ଓଁ ଶ୍ରୀପରମାତ୍ମନେ ନମଃ
ଅଥ ଦଶମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ।
ଵିଭୂତିଯୋଗଃ
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ଭୂଯ ଏଵ ମହାବାହୋ ଶୃଣୁ ମେ ପରମଂ ଵଚଃ ।
ଯତ୍ତେଽହଂ ପ୍ରୀଯମାଣାଯ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ହିତକାମ୍ଯଯା ॥ 1 ॥
ଯତ୍ତେଽହଂ ପ୍ରୀଯମାଣାଯ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ହିତକାମ୍ଯଯା ॥ 1 ॥
- ଶ୍ରୀଭଗଵାନ୍ (śrībhagavān)the Blessed Lord (śrī:blessed | bhagavān:Lord)
- ଉଵାଚ (uvāca)said
- ଭୂଯଃ (bhūyaḥ)again
- ଏଵ (eva)indeed
- ମହାବାହୋ (mahābāho)O mighty-armed (mahā:great | bāho:armed)
- ଶୃଣୁ (śṛṇu)listen
- ମେ (me)my
- ପରମଂ (paramaṃ)supreme
- ଵଚଃ (vacaḥ)word
- ଯତ୍ (yat)which
- ତେ (te)to you
- ଅହମ୍ (aham)I
- ପ୍ରିଯମାଣାଯ (prīyamāṇāya)to the delighted one
- ଵକ୍ଷ୍ଯାମି (vakṣyāmi)will declare
- ହିତକାମ୍ଯଯା (hitakāmyayā)wishing welfare (hita:welfare | kāmyayā:wishing)
ନ ମେ ଵିଦୁଃ ସୁରଗଣାଃ ପ୍ରଭଵଂ ନ ମହର୍ଷଯଃ ।
ଅହମାଦିର୍ହି ଦେଵାନାଂ ମହର୍ଷୀଣାଂ ଚ ସର୍ଵଶଃ ॥ 2 ॥
ଅହମାଦିର୍ହି ଦେଵାନାଂ ମହର୍ଷୀଣାଂ ଚ ସର୍ଵଶଃ ॥ 2 ॥
- ନ (na)not
- ମେ (me)my
- ଵିଦୁଃ (viduḥ)know
- ସୁରଗଣାଃ (suragaṇāḥ)hosts of heaven (sura:heavenly beings | gaṇāḥ:hosts)
- ପ୍ରଭଵଂ (prabhavam)origin
- ନ (na)not
- ମହର୍ଷଯଃ (maharṣayaḥ)great RISHIS (maha:great | ṛṣayaḥ:RISHIS)
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଆଦିଃ (ādiḥ)source
- ହି (hi)indeed
- ଦେଵାନାଂ (devānāṃ)of the DEVAS
- ମହର୍ଷୀଣାଂ (maharṣīṇāṃ)of the RISHIS (maha:great | ṛṣīṇāṃ:of the RISHIS)
- ଚ (ca)and
- ସର୍ଵଶଃ (sarvaśaḥ)in every way
ଯୋ ମାମଜମନାଦିଂ ଚ ଵେତ୍ତି ଲୋକମହେଶ୍ଵରମ୍ ।
ଅସମ୍ମୂଢଃ ସ ମର୍ତ୍ଯେଷୁ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ॥ 3 ॥
ଅସମ୍ମୂଢଃ ସ ମର୍ତ୍ଯେଷୁ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ॥ 3 ॥
- ଯଃ (yaḥ)who
- ମାମ୍ (mām)Me
- ଅଜମ୍ (ajam)unborn
- ଅନାଦିମ୍ (anādim)beginningless
- ଚ (ca)and
- ଵେତ୍ତି (vetti)knows
- ଲୋକମହେଶ୍ଵରମ୍ (lokamaheśvaram)great Lord of the worlds (loka:worlds | maheśvaram:great Lord)
- ଅସମ୍ମୂଢଃ (asammūḍhaḥ)undeluded
- ସଃ (saḥ)he
- ମର୍ତ୍ଯେଷୁ (martyeṣu)amongst mortals
- ସର୍ଵପାପୈଃ (sarvapāpaiḥ)from all sins (sarva:all | pāpaiḥ:sins)
- ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ (pramucyate)is liberated
ବୁଦ୍ଧିର୍ଜ୍ଞାନମସମ୍ମୋହଃ କ୍ଷମା ସତ୍ଯଂ ଦମଃ ଶମଃ ।
ସୁଖଂ ଦୁଃଖଂ ଭଵୋଽଭାଵୋ ଭଯଂ ଚାଭଯମେଵ ଚ ॥ 4 ॥
ସୁଖଂ ଦୁଃଖଂ ଭଵୋଽଭାଵୋ ଭଯଂ ଚାଭଯମେଵ ଚ ॥ 4 ॥
- ବୁଦ୍ଧିଃ (buddhiḥ)intellect
- ଜ୍ଞାନମ୍ (jñānam)wisdom
- ଅସମ୍ମୋହଃ (asammohaḥ)non-delusion
- କ୍ଷମା (kṣamā)forgiveness
- ସତ୍ଯଂ (satyaṃ)truth
- ଦମଃ (damaḥ)self-restraint
- ଶମଃ (śamaḥ)calmness
- ସୁଖଂ (sukhaṃ)happiness
- ଦୁଃଖଂ (duḥkhaṃ)pain
- ଭଵଃ (bhavaḥ)birth
- ଅଭାଵଃ (abhāvaḥ)death
- ଭଯମ୍ (bhayam)fear
- ଚ (ca)and
- ଅଭଯମ୍ (abhayam)fearlessness
- ଏଵ (eva)also
- ଚ (ca)and
ଅହିଂସା ସମତା ତୁଷ୍ଟିସ୍ତପୋ ଦାନଂ ଯଶୋଽଯଶଃ ।
ଭଵନ୍ତି ଭାଵା ଭୂତାନାଂ ମତ୍ତ ଏଵ ପୃଥଗ୍ଵିଧାଃ ॥ 5 ॥
ଭଵନ୍ତି ଭାଵା ଭୂତାନାଂ ମତ୍ତ ଏଵ ପୃଥଗ୍ଵିଧାଃ ॥ 5 ॥
- ଅହିଂସା (ahiṃsā)non-injury
- ସମତା (samatā)equanimity
- ତୁଷ୍ଟିଃ (tuṣṭiḥ)contentment
- ତପଃ (tapaḥ)austerity
- ଦାନମ୍ (dānam)beneficence
- ଯଶଃ (yaśaḥ)fame
- ଅଯଶଃ (ayaśaḥ)infamy
- ଭଵନ୍ତି (bhavanti)arise
- ଭାଵାଃ (bhāvāḥ)qualities
- ଭୂତାନାମ୍ (bhūtānām)of beings
- ମତ୍ତଃ (mattaḥ)from Me
- ଏଵ (eva)alone
- ପୃଥଗ୍ଵିଧାଃ (pṛthagvidhāḥ)different kinds (pṛthak:different | vidhāḥ:kinds)
ମହର୍ଷଯଃ ସପ୍ତ ପୂର୍ଵେ ଚତ୍ଵାରୋ ମନଵସ୍ତଥା ।
ମଦ୍ଭାଵା ମାନସା ଜାତା ଯେଷାଂ ଲୋକ ଇମାଃ ପ୍ରଜାଃ ॥ 6 ॥
ମଦ୍ଭାଵା ମାନସା ଜାତା ଯେଷାଂ ଲୋକ ଇମାଃ ପ୍ରଜାଃ ॥ 6 ॥
- ମହର୍ଷଯଃ (maharṣayaḥ)great sages (mahā:great | ṛṣayaḥ:sages)
- ସପ୍ତ (sapta)seven
