ശ്രീഭഗവാനുവാച
യത്തേഽഹം പ്രീയമാണായ വക്ഷ്യാമി ഹിതകാമ്യയാ ॥ 1 ॥
- ശ്രീഭഗവാന് (śrībhagavān)the Blessed Lord (śrī:blessed | bhagavān:Lord)
- ഉവാച (uvāca)said
- ഭൂയഃ (bhūyaḥ)again
- ഏവ (eva)indeed
- മഹാബാഹോ (mahābāho)O mighty-armed (mahā:great | bāho:armed)
- ശൃണു (śṛṇu)listen
- മേ (me)my
- പരമം (paramaṃ)supreme
- വചഃ (vacaḥ)word
- യത് (yat)which
- തേ (te)to you
- അഹമ് (aham)I
- പ്രിയമാണായ (prīyamāṇāya)to the delighted one
- വക്ഷ്യാമി (vakṣyāmi)will declare
- ഹിതകാമ്യയാ (hitakāmyayā)wishing welfare (hita:welfare | kāmyayā:wishing)
അഹമാദിര്ഹി ദേവാനാം മഹര്ഷീണാം ച സര്വശഃ ॥ 2 ॥
- ന (na)not
- മേ (me)my
- വിദുഃ (viduḥ)know
- സുരഗണാഃ (suragaṇāḥ)hosts of heaven (sura:heavenly beings | gaṇāḥ:hosts)
- പ്രഭവം (prabhavam)origin
- ന (na)not
- മഹര്ഷയഃ (maharṣayaḥ)great RISHIS (maha:great | ṛṣayaḥ:RISHIS)
- അഹമ് (aham)I
- ആദിഃ (ādiḥ)source
- ഹി (hi)indeed
- ദേവാനാം (devānāṃ)of the DEVAS
- മഹര്ഷീണാം (maharṣīṇāṃ)of the RISHIS (maha:great | ṛṣīṇāṃ:of the RISHIS)
- ച (ca)and
- സര്വശഃ (sarvaśaḥ)in every way
അസമ്മൂഢഃ സ മര്ത്യേഷു സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ ॥ 3 ॥
- യഃ (yaḥ)who
- മാമ് (mām)Me
- അജമ് (ajam)unborn
- അനാദിമ് (anādim)beginningless
- ച (ca)and
- വേത്തി (vetti)knows
- ലോകമഹേശ്വരമ് (lokamaheśvaram)great Lord of the worlds (loka:worlds | maheśvaram:great Lord)
- അസമ്മൂഢഃ (asammūḍhaḥ)undeluded
- സഃ (saḥ)he
- മര്ത്യേഷു (martyeṣu)amongst mortals
- സര്വപാപൈഃ (sarvapāpaiḥ)from all sins (sarva:all | pāpaiḥ:sins)
- പ്രമുച്യതേ (pramucyate)is liberated
സുഖം ദുഃഖം ഭവോഽഭാവോ ഭയം ചാഭയമേവ ച ॥ 4 ॥
- ബുദ്ധിഃ (buddhiḥ)intellect
- ജ്ഞാനമ് (jñānam)wisdom
- അസമ്മോഹഃ (asammohaḥ)non-delusion
- ക്ഷമാ (kṣamā)forgiveness
- സത്യം (satyaṃ)truth
- ദമഃ (damaḥ)self-restraint
- ശമഃ (śamaḥ)calmness
- സുഖം (sukhaṃ)happiness
- ദുഃഖം (duḥkhaṃ)pain
- ഭവഃ (bhavaḥ)birth
- അഭാവഃ (abhāvaḥ)death
- ഭയമ് (bhayam)fear
- ച (ca)and
- അഭയമ് (abhayam)fearlessness
- ഏവ (eva)also
- ച (ca)and
ഭവന്തി ഭാവാ ഭൂതാനാം മത്ത ഏവ പൃഥഗ്വിധാഃ ॥ 5 ॥
- അഹിംസാ (ahiṃsā)non-injury
- സമതാ (samatā)equanimity
- തുഷ്ടിഃ (tuṣṭiḥ)contentment
- തപഃ (tapaḥ)austerity
- ദാനമ് (dānam)beneficence
- യശഃ (yaśaḥ)fame
- അയശഃ (ayaśaḥ)infamy
- ഭവന്തി (bhavanti)arise
- ഭാവാഃ (bhāvāḥ)qualities
- ഭൂതാനാമ് (bhūtānām)of beings
- മത്തഃ (mattaḥ)from Me
- ഏവ (eva)alone
- പൃഥഗ്വിധാഃ (pṛthagvidhāḥ)different kinds (pṛthak:different | vidhāḥ:kinds)
മദ്ഭാവാ മാനസാ ജാതാ യേഷാം ലോക ഇമാഃ പ്രജാഃ ॥ 6 ॥
