Goddess Saraswati

ଶ୍ରୀ ସରସ୍ଵତୀ ନକ୍ଷତ୍ରମାଲା ସ୍ତଵଃ

(Sri Sarasvati Naksatramala Stavah in Odia)

Lilashuka

Also known as sri saraswati nakshatra mala stava · shri sarasvati naksatramala stavah · shree sarasvati naksatramala stavah

A garland of stars to Sarasvatī by Līlāśuka, the poet better known for his Kṛṣṇakarṇāmṛta, and the courtly manner of that work is here too. It opens by asking her to take charge of the very tongue that is trying to praise her — this tongue of mine, straining to lick at the streams of praise that are yours and milking out your praise of its own accord, take it into your keeping, mother. The verses that follow are almost entirely in the mode of the love poem turned to worship: her face with its red lower lip and lotus eyes, the target of a play of compassion-raining sidelong glances; the spotless autumn moon is no match for the turn of her face; her lip out-argues the ruddiness of the ripe bimba fruit. Its last verse asks that this speech of the parrot of Kṛṣṇa's play be taken in by tongue, by mind, or by ear — or by all three.

ଅଯି ଦେଵି ସରସ୍ଵତି ତ୍ଵଦୀଯାଃ
ସ୍ତୁତିଧାରାଃ ପରିଲେଢୁମୁଦ୍ଯତାଂ ନଃ ।
ସ୍ଵଯମେଵ ତଵ ସ୍ତଵଂ ଦୁହାନାଂ
ରସନାଂ ମାତରିମାଂ ସନାଥଯେଥାଃ ॥ ୧ ॥
ଅରୁଣାଧରବିମ୍ବମମ୍ବୁଜାକ୍ଷଂ