- ପୂର୍ଵେ (pūrve)ancient
- ଚତ୍ଵାରଃ (catvāraḥ)four
- ମନଵଃ (manavaḥ)Manus
- ତଥା (tathā)also
- ମଦ୍ଭାଵାଃ (madbhāvāḥ)possessed of powers like Me (mat:my | bhāvāḥ:states or powers)
- ମାନସାଃ (mānasāḥ)born of mind
- ଜାତାଃ (jātāḥ)born
- ଯେଷାମ୍ (yeṣām)of whom
- ଲୋକେ (loke)in the world
- ଇମାଃ (imāḥ)these
- ପ୍ରଜାଃ (prajāḥ)creatures
ଏତାଂ ଵିଭୂତିଂ ଯୋଗଂ ଚ ମମ ଯୋ ଵେତ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ।
ସୋଽଵିକମ୍ପେନ ଯୋଗେନ ଯୁଜ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ॥ 7 ॥
ସୋଽଵିକମ୍ପେନ ଯୋଗେନ ଯୁଜ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ॥ 7 ॥
- ଏତାମ୍ (etām)this
- ଵିଭୂତିମ୍ (vibhūtim)manifestation
- ଯୋଗମ୍ (yogam)yoga
- ଚ (ca)and
- ମମ (mama)my
- ଯଃ (yaḥ)who
- ଵେତ୍ତି (vetti)knows
- ତତ୍ତ୍ଵତଃ (tattvataḥ)in truth
- ସଃ (saḥ)he
- ଅଵିକମ୍ପେନ (avikampena)tremorless
- ଯୋଗେନ (yogena)by yoga
- ଯୁଜ୍ଯତେ (yujyate)is united
- ନ (na)not
- ଅତ୍ର (atra)here
- ସଂଶଯଃ (saṃśayaḥ)doubt
ଅହଂ ସର୍ଵସ୍ଯ ପ୍ରଭଵୋ ମତ୍ତଃ ସର୍ଵଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ ।
ଇତି ମତ୍ଵା ଭଜନ୍ତେ ମାଂ ବୁଧା ଭାଵସମନ୍ଵିତାଃ ॥ 8 ॥
ଇତି ମତ୍ଵା ଭଜନ୍ତେ ମାଂ ବୁଧା ଭାଵସମନ୍ଵିତାଃ ॥ 8 ॥
- ଅହମ୍ (aham)I
- ସର୍ଵସ୍ଯ (sarvasya)of all
- ପ୍ରଭଵଃ (prabhavaḥ)source
- ମତ୍ତଃ (mattaḥ)from me
- ସର୍ଵମ୍ (sarvam)everything
- ପ୍ରଵର୍ତତେ (pravartate)evolves
- ଇତି (iti)thus
- ମତ୍ଵା (matvā)understanding
- ଭଜନ୍ତେ (bhajante)worship
- ମାମ୍ (mām)me
- ବୁଧାଃ (budhāḥ)the wise
- ଭାଵସମନ୍ଵିତାଃ (bhāvasamanvitāḥ)endowed with loving consciousness (bhāva:feeling, consciousness | samanvitāḥ:endowed with)
ମଚ୍ଚିତ୍ତା ମଦ୍ଗତପ୍ରାଣା ବୋଧଯନ୍ତଃ ପରସ୍ପରମ୍ ।
କଥଯନ୍ତଶ୍ଚ ମାଂ ନିତ୍ଯଂ ତୁଷ୍ଯନ୍ତି ଚ ରମନ୍ତି ଚ ॥ 9 ॥
କଥଯନ୍ତଶ୍ଚ ମାଂ ନିତ୍ଯଂ ତୁଷ୍ଯନ୍ତି ଚ ରମନ୍ତି ଚ ॥ 9 ॥
- ମଚ୍ଚିତ୍ତା (maccittā)minds resting in Me (mat:in Me | cittāḥ:minds)
- ମଦ୍ଗତପ୍ରାଣା (madgataprāṇā)senses absorbed in Me (mat:in Me | gata:absorbed | prāṇāḥ:senses)
- ବୋଧଯନ୍ତଃ (bodhayantaḥ)enlightening
- ପରସ୍ପରମ୍ (parasparam)one another
- କଥଯନ୍ତଃ (kathayantaḥ)speaking
- ଚ (ca)and
- ମାଂ (māṃ)of Me
- ନିତ୍ଯଂ (nityaṃ)always
- ତୁଷ୍ଯନ୍ତି (tuṣyanti)are satisfied
- ଚ (ca)and
- ରମନ୍ତି (ramanti)delighted
- ଚ (ca)and
ତେଷାଂ ସତତଯୁକ୍ତାନାଂ ଭଜତାଂ ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵକମ୍ ।
ଦଦାମି ବୁଦ୍ଧିଯୋଗଂ ତଂ ଯେନ ମାମୁପଯାନ୍ତି ତେ ॥ 10 ॥
ଦଦାମି ବୁଦ୍ଧିଯୋଗଂ ତଂ ଯେନ ମାମୁପଯାନ୍ତି ତେ ॥ 10 ॥
- ତେଷାମ୍ (teṣām)of them
- ସତତଯୁକ୍ତାନାମ୍ (satatayuktānām)ever-steadfast (satata:constant | yuktānām:of the united)
- ଭଜତାମ୍ (bhajatām)worshipping
- ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵକମ୍ (prītipūrvakam)with love (prīti:love | pūrvakam:preceded by)
- ଦଦାମି (dadāmi)I give
- ବୁଦ୍ଧିଯୋଗମ୍ (buddhiyogam)Buddhi Yoga (buddhi:intelligence | yogam:union)
- ତମ୍ (tam)that
- ଯେନ (yena)by which
- ମାମ୍ (mām)to Me
- ଉପଯାନ୍ତି (upayānti)come
- ତେ (te)they
ତେଷାମେଵାନୁକମ୍ପାର୍ଥମହମଜ୍ଞାନଜଂ ତମଃ ।
ନାଶଯାମ୍ଯାତ୍ମଭାଵସ୍ଥୋ ଜ୍ଞାନଦୀପେନ ଭାସ୍ଵତା ॥ 11 ॥
ନାଶଯାମ୍ଯାତ୍ମଭାଵସ୍ଥୋ ଜ୍ଞାନଦୀପେନ ଭାସ୍ଵତା ॥ 11 ॥
- ତେଷାମ୍ (teṣām)of them
- ଏଵ (eva)indeed
- ଅନୁକମ୍ପା-ଅର୍ଥମ୍ (anukampā-artham)for the sake of compassion (anukampā:compassion | artham:for the sake of)
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଅଜ୍ଞାନଜମ୍ (ajñānajam)born of ignorance (ajñāna:ignorance | jam:born of)
- ତମଃ (tamaḥ)darkness
- ନାଶଯାମି (nāśayāmi)I destroy
- ଆତ୍ମଭାଵସ୍ଥଃ (ātmabhāvasthaḥ)dwelling within their hearts (ātma:self | bhāva:state | sthaḥ:dwelling)
- ଜ୍ଞାନଦୀପେନ (jñānadīpena)by the lamp of knowledge (jñāna:knowledge | dīpena:by the lamp)