- മഹര്ഷയഃ (maharṣayaḥ)great sages (mahā:great | ṛṣayaḥ:sages)
- സപ്ത (sapta)seven
- പൂര്വേ (pūrve)ancient
- ചത്വാരഃ (catvāraḥ)four
- മനവഃ (manavaḥ)Manus
- തഥാ (tathā)also
- മദ്ഭാവാഃ (madbhāvāḥ)possessed of powers like Me (mat:my | bhāvāḥ:states or powers)
- മാനസാഃ (mānasāḥ)born of mind
- ജാതാഃ (jātāḥ)born
- യേഷാമ് (yeṣām)of whom
- ലോകേ (loke)in the world
- ഇമാഃ (imāḥ)these
- പ്രജാഃ (prajāḥ)creatures
സോഽവികമ്പേന യോഗേന യുജ്യതേ നാത്ര സംശയഃ ॥ 7 ॥
- ഏതാമ് (etām)this
- വിഭൂതിമ് (vibhūtim)manifestation
- യോഗമ് (yogam)yoga
- ച (ca)and
- മമ (mama)my
- യഃ (yaḥ)who
- വേത്തി (vetti)knows
- തത്ത്വതഃ (tattvataḥ)in truth
- സഃ (saḥ)he
- അവികമ്പേന (avikampena)tremorless
- യോഗേന (yogena)by yoga
- യുജ്യതേ (yujyate)is united
- ന (na)not
- അത്ര (atra)here
- സംശയഃ (saṃśayaḥ)doubt
ഇതി മത്വാ ഭജന്തേ മാം ബുധാ ഭാവസമന്വിതാഃ ॥ 8 ॥
- അഹമ് (aham)I
- സര്വസ്യ (sarvasya)of all
- പ്രഭവഃ (prabhavaḥ)source
- മത്തഃ (mattaḥ)from me
- സര്വമ് (sarvam)everything
- പ്രവര്തതേ (pravartate)evolves
- ഇതി (iti)thus
- മത്വാ (matvā)understanding
- ഭജന്തേ (bhajante)worship
- മാമ് (mām)me
- ബുധാഃ (budhāḥ)the wise
- ഭാവസമന്വിതാഃ (bhāvasamanvitāḥ)endowed with loving consciousness (bhāva:feeling, consciousness | samanvitāḥ:endowed with)
കഥയന്തശ്ച മാം നിത്യം തുഷ്യന്തി ച രമന്തി ച ॥ 9 ॥
- മച്ചിത്താ (maccittā)minds resting in Me (mat:in Me | cittāḥ:minds)
- മദ്ഗതപ്രാണാ (madgataprāṇā)senses absorbed in Me (mat:in Me | gata:absorbed | prāṇāḥ:senses)
- ബോധയന്തഃ (bodhayantaḥ)enlightening
- പരസ്പരമ് (parasparam)one another
- കഥയന്തഃ (kathayantaḥ)speaking
- ച (ca)and
- മാം (māṃ)of Me
- നിത്യം (nityaṃ)always
- തുഷ്യന്തി (tuṣyanti)are satisfied
- ച (ca)and
- രമന്തി (ramanti)delighted
- ച (ca)and
ദദാമി ബുദ്ധിയോഗം തം യേന മാമുപയാന്തി തേ ॥ 10 ॥
- തേഷാമ് (teṣām)of them
- സതതയുക്താനാമ് (satatayuktānām)ever-steadfast (satata:constant | yuktānām:of the united)
- ഭജതാമ് (bhajatām)worshipping
- പ്രീതിപൂര്വകമ് (prītipūrvakam)with love (prīti:love | pūrvakam:preceded by)
- ദദാമി (dadāmi)I give
- ബുദ്ധിയോഗമ് (buddhiyogam)Buddhi Yoga (buddhi:intelligence | yogam:union)
- തമ് (tam)that
- യേന (yena)by which
- മാമ് (mām)to Me
- ഉപയാന്തി (upayānti)come
- തേ (te)they
നാശയാമ്യാത്മഭാവസ്ഥോ ജ്ഞാനദീപേന ഭാസ്വതാ ॥ 11 ॥
- തേഷാമ് (teṣām)of them
- ഏവ (eva)indeed
- അനുകമ്പാ-അര്ഥമ് (anukampā-artham)for the sake of compassion (anukampā:compassion | artham:for the sake of)
