa

Also known as atha caturdaso dhyayah

Krishna begins by explaining that the supreme Brahman is the womb of all beings. Nature, endowed with the three guṇas, gives birth to diversity, while consciousness animates it. These guṇas influence thought, emotion, and action. He describes sattva as luminous and pure, leading to joy and clarity; rajas as fiery and restless, driven by desire; and tamas as dark and inert, born of ignorance. Each binds the soul by attachment — to happiness, work, or negligence. At death, the dominant guṇa determines rebirth: sattva leads upward, rajas keeps one in the human realm, and tamas draws downward. The wise, perceiving the play of these forces, neither hate nor cling to them.

Reading depth
Lyrics
ଓଁ ଶ୍ରୀ ପରମାତ୍ମନେ ନମଃ
ଅଥ ଚତୁର୍ଦଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ ।
ଗୁଣତ୍ରଯଵିଭାଗଯୋଗଃ

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ପରଂ ଭୂଯଃ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଜ୍ଞାନାନାଂ ଜ୍ଞାନମୁତ୍ତମମ୍ ।
ଯଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ପରାଂ ସିଦ୍ଧିମିତୋ ଗତାଃ ॥ 1 ॥
ଇଦଂ ଜ୍ଞାନମୁପାଶ୍ରିତ୍ଯ ମମ ସାଧର୍ମ୍ଯମାଗତାଃ ।
ସର୍ଗେଽପି ନୋପଜାଯନ୍ତେ ପ୍ରଲଯେ ନ ଵ୍ଯଥନ୍ତି ଚ ॥ 2 ॥
ମମ ଯୋନିର୍ମହଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ତସ୍ମିନ୍ଗର୍ଭଂ ଦଧାମ୍ଯହମ୍ ।
ସମ୍ଭଵଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତତୋ ଭଵତି ଭାରତ ॥ 3 ॥
ସର୍ଵଯୋନିଷୁ କୌନ୍ତେଯ ମୂର୍ତଯଃ ସମ୍ଭଵନ୍ତି ଯାଃ ।
ତାସାଂ ବ୍ରହ୍ମ ମହଦ୍ଯୋନିରହଂ ବୀଜପ୍ରଦଃ ପିତା ॥ 4 ॥
ସତ୍ତ୍ଵଂ ରଜସ୍ତମ ଇତି ଗୁଣାଃ ପ୍ରକୃତିସମ୍ଭଵାଃ ।
ନିବଧ୍ନନ୍ତି ମହାବାହୋ ଦେହେ ଦେହିନମଵ୍ଯଯମ୍ ॥ 5 ॥
ତତ୍ର ସତ୍ତ୍ଵଂ ନିର୍ମଲତ୍ଵାତ୍ପ୍ରକାଶକମନାମଯମ୍ ।
ସୁଖସଙ୍ଗେନ ବଧ୍ନାତି ଜ୍ଞାନସଙ୍ଗେନ ଚାନଘ ॥ 6 ॥
ରଜୋ ରାଗାତ୍ମକଂ ଵିଦ୍ଧି ତୃଷ୍ଣାସଙ୍ଗସମୁଦ୍ଭଵମ୍ ।
ତନ୍ନିବଧ୍ନାତି କୌନ୍ତେଯ କର୍ମସଙ୍ଗେନ ଦେହିନମ୍ ॥ 7 ॥
ତମସ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନଜଂ ଵିଦ୍ଧି ମୋହନଂ ସର୍ଵଦେହିନାମ୍ ।
ପ୍ରମାଦାଲସ୍ଯନିଦ୍ରାଭିସ୍ତନ୍ନିବଧ୍ନାତି ଭାରତ ॥ 8 ॥
ସତ୍ତ୍ଵଂ ସୁଖେ ସଞ୍ଜଯତି ରଜଃ କର୍ମଣି ଭାରତ ।
ଜ୍ଞାନମାଵୃତ୍ଯ ତୁ ତମଃ ପ୍ରମାଦେ ସଞ୍ଜଯତ୍ଯୁତ ॥ 9 ॥
ରଜସ୍ତମଶ୍ଚାଭିଭୂଯ ସତ୍ତ୍ଵଂ ଭଵତି ଭାରତ ।
ରଜଃ ସତ୍ତ୍ଵଂ ତମଶ୍ଚୈଵ ତମଃ ସତ୍ତ୍ଵଂ ରଜସ୍ତଥା ॥ 10 ॥
ସର୍ଵଦ୍ଵାରେଷୁ ଦେହେଽସ୍ମିନ୍ପ୍ରକାଶ ଉପଜାଯତେ ।
ଜ୍ଞାନଂ ଯଦା ତଦା ଵିଦ୍ଯାଦ୍ଵିଵୃଦ୍ଧଂ ସତ୍ତ୍ଵମିତ୍ଯୁତ ॥ 11 ॥
ଲୋଭଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତିରାରମ୍ଭଃ କର୍ମଣାମଶମଃ ସ୍ପୃହା ।
