শিষ্য উবাচ
স্থিতেঽদ্বিতীযভাবেঽপি কথং পূজা বিধীযতে ॥ 1 ॥
- শিষ্য (śiṣya)disciple
- উবাচ (uvāca)said
- অখণ্ডে (akhaṇḍe)indivisible
- সচ্চিদানন্দে (sac-cid-ānande)Existence-Consciousness-Bliss (sat:existence | cit:consciousness | ānanda:bliss)
- নির্বিকল্পৈকরূপিণি (nirvikalpaikarūpiṇi)unconditioned form (nirvikalpa:unconditioned | eka:one | rūpiṇi:form)
- স্থিতে (sthite)existing
- অদ্বিতীযভাবে (advitīyabhāve)non-dual reality (advitīya:non-dual | bhāva:reality)
- অপি (api)even
- কথং (kathaṃ)how
- পূজা (pūjā)worship
- বিধীযতে (vidhīyate)is performed
স্বচ্ছস্য পাদ্যমর্ঘ্যং চ শুদ্ধস্যাচমনং কুতঃ ॥ 2 ॥
- পূর্ণস্য (pūrṇasya)of the Complete One
- আবাহনং (āvāhanam)invocation
- কুত্র (kutra)where
- সর্বাধারস্য (sarvādhārasya)of the support of all (sarva:all | ādhārasya:of the support)
- চ (ca)and
- আসনম্ (āsanam)seat
- স্বচ্ছস্য (svacchasya)of the Pure One
- পাদ্যম্ (pādyam)washing of feet
- অর্ঘ্যম্ (arghyam)water offering
- চ (ca)and
- শুদ্ধস্য (śuddhasya)of the Stainless One
- আচমনং (āchamanam)sipping
- কুতঃ (kutaḥ)how
অগোত্রস্য ত্ববর্ণস্য কুতস্তস্যোপবীতকম্ ॥ 3 ॥
- নির্মলস্য (nirmalasya)of the spotless one
- কুতঃ (kutaḥ)how
- স্নানং (snānaṃ)bathing
- বাসঃ (vāsaḥ)clothing
- বিশ্বোদরস্য (viśvōdarasya)of Him who contains the universe (viśva:universe | udara:belly | asya:of Him)
- চ (ca)and
- অগোত্রস্য (agōtrasya)of One without lineage (a:without | gōtra:lineage | asya:of One)
- ত্ব (tva)indeed
- অবর্ণস্য (avarṇasya)of One without caste (a:without | varṇa:caste | asya:of One)
- কুতঃ (kutaḥ)how
- তস্য (tasya)for Him
- উপবীতকম্ (upavītakam)sacred thread
নির্বিশেষস্য কা ভূষা কোঽলঙ্কারো নিরাকৃতেঃ ॥ 4 ॥
- নির্লেপস্য (nirlēpasya)of the unattached (nir:without | lēpasya:attachment)
- কুতঃ (kutaḥ)how
- গন্ধঃ (gandhaḥ)sandalwood paste
- পুষ্পম্ (puṣpam)flower
- নির্বাসনস্য (nirvāsanasya)of the scentless (nir:without | vāsanasya:scent)
- চ (ca)and
- নির্বিশেষস্য (nirviśēṣasya)of the undifferentiated (nir:without | viśēṣasya:differentiation)
- কা (kā)what
- ভূষা (bhūṣā)ornament
- কঃ (kaḥ)what
- অলঙ্কারঃ (alaṅkāraḥ)decoration
- নিরাকৃতেঃ (nirākṛteḥ)of the formless (nir:without | ākṛteḥ:form)
নিজানন্দৈকতৃপ্তস্য নৈবেদ্যং কিং ভবেদিহ ॥ 5 ॥
- নিরঞ্জনস্য (nirañjanasya)of the Unblemished
- কিং (kiṃ)what purpose
- ধূপৈঃ (dhūpaiḥ)with incense
- দীপৈঃ (dīpaiḥ)with lamps
- বা (vā)or
- সর্বসাক্ষিণঃ (sarvasākṣiṇaḥ)of the Witness of all (sarva:all | sākṣiṇaḥ:of the Witness)
