Lord Krishna

ଗୀତଗୋଵିନ୍ଦଂ ତୃତୀଯଃ ସର୍ଗଃ - ମୁଗ୍ଧ ମଧୁସୂଦନଃ

(Gita Govinda, Canto 3 - Mugdha Madhusudana in Odia)

Jayadeva

This canto of Jayadeva's masterpiece, Gita Govinda, focuses on the Mugdha Madhusudana, or the bewildered Krishna. Following his romantic dalliances with the Gopis, Krishna experiences deep remorse and longing for Radha, who has departed in jealousy and pain. The verses capture the profound emotional landscape of divine love, highlighting the shift from worldly attachment to the intense pangs of separation. Reciting these lyrical verses invites a deep meditative experience on the Bhakti path, helping the seeker transcend ego and understand the divine interplay of longing, repentance, and the ultimate union between the soul and the Supreme.

॥ ତୃତୀଯଃ ସର୍ଗଃ ॥

॥ ମୁଗ୍ଧମଧୁସୂଦନଃ ॥
କଂସାରିରପି ସଂସାରଵାସନାବନ୍ଧଶୃଙ୍ଖଲାମ୍ ।
ରାଧାମାଧାଯ ହୃଦଯେ ତତ୍ଯାଜ ଵ୍ରଜସୁନ୍ଦରୀଃ ॥ 18 ॥
ଇତସ୍ତତସ୍ତାମନୁସୃତ୍ଯ ରାଧିକା-ମନଙ୍ଗବାଣଵ୍ରଣଖିନ୍ନମାନସଃ ।
କୃତାନୁତାପଃ ସ କଲିନ୍ଦନନ୍ଦିନୀ-ତଟାନ୍ତକୁଞ୍ଜେ ଵିଷସାଦ ମାଧଵଃ ॥ 19 ॥
॥ ଗୀତଂ 7 ॥
ମାମିଯଂ ଚଲିତା ଵିଲୋକ୍ଯ ଵୃତଂ ଵଧୂନିଚଯେନ ।
ସାପରାଧତଯା ମଯାପି ନ ଵାରିତାତିଭଯେନ ॥
ହରି ହରି ହତାଦରତଯା ଗତା ସା କୁପିତେଵ ॥ 1 ॥
କିଂ କରିଷ୍ଯତି କିଂ ଵଦିଷ୍ଯତି ସା ଚିରଂ ଵିରହେଣ ।
କିଂ ଧନେନ ଜନେନ କିଂ ମମ ଜୀଵନେନ ଗୃହେଣ ॥ 2 ॥
ଚିନ୍ତଯାମି ତଦାନନଂ କୁଟିଲଭ୍ରୁ କୋପଭରେଣ ।
ଶୋଣପଦ୍ମମିଵୋପରି ଭ୍ରମତାକୁଲଂ ଭ୍ରମରେଣ ॥ 3 ॥
ତାମହଂ ହୃଦି ସଙ୍ଗତାମନିଶଂ ଭୃଶଂ ରମଯାମି ।
କିଂ ଵନେଽନୁସରାମି ତାମିହ କିଂ ଵୃଥା ଵିଲପାମି ॥ 4 ॥
ତନ୍ଵି ଖିନ୍ନମସୂଯଯା ହୃଦଯଂ ତଵାକଲଯାମି ।
ତନ୍ନ ଵେଦ୍ମି କୁତୋ ଗତାସି ନ ତେନ ତେଽନୁନଯାମି ॥ 5 ॥