- ଭାସ୍ଵତା (bhāsvatā)luminous
ଅର୍ଜୁନ ଉଵାଚ
ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଧାମ ପଵିତ୍ରଂ ପରମଂ ଭଵାନ୍ ।
ପୁରୁଷଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ଦିଵ୍ଯମାଦିଦେଵମଜଂ ଵିଭୁମ୍ ॥ 12 ॥
ପୁରୁଷଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ଦିଵ୍ଯମାଦିଦେଵମଜଂ ଵିଭୁମ୍ ॥ 12 ॥
- ଅର୍ଜୁନ (arjuna)Arjuna
- ଉଵାଚ (uvāca)said
- ପରଂ (param)supreme
- ବ୍ରହ୍ମ (brahma)Brahman
- ପରଂ (param)supreme
- ଧାମ (dhāma)abode
- ପଵିତ୍ରଂ (pavitraṃ)purifier
- ପରମଂ (paramam)supreme
- ଭଵାନ୍ (bhavān)you
- ପୁରୁଷଂ (puruṣam)person
- ଶାଶ୍ଵତଂ (śāśvataṃ)eternal
- ଦିଵ୍ଯମ୍ (divyam)divine
- ଆଦିଦେଵମ୍ (ādidevam)primeval god (ādi:primeval | devam:god)
- ଅଜଂ (ajaṃ)unborn
- ଵିଭୁମ୍ (vibhum)omnipresent
ଆହୁସ୍ତ୍ଵାମୃଷଯଃ ସର୍ଵେ ଦେଵର୍ଷିର୍ନାରଦସ୍ତଥା ।
ଅସିତୋ ଦେଵଲୋ ଵ୍ଯାସଃ ସ୍ଵଯଂ ଚୈଵ ବ୍ରଵୀଷି ମେ ॥ 13 ॥
ଅସିତୋ ଦେଵଲୋ ଵ୍ଯାସଃ ସ୍ଵଯଂ ଚୈଵ ବ୍ରଵୀଷି ମେ ॥ 13 ॥
- ଆହୁଃ (āhuḥ)declare
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)You
- ଋଷଯଃ (ṛṣayaḥ)sages
- ସର୍ଵେ (sarve)all
- ଦେଵର୍ଷିଃ (devarṣiḥ)divine sage (deva:divine | ṛṣiḥ:sage)
- ନାରଦଃ (nāradaḥ)Narada
- ତଥା (tathā)also
- ଅସିତଃ (asitaḥ)Asita
- ଦେଵଲଃ (devalaḥ)Devala
- ଵ୍ଯାସଃ (vyāsaḥ)Vyasa
- ସ୍ଵଯମ୍ (svayam)Yourself
- ଚ (ca)and
- ଏଵ (eva)indeed
- ବ୍ରଵୀଷି (bravīṣi)say
- ମେ (me)to me
ସର୍ଵମେତଦୃତଂ ମନ୍ଯେ ଯନ୍ମାଂ ଵଦସି କେଶଵ ।
ନ ହି ତେ ଭଗଵନ୍ଵ୍ଯକ୍ତିଂ ଵିଦୁର୍ଦେଵା ନ ଦାନଵାଃ ॥ 14 ॥
ନ ହି ତେ ଭଗଵନ୍ଵ୍ଯକ୍ତିଂ ଵିଦୁର୍ଦେଵା ନ ଦାନଵାଃ ॥ 14 ॥
- ସର୍ଵମ୍ (sarvam)all
- ଏତତ୍ (etat)this
- ଋତମ୍ (ṛtam)truth
- ମନ୍ଯେ (manye)I believe
- ଯତ୍ (yat)that
- ମାମ୍ (mām)to me
- ଵଦସି (vadasi)you say
- କେଶଵ (keśava)O Keshava
- ନ (na)not
- ହି (hi)indeed
- ତେ (te)your
- ଭଗଵନ୍ (bhagavan)O Blessed Lord
- ଵ୍ଯକ୍ତିମ୍ (vyaktim)manifestation
- ଵିଦୁଃ (viduḥ)know
- ଦେଵାଃ (devāḥ)the Devas
- ନ (na)nor
- ଦାନଵାଃ (dānavāḥ)the Danavas
ସ୍ଵଯମେଵାତ୍ମନାତ୍ମାନଂ ଵେତ୍ଥ ତ୍ଵଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ।
ଭୂତଭାଵନ ଭୂତେଶ ଦେଵଦେଵ ଜଗତ୍ପତେ ॥ 15 ॥
ଭୂତଭାଵନ ଭୂତେଶ ଦେଵଦେଵ ଜଗତ୍ପତେ ॥ 15 ॥
- ସ୍ଵଯମ୍ (svayam)by yourself
- ଏଵ (eva)indeed
- ଆତ୍ମନା (ātmanā)by the self
- ଆତ୍ମାନଂ (ātmānam)yourself
- ଵେତ୍ଥ (vettha)you know
- ତ୍ଵଂ (tvaṃ)you
- ପୁରୁଷୋତ୍ତମ (puruṣottama)Supreme Person (puruṣa:person | uttama:supreme)
- ଭୂତଭାଵନ (bhūtabhāvana)Source of beings (bhūta:beings | bhāvana:source)
- ଭୂତେଶ (bhūteśa)Lord of beings (bhūta:beings | īśa:lord)
- ଦେଵଦେଵ (devadeva)God of gods (deva:god | deva:god)
- ଜଗତ୍ପତେ (jagatpate)Ruler of the world (jagat:world | pati:ruler)
ଵକ୍ତୁମର୍ହସ୍ଯଶେଷେଣ ଦିଵ୍ଯା ହ୍ଯାତ୍ମଵିଭୂତଯଃ ।
ଯାଭିର୍ଵିଭୂତିଭିର୍ଲୋକାନିମାଂସ୍ତ୍ଵଂ ଵ୍ଯାପ୍ଯ ତିଷ୍ଠସି ॥ 16 ॥
ଯାଭିର୍ଵିଭୂତିଭିର୍ଲୋକାନିମାଂସ୍ତ୍ଵଂ ଵ୍ଯାପ୍ଯ ତିଷ୍ଠସି ॥ 16 ॥
- ଵକ୍ତୁମ୍ (vaktum)to speak
- ଅର୍ହସି (arhasi)you should
- ଅଶେଷେଣ (aśeṣeṇa)without reserve
- ଦିଵ୍ଯାଃ (divyāḥ)divine
- ହି (hi)indeed
- ଆତ୍ମଵିଭୂତଯଃ (ātmavibhūtayaḥ)divine glories (ātma:self | vibhūtayaḥ:glories)
- ଯାଭିଃ (yābhiḥ)by which
- ଵିଭୂତିଭିଃ (vibhūtibhiḥ)by glories
- ଲୋକାନ୍ (lokān)worlds
- ଇମାନ୍ (imān)these
- ତ୍ଵମ୍ (tvam)you
- ଵ୍ଯାପ୍ଯ (vyāpya)pervading
- ତିଷ୍ଠସି (tiṣṭhasi)exist
କଥଂ ଵିଦ୍ଯାମହଂ ଯୋଗିଂସ୍ତ୍ଵାଂ ସଦା ପରିଚିନ୍ତଯନ୍ ।
କେଷୁ କେଷୁ ଚ ଭାଵେଷୁ ଚିନ୍ତ୍ଯୋଽସି ଭଗଵନ୍ମଯା ॥ 17 ॥
କେଷୁ କେଷୁ ଚ ଭାଵେଷୁ ଚିନ୍ତ୍ଯୋଽସି ଭଗଵନ୍ମଯା ॥ 17 ॥
- କଥଂ (kathaṃ)how
- ଵିଦ୍ଯାମ୍ (vidyām)shall I know
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଯୋଗିନମ୍ (yoginam)O Yogi
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)You
- ସଦା (sadā)always
- ପରିଚିନ୍ତଯନ୍ (paricintayan)meditating