- അഹമ് (aham)I
- അജ്ഞാനജമ് (ajñānajam)born of ignorance (ajñāna:ignorance | jam:born of)
- തമഃ (tamaḥ)darkness
- നാശയാമി (nāśayāmi)I destroy
- ആത്മഭാവസ്ഥഃ (ātmabhāvasthaḥ)dwelling within their hearts (ātma:self | bhāva:state | sthaḥ:dwelling)
- ജ്ഞാനദീപേന (jñānadīpena)by the lamp of knowledge (jñāna:knowledge | dīpena:by the lamp)
- ഭാസ്വതാ (bhāsvatā)luminous
പുരുഷം ശാശ്വതം ദിവ്യമാദിദേവമജം വിഭുമ് ॥ 12 ॥
- അര്ജുന (arjuna)Arjuna
- ഉവാച (uvāca)said
- പരം (param)supreme
- ബ്രഹ്മ (brahma)Brahman
- പരം (param)supreme
- ധാമ (dhāma)abode
- പവിത്രം (pavitraṃ)purifier
- പരമം (paramam)supreme
- ഭവാന് (bhavān)you
- പുരുഷം (puruṣam)person
- ശാശ്വതം (śāśvataṃ)eternal
- ദിവ്യമ് (divyam)divine
- ആദിദേവമ് (ādidevam)primeval god (ādi:primeval | devam:god)
- അജം (ajaṃ)unborn
- വിഭുമ് (vibhum)omnipresent
അസിതോ ദേവലോ വ്യാസഃ സ്വയം ചൈവ ബ്രവീഷി മേ ॥ 13 ॥
- ആഹുഃ (āhuḥ)declare
- ത്വാമ് (tvām)You
- ഋഷയഃ (ṛṣayaḥ)sages
- സര്വേ (sarve)all
- ദേവര്ഷിഃ (devarṣiḥ)divine sage (deva:divine | ṛṣiḥ:sage)
- നാരദഃ (nāradaḥ)Narada
- തഥാ (tathā)also
- അസിതഃ (asitaḥ)Asita
- ദേവലഃ (devalaḥ)Devala
- വ്യാസഃ (vyāsaḥ)Vyasa
- സ്വയമ് (svayam)Yourself
- ച (ca)and
- ഏവ (eva)indeed
- ബ്രവീഷി (bravīṣi)say
- മേ (me)to me
ന ഹി തേ ഭഗവന്വ്യക്തിം വിദുര്ദേവാ ന ദാനവാഃ ॥ 14 ॥
- സര്വമ് (sarvam)all
- ഏതത് (etat)this
- ഋതമ് (ṛtam)truth
- മന്യേ (manye)I believe
- യത് (yat)that
- മാമ് (mām)to me
- വദസി (vadasi)you say
- കേശവ (keśava)O Keshava
- ന (na)not
- ഹി (hi)indeed
- തേ (te)your
- ഭഗവന് (bhagavan)O Blessed Lord
- വ്യക്തിമ് (vyaktim)manifestation
- വിദുഃ (viduḥ)know
- ദേവാഃ (devāḥ)the Devas
- ന (na)nor
- ദാനവാഃ (dānavāḥ)the Danavas
ഭൂതഭാവന ഭൂതേശ ദേവദേവ ജഗത്പതേ ॥ 15 ॥
- സ്വയമ് (svayam)by yourself
- ഏവ (eva)indeed
- ആത്മനാ (ātmanā)by the self
- ആത്മാനം (ātmānam)yourself
- വേത്ഥ (vettha)you know
- ത്വം (tvaṃ)you
- പുരുഷോത്തമ (puruṣottama)Supreme Person (puruṣa:person | uttama:supreme)
- ഭൂതഭാവന (bhūtabhāvana)Source of beings (bhūta:beings | bhāvana:source)
- ഭൂതേശ (bhūteśa)Lord of beings (bhūta:beings | īśa:lord)
- ദേവദേവ (devadeva)God of gods (deva:god | deva:god)
- ജഗത്പതേ (jagatpate)Ruler of the world (jagat:world | pati:ruler)
യാഭിര്വിഭൂതിഭിര്ലോകാനിമാംസ്ത്വം വ്യാപ്യ തിഷ്ഠസി ॥ 16 ॥
- വക്തുമ് (vaktum)to speak
- അര്ഹസി (arhasi)you should
- അശേഷേണ (aśeṣeṇa)without reserve
- ദിവ്യാഃ (divyāḥ)divine
- ഹി (hi)indeed