- নিজানন্দৈকতৃপ্তস্য (nijānandaikatṛptasya)of Him satisfied by own bliss (nija:own | ānanda:bliss | eka:one | tṛptasya:of the satisfied)
- নৈবেদ্যং (naivedyaṃ)food offering
- কিং (kiṃ)what purpose
- ভবেত্ (bhavet)would be
- ইহ (iha)here
স্বযম্প্রকাশচিদ্রূপো যোঽসাবর্কাদিভাসকঃ ॥ 6 ॥
- বিশ্বানন্দযিতুঃ (viśvānandayituḥ)of the delighter of the universe (viśva:universe | ānandayituḥ:of the delighter)
- তস্য (tasya)of him
- কিং (kiṃ)what
- তাম্বূলং (tāmbūlaṃ)betel
- প্রকল্পতে (prakalpate)is offered
- স্বযম্প্রকাশচিদ্রূপঃ (svayamprakāśacidrūpaḥ)self-luminous consciousness form (svayam:self | prakāśa:luminous | cit:consciousness | rūpaḥ:form)
- যঃ (yaḥ)who
- অসৌ (asau)he
- অর্কাদিভাসকঃ (arkādibhāsakaḥ)illuminator of sun and others (arka:sun | ādi:and others | bhāsakaḥ:illuminator)
প্রদক্ষিণমনন্তস্য প্রণামোঽদ্বযবস্তুনঃ ॥ 7 ॥
- গীযতে (gīyate)is sung
- শ্রুতিভিঃ (śrutibhiḥ)by the Vedas (śruti:Vedas | bhiḥ:by)
- তস্য (tasya)for Him
- নীরাজনবিধিঃ (nīrājanavidhiḥ)light-waving ceremony (nīrājana:light-waving | vidhiḥ:ceremony)
- কুতঃ (kutaḥ)how
- প্রদক্ষিণম্ (pradakṣiṇam)circumambulation
- অনন্তস্য (anantasya)for the Infinite
- প্রণামঃ (praṇāmaḥ)prostration
- অদ্বযবস্তুনঃ (advayavastunaḥ)for the non-dual Reality (advaya:non-dual | vastunaḥ:for the Reality)
অন্তর্বহিঃ সংস্থিতস্য উদ্বাসনবিধিঃ কুতঃ ॥ 8 ॥
- বেদবাচাম্ (vedavācām)of Vedic words (veda:Vedic | vācām:of words)
- অবেদ্যস্য (avedyasya)beyond reach (a:not | vedyasya:known)
- কিং (kiṃ)what
- বা (vā)or
- স্তোত্রং (stotraṃ)hymn of praise
- বিধীযতে (vidhīyate)is prescribed
- অন্তর্বহিঃ (antarbahiḥ)inside and outside (antar:inside | bahiḥ:outside)
- সংস্থিতস্য (saṃsthitasya)of Him who pervades
- উদ্বাসনবিধিঃ (udvāsanavidhiḥ)dismissal ceremony (udvāsana:dismissal | vidhiḥ:ceremony)
- কুতঃ (kutaḥ)how
শ্রী গুরুরুবাচ
মাযাপুরীহৃদযপঙ্কজসন্নিবিষ্টম্ ।
শ্রদ্ধানদীবিমলচিত্তজলাভিষেকৈ-
র্নিত্যং সমাধিকুসুমৈর্নপুনর্ভবায ॥ 9 ॥
- শ্রী (śrī)auspicious
- গুরুরুবাচ (gururuvāca)the Guru said (guruḥ:Guru | uvāca:said)
- আরাধযামি (ārādhayāmi)I worship
- মণিসন্নিভম্ (maṇisannibham)like a jewel (maṇi:jewel | sannibham:like)
- আত্মলিঙ্গম্ (ātmaliṅgam)Self-symbol (ātma:Self | liṅgam:symbol)
- মাযাপুরীহৃদযপঙ্কজসন্নিবিষ্টম্ (māyāpurīhṛdayapaṅkajasanniviṣṭam)dwelling in heart-lotus of illusion (māyā:illusion | purī:city | hṛdaya:heart | paṅkaja:lotus | sanniviṣṭam:dwelling)
- শ্রদ্ধানদীবিমলচিত্তজলাভিষেকৈঃ (śraddhānadīvimalacittajalābhiṣekaiḥ)with pure ablution of faith (śraddhā:faith | nadī:river | vimala:pure | citta:mind | jala:water | abhiṣekaiḥ:with ablution)
