The Formless Brahman

নিৰ্গুণ মানস পূজা

(Nirguna Manasa Puja in Assamese)

Adi Shankaracharya

Also known as akhande saccidanande nirvikalpaikarupini

Nirguna Manasa Puja is a profound Vedantic composition attributed to Adi Shankaracharya. It transcends conventional idol worship by focusing on the formless, absolute reality of the Brahman. Through meditative internal rituals, the seeker acknowledges the omnipresence of the Divine within the self, dissolving the dualistic barriers between the worshiper and the worshipped. This stotra serves as a powerful tool for Advaita practitioners to cultivate non-dual awareness, helping to quiet the mind, detach from the material ego, and attain deep spiritual realization and inner tranquility by contemplating the ultimate, undifferentiated source of all existence.

Reading depth
Lyrics

শিষ্য উৱাচ

অখণ্ডে সচ্চিদানন্দে নিৰ্ৱিকল্পৈকৰূপিণি ।
স্থিতেঽদ্ৱিতীযভাৱেঽপি কথং পূজা ৱিধীযতে ॥ 1 ॥
পূৰ্ণস্যাৱাহনং কুত্ৰ সৰ্ৱাধাৰস্য চাসনম্ ।
স্ৱচ্ছস্য পাদ্যমৰ্ঘ্যং চ শুদ্ধস্যাচমনং কুতঃ ॥ 2 ॥
নিৰ্মলস্য কুতঃ স্নানং ৱাসো ৱিশ্ৱোদৰস্য চ ।
অগোত্ৰস্য ত্ৱৱৰ্ণস্য কুতস্তস্যোপৱীতকম্ ॥ 3 ॥
নিৰ্লেপস্য কুতো গন্ধঃ পুষ্পং নিৰ্ৱাসনস্য চ ।
নিৰ্ৱিশেষস্য কা ভূষা কোঽলঙ্কাৰো নিৰাকৃতেঃ ॥ 4 ॥
নিৰঞ্জনস্য কিং ধূপৈৰ্দীপৈৰ্ৱা সৰ্ৱসাক্ষিণঃ ।
নিজানন্দৈকতৃপ্তস্য নৈৱেদ্যং কিং ভৱেদিহ ॥ 5 ॥
ৱিশ্ৱানন্দযিতুস্তস্য কিং তাম্বূলং প্ৰকল্পতে ।
স্ৱযম্প্ৰকাশচিদ্ৰূপো যোঽসাৱৰ্কাদিভাসকঃ ॥ 6 ॥
গীযতে শ্ৰুতিভিস্তস্য নীৰাজনৱিধিঃ কুতঃ ।
প্ৰদক্ষিণমনন্তস্য প্ৰণামোঽদ্ৱযৱস্তুনঃ ॥ 7 ॥
ৱেদৱাচামৱেদ্যস্য কিং ৱা স্তোত্ৰং ৱিধীযতে ।
অন্তৰ্বহিঃ সংস্থিতস্য উদ্ৱাসনৱিধিঃ কুতঃ ॥ 8 ॥