- କେଷୁ (keṣu)in which
- କେଷୁ (keṣu)in which
- ଚ (ca)and
- ଭାଵେଷୁ (bhāveṣu)aspects
- ଚିନ୍ତ୍ଯଃ (cintyaḥ)to be thought of
- ଅସି (asi)are
- ଭଗଵନ୍ (bhagavan)O Blessed Lord
- ମଯା (mayā)by me
ଵିସ୍ତରେଣାତ୍ମନୋ ଯୋଗଂ ଵିଭୂତିଂ ଚ ଜନାର୍ଦନ ।
ଭୂଯଃ କଥଯ ତୃପ୍ତିର୍ହି ଶୃଣ୍ଵତୋ ନାସ୍ତି ମେଽମୃତମ୍ ॥ 18 ॥
ଭୂଯଃ କଥଯ ତୃପ୍ତିର୍ହି ଶୃଣ୍ଵତୋ ନାସ୍ତି ମେଽମୃତମ୍ ॥ 18 ॥
- ଵିସ୍ତରେଣ (vistareṇa)in detail
- ଆତ୍ମନଃ (ātmanaḥ)of your
- ଯୋଗଂ (yogaṃ)YOGA-power
- ଵିଭୂତିଂ (vibhūtiṃ)Immanent glory
- ଚ (ca)and
- ଜନାର୍ଦନ (janārdana)O Janardana
- ଭୂଯଃ (bhūyaḥ)again
- କଥଯ (kathaya)tell
- ତୃପ୍ତିଃ (tṛptiḥ)satisfaction
- ହି (hi)indeed
- ଶୃଣ୍ଵତଃ (śṛṇvataḥ)hearing
- ନ (na)not
- ଅସ୍ତି (asti)is
- ମେ (me)my
- ଅମୃତମ୍ (amṛtam)nectar-like speech
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ହନ୍ତ ତେ କଥଯିଷ୍ଯାମି ଦିଵ୍ଯା ହ୍ଯାତ୍ମଵିଭୂତଯଃ ।
ପ୍ରାଧାନ୍ଯତଃ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାସ୍ତ୍ଯନ୍ତୋ ଵିସ୍ତରସ୍ଯ ମେ ॥ 19 ॥
ପ୍ରାଧାନ୍ଯତଃ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାସ୍ତ୍ଯନ୍ତୋ ଵିସ୍ତରସ୍ଯ ମେ ॥ 19 ॥
- ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ (śrībhagavānuvāca)The Blessed Lord said (śrī:blessed | bhagavān:Lord | uvāca:said)
- ହନ୍ତ (hanta)alas
- ତେ (te)to you
- କଥଯିଷ୍ଯାମି (kathayiṣyāmi)I will declare
- ଦିଵ୍ଯାଃ (divyāḥ)divine
- ହି (hi)indeed
- ଆତ୍ମଵିଭୂତଯଃ (ātmavibhūtayaḥ)my divine glories (ātma:self | vibhūtayaḥ:glories)
- ପ୍ରାଧାନ୍ଯତଃ (prādhānyataḥ)in their prominence
- କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ (kuruśreṣṭha)O best of the Kurus (kuru:Kurus | śreṣṭha:best)
- ନ (na)no
- ଅସ୍ତି (asti)is
- ଅନ୍ତଃ (antaḥ)end
- ଵିସ୍ତରସ୍ଯ (vistarasya)of the details
- ମେ (me)my
ଅହମାତ୍ମା ଗୁଡାକେଶ ସର୍ଵଭୂତାଶଯସ୍ଥିତଃ ।
ଅହମାଦିଶ୍ଚ ମଧ୍ଯଂ ଚ ଭୂତାନାମନ୍ତ ଏଵ ଚ ॥ 20 ॥
ଅହମାଦିଶ୍ଚ ମଧ୍ଯଂ ଚ ଭୂତାନାମନ୍ତ ଏଵ ଚ ॥ 20 ॥
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଆତ୍ମା (ātmā)Self
- ଗୁଡାକେଶ (guḍākeśa)O Gudakesha
- ସର୍ଵଭୂତାଶଯସ୍ଥିତଃ (sarvabhūtāśayasthitaḥ)seated in all beings' hearts (sarva:all | bhūta:beings | āśaya:hearts | sthitaḥ:seated)
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଆଦିଃ (ādiḥ)Beginning
- ଚ (ca)and
- ମଧ୍ଯମ୍ (madhyam)Middle
- ଚ (ca)and
- ଭୂତାନାମ୍ (bhūtānām)of beings
- ଅନ୍ତଃ (antaḥ)End
- ଏଵ (eva)indeed
- ଚ (ca)and
ଆଦିତ୍ଯାନାମହଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ରଵିରଂଶୁମାନ୍ ।
ମରୀଚିର୍ମରୁତାମସ୍ମି ନକ୍ଷତ୍ରାଣାମହଂ ଶଶୀ ॥ 21 ॥
ମରୀଚିର୍ମରୁତାମସ୍ମି ନକ୍ଷତ୍ରାଣାମହଂ ଶଶୀ ॥ 21 ॥
- ଆଦିତ୍ଯାନାମ୍ (ādityānām)of the Ādityas
- ଅହମ୍ (aham)I am
- ଵିଷ୍ଣୁଃ (viṣṇuḥ)Viṣṇu
- ଜ୍ଯୋତିଷାମ୍ (jyotiṣām)of luminaries
- ରଵିଃ (raviḥ)the Sun
- ଅଂଶୁମାନ୍ (aṃśumān)radiant
- ମରୀଚିଃ (marīciḥ)Marīci
- ମରୁତାମ୍ (marutām)of the Maruts
- ଅସ୍ମି (asmi)am I
- ନକ୍ଷତ୍ରାଣାମ୍ (nakṣatrāṇām)of asterisms
- ଅହମ୍ (aham)I am
- ଶଶୀ (śaśī)the moon
ଵେଦାନାଂ ସାମଵେଦୋଽସ୍ମି ଦେଵାନାମସ୍ମି ଵାସଵଃ ।
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ମନଶ୍ଚାସ୍ମି ଭୂତାନାମସ୍ମି ଚେତନା ॥ 22 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ମନଶ୍ଚାସ୍ମି ଭୂତାନାମସ୍ମି ଚେତନା ॥ 22 ॥
- ଵେଦାନାମ୍ (vedānām)of the Vedas
- ସାମଵେଦଃ (sāmavedaḥ)Sama Veda (sāma:Sama | vedaḥ:Veda)
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ଦେଵାନାମ୍ (devānām)of the gods
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ଵାସଵଃ (vāsavaḥ)Indra
- ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣାମ୍ (indriyāṇām)of the senses
- ମନଃ (manaḥ)mind
- ଚ (ca)and
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ଭୂତାନାମ୍ (bhūtānām)of living beings
