Goddess Saraswati

śrī sarasvatī nakṣatramālā stavaḥ

(Sri Sarasvati Naksatramala Stavah in English (IAST))

Lilashuka

Also known as sri saraswati nakshatra mala stava · shri sarasvati naksatramala stavah · shree sarasvati naksatramala stavah

A garland of stars to Sarasvatī by Līlāśuka, the poet better known for his Kṛṣṇakarṇāmṛta, and the courtly manner of that work is here too. It opens by asking her to take charge of the very tongue that is trying to praise her — this tongue of mine, straining to lick at the streams of praise that are yours and milking out your praise of its own accord, take it into your keeping, mother. The verses that follow are almost entirely in the mode of the love poem turned to worship: her face with its red lower lip and lotus eyes, the target of a play of compassion-raining sidelong glances; the spotless autumn moon is no match for the turn of her face; her lip out-argues the ruddiness of the ripe bimba fruit. Its last verse asks that this speech of the parrot of Kṛṣṇa's play be taken in by tongue, by mind, or by ear — or by all three.

ayi devi sarasvati tvadīyāḥ
stutidhārāḥ parileḍhumudyatāṃ naḥ |
svayameva tava stavaṃ duhānāṃ
rasanāṃ mātarimāṃ sanāthayethāḥ || 1 ||
aruṇādharabimbamambujākṣaṃ
karuṇāvarṣi kaṭākṣakelilakṣam |
vadanaṃ tava hanta bhārati tva-
-tpathamullaṅghya viśṛṅkhalaṃ cakāsti || 2 ||
akalaṅkaśaracchaśāṅkalakṣā-
-pyasadṛkṣā tava vāṇi vaktrabhaṅgyāḥ |
adharaḥ punaramba pakvabimbī-
-paṭalīpāṭalimāpavādavīraḥ || 3 ||
navapallavadarpavibhramān vā
śaradambhojavanacchavicchaṭāṃ vā |
parijetumalaṃ bhavatpadaśrī-
-riti vādo'pyasadṛkṣadikṣu gaṇyaḥ || 4 ||
tava devi na kevalaṃ mukhendu-
-rvikalaṅkeṣu viśeṣalekhanīyaḥ |
api tu sphuṭamaṅghripaṅkajāgre
viharantaḥ sukṛto nakhendavo'pi || 5 ||
aṇimā tava hanta madhyabhāge
mahimānaṃ niruṇaddhi nirvivādam |
paripāṭalimā ca pāṇipādā-
-dharabimbe tanukāntipāṇḍimānam || 6 ||
api maulipade padaṃ bhavatyāḥ
śaśinā hanta jaḍena śāntamenaḥ |
ata eva bhavatpadābjasevā-
-virahī nityanirūḍhamaugdhyakārśyaḥ || 7 ||
aviśaṅkitadoṣagandhavārtāṃ
viśadāśeṣaguṇāṃ vicitrabhūṣām |
rasapoṣaviśeṣitāṃ vidhātā
nayanaistvāṃ śravaṇairvayaṃ bhajāmaḥ || 8 ||
jananīṃ rajanīkarāvataṃsāṃ
jagatāṃ jaṅgamapārijātavallīm |
karuṇāpariṇāhinetrayātrāṃ
katicit tvāṃ hṛdaye vahanti dhanyāḥ || 9 ||
parimaṇḍalakāntibhāranamrāṃ
trijaganmaṅgaladīrghadīpaleśām |
sukṛtāṃ rasanāñcale jvalantīṃ
bhavatīṃ cetasi bhāvayanti dhanyāḥ || 10 ||
bhavatīmavatīrya cittavīthyāṃ
viharantīṃ vividhairvibhūtibhāraiḥ |
bhuvanādbhutavibhramābhirāmāṃ
pulakaiḥ kairapi pūjayanti dhanyāḥ || 11 ||
patatā hṛdi harṣabāṣpamūrtyā
payasā tvāmabhiṣicya ko'pi hṛdyām |
pulakāṅkurabhūṣitāṃ vidhatte
sphuṭamātmīyatanūmivārdracetāḥ || 12 ||