କରୁଣାଵର୍ଷି କଟାକ୍ଷକେଲିଲକ୍ଷମ୍ ।
ଵଦନଂ ତଵ ହନ୍ତ ଭାରତି ତ୍ଵ-
-ତ୍ପଥମୁଲ୍ଲଙ୍ଘ୍ଯ ଵିଶୃଙ୍ଖଲଂ ଚକାସ୍ତି ॥ ୨ ॥
ଅକଲଙ୍କଶରଚ୍ଛଶାଙ୍କଲକ୍ଷା-
-ପ୍ଯସଦୃକ୍ଷା ତଵ ଵାଣି ଵକ୍ତ୍ରଭଙ୍ଗ୍ଯାଃ ।
ଅଧରଃ ପୁନରମ୍ବ ପକ୍ଵବିମ୍ବୀ-
-ପଟଲୀପାଟଲିମାପଵାଦଵୀରଃ ॥ ୩ ॥
ନଵପଲ୍ଲଵଦର୍ପଵିଭ୍ରମାନ୍ ଵା
ଶରଦମ୍ଭୋଜଵନଚ୍ଛଵିଚ୍ଛଟାଂ ଵା ।
ପରିଜେତୁମଲଂ ଭଵତ୍ପଦଶ୍ରୀ-
-ରିତି ଵାଦୋଽପ୍ଯସଦୃକ୍ଷଦିକ୍ଷୁ ଗଣ୍ଯଃ ॥ ୪ ॥
ତଵ ଦେଵି ନ କେଵଲଂ ମୁଖେନ୍ଦୁ-
-ର୍ଵିକଲଙ୍କେଷୁ ଵିଶେଷଲେଖନୀଯଃ ।
ଅପି ତୁ ସ୍ଫୁଟମଙ୍ଘ୍ରିପଙ୍କଜାଗ୍ରେ
ଵିହରନ୍ତଃ ସୁକୃତୋ ନଖେନ୍ଦଵୋଽପି ॥ ୫ ॥
ଅଣିମା ତଵ ହନ୍ତ ମଧ୍ଯଭାଗେ
ମହିମାନଂ ନିରୁଣଦ୍ଧି ନିର୍ଵିଵାଦମ୍ ।
ପରିପାଟଲିମା ଚ ପାଣିପାଦା-
-ଧରବିମ୍ବେ ତନୁକାନ୍ତିପାଣ୍ଡିମାନମ୍ ॥ ୬ ॥
ଅପି ମୌଲିପଦେ ପଦଂ ଭଵତ୍ଯାଃ
ଶଶିନା ହନ୍ତ ଜଡେନ ଶାନ୍ତମେନଃ ।
ଅତ ଏଵ ଭଵତ୍ପଦାବ୍ଜସେଵା-
-ଵିରହୀ ନିତ୍ଯନିରୂଢମୌଗ୍ଧ୍ଯକାର୍ଶ୍ଯଃ ॥ ୭ ॥
ଅଵିଶଙ୍କିତଦୋଷଗନ୍ଧଵାର୍ତାଂ
ଵିଶଦାଶେଷଗୁଣାଂ ଵିଚିତ୍ରଭୂଷାମ୍ ।
ରସପୋଷଵିଶେଷିତାଂ ଵିଧାତା
ନଯନୈସ୍ତ୍ଵାଂ ଶ୍ରଵଣୈର୍ଵଯଂ ଭଜାମଃ ॥ ୮ ॥
ଜନନୀଂ ରଜନୀକରାଵତଂସାଂ
ଜଗତାଂ ଜଙ୍ଗମପାରିଜାତଵଲ୍ଲୀମ୍ ।
କରୁଣାପରିଣାହିନେତ୍ରଯାତ୍ରାଂ
କତିଚିତ୍ ତ୍ଵାଂ ହୃଦଯେ ଵହନ୍ତି ଧନ୍ଯାଃ ॥ ୯ ॥
ପରିମଣ୍ଡଲକାନ୍ତିଭାରନମ୍ରାଂ
ତ୍ରିଜଗନ୍ମଙ୍ଗଲଦୀର୍ଘଦୀପଲେଶାମ୍ ।
ସୁକୃତାଂ ରସନାଞ୍ଚଲେ ଜ୍ଵଲନ୍ତୀଂ
ଭଵତୀଂ ଚେତସି ଭାଵଯନ୍ତି ଧନ୍ଯାଃ ॥ ୧୦ ॥
ଭଵତୀମଵତୀର୍ଯ ଚିତ୍ତଵୀଥ୍ଯାଂ
ଵିହରନ୍ତୀଂ ଵିଵିଧୈର୍ଵିଭୂତିଭାରୈଃ ।
ଭୁଵନାଦ୍ଭୁତଵିଭ୍ରମାଭିରାମାଂ
ପୁଲକୈଃ କୈରପି ପୂଜଯନ୍ତି ଧନ୍ଯାଃ ॥ ୧୧ ॥
ପତତା ହୃଦି ହର୍ଷବାଷ୍ପମୂର୍ତ୍ଯା
ପଯସା ତ୍ଵାମଭିଷିଚ୍ଯ କୋଽପି ହୃଦ୍ଯାମ୍ ।
ପୁଲକାଙ୍କୁରଭୂଷିତାଂ ଵିଧତ୍ତେ
ସ୍ଫୁଟମାତ୍ମୀଯତନୂମିଵାର୍ଦ୍ରଚେତାଃ ॥ ୧୨ ॥
