Goddess Saraswati

ശ്രീ സരസ്വതീ നക്ഷത്രമാലാ സ്തവഃ

(Sri Sarasvati Naksatramala Stavah in Malayalam)

Lilashuka

Also known as sri saraswati nakshatra mala stava · shri sarasvati naksatramala stavah · shree sarasvati naksatramala stavah

A garland of stars to Sarasvatī by Līlāśuka, the poet better known for his Kṛṣṇakarṇāmṛta, and the courtly manner of that work is here too. It opens by asking her to take charge of the very tongue that is trying to praise her — this tongue of mine, straining to lick at the streams of praise that are yours and milking out your praise of its own accord, take it into your keeping, mother. The verses that follow are almost entirely in the mode of the love poem turned to worship: her face with its red lower lip and lotus eyes, the target of a play of compassion-raining sidelong glances; the spotless autumn moon is no match for the turn of her face; her lip out-argues the ruddiness of the ripe bimba fruit. Its last verse asks that this speech of the parrot of Kṛṣṇa's play be taken in by tongue, by mind, or by ear — or by all three.

അയി ദേവി സരസ്വതി ത്വദീയാഃ
സ്തുതിധാരാഃ പരിലേഢുമുദ്യതാം നഃ ।
സ്വയമേവ തവ സ്തവം ദുഹാനാം
രസനാം മാതരിമാം സനാഥയേഥാഃ ॥ ൧ ॥
അരുണാധരബിമ്ബമമ്ബുജാക്ഷം
കരുണാവര്ഷി കടാക്ഷകേലിലക്ഷമ് ।
വദനം തവ ഹന്ത ഭാരതി ത്വ-
-ത്പഥമുല്ലങ്ഘ്യ വിശൃങ്ഖലം ചകാസ്തി ॥ ൨ ॥
അകലങ്കശരച്ഛശാങ്കലക്ഷാ-
-പ്യസദൃക്ഷാ തവ വാണി വക്ത്രഭങ്ഗ്യാഃ ।
അധരഃ പുനരമ്ബ പക്വബിമ്ബീ-
-പടലീപാടലിമാപവാദവീരഃ ॥ ൩ ॥
നവപല്ലവദര്പവിഭ്രമാന് വാ
ശരദമ്ഭോജവനച്ഛവിച്ഛടാം വാ ।
പരിജേതുമലം ഭവത്പദശ്രീ-
-രിതി വാദോഽപ്യസദൃക്ഷദിക്ഷു ഗണ്യഃ ॥ ൪ ॥
തവ ദേവി ന കേവലം മുഖേന്ദു-
-ര്വികലങ്കേഷു വിശേഷലേഖനീയഃ ।