- ആത്മവിഭൂതയഃ (ātmavibhūtayaḥ)divine glories (ātma:self | vibhūtayaḥ:glories)
- യാഭിഃ (yābhiḥ)by which
- വിഭൂതിഭിഃ (vibhūtibhiḥ)by glories
- ലോകാന് (lokān)worlds
- ഇമാന് (imān)these
- ത്വമ് (tvam)you
- വ്യാപ്യ (vyāpya)pervading
- തിഷ്ഠസി (tiṣṭhasi)exist
കേഷു കേഷു ച ഭാവേഷു ചിന്ത്യോഽസി ഭഗവന്മയാ ॥ 17 ॥
- കഥം (kathaṃ)how
- വിദ്യാമ് (vidyām)shall I know
- അഹമ് (aham)I
- യോഗിനമ് (yoginam)O Yogi
- ത്വാമ് (tvām)You
- സദാ (sadā)always
- പരിചിന്തയന് (paricintayan)meditating
- കേഷു (keṣu)in which
- കേഷു (keṣu)in which
- ച (ca)and
- ഭാവേഷു (bhāveṣu)aspects
- ചിന്ത്യഃ (cintyaḥ)to be thought of
- അസി (asi)are
- ഭഗവന് (bhagavan)O Blessed Lord
- മയാ (mayā)by me
ഭൂയഃ കഥയ തൃപ്തിര്ഹി ശൃണ്വതോ നാസ്തി മേഽമൃതമ് ॥ 18 ॥
- വിസ്തരേണ (vistareṇa)in detail
- ആത്മനഃ (ātmanaḥ)of your
- യോഗം (yogaṃ)YOGA-power
- വിഭൂതിം (vibhūtiṃ)Immanent glory
- ച (ca)and
- ജനാര്ദന (janārdana)O Janardana
- ഭൂയഃ (bhūyaḥ)again
- കഥയ (kathaya)tell
- തൃപ്തിഃ (tṛptiḥ)satisfaction
- ഹി (hi)indeed
- ശൃണ്വതഃ (śṛṇvataḥ)hearing
- ന (na)not
- അസ്തി (asti)is
- മേ (me)my
- അമൃതമ് (amṛtam)nectar-like speech
പ്രാധാന്യതഃ കുരുശ്രേഷ്ഠ നാസ്ത്യന്തോ വിസ്തരസ്യ മേ ॥ 19 ॥
- ശ്രീഭഗവാനുവാച (śrībhagavānuvāca)The Blessed Lord said (śrī:blessed | bhagavān:Lord | uvāca:said)
- ഹന്ത (hanta)alas
- തേ (te)to you
- കഥയിഷ്യാമി (kathayiṣyāmi)I will declare
- ദിവ്യാഃ (divyāḥ)divine
- ഹി (hi)indeed
- ആത്മവിഭൂതയഃ (ātmavibhūtayaḥ)my divine glories (ātma:self | vibhūtayaḥ:glories)
- പ്രാധാന്യതഃ (prādhānyataḥ)in their prominence
- കുരുശ്രേഷ്ഠ (kuruśreṣṭha)O best of the Kurus (kuru:Kurus | śreṣṭha:best)
- ന (na)no
- അസ്തി (asti)is
- അന്തഃ (antaḥ)end
- വിസ്തരസ്യ (vistarasya)of the details
- മേ (me)my
അഹമാദിശ്ച മധ്യം ച ഭൂതാനാമന്ത ഏവ ച ॥ 20 ॥
- അഹമ് (aham)I
- ആത്മാ (ātmā)Self
- ഗുഡാകേശ (guḍākeśa)O Gudakesha
- സര്വഭൂതാശയസ്ഥിതഃ (sarvabhūtāśayasthitaḥ)seated in all beings' hearts (sarva:all | bhūta:beings | āśaya:hearts | sthitaḥ:seated)
- അഹമ് (aham)I
- ആദിഃ (ādiḥ)Beginning
- ച (ca)and
- മധ്യമ് (madhyam)Middle
- ച (ca)and
- ഭൂതാനാമ് (bhūtānām)of beings
- അന്തഃ (antaḥ)End
- ഏവ (eva)indeed
- ച (ca)and
മരീചിര്മരുതാമസ്മി നക്ഷത്രാണാമഹം ശശീ ॥ 21 ॥
- ആദിത്യാനാമ് (ādityānām)of the Ādityas
- അഹമ് (aham)I am
- വിഷ്ണുഃ (viṣṇuḥ)Viṣṇu
- ജ്യോതിഷാമ് (jyotiṣām)of luminaries
- രവിഃ (raviḥ)the Sun
- അംശുമാന് (aṃśumān)radiant
- മരീചിഃ (marīciḥ)Marīci
- മരുതാമ് (marutām)of the Maruts
- അസ്മി (asmi)am I