madhurasmitadhautaviśvavidyā-
-vibhavodgārimukhendusampadaṃ tvām |
paribhāvayatāṃ paraṃ munīnāṃ
nikhilācāryapadāni nirvahante || 13 ||
kamaleti bhujāntare murāre-
-rgirikanyeti śivasya vāmapārśve |
parirājasi bhāratīti dhātu-
-rvadanāmbhojacatuṣpathe tvamekā || 14 ||
catureṣu caturṣu vaktracandre-
-ṣvadhivāsaṃ bhavatī vidhervidhattām |
vadane punaramba mādṛśānāṃ
kimidaṃ nṛtyasi nanviyaṃ kṛpā te || 15 ||
bhavatīṃ bhavatīvravedanārtāḥ
paramānandapayodhivīcimālām |
vacasāmadhidevate vayaṃ te
manasā maṅkṣu vigāhya dhanyadhanyāḥ || 16 ||
jagatāmadhipatni niḥsapatnaṃ
tvayi cittaṃ mama magnamastu mātaḥ |
padayordvayamadvayaṃ padaṃ vā
tava jānannapi nāma dhanyadhanyāḥ || 17 ||
nikhilāgamanirvivādagītaṃ
sahajānandataraṅgadanturaṃ te |
manasaḥ kuhare vayaṃ padaṃ te
gaganollaṅghi kathaṃ kathaṃ vahāmaḥ || 18 ||
svarasapratibhāsuraṃ padaṃ yat
sukhasāmrājyamanargalaprasāram |
akhilādbhutamujjhitopamānaṃ
tadaho nanvasi dhīradhīvilehyam || 19 ||
atilaṅghitakālabhedavādaṃ
galitāśeṣadiśāvibhāgagandham |
niravagrahaniścayaprakāśa-
-sphuṭamādhuryamasi tvamamba tattvam || 20 ||
sakalavyavahāradūradūraṃ
sarasaṃ kiñcidakiñcanopabhogyam |
hṛdayaṃ madayanmadīyamuccai-
-rhṛṣitaṃ hṛdyamidaṃ padaṃ nanu tvam || 21 ||
nijayaiva kayāpi hanta kāntyā
dalitadhvāntaparamparoparāgam |
madhurimṇi paraṃ mahimni coccai-
-rviśadaṃ dhāma viśṛṅkhalaṃ khalu tvam || 22 ||
apavargapadāspadaṃ padaṃ ya-
-dyapavargaḥ paśupāśabandhanānām |
apatat tava rūpamadvitīya-
-kṣamamālakṣayatāṃ satāṃ kila tvam || 23 ||
sahajā tava kāpi rūpasampa-
-dvacasāṃ vartmani naiva naiva naiva |
aparā punarāttacitraveṣā
bhuvanaṃ puṣyati bhūmikāvibhūtiḥ || 24 ||
athavā kathayema taṃ bhavatyā
mahimānaṃ mahato'pi bho mahatyāḥ |
api vāṅmanasādhvani dhvanantīṃ
kathayet kaḥ khalu cintayecca tāṃ tvām || 25 ||
na tadasti vināpi yat tvayā syā-
-ccidacidbhyāṃ pravibhāgabhāñji viśve |
tadaho mahimādbhutaṃ tavedaṃ
paramasmāt punaramba yāsi sāsīḥ || 26 ||
tadalaṃ padalaṅghini tvadīye
mukharībhūya muhurvibhūtipūre |
api vā vinayoktibhiḥ kṛtaṃ te
śiśusaṃlāpavaśo hi mātṛvargaḥ || 27 ||
jaya devi guṇatrayaikaveṣe
jaya he devi guṇatrayaikabhūṣe |
jaya devi tamaḥpraveśadūre
jaya he devi nijaprakāśadhāre || 28 ||
iti te stutimauktikādbhutaśrīḥ
svayamagranthata hanta sannidhānāt |
tadiyaṃ tava devi kaṇṭhabhūṣā-
-padavīṃ prāpya kṛtārthatāṃ prayātu || 29 ||
śrīkṛṣṇalīlāśukavāksubhikṣaṃ
nakṣatramāleyamabhūtapūrvā |
kṛṣṇasya devasya giraśca devyāḥ
kalāñcale varṣatu harṣadhārāḥ || 30 ||
|| phalaśruti ||
iti kṛṣṇakeliśukavāṅmayīmimāṃ
matimān janaḥ paricinotu jihvayā |
urucetasā śravaṇamaṇḍalena vā
tritayena vā tribhuvanādbhutāṃ sudhām || 31 ||
|| iti śrīlīlāśukamuni viracitā śrī sarasvatī nakṣatramālā stavaḥ ||

Explore More