- নিত্যং (nityaṃ)constantly
- সমাধিকুসুমৈঃ (samādhikusumaiḥ)with flowers of samadhi (samādhi:samadhi | kusumaiḥ:with flowers)
- ন (na)not
- পুনর্ভবায (punarbhavāya)for freedom from rebirth (punar:again | bhavāya:for becoming)
আসনং কল্পযেত্পশ্চাত্স্বপ্রতিষ্ঠাত্মচিন্তনম্ ॥ 10 ॥
- অযম্ (ayam)this
- একঃ (ekaḥ)one
- অবশিষ্টঃ (avaśiṣṭaḥ)remains
- অস্মি (asmi)I am
- ইতি (iti)thus
- এবম্ (evam)in this way
- আবাহযেত্ (āvāhayet)should invoke
- শিবম্ (śivam)Shiva
- আসনম্ (āsanam)seat
- কল্পযেত্ (kalpayet)should establish
- পশ্চাত্ (paścāt)then
- স্বপ্রতিষ্ঠাত্মচিন্তনম্ (svapratiṣṭhātmacintanam)contemplation of the self-established Self (sva:self | pratiṣṭhā:established | ātma:Self | cintanam:contemplation)
পাদ্যং সমর্পযেদ্বিদ্বন্সর্বকল্মষনাশনম্ ॥ 11 ॥
- পুণ্যপাপরজঃসঙ্গঃ (puṇyapāparajaḥsaṅgaḥ)contact with merit and sin (puṇya:merit | pāpa:sin | rajaḥ:dust | saṅgaḥ:contact)
- মম (mama)my
- ন (na)not
- অস্তি (asti)is
- ইতি (iti)thus
- বেদনম্ (vedanam)knowledge
- পাদ্যম্ (pādyam)water for washing feet
- সমর্পযেত্ (samarpayet)should offer
- বিদ্বন্ (vidvan)wise one
- সর্বকল্মষনাশনম্ (sarvakalmaṣanāśanam)destroyer of all impurities (sarva:all | kalmaṣa:impurities | nāśanam:destroyer)
বিসৃজেদাত্মলিঙ্গস্য তদেবার্ঘ্যসমর্পণম্ ॥ 12 ॥
- অনাদিকল্পবিধৃতমূলাজ্ঞানজলাঞ্জলিম্ (anādikalpavidhṛtamūlājñānajalāñjalim)handful of primal ignorance (anādi:beginningless | kalpa:since time immemorial | vidhṛta:held | mūla:root | ajñāna:ignorance | jala:water | añjali:handful)
- বিসৃজেত্ (visṛjet)should pour out
- আত্মলিঙ্গস্য (ātmalıṅgasya)of the Self-symbol (ātma:Self | liṅgasya:of the symbol)
- তদেব (tadeva)that itself
- অর্ঘ্যসমর্পণম্ (arghyasamarpaṇam)offering of water (arghya:water offering | samarpaṇam:offering)
পিবন্তীন্দ্রাদয ইতি ধ্যানমাচমনং মতম্ ॥ 13 ॥
- ব্রহ্মানন্দাব্ধিকল্লোলকণকোট্যংশলেশকম্ (brahmānandābdhikallolakaṇakoṭyaṃśaleśakam)tiny drop from bliss ocean (brahma:Brahman | ānanda:bliss | abdhi:ocean | kallola:waves | kaṇa:drop | koṭi:crore | aṃśa:part | leśa:tiny)
- পিবন্তি (pibanti)drink
- ইন্দ্রাদযঃ (indrādayaḥ)Indra and others (indra:Indra | ādayaḥ:and others)
- ইতি (iti)thus
- ধ্যানম্ (dhyānam)meditation
- আচমনম্ (āchamanam)sipping
- মতম্ (matam)considered
অচ্ছেদ্যোঽযমিতি ধ্যানমভিষেচনমাত্মনঃ ॥ 14 ॥
- ব্রহ্মানন্দজলেনৈব (brahmānandajalenaiva)by the waters of Brahman's bliss (brahma:Brahman | ānanda:bliss | jalena:by the waters | eva:indeed)
- লোকাঃ (lokāḥ)worlds
- সর্বে (sarve)all
- পরিপ্লুতাঃ (pariplutāḥ)flooded