ଦୃଶ୍ଯତେ ପୁରତୋ ଗତାଗତମେଵ ମେ ଵିଦଧାସି ।
କିଂ ପୁରେଵ ସସମ୍ଭ୍ରମଂ ପରିରମ୍ଭଣଂ ନ ଦଦାସି ॥ 6 ॥
କ୍ଷମ୍ଯତାମପରଂ କଦାପି ତଵେଦୃଶଂ ନ କରୋମି ।
ଦେହି ସୁନ୍ଦରି ଦର୍ଶନଂ ମମ ମନ୍ମଥେନ ଦୁନୋମି ॥ 7 ॥
ଵର୍ଣିତଂ ଜଯଦେଵକେନ ହରେରିଦଂ ପ୍ରଵଣେନ ।
କିନ୍ଦୁବିଲ୍ଵସମୁଦ୍ରସମ୍ଭଵରୋହିଣୀରମଣେନ ॥ 8 ॥
ହୃଦି ବିସଲତାହାରୋ ନାଯଂ ଭୁଜଙ୍ଗମନାଯକଃ କୁଵଲଯଦଲଶ୍ରେଣୀ କଣ୍ଠେ ନ ସା ଗରଲଦ୍ଯୁତିଃ ।
ମଲଯଜରଜୋ ନେଦଂ ଭସ୍ମ ପ୍ରିଯାରହିତେ ମଯି ପ୍ରହର ନ ହରଭ୍ରାନ୍ତ୍ଯାନଙ୍ଗ କ୍ରୁଧା କିମୁ ଧାଵସି ॥ 20 ॥
ପାଣୌ ମା କୁରୁ ଚୂତସାଯକମମୁଂ ମା ଚାପମାରୋପଯ କ୍ରୀଡାନିର୍ଜିତଵିଶ୍ଵ ମୂର୍ଛିତଜନାଘାତେନ କିଂ ପୌରୁଷମ୍ ।
ତସ୍ଯା ଏଵ ମୃଗୀଦୃଶୋ ମନସିଜପ୍ରେଙ୍ଖତ୍କଟାକ୍ଷାଶୁଗ-ଶ୍ରେଣୀଜର୍ଜରିତଂ ମନାଗପି ମନୋ ନାଦ୍ଯାପି ସନ୍ଧୁକ୍ଷତେ ॥ 21 ॥
ଭ୍ରୂଚାପେ ନିହିତଃ କଟାକ୍ଷଵିଶିଖୋ ନିର୍ମାତୁ ମର୍ମଵ୍ଯଥାଂ ଶ୍ଯାମାତ୍ମା କୁଟିଲଃ କରୋତୁ କବରୀଭାରୋଽପି ମାରୋଦ୍ଯମମ୍ ।
ମୋହଂ ତାଵଦଯଂ ଚ ତନ୍ଵି ତନୁତାଂ ବିମ୍ବାଦରୋ ରାଗଵାନ୍ ସଦ୍ଵୃତ୍ତସ୍ତନମଣ୍ଦଲସ୍ତଵ କଥଂ ପ୍ରାଣୈର୍ମମ କ୍ରୀଡତି ॥ 22 ॥
ତାନି ସ୍ପର୍ଶସୁଖାନି ତେ ଚ ତରଲାଃ ସ୍ନିଗ୍ଧା ଦୃଶୋର୍ଵିଭ୍ରମା-ସ୍ତଦ୍ଵକ୍ତ୍ରାମ୍ବୁଜସୌରଭଂ ସ ଚ ସୁଧାସ୍ଯନ୍ଦୀ ଗିରାଂ ଵକ୍ରିମା ।
ସା ବିମ୍ବାଧରମାଧୁରୀତି ଵିଷଯାସଙ୍ଗେଽପି ଚେନ୍ମାନସଂ ତସ୍ଯାଂ ଲଗ୍ନସମାଧି ହନ୍ତ ଵିରହଵ୍ଯାଧିଃ କଥଂ ଵର୍ଧତେ ॥ 23 ॥
ଭ୍ରୂପଲ୍ଲଵଂ ଧନୁରପାଙ୍ଗତରଙ୍ଗିତାନି ବାଣାଃ ଗୁଣଃ ଶ୍ରଵଣପାଲିରିତି ସ୍ମରେଣ ।
ତସ୍ଯାମନଙ୍ଗଜଯଜଙ୍ଗମଦେଵତାଯାଂ ଅସ୍ତ୍ରାଣି ନିର୍ଜିତଜଗନ୍ତି କିମର୍ପିତାନି ॥ 24 ॥
[ଏଷଃ ଶ୍ଲୋକଃ କେଷୁଚନ ସଂସ୍କରଣେଷୁ ଵିଦ୍ଯତେ]
ତିର୍ଯକ୍କଣ୍ଠ ଵିଲୋଲ ମୌଲି ତରଲୋତ୍ତଂ ସସ୍ଯ ଵଂଶୋଚ୍ଚରଦ୍-
ଦୀପ୍ତିସ୍ଥାନ କୃତାଵଧାନ ଲଲନା ଲକ୍ଷୈର୍ନ ସଂଲକ୍ଷିତାଃ ।
ସମ୍ମୁଗ୍ଧେ ମଧୁସୂଦନସ୍ଯ ମଧୁରେ ରାଧାମୁଖେନ୍ଦୌ ସୁଧା-
ସାରେ କନ୍ଦଲିତାଶ୍ଚିରଂ ଦଧତୁ ଵଃ କ୍ଷେମଂ କଟାକ୍ଷୋର୍ମ୍ମଯ ॥ (25) ॥
॥ ଇତି ଶ୍ରୀଗୀତଗୋଵିନ୍ଦେ ମୁଗ୍ଧମଧୁସୂଦନୋ ନାମ ତୃତୀଯଃ ସର୍ଗଃ ॥

Explore More