- നക്ഷത്രാണാമ് (nakṣatrāṇām)of asterisms
- അഹമ് (aham)I am
- ശശീ (śaśī)the moon
ഇന്ദ്രിയാണാം മനശ്ചാസ്മി ഭൂതാനാമസ്മി ചേതനാ ॥ 22 ॥
- വേദാനാമ് (vedānām)of the Vedas
- സാമവേദഃ (sāmavedaḥ)Sama Veda (sāma:Sama | vedaḥ:Veda)
- അസ്മി (asmi)I am
- ദേവാനാമ് (devānām)of the gods
- അസ്മി (asmi)I am
- വാസവഃ (vāsavaḥ)Indra
- ഇന്ദ്രിയാണാമ് (indriyāṇām)of the senses
- മനഃ (manaḥ)mind
- ച (ca)and
- അസ്മി (asmi)I am
- ഭൂതാനാമ് (bhūtānām)of living beings
- അസ്മി (asmi)I am
- ചേതനാ (cetanā)intelligence
വസൂനാം പാവകശ്ചാസ്മി മേരുഃ ശിഖരിണാമഹമ് ॥ 23 ॥
- രുദ്രാണാം (rudrāṇām)of the Rudras
- ശങ്കരഃ (śaṅkaraḥ)Shankara
- ച (ca)and
- അസ്മി (asmi)I am
- വിത്തേശഃ (vitteśaḥ)Lord of wealth (vitta:wealth | īśaḥ:Lord)
- യക്ഷരക്ഷസാമ് (yakṣarakṣasām)of Yakshas and Rakshasas (yakṣa:Yakshas | rakṣasām:of Rakshasas)
- വസൂനാം (vasūnām)of the Vasus
- പാവകഃ (pāvakaḥ)Pavaka (Agni)
- ച (ca)and
- അസ്മി (asmi)I am
- മേരുഃ (meruḥ)Meru
- ശിഖരിണാമ് (śikhariṇām)of the mountains
- അഹമ് (aham)I
സേനാനീനാമഹം സ്കന്ദഃ സരസാമസ്മി സാഗരഃ ॥ 24 ॥
- പുരോധസാമ് (purodhasām)of the priests
- ച (ca)and
- മുഖ്യമ് (mukhyam)chief
- മാമ് (mām)me
- വിദ്ധി (viddhi)know
- പാര്ഥ (pārtha)O Partha
- ബൃഹസ്പതിമ് (bṛhaspatim)Brihaspati
- സേനാനീനാമ് (senānīnām)of the generals
- അഹമ് (aham)I am
- സ്കന്ദഃ (skandaḥ)Skanda
- സരസാമ് (sarasām)of the lakes
- അസ്മി (asmi)am
- സാഗരഃ (sāgaraḥ)ocean
യജ്ഞാനാം ജപയജ്ഞോഽസ്മി സ്ഥാവരാണാം ഹിമാലയഃ ॥ 25 ॥
- മഹര്ഷീണാം (maharṣīṇām)among the great Rishis (maha:great | ṛṣīṇām:of the Rishis)
- ഭൃഗുഃ (bhṛguḥ)Bhrigu
- അഹമ് (aham)I am
- ഗിരാമ് (girām)among words
- അസ്മി (asmi)am
- ഏകമ് (ekam)one
- അക്ഷരമ് (akṣaram)syllable
- യജ്ഞാനാം (yajñānām)among sacrifices
- ജപയജ്ഞഃ (japayajñaḥ)sacrifice of silent repetition (japa:silent repetition | yajñaḥ:sacrifice)
- അസ്മി (asmi)am
- സ്ഥാവരാണാം (sthāvarāṇām)among immovable things
- ഹിമാലയഃ (himālayaḥ)the Himalayas
ഗന്ധര്വാണാം ചിത്രരഥഃ സിദ്ധാനാം കപിലോ മുനിഃ ॥ 26 ॥
- അശ്വത്ഥഃ (aśvatthaḥ)the Ashvattha tree
- സര്വവൃക്ഷാണാം (sarvavṛkṣāṇāṃ)of all trees (sarva:all | vṛkṣāṇāṃ:of trees)
- ദേവര്ഷീണാം (devarṣīṇāṃ)of divine sages (deva:divine | ṛṣīṇāṃ:of sages)
- ച (ca)and
- നാരദഃ (nāradaḥ)Narada
- ഗന്ധര്വാണാം (gandharvāṇāṃ)of Gandharvas
- ചിത്രരഥഃ (citrarathaḥ)Chitraratha
- സിദ്ധാനാം (siddhānāṃ)of perfected ones
- കപിലഃ (kapilaḥ)Kapila
- മുനിഃ (muniḥ)sage
ഐരാവതം ഗജേന്ദ്രാണാം നരാണാം ച നരാധിപമ് ॥ 27 ॥