- অচ্ছেদ্যঃ (acchedyaḥ)undivided
- অযম্ (ayam)this
- ইতি (iti)thus
- ধ্যানম্ (dhyānam)meditation
- অভিষেচনম্ (abhiṣecanam)bathing
- আত্মনঃ (ātmanaḥ)of the Self
আত্মলিঙ্গস্য সদ্বস্ত্রমিত্যেবং চিন্তযেন্মুনিঃ ॥ 15 ॥
- নিরাবরণচৈতন্যম্ (nirāvaraṇachaitanyam)unveiled consciousness (nirāvaraṇa:unveiled | chaitanyam:consciousness)
- প্রকাশঃ (prakāśaḥ)light
- অস্মি (asmi)I am
- ইতি (iti)thus
- চিন্তনম্ (chintanam)contemplation
- আত্মলিঙ্গস্য (ātmalıṅgasya)of the Self-symbol (ātma:Self | liṅgasya:of the symbol)
- সদ্বস্ত্রম্ (sadvastram)sacred cloth (sat:sacred | vastram:cloth)
- ইতি (iti)thus
- এবম্ (evam)in this way
- চিন্তযেত্ (chintayet)should think
- মুনিঃ (muniḥ)sage
ইতি নিশ্চযমেবাত্র হ্যুপবীতং পরং মতম্ ॥ 16 ॥
- ত্রিগুণাত্মা (triguṇātmā)having the nature of three qualities (tri:three | guṇa:qualities | ātmā:nature)
- অশেষ (aśeṣa)all
- লোক (loka)worlds
- মালিকা (mālikā)garland
- সূত্রম্ (sūtram)thread
- অস্মি (asmi)I am
- অহম্ (aham)I
- ইতি (iti)thus
- নিশ্চযম্ (niścayam)conviction
- এব (eva)indeed
- অত্র (atra)here
- হি (hi)certainly
- উপবীতং (upavītam)sacred thread
- পরং (param)supreme
- মতম্ (matam)considered
নান্যেনেত্যনুসন্ধানমাত্মনশ্চন্দনং ভবেত্ ॥ 17 ॥
- অনেক (aneka)manifold
- বাসনামিশ্র (vāsanāmiśra)mixed with tendencies (vāsanā:tendencies | miśra:mixed with)
- প্রপঞ্চঃ (prapañcaḥ)world
- অযম্ (ayam)this
- ধৃতঃ (dhṛtaḥ)upheld
- মযা (mayā)by me
- ন (na)not
- অন্যেন (anyena)by another
- ইতি (iti)thus
- অনুসন্ধানম্ (anusandhānam)reflection
- আত্মনঃ (ātmanaḥ)of the Self
- চন্দনম্ (chandanam)sandal paste
- ভবেত্ (bhavet)becomes
আত্মলিঙ্গং যজেন্নিত্যং জীবন্মুক্তিপ্রসিদ্ধযে ॥ 18 ॥
- রজঃসত্ত্বতমোবৃত্তিত্যাগরূপৈঃ (rajaḥsattvatamovṛttityāgarūpaiḥ)with forms of renunciation (rajaḥ:rajas | sattva:sattva | tamaḥ:tamas | vṛtti:movements | tyāga:renunciation | rūpaiḥ:with forms)
- তিলাক্ষতৈঃ (tilākṣataiḥ)with sesame-flowers (tila:sesame | akṣataiḥ:with flowers)
- আত্মলিঙ্গং (ātmaliṅgaṃ)Self-symbol (ātma:self | liṅgaṃ:symbol)
- যজেত্ (yajet)should worship
- নিত্যং (nityaṃ)constantly
- জীবন্মুক্তিপ্রসিদ্ধযে (jīvanmuktiprasiddhaye)to achieve liberation while living (jīvan:living | mukti:liberation | prasiddhaye:to achieve)
বিল্বপত্রৈরদ্বিতীযৈরাত্মলিঙ্গং যজেচ্ছিবম্ ॥ 19 ॥
- ঈশ্বরঃ (īśvaraḥ)Lord
- গুরুঃ (guruḥ)guru
- আত্মা (ātmā)Self
- ইতি (iti)thus
- ভেদত্রযবিবর্জিতৈঃ (bhedatrayavivarjitaiḥ)free from three-fold distinction (bheda:distinction | traya:three-fold | vivarjitaiḥ:free from)