ମଧୁରସ୍ମିତଧୌତଵିଶ୍ଵଵିଦ୍ଯା-
-ଵିଭଵୋଦ୍ଗାରିମୁଖେନ୍ଦୁସମ୍ପଦଂ ତ୍ଵାମ୍ ।
ପରିଭାଵଯତାଂ ପରଂ ମୁନୀନାଂ
ନିଖିଲାଚାର୍ଯପଦାନି ନିର୍ଵହନ୍ତେ ॥ ୧୩ ॥
କମଲେତି ଭୁଜାନ୍ତରେ ମୁରାରେ-
-ର୍ଗିରିକନ୍ଯେତି ଶିଵସ୍ଯ ଵାମପାର୍ଶ୍ଵେ ।
ପରିରାଜସି ଭାରତୀତି ଧାତୁ-
-ର୍ଵଦନାମ୍ଭୋଜଚତୁଷ୍ପଥେ ତ୍ଵମେକା ॥ ୧୪ ॥
ଚତୁରେଷୁ ଚତୁର୍ଷୁ ଵକ୍ତ୍ରଚନ୍ଦ୍ରେ-
-ଷ୍ଵଧିଵାସଂ ଭଵତୀ ଵିଧେର୍ଵିଧତ୍ତାମ୍ ।
ଵଦନେ ପୁନରମ୍ବ ମାଦୃଶାନାଂ
କିମିଦଂ ନୃତ୍ଯସି ନନ୍ଵିଯଂ କୃପା ତେ ॥ ୧୫ ॥
ଭଵତୀଂ ଭଵତୀଵ୍ରଵେଦନାର୍ତାଃ
ପରମାନନ୍ଦପଯୋଧିଵୀଚିମାଲାମ୍ ।
ଵଚସାମଧିଦେଵତେ ଵଯଂ ତେ
ମନସା ମଙ୍କ୍ଷୁ ଵିଗାହ୍ଯ ଧନ୍ଯଧନ୍ଯାଃ ॥ ୧୬ ॥
ଜଗତାମଧିପତ୍ନି ନିଃସପତ୍ନଂ
ତ୍ଵଯି ଚିତ୍ତଂ ମମ ମଗ୍ନମସ୍ତୁ ମାତଃ ।
ପଦଯୋର୍ଦ୍ଵଯମଦ୍ଵଯଂ ପଦଂ ଵା
ତଵ ଜାନନ୍ନପି ନାମ ଧନ୍ଯଧନ୍ଯାଃ ॥ ୧୭ ॥
ନିଖିଲାଗମନିର୍ଵିଵାଦଗୀତଂ
ସହଜାନନ୍ଦତରଙ୍ଗଦନ୍ତୁରଂ ତେ ।
ମନସଃ କୁହରେ ଵଯଂ ପଦଂ ତେ
ଗଗନୋଲ୍ଲଙ୍ଘି କଥଂ କଥଂ ଵହାମଃ ॥ ୧୮ ॥
ସ୍ଵରସପ୍ରତିଭାସୁରଂ ପଦଂ ଯତ୍
ସୁଖସାମ୍ରାଜ୍ଯମନର୍ଗଲପ୍ରସାରମ୍ ।
ଅଖିଲାଦ୍ଭୁତମୁଜ୍ଝିତୋପମାନଂ
ତଦହୋ ନନ୍ଵସି ଧୀରଧୀଵିଲେହ୍ଯମ୍ ॥ ୧୯ ॥
ଅତିଲଙ୍ଘିତକାଲଭେଦଵାଦଂ
ଗଲିତାଶେଷଦିଶାଵିଭାଗଗନ୍ଧମ୍ ।
ନିରଵଗ୍ରହନିଶ୍ଚଯପ୍ରକାଶ-
-ସ୍ଫୁଟମାଧୁର୍ଯମସି ତ୍ଵମମ୍ବ ତତ୍ତ୍ଵମ୍ ॥ ୨୦ ॥
ସକଲଵ୍ଯଵହାରଦୂରଦୂରଂ
ସରସଂ କିଞ୍ଚିଦକିଞ୍ଚନୋପଭୋଗ୍ଯମ୍ ।
ହୃଦଯଂ ମଦଯନ୍ମଦୀଯମୁଚ୍ଚୈ-
-ର୍ହୃଷିତଂ ହୃଦ୍ଯମିଦଂ ପଦଂ ନନୁ ତ୍ଵମ୍ ॥ ୨୧ ॥
ନିଜଯୈଵ କଯାପି ହନ୍ତ କାନ୍ତ୍ଯା
ଦଲିତଧ୍ଵାନ୍ତପରମ୍ପରୋପରାଗମ୍ ।
ମଧୁରିମ୍ଣି ପରଂ ମହିମ୍ନି ଚୋଚ୍ଚୈ-
-ର୍ଵିଶଦଂ ଧାମ ଵିଶୃଙ୍ଖଲଂ ଖଲୁ ତ୍ଵମ୍ ॥ ୨୨ ॥
ଅପଵର୍ଗପଦାସ୍ପଦଂ ପଦଂ ଯ-
-ଦ୍ଯପଵର୍ଗଃ ପଶୁପାଶବନ୍ଧନାନାମ୍ ।