- ഉച്ചൈഃശ്രവസമശ്വാനാമ് (uccaiḥśravasam aśvānām)of horses, Uccaiḥśravas (uccaiḥśravasam:Uccaiḥśravas | aśvānām:of horses)
- വിദ്ധി (viddhi)know
- മാമ് (mām)me
- അമൃതോദ്ഭവമ് (amṛtodbhavam)born of nectar (amṛta:nectar | udbhavam:born of)
- ഐരാവതമ് (airāvatam)Airavata
- ഗജേന്ദ്രാണാമ് (gajendrāṇām)of lordly elephants (gaja:elephant | indrāṇām:of lords)
- നരാണാമ് (narāṇām)of men
- ച (ca)and
- നരാധിപമ് (narādhipam)king (nara:man | adhipam:lord)
പ്രജനശ്ചാസ്മി കന്ദര്പഃ സര്പാണാമസ്മി വാസുകിഃ ॥ 28 ॥
- ആയുധാനാമ് (āyudhānām)among weapons
- അഹമ് (aham)I am
- വജ്രം (vajraṃ)thunderbolt
- ധേനൂനാമ് (dhenūnām)among cows
- അസ്മി (asmi)I am
- കാമധുക് (kāmadhuk)Kamadhuk (wish-fulfilling cow)
- പ്രജനഃ (prajanaḥ)cause for offspring
- ച (ca)and
- അസ്മി (asmi)I am
- കന്ദര്പഃ (kandarpaḥ)Kandarpa (Cupid)
- സര്പാണാമ് (sarpāṇām)among serpents
- അസ്മി (asmi)I am
- വാസുകിഃ (vāsukiḥ)Vasuki
പിതൄണാമര്യമാ ചാസ്മി യമഃ സംയമതാമഹമ് ॥ 29 ॥
- അനന്തഃ (anantaḥ)Ananta
- ച (ca)and
- അസ്മി (asmi)I am
- നാഗാനാം (nāgānāṃ)among the Nagas (nāga:Naga | ānāṃ:among)
- വരുണഃ (varuṇaḥ)Varuna
- യാദസാമ് (yādasām)among water deities (yāda:water deity | sām:among)
- അഹമ് (aham)I
- പിതൄണാമ് (pitṝṇām)among the ancestors (pitṛ:ancestor | ṇām:among)
- അര്യമാ (aryamā)Aryama
- ച (ca)and
- അസ്മി (asmi)I am
- യമഃ (yamaḥ)Yama
- സംയമതാമ് (saṃyamatām)among controllers (saṃyama:control | tām:among)
- അഹമ് (aham)I
മൃഗാണാം ച മൃഗേന്ദ്രോഽഹം വൈനതേയശ്ച പക്ഷിണാമ് ॥ 30 ॥
- പ്രഹ്ലാദഃ (prahlādaḥ)Prahlada
- ച (ca)and
- അസ്മി (asmi)I am
- ദൈത്യാനാമ് (daityānām)among Daityas
- കാലഃ (kālaḥ)Time
- കലയതാമ് (kalayatām)among reckoners
- അഹമ് (aham)I
- മൃഗാണാമ് (mṛgāṇām)among animals
- ച (ca)and
- മൃഗേന്ദ്രഃ (mṛgendraḥ)Lord-of-beasts (Lion) (mṛga:beast | indra:lord)
- അഹമ് (aham)I
- വൈനതേയഃ (vainateyaḥ)Vainateya (Garuda)
- ച (ca)and
- പക്ഷിണാമ് (pakṣiṇām)among birds
ഝഷാണാം മകരശ്ചാസ്മി സ്രോതസാമസ്മി ജാഹ്നവീ ॥ 31 ॥
- പവനഃ (pavanaḥ)wind
- പവതാമ് (pavatām)of purifiers
- അസ്മി (asmi)I am
- രാമഃ (rāmaḥ)Rama
- ശസ്ത്രഭൃതാമ് (śastrabhṛtām)of warriors (śastra:weapon | bhṛtām:bearers)
- അഹമ് (aham)I
- ഝഷാണാമ് (jhaṣāṇām)of fishes
- മകരഃ (makaraḥ)shark
- ച (ca)and
- അസ്മി (asmi)I am
- സ്രോതസാമ് (srotasām)of rivers
- അസ്മി (asmi)I am
- ജാഹ്നവീ (jāhnavī)Ganges
അധ്യാത്മവിദ്യാ വിദ്യാനാം വാദഃ പ്രവദതാമഹമ് ॥ 32 ॥
- സര്ഗാണാമ് (sargāṇām)of creations
- ആദി (ādi)beginning
- അന്തഃ (antaḥ)end
- ച (ca)and
- മധ്യമ് (madhyam)middle
- ച (ca)also