അപി തു സ്ഫുടമങ്ഘ്രിപങ്കജാഗ്രേ
വിഹരന്തഃ സുകൃതോ നഖേന്ദവോഽപി ॥ ൫ ॥
അണിമാ തവ ഹന്ത മധ്യഭാഗേ
മഹിമാനം നിരുണദ്ധി നിര്വിവാദമ് ।
പരിപാടലിമാ ച പാണിപാദാ-
-ധരബിമ്ബേ തനുകാന്തിപാണ്ഡിമാനമ് ॥ ൬ ॥
അപി മൌലിപദേ പദം ഭവത്യാഃ
ശശിനാ ഹന്ത ജഡേന ശാന്തമേനഃ ।
അത ഏവ ഭവത്പദാബ്ജസേവാ-
-വിരഹീ നിത്യനിരൂഢമൌഗ്ധ്യകാര്ശ്യഃ ॥ ൭ ॥
അവിശങ്കിതദോഷഗന്ധവാര്താം
വിശദാശേഷഗുണാം വിചിത്രഭൂഷാമ് ।
രസപോഷവിശേഷിതാം വിധാതാ
നയനൈസ്ത്വാം ശ്രവണൈര്വയം ഭജാമഃ ॥ ൮ ॥
ജനനീം രജനീകരാവതംസാം
ജഗതാം ജങ്ഗമപാരിജാതവല്ലീമ് ।
കരുണാപരിണാഹിനേത്രയാത്രാം
കതിചിത് ത്വാം ഹൃദയേ വഹന്തി ധന്യാഃ ॥ ൯ ॥
പരിമണ്ഡലകാന്തിഭാരനമ്രാം
ത്രിജഗന്മങ്ഗലദീര്ഘദീപലേശാമ് ।
സുകൃതാം രസനാഞ്ചലേ ജ്വലന്തീം
ഭവതീം ചേതസി ഭാവയന്തി ധന്യാഃ ॥ ൧൦ ॥
ഭവതീമവതീര്യ ചിത്തവീഥ്യാം
വിഹരന്തീം വിവിധൈര്വിഭൂതിഭാരൈഃ ।
ഭുവനാദ്ഭുതവിഭ്രമാഭിരാമാം
പുലകൈഃ കൈരപി പൂജയന്തി ധന്യാഃ ॥ ൧൧ ॥
പതതാ ഹൃദി ഹര്ഷബാഷ്പമൂര്ത്യാ
പയസാ ത്വാമഭിഷിച്യ കോഽപി ഹൃദ്യാമ് ।
പുലകാങ്കുരഭൂഷിതാം വിധത്തേ
സ്ഫുടമാത്മീയതനൂമിവാര്ദ്രചേതാഃ ॥ ൧൨ ॥
മധുരസ്മിതധൌതവിശ്വവിദ്യാ-
-വിഭവോദ്ഗാരിമുഖേന്ദുസമ്പദം ത്വാമ് ।
പരിഭാവയതാം പരം മുനീനാം
നിഖിലാചാര്യപദാനി നിര്വഹന്തേ ॥ ൧൩ ॥
കമലേതി ഭുജാന്തരേ മുരാരേ-
-ര്ഗിരികന്യേതി ശിവസ്യ വാമപാര്ശ്വേ ।
പരിരാജസി ഭാരതീതി ധാതു-
-ര്വദനാമ്ഭോജചതുഷ്പഥേ ത്വമേകാ ॥ ൧൪ ॥
ചതുരേഷു ചതുര്ഷു വക്ത്രചന്ദ്രേ-
-ഷ്വധിവാസം ഭവതീ വിധേര്വിധത്താമ് ।
വദനേ പുനരമ്ബ മാദൃശാനാം
കിമിദം നൃത്യസി നന്വിയം കൃപാ തേ ॥ ൧൫ ॥
ഭവതീം ഭവതീവ്രവേദനാര്താഃ
പരമാനന്ദപയോധിവീചിമാലാമ് ।
വചസാമധിദേവതേ വയം തേ
മനസാ മങ്ക്ഷു വിഗാഹ്യ ധന്യധന്യാഃ ॥ ൧൬ ॥
ജഗതാമധിപത്നി നിഃസപത്നം
ത്വയി ചിത്തം മമ മഗ്നമസ്തു മാതഃ ।
പദയോര്ദ്വയമദ്വയം പദം വാ
തവ ജാനന്നപി നാമ ധന്യധന്യാഃ ॥ ൧൭ ॥
നിഖിലാഗമനിര്വിവാദഗീതം
സഹജാനന്ദതരങ്ഗദന്തുരം തേ ।
മനസഃ കുഹരേ വയം പദം തേ
ഗഗനോല്ലങ്ഘി കഥം കഥം വഹാമഃ ॥ ൧൮ ॥
സ്വരസപ്രതിഭാസുരം പദം യത്