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ଚେତନା (cetanā)intelligence
ରୁଦ୍ରାଣାଂ ଶଙ୍କରଶ୍ଚାସ୍ମି ଵିତ୍ତେଶୋ ଯକ୍ଷରକ୍ଷସାମ୍ ।
ଵସୂନାଂ ପାଵକଶ୍ଚାସ୍ମି ମେରୁଃ ଶିଖରିଣାମହମ୍ ॥ 23 ॥
ଵସୂନାଂ ପାଵକଶ୍ଚାସ୍ମି ମେରୁଃ ଶିଖରିଣାମହମ୍ ॥ 23 ॥
- ରୁଦ୍ରାଣାଂ (rudrāṇām)of the Rudras
- ଶଙ୍କରଃ (śaṅkaraḥ)Shankara
- ଚ (ca)and
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ଵିତ୍ତେଶଃ (vitteśaḥ)Lord of wealth (vitta:wealth | īśaḥ:Lord)
- ଯକ୍ଷରକ୍ଷସାମ୍ (yakṣarakṣasām)of Yakshas and Rakshasas (yakṣa:Yakshas | rakṣasām:of Rakshasas)
- ଵସୂନାଂ (vasūnām)of the Vasus
- ପାଵକଃ (pāvakaḥ)Pavaka (Agni)
- ଚ (ca)and
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ମେରୁଃ (meruḥ)Meru
- ଶିଖରିଣାମ୍ (śikhariṇām)of the mountains
- ଅହମ୍ (aham)I
ପୁରୋଧସାଂ ଚ ମୁଖ୍ଯଂ ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ପାର୍ଥ ବୃହସ୍ପତିମ୍ ।
ସେନାନୀନାମହଂ ସ୍କନ୍ଦଃ ସରସାମସ୍ମି ସାଗରଃ ॥ 24 ॥
ସେନାନୀନାମହଂ ସ୍କନ୍ଦଃ ସରସାମସ୍ମି ସାଗରଃ ॥ 24 ॥
- ପୁରୋଧସାମ୍ (purodhasām)of the priests
- ଚ (ca)and
- ମୁଖ୍ଯମ୍ (mukhyam)chief
- ମାମ୍ (mām)me
- ଵିଦ୍ଧି (viddhi)know
- ପାର୍ଥ (pārtha)O Partha
- ବୃହସ୍ପତିମ୍ (bṛhaspatim)Brihaspati
- ସେନାନୀନାମ୍ (senānīnām)of the generals
- ଅହମ୍ (aham)I am
- ସ୍କନ୍ଦଃ (skandaḥ)Skanda
- ସରସାମ୍ (sarasām)of the lakes
- ଅସ୍ମି (asmi)am
- ସାଗରଃ (sāgaraḥ)ocean
ମହର୍ଷୀଣାଂ ଭୃଗୁରହଂ ଗିରାମସ୍ମ୍ଯେକମକ୍ଷରମ୍ ।
ଯଜ୍ଞାନାଂ ଜପଯଜ୍ଞୋଽସ୍ମି ସ୍ଥାଵରାଣାଂ ହିମାଲଯଃ ॥ 25 ॥
ଯଜ୍ଞାନାଂ ଜପଯଜ୍ଞୋଽସ୍ମି ସ୍ଥାଵରାଣାଂ ହିମାଲଯଃ ॥ 25 ॥
- ମହର୍ଷୀଣାଂ (maharṣīṇām)among the great Rishis (maha:great | ṛṣīṇām:of the Rishis)
- ଭୃଗୁଃ (bhṛguḥ)Bhrigu
- ଅହମ୍ (aham)I am
- ଗିରାମ୍ (girām)among words
- ଅସ୍ମି (asmi)am
- ଏକମ୍ (ekam)one
- ଅକ୍ଷରମ୍ (akṣaram)syllable
- ଯଜ୍ଞାନାଂ (yajñānām)among sacrifices
- ଜପଯଜ୍ଞଃ (japayajñaḥ)sacrifice of silent repetition (japa:silent repetition | yajñaḥ:sacrifice)
- ଅସ୍ମି (asmi)am
- ସ୍ଥାଵରାଣାଂ (sthāvarāṇām)among immovable things
- ହିମାଲଯଃ (himālayaḥ)the Himalayas
ଅଶ୍ଵତ୍ଥଃ ସର୍ଵଵୃକ୍ଷାଣାଂ ଦେଵର୍ଷୀଣାଂ ଚ ନାରଦଃ ।
ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ଚିତ୍ରରଥଃ ସିଦ୍ଧାନାଂ କପିଲୋ ମୁନିଃ ॥ 26 ॥
ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ଚିତ୍ରରଥଃ ସିଦ୍ଧାନାଂ କପିଲୋ ମୁନିଃ ॥ 26 ॥
- ଅଶ୍ଵତ୍ଥଃ (aśvatthaḥ)the Ashvattha tree
- ସର୍ଵଵୃକ୍ଷାଣାଂ (sarvavṛkṣāṇāṃ)of all trees (sarva:all | vṛkṣāṇāṃ:of trees)
- ଦେଵର୍ଷୀଣାଂ (devarṣīṇāṃ)of divine sages (deva:divine | ṛṣīṇāṃ:of sages)
- ଚ (ca)and
- ନାରଦଃ (nāradaḥ)Narada
- ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ (gandharvāṇāṃ)of Gandharvas
- ଚିତ୍ରରଥଃ (citrarathaḥ)Chitraratha
- ସିଦ୍ଧାନାଂ (siddhānāṃ)of perfected ones
- କପିଲଃ (kapilaḥ)Kapila
- ମୁନିଃ (muniḥ)sage
ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵସମଶ୍ଵାନାଂ ଵିଦ୍ଧି ମାମମୃତୋଦ୍ଭଵମ୍ ।
ଐରାଵତଂ ଗଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ନରାଣାଂ ଚ ନରାଧିପମ୍ ॥ 27 ॥
ଐରାଵତଂ ଗଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ନରାଣାଂ ଚ ନରାଧିପମ୍ ॥ 27 ॥
- ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵସମଶ୍ଵାନାମ୍ (uccaiḥśravasam aśvānām)of horses, Uccaiḥśravas (uccaiḥśravasam:Uccaiḥśravas | aśvānām:of horses)
- ଵିଦ୍ଧି (viddhi)know
- ମାମ୍ (mām)me
- ଅମୃତୋଦ୍ଭଵମ୍ (amṛtodbhavam)born of nectar (amṛta:nectar | udbhavam:born of)
- ଐରାଵତମ୍ (airāvatam)Airavata
- ଗଜେନ୍ଦ୍ରାଣାମ୍ (gajendrāṇām)of lordly elephants (gaja:elephant | indrāṇām:of lords)
- ନରାଣାମ୍ (narāṇām)of men
- ଚ (ca)and
- ନରାଧିପମ୍ (narādhipam)king (nara:man | adhipam:lord)
ଆଯୁଧାନାମହଂ ଵଜ୍ରଂ ଧେନୂନାମସ୍ମି କାମଧୁକ୍ ।