ରଜସ୍ଯେତାନି ଜାଯନ୍ତେ ଵିଵୃଦ୍ଧେ ଭରତର୍ଷଭ ॥ 12 ॥
ଅପ୍ରକାଶୋଽପ୍ରଵୃତ୍ତିଶ୍ଚ ପ୍ରମାଦୋ ମୋହ ଏଵ ଚ ।
ତମସ୍ଯେତାନି ଜାଯନ୍ତେ ଵିଵୃଦ୍ଧେ କୁରୁନନ୍ଦନ ॥ 13 ॥
ଯଦା ସତ୍ତ୍ଵେ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧେ ତୁ ପ୍ରଲଯଂ ଯାତି ଦେହଭୃତ୍ ।
ତଦୋତ୍ତମଵିଦାଂ ଲୋକାନମଲାନ୍ପ୍ରତିପଦ୍ଯତେ ॥ 14 ॥
ରଜସି ପ୍ରଲଯଂ ଗତ୍ଵା କର୍ମସଙ୍ଗିଷୁ ଜାଯତେ ।
ତଥା ପ୍ରଲୀନସ୍ତମସି ମୂଢଯୋନିଷୁ ଜାଯତେ ॥ 15 ॥
କର୍ମଣଃ ସୁକୃତସ୍ଯାହୁଃ ସାତ୍ତ୍ଵିକଂ ନିର୍ମଲଂ ଫଲମ୍ ।
ରଜସସ୍ତୁ ଫଲଂ ଦୁଃଖମଜ୍ଞାନଂ ତମସଃ ଫଲମ୍ ॥ 16 ॥
ସତ୍ତ୍ଵାତ୍ସଞ୍ଜାଯତେ ଜ୍ଞାନଂ ରଜସୋ ଲୋଭ ଏଵ ଚ ।
ପ୍ରମାଦମୋହୌ ତମସୋ ଭଵତୋଽଜ୍ଞାନମେଵ ଚ ॥ 17 ॥
ଊର୍ଧ୍ଵଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଥା ମଧ୍ଯେ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ରାଜସାଃ ।
ଜଘନ୍ଯଗୁଣଵୃତ୍ତିସ୍ଥା ଅଧୋ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ତାମସାଃ ॥ 18 ॥
ନାନ୍ଯଂ ଗୁଣେଭ୍ଯଃ କର୍ତାରଂ ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟାନୁପଶ୍ଯତି ।
ଗୁଣେଭ୍ଯଶ୍ଚ ପରଂ ଵେତ୍ତି ମଦ୍ଭାଵଂ ସୋଽଧିଗଚ୍ଛତି ॥ 19 ॥
ଗୁଣାନେତାନତୀତ୍ଯ ତ୍ରୀନ୍ଦେହୀ ଦେହସମୁଦ୍ଭଵାନ୍ ।
ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁଜରାଦୁଃଖୈର୍ଵିମୁକ୍ତୋଽମୃତମଶ୍ନୁତେ ॥ 20 ॥
ଅର୍ଜୁନ ଉଵାଚ
କୈର୍ଲିଙ୍ଗୈସ୍ତ୍ରୀନ୍ଗୁଣାନେତାନତୀତୋ ଭଵତି ପ୍ରଭୋ ।
କିମାଚାରଃ କଥଂ ଚୈତାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ଗୁଣାନତିଵର୍ତତେ ॥ 21 ॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ପ୍ରକାଶଂ ଚ ପ୍ରଵୃତ୍ତିଂ ଚ ମୋହମେଵ ଚ ପାଣ୍ଡଵ ।
ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ସମ୍ପ୍ରଵୃତ୍ତାନି ନ ନିଵୃତ୍ତାନି କାଙ୍କ୍ଷତି ॥ 22 ॥
ଉଦାସୀନଵଦାସୀନୋ ଗୁଣୈର୍ଯୋ ନ ଵିଚାଲ୍ଯତେ ।
ଗୁଣା ଵର୍ତନ୍ତ ଇତ୍ଯେଵ ଯୋଽଵତିଷ୍ଠତି ନେଙ୍ଗତେ ॥ 23 ॥
ସମଦୁଃଖସୁଖଃ ସ୍ଵସ୍ଥଃ ସମଲୋଷ୍ଟାଶ୍ମକାଞ୍ଚନଃ ।
ତୁଲ୍ଯପ୍ରିଯାପ୍ରିଯୋ ଧୀରସ୍ତୁଲ୍ଯନିନ୍ଦାତ୍ମସଂସ୍ତୁତିଃ ॥ 24 ॥
ମାନାପମାନଯୋସ୍ତୁଲ୍ଯସ୍ତୁଲ୍ଯୋ ମିତ୍ରାରିପକ୍ଷଯୋଃ ।
ସର୍ଵାରମ୍ଭପରିତ୍ଯାଗୀ ଗୁଣାତୀତଃ ସ ଉଚ୍ଯତେ ॥ 25 ॥
ମାଂ ଚ ଯୋଽଵ୍ଯଭିଚାରେଣ ଭକ୍ତିଯୋଗେନ ସେଵତେ ।
ସ ଗୁଣାନ୍ସମତୀତ୍ଯୈତାନ୍ବ୍ରହ୍ମଭୂଯାଯ କଲ୍ପତେ ॥ 26 ॥
ବ୍ରହ୍ମଣୋ ହି ପ୍ରତିଷ୍ଠାହମମୃତସ୍ଯାଵ୍ଯଯସ୍ଯ ଚ ।
ଶାଶ୍ଵତସ୍ଯ ଚ ଧର୍ମସ୍ଯ ସୁଖସ୍ଯୈକାନ୍ତିକସ୍ଯ ଚ ॥ 27 ॥
ଓଁ ତତ୍ସଦିତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତାସୂପନିଷତ୍ସୁ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାଯାଂ ଯୋଗଶାସ୍ତ୍ରେ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣାର୍ଜୁନସଂଵାଦେ ଗୁଣତ୍ରଯଵିଭାଗଯୋଗୋ ନାମ ଚତୁର୍ଦଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ ॥14 ।

Explore More