സുഖസാമ്രാജ്യമനര്ഗലപ്രസാരമ് ।
അഖിലാദ്ഭുതമുജ്ഝിതോപമാനം
തദഹോ നന്വസി ധീരധീവിലേഹ്യമ് ॥ ൧൯ ॥
അതിലങ്ഘിതകാലഭേദവാദം
ഗലിതാശേഷദിശാവിഭാഗഗന്ധമ് ।
നിരവഗ്രഹനിശ്ചയപ്രകാശ-
-സ്ഫുടമാധുര്യമസി ത്വമമ്ബ തത്ത്വമ് ॥ ൨൦ ॥
സകലവ്യവഹാരദൂരദൂരം
സരസം കിഞ്ചിദകിഞ്ചനോപഭോഗ്യമ് ।
ഹൃദയം മദയന്മദീയമുച്ചൈ-
-ര്ഹൃഷിതം ഹൃദ്യമിദം പദം നനു ത്വമ് ॥ ൨൧ ॥
നിജയൈവ കയാപി ഹന്ത കാന്ത്യാ
ദലിതധ്വാന്തപരമ്പരോപരാഗമ് ।
മധുരിമ്ണി പരം മഹിമ്നി ചോച്ചൈ-
-ര്വിശദം ധാമ വിശൃങ്ഖലം ഖലു ത്വമ് ॥ ൨൨ ॥
അപവര്ഗപദാസ്പദം പദം യ-
-ദ്യപവര്ഗഃ പശുപാശബന്ധനാനാമ് ।
അപതത് തവ രൂപമദ്വിതീയ-
-ക്ഷമമാലക്ഷയതാം സതാം കില ത്വമ് ॥ ൨൩ ॥
സഹജാ തവ കാപി രൂപസമ്പ-
-ദ്വചസാം വര്ത്മനി നൈവ നൈവ നൈവ ।
അപരാ പുനരാത്തചിത്രവേഷാ
ഭുവനം പുഷ്യതി ഭൂമികാവിഭൂതിഃ ॥ ൨൪ ॥
അഥവാ കഥയേമ തം ഭവത്യാ
മഹിമാനം മഹതോഽപി ഭോ മഹത്യാഃ ।
അപി വാങ്മനസാധ്വനി ധ്വനന്തീം
കഥയേത് കഃ ഖലു ചിന്തയേച്ച താം ത്വാമ് ॥ ൨൫ ॥
ന തദസ്തി വിനാപി യത് ത്വയാ സ്യാ-
-ച്ചിദചിദ്ഭ്യാം പ്രവിഭാഗഭാഞ്ജി വിശ്വേ ।
തദഹോ മഹിമാദ്ഭുതം തവേദം
പരമസ്മാത് പുനരമ്ബ യാസി സാസീഃ ॥ ൨൬ ॥
തദലം പദലങ്ഘിനി ത്വദീയേ
മുഖരീഭൂയ മുഹുര്വിഭൂതിപൂരേ ।
അപി വാ വിനയോക്തിഭിഃ കൃതം തേ
ശിശുസംലാപവശോ ഹി മാതൃവര്ഗഃ ॥ ൨൭ ॥
ജയ ദേവി ഗുണത്രയൈകവേഷേ
ജയ ഹേ ദേവി ഗുണത്രയൈകഭൂഷേ ।
ജയ ദേവി തമഃപ്രവേശദൂരേ
ജയ ഹേ ദേവി നിജപ്രകാശധാരേ ॥ ൨൮ ॥
ഇതി തേ സ്തുതിമൌക്തികാദ്ഭുതശ്രീഃ
സ്വയമഗ്രന്ഥത ഹന്ത സന്നിധാനാത് ।
തദിയം തവ ദേവി കണ്ഠഭൂഷാ-
-പദവീം പ്രാപ്യ കൃതാര്ഥതാം പ്രയാതു ॥ ൨൯ ॥
ശ്രീകൃഷ്ണലീലാശുകവാക്സുഭിക്ഷം
നക്ഷത്രമാലേയമഭൂതപൂര്വാ ।
കൃഷ്ണസ്യ ദേവസ്യ ഗിരശ്ച ദേവ്യാഃ
കലാഞ്ചലേ വര്ഷതു ഹര്ഷധാരാഃ ॥ ൩൦ ॥
॥ ഫലശ്രുതി ॥
ഇതി കൃഷ്ണകേലിശുകവാങ്മയീമിമാം
മതിമാന് ജനഃ പരിചിനോതു ജിഹ്വയാ ।
ഉരുചേതസാ ശ്രവണമണ്ഡലേന വാ
ത്രിതയേന വാ ത്രിഭുവനാദ്ഭുതാം സുധാമ് ॥ ൩൧ ॥
॥ ഇതി ശ്രീലീലാശുകമുനി വിരചിതാ ശ്രീ സരസ്വതീ നക്ഷത്രമാലാ സ്തവഃ ॥

Explore More