- বিল্বপত্রৈঃ (bilvapatraiḥ)with Bel leaves (bilva:Bel | patraiḥ:with leaves)
- অদ্বিতীযৈঃ (advitīyaiḥ)non-dual
- আত্মলিঙ্গম্ (ātmalıṅgam)Self-symbol (ātma:Self | liṅgam:symbol)
- যজেত্ (yajet)should worship
- শিবম্ (śivam)Shiva
জ্যোতির্মযাত্মবিজ্ঞানং দীপং সন্দর্শযেদ্বুধঃ ॥ 20 ॥
- সমস্তবাসনাত্যাগং (samastavāsanātyāgaṃ)abandonment of all impressions (samasta:all | vāsanā:impressions | tyāgaṃ:abandonment)
- ধূপং (dhūpaṃ)incense
- তস্য (tasya)his
- বিচিন্তযেত্ (vicintayet)should consider
- জ্যোতির্মযাত্মবিজ্ঞানং (jyotirmayātmavijñānaṃ)knowledge of Self as pure light (jyotis:light | maya:consisting of | ātma:Self | vijñānaṃ:knowledge)
- দীপং (dīpaṃ)lamp
- সন্দর্শযেত্ (sandarśayet)should display
- বুধঃ (budhaḥ)wise one
পিবানন্দরসং স্বাদু মৃত্যুরস্যোপসেচনম্ ॥ 21 ॥
- নৈবেদ্যম্ (naivedyam)food offering
- আত্মলিঙ্গস্য (ātmalıṅgasya)of the Self-symbol (ātma:self | liṅgasya:of the symbol)
- ব্রহ্মাণ্ডাখ্যম্ (brahmāṇḍākhyam)called Brahma's cosmic egg (brahma:Brahma | aṇḍa:egg | ākhyam:called)
- মহোদনম্ (mahodanam)great rice-pudding (maha:great | odanam:rice-pudding)
- পিব (piba)drink
- আনন্দরসম্ (ānandarasam)sweet nectar of bliss (ānanda:bliss | rasam:nectar)
- স্বাদু (svādu)sweet
- মৃত্যুঃ (mṛtyuḥ)Mrityu, Lord Shiva
- অস্য (asya)for him
- উপসেচনম্ (upasecanam)beverage
বিশুদ্ধস্যাত্মলিঙ্গস্য হস্তপ্রক্ষালনং স্মরেত্ ॥ 22 ॥
- অজ্ঞানোচ্ছিষ্টকরস্য (ajñānocchiṣṭakarasya)of the one with ignorance remnants (ajñāna:ignorance | ucchiṣṭa:remnants | karasya:of the doer)
- ক্ষালনং (kṣālanam)washing
- জ্ঞানবারিণা (jñānavāriṇā)with the water of knowledge (jñāna:knowledge | vāriṇā:with water)
- বিশুদ্ধস্য (viśuddhasya)of the pure
- আত্মলিঙ্গস্য (ātmalıṅgasya)of the Self-symbol (ātma:Self | liṅgasya:of the symbol)
- হস্তপ্রক্ষালনং (hastaprakṣālanam)washing of hands (hasta:hands | prakṣālanam:washing)
- স্মরেত্ (smaret)should remember
সরাগবিষযাভ্যাসত্যাগস্তাম্বূলচর্বণম্ ॥ 23 ॥
- রাগ (rāga)attachment
- আদি (ādi)and others
- গুণ (guṇa)qualities
- শূন্যস্য (śūnyasya)devoid of
- শিবস্য (śivasya)of Shiva
- পরমাত্মনঃ (paramātmanaḥ)of the Supreme Self
- সরাগ (sarāga)with attachment
- বিষয (viṣaya)sense objects
- অভ্যাস (abhyāsa)practice
- ত্যাগ (tyāga)abandonment
- তাম্বূল (tāmbūla)betel
- চর্বণম্ (carvaṇam)chewing
আত্মনো ব্রহ্মতাজ্ঞানং নীরাজনমিহাত্মনঃ ॥ 24 ॥
- অজ্ঞানধ্বান্তবিধ্বংসপ্রচণ্ডমতিভাস্করম্ (ajñānadhvāntavidhvaṃsaprachaṇḍamatibhāskaram)destroyer of ignorance's darkness (ajñāna:ignorance | dhvānta:darkness | vidhvaṃsa:destroyer | prachaṇḍa:intense | mati:intellect | bhāskara:brilliant)