- ഏവ (eva)indeed
- അഹമ് (aham)I
- അര്ജുന (arjuna)O Arjuna
- അധ്യാത്മവിദ്യാ (adhyātmavidyā)Science of the Self (adhyātma:of the Self | vidyā:science)
- വിദ്യാനാമ് (vidyānām)of sciences
- വാദഃ (vādaḥ)logic
- പ്രവദതാമ് (pravadatām)of arguments
- അഹമ് (aham)I
അഹമേവാക്ഷയഃ കാലോ ധാതാഹം വിശ്വതോമുഖഃ ॥ 33 ॥
- അക്ഷരാണാമ് (akṣarāṇām)among letters
- അകാരഃ (akāraḥ)the letter 'A'
- അസ്മി (asmi)I am
- ദ്വന്ദ്വഃ (dvandvaḥ)dual (co-ordinates)
- സാമാസികസ്യ (sāmāsikasya)of compounds
- ച (ca)and
- അഹമ് (aham)I
- ഏവ (eva)indeed
- അക്ഷയഃ (akṣayaḥ)inexhaustible
- കാലഃ (kālaḥ)time
- ധാതാ (dhātā)dispenser
- അഹമ് (aham)I
- വിശ്വതോമുഖഃ (viśvatomukhaḥ)having faces in all directions (viśvataḥ:in all directions | mukhaḥ:faces)
കീര്തിഃ ശ്രീര്വാക്ച നാരീണാം സ്മൃതിര്മേധാ ധൃതിഃ ക്ഷമാ ॥ 34 ॥
- മൃത്യുഃ (mṛtyuḥ)death
- സര്വഹരഃ (sarvaharaḥ)all-devouring (sarva:all | haraḥ:devouring)
- ച (ca)and
- അഹമ് (aham)I am
- ഉദ്ഭവഃ (udbhavaḥ)prosperity
- ച (ca)and
- ഭവിഷ്യതാമ് (bhaviṣyatām)of those to be
- കീര്തിഃ (kīrtiḥ)fame
- ശ്രീഃ (śrīḥ)prosperity
- വാക് (vāk)speech
- ച (ca)and
- നാരീണാമ് (nārīṇām)of women
- സ്മൃതിഃ (smṛtiḥ)memory
- മേധാ (medhā)intelligence
- ധൃതിഃ (dhṛtiḥ)firmness
- ക്ഷമാ (kṣamā)forgiveness
മാസാനാം മാര്ഗശീര്ഷോഽഹമൃതൂനാം കുസുമാകരഃ ॥ 35 ॥
- ബൃഹത്സാമ (bṛhatsāma)Brihat-Saman (bṛhat:great | sāma:Saman hymn)
- തഥാ (tathā)also
- സാമ്നാമ് (sāmnām)of hymns
- ഗായത്രീ (gāyatrī)Gayatri
- ഛന്ദസാമ് (chandasām)of metres
- അഹമ് (aham)I am
- മാസാനാമ് (māsānām)of months
- മാര്ഗശീര്ഷഃ (mārgaśīrṣaḥ)Margashirsha
- അഹമ് (aham)I am
- ഋതൂനാമ് (ṛtūnām)of seasons
- കുസുമാകരഃ (kusumākaraḥ)flowery spring (kusuma:flower | ākara:abundance)
ജയോഽസ്മി വ്യവസായോഽസ്മി സത്ത്വം സത്ത്വവതാമഹമ് ॥ 36 ॥
- ദ്യൂതം (dyūtaṃ)gambling
- ഛലയതാമ് (chalayatām)of the fraudulent
- അസ്മി (asmi)I am
- തേജഃ (tejaḥ)splendour
- തേജസ്വിനാമ് (tejasvinām)of the splendid
- അഹമ് (aham)I
- ജയഃ (jayaḥ)victory
- അസ്മി (asmi)I am
- വ്യവസായഃ (vyavasāyaḥ)industry
- അസ്മി (asmi)I am
- സത്ത്വം (sattvaṃ)goodness
- സത്ത്വവതാമ് (sattvavatām)in those who are determined
- അഹമ് (aham)I
മുനീനാമപ്യഹം വ്യാസഃ കവീനാമുശനാ കവിഃ ॥ 37 ॥
- വൃഷ്ണീനാമ് (vṛṣṇīnām)among the Vrishnis (vṛṣṇi:Vrishnis | nām:among)
- വാസുദേവഃ (vāsudevaḥ)Vasudeva
- അസ്മി (asmi)I am
- പാണ്ഡവാനാമ് (pāṇḍavānām)among the Pandavas (pāṇḍava:Pandavas | nām:among)
- ധനഞ്ജയഃ (dhanañjayaḥ)Dhananjaya
- മുനീനാമ് (munīnām)among the Munis (muni:Munis | nām:among)