ପ୍ରଜନଶ୍ଚାସ୍ମି କନ୍ଦର୍ପଃ ସର୍ପାଣାମସ୍ମି ଵାସୁକିଃ ॥ 28 ॥
ପ୍ରଜନଶ୍ଚାସ୍ମି କନ୍ଦର୍ପଃ ସର୍ପାଣାମସ୍ମି ଵାସୁକିଃ ॥ 28 ॥
- ଆଯୁଧାନାମ୍ (āyudhānām)among weapons
- ଅହମ୍ (aham)I am
- ଵଜ୍ରଂ (vajraṃ)thunderbolt
- ଧେନୂନାମ୍ (dhenūnām)among cows
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- କାମଧୁକ୍ (kāmadhuk)Kamadhuk (wish-fulfilling cow)
- ପ୍ରଜନଃ (prajanaḥ)cause for offspring
- ଚ (ca)and
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- କନ୍ଦର୍ପଃ (kandarpaḥ)Kandarpa (Cupid)
- ସର୍ପାଣାମ୍ (sarpāṇām)among serpents
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ଵାସୁକିଃ (vāsukiḥ)Vasuki
ଅନନ୍ତଶ୍ଚାସ୍ମି ନାଗାନାଂ ଵରୁଣୋ ଯାଦସାମହମ୍ ।
ପିତୄଣାମର୍ଯମା ଚାସ୍ମି ଯମଃ ସଂଯମତାମହମ୍ ॥ 29 ॥
ପିତୄଣାମର୍ଯମା ଚାସ୍ମି ଯମଃ ସଂଯମତାମହମ୍ ॥ 29 ॥
- ଅନନ୍ତଃ (anantaḥ)Ananta
- ଚ (ca)and
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ନାଗାନାଂ (nāgānāṃ)among the Nagas (nāga:Naga | ānāṃ:among)
- ଵରୁଣଃ (varuṇaḥ)Varuna
- ଯାଦସାମ୍ (yādasām)among water deities (yāda:water deity | sām:among)
- ଅହମ୍ (aham)I
- ପିତୄଣାମ୍ (pitṝṇām)among the ancestors (pitṛ:ancestor | ṇām:among)
- ଅର୍ଯମା (aryamā)Aryama
- ଚ (ca)and
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ଯମଃ (yamaḥ)Yama
- ସଂଯମତାମ୍ (saṃyamatām)among controllers (saṃyama:control | tām:among)
- ଅହମ୍ (aham)I
ପ୍ରହ୍ଲାଦଶ୍ଚାସ୍ମି ଦୈତ୍ଯାନାଂ କାଲଃ କଲଯତାମହମ୍ ।
ମୃଗାଣାଂ ଚ ମୃଗେନ୍ଦ୍ରୋଽହଂ ଵୈନତେଯଶ୍ଚ ପକ୍ଷିଣାମ୍ ॥ 30 ॥
ମୃଗାଣାଂ ଚ ମୃଗେନ୍ଦ୍ରୋଽହଂ ଵୈନତେଯଶ୍ଚ ପକ୍ଷିଣାମ୍ ॥ 30 ॥
- ପ୍ରହ୍ଲାଦଃ (prahlādaḥ)Prahlada
- ଚ (ca)and
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ଦୈତ୍ଯାନାମ୍ (daityānām)among Daityas
- କାଲଃ (kālaḥ)Time
- କଲଯତାମ୍ (kalayatām)among reckoners
- ଅହମ୍ (aham)I
- ମୃଗାଣାମ୍ (mṛgāṇām)among animals
- ଚ (ca)and
- ମୃଗେନ୍ଦ୍ରଃ (mṛgendraḥ)Lord-of-beasts (Lion) (mṛga:beast | indra:lord)
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଵୈନତେଯଃ (vainateyaḥ)Vainateya (Garuda)
- ଚ (ca)and
- ପକ୍ଷିଣାମ୍ (pakṣiṇām)among birds
ପଵନଃ ପଵତାମସ୍ମି ରାମଃ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାମହମ୍ ।
ଝଷାଣାଂ ମକରଶ୍ଚାସ୍ମି ସ୍ରୋତସାମସ୍ମି ଜାହ୍ନଵୀ ॥ 31 ॥
ଝଷାଣାଂ ମକରଶ୍ଚାସ୍ମି ସ୍ରୋତସାମସ୍ମି ଜାହ୍ନଵୀ ॥ 31 ॥
- ପଵନଃ (pavanaḥ)wind
- ପଵତାମ୍ (pavatām)of purifiers
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ରାମଃ (rāmaḥ)Rama
- ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାମ୍ (śastrabhṛtām)of warriors (śastra:weapon | bhṛtām:bearers)
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଝଷାଣାମ୍ (jhaṣāṇām)of fishes
- ମକରଃ (makaraḥ)shark
- ଚ (ca)and
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ସ୍ରୋତସାମ୍ (srotasām)of rivers
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ଜାହ୍ନଵୀ (jāhnavī)Ganges
ସର୍ଗାଣାମାଦିରନ୍ତଶ୍ଚ ମଧ୍ଯଂ ଚୈଵାହମର୍ଜୁନ ।
ଅଧ୍ଯାତ୍ମଵିଦ୍ଯା ଵିଦ୍ଯାନାଂ ଵାଦଃ ପ୍ରଵଦତାମହମ୍ ॥ 32 ॥
ଅଧ୍ଯାତ୍ମଵିଦ୍ଯା ଵିଦ୍ଯାନାଂ ଵାଦଃ ପ୍ରଵଦତାମହମ୍ ॥ 32 ॥
- ସର୍ଗାଣାମ୍ (sargāṇām)of creations
- ଆଦି (ādi)beginning
- ଅନ୍ତଃ (antaḥ)end
- ଚ (ca)and
- ମଧ୍ଯମ୍ (madhyam)middle
- ଚ (ca)also
- ଏଵ (eva)indeed
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଅର୍ଜୁନ (arjuna)O Arjuna
- ଅଧ୍ଯାତ୍ମଵିଦ୍ଯା (adhyātmavidyā)Science of the Self (adhyātma:of the Self | vidyā:science)
- ଵିଦ୍ଯାନାମ୍ (vidyānām)of sciences
- ଵାଦଃ (vādaḥ)logic
- ପ୍ରଵଦତାମ୍ (pravadatām)of arguments
- ଅହମ୍ (aham)I
ଅକ୍ଷରାଣାମକାରୋଽସ୍ମି ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଃ ସାମାସିକସ୍ଯ ଚ ।
ଅହମେଵାକ୍ଷଯଃ କାଲୋ ଧାତାହଂ ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖଃ ॥ 33 ॥