- আত্মনঃ (ātmanaḥ)of the Self
- ব্রহ্মতা (brahmatā)identity with Brahman
- জ্ঞানং (jñānaṃ)knowledge
- নীরাজনম্ (nīrājanam)waving of lights
- ইহ (iha)here
- আত্মনঃ (ātmanaḥ)for the Self
পূর্ণানন্দাত্মতাদৃষ্টিং পুষ্পাঞ্জলিমনুস্মরেত্ ॥ 25 ॥
- বিবিধ (vividha)various
- ব্রহ্ম (brahma)Brahman
- সন্দৃষ্টিঃ (sandṛṣṭiḥ)vision
- মালিকাভিঃ (mālikābhiḥ)with garlands
- অলঙ্কৃতম্ (alaṅkṛtam)adorned
- পূর্ণ (pūrṇa)complete
- আনন্দ (ānanda)bliss
- আত্মতা (ātmatā)nature of the Self
- দৃষ্টিং (dṛṣṭiṃ)vision
- পুষ্পাঞ্জলিম্ (puṣpāñjalim)offering of flowers (puṣpa:flower | añjalim:offering)
- অনুস্মরেত্ (anusmaret)should remember
কূটস্থাচলরূপোঽহমিতি ধ্যানং প্রদক্ষিণম্ ॥ 26 ॥
- পরিভ্রমন্তি (paribhramanti)revolve
- ব্রহ্মাণ্ডসহস্রাণি (brahmāṇḍasahasrāṇi)thousands of cosmic eggs (brahmāṇḍa:cosmic egg | sahasrāṇi:thousands)
- মযীশ্বরে (mayīśvare)within me, the Lord (mayi:within me | īśvare:the Lord)
- কূটস্থাচলরূপঃ (kūṭasthāchalarūpaḥ)immovable and unshakeable nature (kūṭastha:immovable | acalarūpaḥ:unshakeable nature)
- অহম্ (aham)I
- ইতি (iti)thus
- ধ্যানং (dhyānam)meditation
- প্রদক্ষিণম্ (pradakṣiṇam)circumambulation
ইত্যালোচনমেবাত্র স্বাত্মলিঙ্গস্য বন্দনম্ ॥ 27 ॥
- বিশ্ববন্দ্যঃ (viśvavandyaḥ)worthy of universal salutation (viśva:universal | vandyaḥ:worthy of salutation)
- অহম্ (aham)I
- এব (eva)alone
- অস্মি (asmi)am
- নাস্তি (nāsti)there is not
- বন্দ্যঃ (vandyaḥ)worthy of salutation
- মত্ (mat)my
- অন্যতঃ (anyataḥ)other than
- ইতি (iti)thus
- আলোচনম্ (ālocanam)understanding
- এব (eva)alone
- অত্র (atra)here
- স্বাত্মলিঙ্গস্য (svātmaliṅgasya)of one's own Self-symbol (sva:own | ātma:Self | liṅgasya:of the symbol)
- বন্দনম্ (vandanaṃ)salutation
নামরূপব্যতীতাত্মচিন্তনং নামকীর্তনম্ ॥ 28 ॥
- আত্মনঃ (ātmanaḥ)of the Self
- সত্ক্রিযা (satkriyā)sacred action (sat:sacred | kriyā:action)
- প্রোক্তা (proktā)is called
- কর্তব্যাভাবভাবনা (kartavyābhāvabhāvanā)understanding of unreality of duties (kartavya:prescribed duties | abhāva:unreality | bhāvanā:understanding)
- নামরূপব্যতীতাত্মচিন্তনং (nāmarūpavyatītātmacintanaṃ)contemplating Self beyond names/forms (nāma:names | rūpa:forms | vyatīta:beyond | ātma:Self | cintanaṃ:contemplating)
- নামকীর্তনম্ (nāmakīrtanam)chanting of His name (nāma:name | kīrtanam:chanting)
মননং ত্বাত্মলিঙ্গস্য মন্তব্যাভাবচিন্তনম্ ॥ 29 ॥
- শ্রবণম্ (śravaṇam)hearing
- তস্য (tasya)of that
- দেবস্য (devasya)of the Divine