শ্ৰী গুৰুৰুৱাচ

আৰাধযামি মণিসন্নিভমাত্মলিঙ্গম্
মাযাপুৰীহৃদযপঙ্কজসন্নিৱিষ্টম্ ।
শ্ৰদ্ধানদীৱিমলচিত্তজলাভিষেকৈ-
ৰ্নিত্যং সমাধিকুসুমৈৰ্নপুনৰ্ভৱায ॥ 9 ॥
অযমেকোঽৱশিষ্টোঽস্মীত্যেৱমাৱাহযেচ্ছিৱম্ ।
আসনং কল্পযেত্পশ্চাত্স্ৱপ্ৰতিষ্ঠাত্মচিন্তনম্ ॥ 10 ॥
পুণ্যপাপৰজঃসঙ্গো মম নাস্তীতি ৱেদনম্ ।
পাদ্যং সমৰ্পযেদ্ৱিদ্ৱন্সৰ্ৱকল্মষনাশনম্ ॥ 11 ॥
অনাদিকল্পৱিধৃতমূলাজ্ঞানজলাঞ্জলিম্ ।
ৱিসৃজেদাত্মলিঙ্গস্য তদেৱাৰ্ঘ্যসমৰ্পণম্ ॥ 12 ॥
ব্ৰহ্মানন্দাব্ধিকল্লোলকণকোট্যংশলেশকম্ ।
পিবন্তীন্দ্ৰাদয ইতি ধ্যানমাচমনং মতম্ ॥ 13 ॥
ব্ৰহ্মানন্দজলেনৈৱ লোকাঃ সৰ্ৱে পৰিপ্লুতাঃ ।
অচ্ছেদ্যোঽযমিতি ধ্যানমভিষেচনমাত্মনঃ ॥ 14 ॥
নিৰাৱৰণচৈতন্যং প্ৰকাশোঽস্মীতি চিন্তনম্ ।
আত্মলিঙ্গস্য সদ্ৱস্ত্ৰমিত্যেৱং চিন্তযেন্মুনিঃ ॥ 15 ॥
ত্ৰিগুণাত্মাশেষলোকমালিকাসূত্ৰমস্ম্যহম্ ।
ইতি নিশ্চযমেৱাত্ৰ হ্যুপৱীতং পৰং মতম্ ॥ 16 ॥
অনেকৱাসনামিশ্ৰপ্ৰপঞ্চোঽযং ধৃতো মযা ।
নান্যেনেত্যনুসন্ধানমাত্মনশ্চন্দনং ভৱেত্ ॥ 17 ॥
ৰজঃসত্ত্ৱতমোৱৃত্তিত্যাগৰূপৈস্তিলাক্ষতৈঃ ।
আত্মলিঙ্গং যজেন্নিত্যং জীৱন্মুক্তিপ্ৰসিদ্ধযে ॥ 18 ॥
ঈশ্ৱৰো গুৰুৰাত্মেতি ভেদত্ৰযৱিৱৰ্জিতৈঃ ।
বিল্ৱপত্ৰৈৰদ্ৱিতীযৈৰাত্মলিঙ্গং যজেচ্ছিৱম্ ॥ 19 ॥
সমস্তৱাসনাত্যাগং ধূপং তস্য ৱিচিন্তযেত্ ।
জ্যোতিৰ্মযাত্মৱিজ্ঞানং দীপং সন্দৰ্শযেদ্বুধঃ ॥ 20 ॥
নৈৱেদ্যমাত্মলিঙ্গস্য ব্ৰহ্মাণ্ডাখ্যং মহোদনম্ ।
পিবানন্দৰসং স্ৱাদু মৃত্যুৰস্যোপসেচনম্ ॥ 21 ॥
অজ্ঞানোচ্ছিষ্টকৰস্য ক্ষালনং জ্ঞানৱাৰিণা ।
ৱিশুদ্ধস্যাত্মলিঙ্গস্য হস্তপ্ৰক্ষালনং স্মৰেত্ ॥ 22 ॥
ৰাগাদিগুণশূন্যস্য শিৱস্য পৰমাত্মনঃ ।
সৰাগৱিষযাভ্যাসত্যাগস্তাম্বূলচৰ্ৱণম্ ॥ 23 ॥
অজ্ঞানধ্ৱান্তৱিধ্ৱংসপ্ৰচণ্ডমতিভাস্কৰম্ ।
আত্মনো ব্ৰহ্মতাজ্ঞানং নীৰাজনমিহাত্মনঃ ॥ 24 ॥
ৱিৱিধব্ৰহ্মসন্দৃষ্টিৰ্মালিকাভিৰলঙ্কৃতম্ ।
পূৰ্ণানন্দাত্মতাদৃষ্টিং পুষ্পাঞ্জলিমনুস্মৰেত্ ॥ 25 ॥
পৰিভ্ৰমন্তি ব্ৰহ্মাণ্ডসহস্ৰাণি মযীশ্ৱৰে ।
কূটস্থাচলৰূপোঽহমিতি ধ্যানং প্ৰদক্ষিণম্ ॥ 26 ॥
ৱিশ্ৱৱন্দ্যোঽহমেৱাস্মি নাস্তি ৱন্দ্যো মদন্যতঃ ।
ইত্যালোচনমেৱাত্ৰ স্ৱাত্মলিঙ্গস্য ৱন্দনম্ ॥ 27 ॥
আত্মনঃ সত্ক্ৰিযা প্ৰোক্তা কৰ্তৱ্যাভাৱভাৱনা ।
নামৰূপৱ্যতীতাত্মচিন্তনং নামকীৰ্তনম্ ॥ 28 ॥
শ্ৰৱণং তস্য দেৱস্য শ্ৰোতৱ্যাভাৱচিন্তনম্ ।
মননং ত্ৱাত্মলিঙ্গস্য মন্তৱ্যাভাৱচিন্তনম্ ॥ 29 ॥
ধ্যাতৱ্যাভাৱৱিজ্ঞানং নিদিধ্যাসনমাত্মনঃ ।
সমস্তভ্ৰান্তিৱিক্ষেপৰাহিত্যেনাত্মনিষ্ঠতা ॥ 30 ॥
সমাধিৰাত্মনো নাম নান্যচ্চিত্তস্য ৱিভ্ৰমঃ ।
তত্ৰৈৱ বহ্মণি সদা চিত্তৱিশ্ৰান্তিৰিষ্যতে ॥ 31 ॥
এৱং ৱেদান্তকল্পোক্তস্ৱাত্মলিঙ্গপ্ৰপূজনম্ ।
কুৰ্ৱন্না মৰণং ৱাপি ক্ষণং ৱা সুসমাহিতঃ ॥ 32 ॥
সৰ্ৱদুৰ্ৱাসনাজালং পদপাংসুমিৱ ত্যজেত্ ।
ৱিধূযাজ্ঞানদুঃখৌঘং মোক্ষানন্দং সমশ্নুতে ॥ 33 ॥

Explore More