ଅହମେଵାକ୍ଷଯଃ କାଲୋ ଧାତାହଂ ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖଃ ॥ 33 ॥
- ଅକ୍ଷରାଣାମ୍ (akṣarāṇām)among letters
- ଅକାରଃ (akāraḥ)the letter 'A'
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଃ (dvandvaḥ)dual (co-ordinates)
- ସାମାସିକସ୍ଯ (sāmāsikasya)of compounds
- ଚ (ca)and
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଏଵ (eva)indeed
- ଅକ୍ଷଯଃ (akṣayaḥ)inexhaustible
- କାଲଃ (kālaḥ)time
- ଧାତା (dhātā)dispenser
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖଃ (viśvatomukhaḥ)having faces in all directions (viśvataḥ:in all directions | mukhaḥ:faces)
ମୃତ୍ଯୁଃ ସର୍ଵହରଶ୍ଚାହମୁଦ୍ଭଵଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯତାମ୍ ।
କୀର୍ତିଃ ଶ୍ରୀର୍ଵାକ୍ଚ ନାରୀଣାଂ ସ୍ମୃତିର୍ମେଧା ଧୃତିଃ କ୍ଷମା ॥ 34 ॥
କୀର୍ତିଃ ଶ୍ରୀର୍ଵାକ୍ଚ ନାରୀଣାଂ ସ୍ମୃତିର୍ମେଧା ଧୃତିଃ କ୍ଷମା ॥ 34 ॥
- ମୃତ୍ଯୁଃ (mṛtyuḥ)death
- ସର୍ଵହରଃ (sarvaharaḥ)all-devouring (sarva:all | haraḥ:devouring)
- ଚ (ca)and
- ଅହମ୍ (aham)I am
- ଉଦ୍ଭଵଃ (udbhavaḥ)prosperity
- ଚ (ca)and
- ଭଵିଷ୍ଯତାମ୍ (bhaviṣyatām)of those to be
- କୀର୍ତିଃ (kīrtiḥ)fame
- ଶ୍ରୀଃ (śrīḥ)prosperity
- ଵାକ୍ (vāk)speech
- ଚ (ca)and
- ନାରୀଣାମ୍ (nārīṇām)of women
- ସ୍ମୃତିଃ (smṛtiḥ)memory
- ମେଧା (medhā)intelligence
- ଧୃତିଃ (dhṛtiḥ)firmness
- କ୍ଷମା (kṣamā)forgiveness
ବୃହତ୍ସାମ ତଥା ସାମ୍ନାଂ ଗାଯତ୍ରୀ ଛନ୍ଦସାମହମ୍ ।
ମାସାନାଂ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷୋଽହମୃତୂନାଂ କୁସୁମାକରଃ ॥ 35 ॥
ମାସାନାଂ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷୋଽହମୃତୂନାଂ କୁସୁମାକରଃ ॥ 35 ॥
- ବୃହତ୍ସାମ (bṛhatsāma)Brihat-Saman (bṛhat:great | sāma:Saman hymn)
- ତଥା (tathā)also
- ସାମ୍ନାମ୍ (sāmnām)of hymns
- ଗାଯତ୍ରୀ (gāyatrī)Gayatri
- ଛନ୍ଦସାମ୍ (chandasām)of metres
- ଅହମ୍ (aham)I am
- ମାସାନାମ୍ (māsānām)of months
- ମାର୍ଗଶୀର୍ଷଃ (mārgaśīrṣaḥ)Margashirsha
- ଅହମ୍ (aham)I am
- ଋତୂନାମ୍ (ṛtūnām)of seasons
- କୁସୁମାକରଃ (kusumākaraḥ)flowery spring (kusuma:flower | ākara:abundance)
ଦ୍ଯୂତଂ ଛଲଯତାମସ୍ମି ତେଜସ୍ତେଜସ୍ଵିନାମହମ୍ ।
ଜଯୋଽସ୍ମି ଵ୍ଯଵସାଯୋଽସ୍ମି ସତ୍ତ୍ଵଂ ସତ୍ତ୍ଵଵତାମହମ୍ ॥ 36 ॥
ଜଯୋଽସ୍ମି ଵ୍ଯଵସାଯୋଽସ୍ମି ସତ୍ତ୍ଵଂ ସତ୍ତ୍ଵଵତାମହମ୍ ॥ 36 ॥
- ଦ୍ଯୂତଂ (dyūtaṃ)gambling
- ଛଲଯତାମ୍ (chalayatām)of the fraudulent
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ତେଜଃ (tejaḥ)splendour
- ତେଜସ୍ଵିନାମ୍ (tejasvinām)of the splendid
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଜଯଃ (jayaḥ)victory
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ଵ୍ଯଵସାଯଃ (vyavasāyaḥ)industry
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ସତ୍ତ୍ଵଂ (sattvaṃ)goodness
- ସତ୍ତ୍ଵଵତାମ୍ (sattvavatām)in those who are determined
- ଅହମ୍ (aham)I
ଵୃଷ୍ଣୀନାଂ ଵାସୁଦେଵୋଽସ୍ମି ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଧନଞ୍ଜଯଃ ।
ମୁନୀନାମପ୍ଯହଂ ଵ୍ଯାସଃ କଵୀନାମୁଶନା କଵିଃ ॥ 37 ॥
ମୁନୀନାମପ୍ଯହଂ ଵ୍ଯାସଃ କଵୀନାମୁଶନା କଵିଃ ॥ 37 ॥
- ଵୃଷ୍ଣୀନାମ୍ (vṛṣṇīnām)among the Vrishnis (vṛṣṇi:Vrishnis | nām:among)
- ଵାସୁଦେଵଃ (vāsudevaḥ)Vasudeva
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ପାଣ୍ଡଵାନାମ୍ (pāṇḍavānām)among the Pandavas (pāṇḍava:Pandavas | nām:among)
- ଧନଞ୍ଜଯଃ (dhanañjayaḥ)Dhananjaya
- ମୁନୀନାମ୍ (munīnām)among the Munis (muni:Munis | nām:among)
- ଅପି (api)also
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଵ୍ଯାସଃ (vyāsaḥ)Vyasa
- କଵୀନାମ୍ (kavīnām)among the poets (kavi:poets | nām:among)
- ଉଶନା (uśanā)Ushana
- କଵିଃ (kaviḥ)poet
ଦଣ୍ଡୋ ଦମଯତାମସ୍ମି ନୀତିରସ୍ମି ଜିଗୀଷତାମ୍ ।
ମୌନଂ ଚୈଵାସ୍ମି ଗୁହ୍ଯାନାଂ ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞାନଵତାମହମ୍ ॥ 38 ॥