ଅପତତ୍ ତଵ ରୂପମଦ୍ଵିତୀଯ-
-କ୍ଷମମାଲକ୍ଷଯତାଂ ସତାଂ କିଲ ତ୍ଵମ୍ ॥ ୨୩ ॥
ସହଜା ତଵ କାପି ରୂପସମ୍ପ-
-ଦ୍ଵଚସାଂ ଵର୍ତ୍ମନି ନୈଵ ନୈଵ ନୈଵ ।
ଅପରା ପୁନରାତ୍ତଚିତ୍ରଵେଷା
ଭୁଵନଂ ପୁଷ୍ଯତି ଭୂମିକାଵିଭୂତିଃ ॥ ୨୪ ॥
ଅଥଵା କଥଯେମ ତଂ ଭଵତ୍ଯା
ମହିମାନଂ ମହତୋଽପି ଭୋ ମହତ୍ଯାଃ ।
ଅପି ଵାଙ୍ମନସାଧ୍ଵନି ଧ୍ଵନନ୍ତୀଂ
କଥଯେତ୍ କଃ ଖଲୁ ଚିନ୍ତଯେଚ୍ଚ ତାଂ ତ୍ଵାମ୍ ॥ ୨୫ ॥
ନ ତଦସ୍ତି ଵିନାପି ଯତ୍ ତ୍ଵଯା ସ୍ଯା-
-ଚ୍ଚିଦଚିଦ୍ଭ୍ଯାଂ ପ୍ରଵିଭାଗଭାଞ୍ଜି ଵିଶ୍ଵେ ।
ତଦହୋ ମହିମାଦ୍ଭୁତଂ ତଵେଦଂ
ପରମସ୍ମାତ୍ ପୁନରମ୍ବ ଯାସି ସାସୀଃ ॥ ୨୬ ॥
ତଦଲଂ ପଦଲଙ୍ଘିନି ତ୍ଵଦୀଯେ
ମୁଖରୀଭୂଯ ମୁହୁର୍ଵିଭୂତିପୂରେ ।
ଅପି ଵା ଵିନଯୋକ୍ତିଭିଃ କୃତଂ ତେ
ଶିଶୁସଂଲାପଵଶୋ ହି ମାତୃଵର୍ଗଃ ॥ ୨୭ ॥
ଜଯ ଦେଵି ଗୁଣତ୍ରଯୈକଵେଷେ
ଜଯ ହେ ଦେଵି ଗୁଣତ୍ରଯୈକଭୂଷେ ।
ଜଯ ଦେଵି ତମଃପ୍ରଵେଶଦୂରେ
ଜଯ ହେ ଦେଵି ନିଜପ୍ରକାଶଧାରେ ॥ ୨୮ ॥
ଇତି ତେ ସ୍ତୁତିମୌକ୍ତିକାଦ୍ଭୁତଶ୍ରୀଃ
ସ୍ଵଯମଗ୍ରନ୍ଥତ ହନ୍ତ ସନ୍ନିଧାନାତ୍ ।
ତଦିଯଂ ତଵ ଦେଵି କଣ୍ଠଭୂଷା-
-ପଦଵୀଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କୃତାର୍ଥତାଂ ପ୍ରଯାତୁ ॥ ୨୯ ॥
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଲୀଲାଶୁକଵାକ୍ସୁଭିକ୍ଷଂ
ନକ୍ଷତ୍ରମାଲେଯମଭୂତପୂର୍ଵା ।
କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଗିରଶ୍ଚ ଦେଵ୍ଯାଃ
କଲାଞ୍ଚଲେ ଵର୍ଷତୁ ହର୍ଷଧାରାଃ ॥ ୩୦ ॥
॥ ଫଲଶ୍ରୁତି ॥
ଇତି କୃଷ୍ଣକେଲିଶୁକଵାଙ୍ମଯୀମିମାଂ
ମତିମାନ୍ ଜନଃ ପରିଚିନୋତୁ ଜିହ୍ଵଯା ।
ଉରୁଚେତସା ଶ୍ରଵଣମଣ୍ଡଲେନ ଵା
ତ୍ରିତଯେନ ଵା ତ୍ରିଭୁଵନାଦ୍ଭୁତାଂ ସୁଧାମ୍ ॥ ୩୧ ॥
॥ ଇତି ଶ୍ରୀଲୀଲାଶୁକମୁନି ଵିରଚିତା ଶ୍ରୀ ସରସ୍ଵତୀ ନକ୍ଷତ୍ରମାଲା ସ୍ତଵଃ ॥

Explore More