- শ্রোতব্যাভাবচিন্তনম্ (śrotavyābhāvachintanam)contemplating unreality of objects to be heard (śrotavya:to be heard | abhāva:unreality | chintanam:contemplating)
- মননম্ (mananam)reflection
- তু (tu)but
- আত্মলিঙ্গস্য (ātmalıṅgasya)of the Self-symbol (ātma:Self | liṅgasya:of the symbol)
- মন্তব্যাভাবচিন্তনম্ (mantavyābhāvachintanam)contemplating unreality of objects to be reflected upon (mantavya:to be reflected upon | abhāva:unreality | chintanam:contemplating)
সমস্তভ্রান্তিবিক্ষেপরাহিত্যেনাত্মনিষ্ঠতা ॥ 30 ॥
- ধ্যাতব্যাভাববিজ্ঞানং (dhyātavyābhāvavijñānaṃ)knowledge of absence of meditation (dhyātavya:to be meditated upon | abhāva:absence | vijñānaṃ:knowledge)
- নিদিধ্যাসনম্ (nididhyāsanam)deep meditation
- আত্মনঃ (ātmanaḥ)of the Self
- সমস্তভ্রান্তিবিক্ষেপরাহিত্যেন (samastabhrāntivikṣēparāhityēna)free from all delusion and distraction (samasta:all | bhrānti:delusion | vikṣēpa:distraction | rāhityēna:free from)
- আত্মনিষ্ঠতা (ātmaniṣṭhatā)establishment in the Self (ātma:Self | niṣṭhatā:establishment)
তত্রৈব বহ্মণি সদা চিত্তবিশ্রান্তিরিষ্যতে ॥ 31 ॥
- সমাধিঃ (samādhiḥ)meditation
- আত্মনঃ (ātmanaḥ)of the Self
- নাম (nāma)called
- ন (na)not
- অন্যত্ (anyat)other
- চিত্তস্য (cittasya)of the mind
- বিভ্রমঃ (vibhramaḥ)confusion
- তত্র (tatra)there
- এব (eva)alone
- ব্রহ্মণি (brahmaṇi)in Brahman
- সদা (sadā)always
- চিত্তবিশ্রান্তিঃ (cittaviśrāntiḥ)repose of consciousness (citta:consciousness | viśrāntiḥ:repose)
- ইষ্যতে (iṣyate)is desired
কুর্বন্না মরণং বাপি ক্ষণং বা সুসমাহিতঃ ॥ 32 ॥
- এবম্ (evam)thus
- বেদান্তকল্পোক্ত (vedāntakalpokta)as taught in Vedanta (vedānta:Vedanta | kalpokta:as taught)
- স্বাত্মলিঙ্গপ্রপূজনম্ (svātmaliṅgaprapūjanam)worship of one's own Self-symbol (sva:own | ātma:Self | liṅga:symbol | prapūjanam:worship)
- কুর্বন্ (kurvan)performing
- ন (na)not
- মরণম্ (maraṇam)death
- বা (vā)or
- অপি (api)even
- ক্ষণম্ (kṣaṇam)moment
- বা (vā)or
- সুসমাহিতঃ (susamāhitaḥ)deeply concentrated
বিধূযাজ্ঞানদুঃখৌঘং মোক্ষানন্দং সমশ্নুতে ॥ 33 ॥
- সর্বদুর্বাসনাজালং (sarvadurvāsanājālaṃ)mass of all bad tendencies (sarva:all | durvāsanā:bad tendencies | jālaṃ:mass)
- পদপাংসুমিব (padapāṃsumiva)like dust on feet (pada:feet | pāṃsu:dust | iva:like)
- ত্যজেত্ (tyajet)should abandon
- বিধূয (vidhūya)having shaken off
- অজ্ঞানদুঃখৌঘং (ajñānaduḥkhaughaṃ)mass of ignorance and suffering (ajñāna:ignorance | duḥkha:suffering | aughaṃ:mass)
- মোক্ষানন্দং (mokṣānandaṃ)bliss of liberation (mokṣa:liberation | ānandaṃ:bliss)
- সমশ্নুতে (samaśnute)attains