- അപി (api)also
- അഹമ് (aham)I
- വ്യാസഃ (vyāsaḥ)Vyasa
- കവീനാമ് (kavīnām)among the poets (kavi:poets | nām:among)
- ഉശനാ (uśanā)Ushana
- കവിഃ (kaviḥ)poet
മൌനം ചൈവാസ്മി ഗുഹ്യാനാം ജ്ഞാനം ജ്ഞാനവതാമഹമ് ॥ 38 ॥
- ദണ്ഡഃ (daṇḍaḥ)sceptre
- ദമയതാമ് (damayatām)among punishers
- അസ്മി (asmi)I am
- നീതിഃ (nītiḥ)statesmanship
- അസ്മി (asmi)I am
- ജിഗീഷതാമ് (jigīṣatām)among those who seek victory
- മൌനമ് (maunam)silence
- ച (ca)and
- ഏവ (eva)also
- അസ്മി (asmi)I am
- ഗുഹ്യാനാമ് (guhyānām)among secrets
- ജ്ഞാനമ് (jñānam)knowledge
- ജ്ഞാനവതാമ് (jñānavatām)among knowers
- അഹമ് (aham)I
ന തദസ്തി വിനാ യത്സ്യാന്മയാ ഭൂതം ചരാചരമ് ॥ 39 ॥
- യത് (yat)which
- ച (ca)and
- അപി (api)also
- സര്വഭൂതാനാമ് (sarvabhūtānām)of all beings (sarva:all | bhūtānām:of beings)
- ബീജമ് (bījam)seed
- തത് (tat)that
- അഹമ് (aham)I
- അര്ജുന (arjuna)O Arjuna
- ന (na)not
- തത് (tat)that
- അസ്തി (asti)exists
- വിനാ (vinā)without
- യത് (yat)which
- സ്യാത് (syāt)would be
- മയാ (mayā)by Me
- ഭൂതമ് (bhūtam)being
- ചരാചരമ് (carācaram)moving and unmoving (cara:moving | acara:unmoving)
ഏഷ തൂദ്ദേശതഃ പ്രോക്തോ വിഭൂതേര്വിസ്തരോ മയാ ॥ 40 ॥
- ന (na)not
- അന്തഃ (antaḥ)end
- അസ്തി (asti)is
- മമ (mama)my
- ദിവ്യാനാമ് (divyānām)of divine
- വിഭൂതീനാമ് (vibhūtīnām)glories
- പരന്തപ (parantapa)O Parantapa
- ഏഷഃ (eṣaḥ)this
- തു (tu)but
- ഉദ്ദേശതഃ (uddeśataḥ)briefly
- പ്രോക്തഃ (proktaḥ)stated
- വിഭൂതേഃ (vibhūteḥ)of glory
- വിസ്തരഃ (vistaraḥ)expansion
- മയാ (mayā)by me
തത്തദേവാവഗച്ഛ ത്വം മമ തേജോംഽശസമ്ഭവമ് ॥ 41 ॥
- യദ്യത് (yadyat)whatever
- വിഭൂതിമത് (vibhūtimat)glorious
- സത്ത്വം (sattvaṃ)being
- ശ്രീമദ് (śrīmad)prosperous
- ഊര്ജിതമ് (ūrjitam)powerful
- ഏവ (eva)indeed
- വാ (vā)or
- തത്തത് (tattat)that
- ഏവ (eva)indeed
- അവഗച്ഛ (avagaccha)know
- ത്വം (tvaṃ)you
- മമ (mama)my
- തേജഃ (tejaḥ)splendour
- അംശസമ്ഭവമ് (aṃśasambhavam)manifestation of a part (aṃśa:part | sambhavam:manifestation)
വിഷ്ടഭ്യാഹമിദം കൃത്സ്നമേകാംശേന സ്ഥിതോ ജഗത് ॥ 42 ॥
- അഥവാ (athavā)or
- ബഹുനാ (bahunā)by much
- ഏതേന (etena)by this
- കിം (kiṃ)what
- ജ്ഞാതേന (jñātena)by knowing
- തവ (tava)to you
- അര്ജുന (arjuna)Arjuna
- വിഷ്ടഭ്യ (viṣṭabhya)pervading
- അഹമ് (aham)I
- ഇദം (idaṃ)this
- കൃത്സ്നമ് (kṛtsnam)entire
- ഏകാംശേന (ekāṃśena)by one part (eka:one | aṃśena:by part)
- സ്ഥിതഃ (sthitaḥ)situated
- ജഗത് (jagat)world
ശ്രീകൃഷ്ണാര്ജുനസംവാദേ വിഭൂതിയോഗോ നാമ ദശമോഽധ്യായഃ ॥10 ॥