ମୌନଂ ଚୈଵାସ୍ମି ଗୁହ୍ଯାନାଂ ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞାନଵତାମହମ୍ ॥ 38 ॥
- ଦଣ୍ଡଃ (daṇḍaḥ)sceptre
- ଦମଯତାମ୍ (damayatām)among punishers
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ନୀତିଃ (nītiḥ)statesmanship
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ଜିଗୀଷତାମ୍ (jigīṣatām)among those who seek victory
- ମୌନମ୍ (maunam)silence
- ଚ (ca)and
- ଏଵ (eva)also
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ଗୁହ୍ଯାନାମ୍ (guhyānām)among secrets
- ଜ୍ଞାନମ୍ (jñānam)knowledge
- ଜ୍ଞାନଵତାମ୍ (jñānavatām)among knowers
- ଅହମ୍ (aham)I
ଯଚ୍ଚାପି ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ବୀଜଂ ତଦହମର୍ଜୁନ ।
ନ ତଦସ୍ତି ଵିନା ଯତ୍ସ୍ଯାନ୍ମଯା ଭୂତଂ ଚରାଚରମ୍ ॥ 39 ॥
ନ ତଦସ୍ତି ଵିନା ଯତ୍ସ୍ଯାନ୍ମଯା ଭୂତଂ ଚରାଚରମ୍ ॥ 39 ॥
- ଯତ୍ (yat)which
- ଚ (ca)and
- ଅପି (api)also
- ସର୍ଵଭୂତାନାମ୍ (sarvabhūtānām)of all beings (sarva:all | bhūtānām:of beings)
- ବୀଜମ୍ (bījam)seed
- ତତ୍ (tat)that
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଅର୍ଜୁନ (arjuna)O Arjuna
- ନ (na)not
- ତତ୍ (tat)that
- ଅସ୍ତି (asti)exists
- ଵିନା (vinā)without
- ଯତ୍ (yat)which
- ସ୍ଯାତ୍ (syāt)would be
- ମଯା (mayā)by Me
- ଭୂତମ୍ (bhūtam)being
- ଚରାଚରମ୍ (carācaram)moving and unmoving (cara:moving | acara:unmoving)
ନାନ୍ତୋଽସ୍ତି ମମ ଦିଵ୍ଯାନାଂ ଵିଭୂତୀନାଂ ପରନ୍ତପ ।
ଏଷ ତୂଦ୍ଦେଶତଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଵିଭୂତେର୍ଵିସ୍ତରୋ ମଯା ॥ 40 ॥
ଏଷ ତୂଦ୍ଦେଶତଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଵିଭୂତେର୍ଵିସ୍ତରୋ ମଯା ॥ 40 ॥
- ନ (na)not
- ଅନ୍ତଃ (antaḥ)end
- ଅସ୍ତି (asti)is
- ମମ (mama)my
- ଦିଵ୍ଯାନାମ୍ (divyānām)of divine
- ଵିଭୂତୀନାମ୍ (vibhūtīnām)glories
- ପରନ୍ତପ (parantapa)O Parantapa
- ଏଷଃ (eṣaḥ)this
- ତୁ (tu)but
- ଉଦ୍ଦେଶତଃ (uddeśataḥ)briefly
- ପ୍ରୋକ୍ତଃ (proktaḥ)stated
- ଵିଭୂତେଃ (vibhūteḥ)of glory
- ଵିସ୍ତରଃ (vistaraḥ)expansion
- ମଯା (mayā)by me
ଯଦ୍ଯଦ୍ଵିଭୂତିମତ୍ସତ୍ତ୍ଵଂ ଶ୍ରୀମଦୂର୍ଜିତମେଵ ଵା ।
ତତ୍ତଦେଵାଵଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ମମ ତେଜୋଂଽଶସମ୍ଭଵମ୍ ॥ 41 ॥
ତତ୍ତଦେଵାଵଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ମମ ତେଜୋଂଽଶସମ୍ଭଵମ୍ ॥ 41 ॥
- ଯଦ୍ଯତ୍ (yadyat)whatever
- ଵିଭୂତିମତ୍ (vibhūtimat)glorious
- ସତ୍ତ୍ଵଂ (sattvaṃ)being
- ଶ୍ରୀମଦ୍ (śrīmad)prosperous
- ଊର୍ଜିତମ୍ (ūrjitam)powerful
- ଏଵ (eva)indeed
- ଵା (vā)or
- ତତ୍ତତ୍ (tattat)that
- ଏଵ (eva)indeed
- ଅଵଗଚ୍ଛ (avagaccha)know
- ତ୍ଵଂ (tvaṃ)you
- ମମ (mama)my
- ତେଜଃ (tejaḥ)splendour
- ଅଂଶସମ୍ଭଵମ୍ (aṃśasambhavam)manifestation of a part (aṃśa:part | sambhavam:manifestation)
ଅଥଵା ବହୁନୈତେନ କିଂ ଜ୍ଞାତେନ ତଵାର୍ଜୁନ ।
ଵିଷ୍ଟଭ୍ଯାହମିଦଂ କୃତ୍ସ୍ନମେକାଂଶେନ ସ୍ଥିତୋ ଜଗତ୍ ॥ 42 ॥
ଵିଷ୍ଟଭ୍ଯାହମିଦଂ କୃତ୍ସ୍ନମେକାଂଶେନ ସ୍ଥିତୋ ଜଗତ୍ ॥ 42 ॥
- ଅଥଵା (athavā)or
- ବହୁନା (bahunā)by much
- ଏତେନ (etena)by this
- କିଂ (kiṃ)what
- ଜ୍ଞାତେନ (jñātena)by knowing
- ତଵ (tava)to you
- ଅର୍ଜୁନ (arjuna)Arjuna
- ଵିଷ୍ଟଭ୍ଯ (viṣṭabhya)pervading
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଇଦଂ (idaṃ)this
- କୃତ୍ସ୍ନମ୍ (kṛtsnam)entire
- ଏକାଂଶେନ (ekāṃśena)by one part (eka:one | aṃśena:by part)
- ସ୍ଥିତଃ (sthitaḥ)situated
- ଜଗତ୍ (jagat)world
ଓଁ ତତ୍ସଦିତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତାସୂପନିଷତ୍ସୁ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାଯାଂ ଯୋଗଶାସ୍ତ୍ରେ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣାର୍ଜୁନସଂଵାଦେ ଵିଭୂତିଯୋଗୋ ନାମ ଦଶମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ॥10 ॥
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣାର୍ଜୁନସଂଵାଦେ ଵିଭୂତିଯୋଗୋ ନାମ ଦଶମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ॥10 ॥
