મેધાસૂક્તમ્
સ મેન્દ્રો મેધયા સ્પૃણોતુ । અમૃતસ્ય દેવધારણો ભૂયાસમ્ ।
શરીરં મે વિચર્ષણમ્ । જિહ્વા મે મધુમત્તમા ।
કર્ણાભ્યાં ભૂરિવિશ્રુવમ્ । બ્રહ્મણઃ કોશોઽસિ મેધયા પિહિતઃ ।
શ્રુતં મે ગોપાય । ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ ॥
- ૐ (oṃ)Om
- યઃ (yaḥ)who
- છન્દસામ્ (chandasām)of the Vedas
- ઋષભઃ (ṛṣabhaḥ)essence
- વિશ્વ (viśva)universal
- રૂપઃ (rūpaḥ)form
- છન્દોભ્યઃ (chandobhyaḥ)from the Vedas
- અધિ (adhi)from
- અમૃતાત્ (amṛtāt)nectar of immortality
- સમ્ભવૂવ (sambabhūva)emerged
- સઃ (saḥ)he
- મે (me)my
- ઇન્દ્રઃ (indraḥ)Indra
- મેધયા (medhayā)with wisdom
- સ્પૃણોતુ (spṛṇotu)bestow
- અમૃતસ્ય (amṛtasya)of immortality
- દેવ (deva)O Lord
- ધારણઃ (dhāraṇaḥ)bearer
- ભૂયાસમ્ (bhūyāsam)may I become
- શરીરમ્ (śarīram)body
- મે (me)my
- વિચર્ષણમ્ (vicarṣaṇam)vigorous
- જિહ્વા (jihvā)tongue
- મે (me)my
- મધુમત્તમા (madhumattamā)sweetest
- કર્ણાભ્યામ્ (karṇābhyām)with ears
- ભૂરિ (bhūri)abundant
- વિશ્રુવમ્ (viśruvam)wisdom
- બ્રહ્મણઃ (brahmaṇaḥ)of Brahman
- કોશઃ (kośaḥ)treasure
- અસિ (asi)are
- મેધયા (medhayā)with wisdom
- પિહિતઃ (pihitaḥ)protected
- શ્રુતમ્ (śrutam)knowledge
- મે (me)my
- ગોપાય (gopāya)preserve
- ૐ (oṃ)Om
- શાન્તિઃ (śāntiḥ)peace
ત્વયા જુષ્ટા નુદમાના દુરુક્તાન્ બૃહદ્વદેમ વિદથે સુવીરાઃ ।
ત્વયા જુષ્ટ ઋષિર્ભવતિ દેવિ ત્વયા બ્રહ્માઽઽગતશ્રીરુત ત્વયા ।
ત્વયા જુષ્ટશ્ચિત્રં વિન્દતે વસુ સાનો જુષસ્વ દ્રવિણો ન મેધે ॥
- ૐ (oṃ)sacred syllable
- મેધાદેવી (medhādevī)goddess of wisdom (medhā:wisdom | devī:goddess)
- જુષમાણા (juṣamāṇā)pleased
- ન (na)not
- આગાત્ (āgāt)came
- વિશ્વાચી (viśvācī)all-pervading
- ભદ્રા (bhadrā)auspicious
- સુમનસ્યમાના (sumanasyamānā)causing good thoughts
- ત્વયા (tvayā)by you
- જુષ્ટા (juṣṭā)favored
- નુદમાના (nudamānā)dispelling
- દુરુક્તાન્ (duruktān)harsh speech
- બૃહત્ (bṛhat)great
- વદેમ (vadema)we speak
- વિદથે (vidathe)in assembly
- સુવીરાઃ (suvīrāḥ)empowered
- ઋષિઃ (ṛṣiḥ)seer
- ભવતિ (bhavati)becomes
- દેવિ (devi)O goddess
- બ્રહ્મા (brahmā)wise
- આગતશ્રીઃ (āgataśrīḥ)eloquent and radiant (āgata:arrived | śrīḥ:radiance)
- ઉત (uta)and
- ચિત્રં (citraṃ)wondrous
- વિન્દતે (vindate)attains
- વસુ (vasu)wealth
- સાનઃ (sānaḥ)O Medhā
- જુષસ્વ (juṣasva)dwell
- દ્રવિણઃ (draviṇaḥ)prosperity
- ન (na)not
- મેધે (medhe)in us
મેધાં મે અશ્વિનાવુભાવાધત્તાં પુષ્કરસ્રજા ।
અપ્સરાસુ ચ યા મેધા ગન્ધર્વેષુ ચ યન્મનઃ ।
દૈવીં મેધા સરસ્વતી સા માં મેધા સુરભિર્જુષતા સ્વાહા ॥
- મેધામ્ (medhām)intelligence
- મ (ma)me
- ઇન્દ્રઃ (indraḥ)Indra
- દદાતુ (dadātu)may give
- મેધામ્ (medhām)intelligence
- દેવી (devī)goddess
- સરસ્વતી (sarasvatī)Sarasvatī
- મેધામ્ (medhām)intelligence
- મે (me)me
- અશ્વિનૌ (aśvinau)Ashvins
- ઉભૌ (ubhau)both
- આધત્તામ્ (ādhattām)may grant
- પુષ્કરસ્રજા (puṣkarasrajā)with lotus garlands (puṣkara:lotus | srajā:with garlands)
- અપ્સરાસુ (apsarāsu)among Apsarās
- ચ (ca)and
- યા (yā)which
- મેધા (medhā)intelligence
- ગન્ધર્વેષુ (gandharveṣu)among Gandharvas
- ચ (ca)and
- યત્ (yat)that
- મનઃ (manaḥ)mind
- દૈવીમ્ (daivīm)divine
- મેધા (medhā)intelligence
- સરસ્વતી (sarasvatī)Sarasvatī
- સા (sā)that
- મામ્ (mām)me
- મેધા (medhā)intelligence
- સુરભિઃ (surabhiḥ)fragrant
- જુષતા (juṣatām)may accept
- સ્વાહા (svāhā)offering
ઊર્જસ્વતી પયસા પિન્વમાના સા માં મેધા સુપ્રતીકા જુષન્તામ્ ।
મયિ મેધાં મયિ પ્રજાં મય્યગ્નિસ્તેજો દધાતુ
મયિ મેધાં મયિ પ્રજાં મયીન્દ્ર ઇન્દ્રિયં દધાતુ
મયિ મેધાં મયિ પ્રજાં મયિ સૂર્યો ભ્રાજો દધાતુ ।
- આ મામ્ (ā mām)to me
- મેધા (medhā)wisdom
- સુરભિઃ (surabhiḥ)fragrant
- વિશ્વરૂપા (viśvarūpā)of universal form
- હિરણ્યવર્ણા (hiraṇyavarṇā)golden-hued
- જગતી (jagatī)moving, of the jagatī metre
- જગમ્યા (jagamyā)to be attained
- ઊર્જસ્વતી (ūrjasvatī)full of strength
- પયસા પિન્વમાના (payasā pinvamānā)swelling with milk
- સુપ્રતીકા (supratīkā)of fair aspect
- જુષન્તામ્ (juṣantām)may they accept
- મયિ મેધામ્ (mayi medhām)in me wisdom
- મયિ પ્રજામ્ (mayi prajām)in me offspring
- અગ્નિઃ તેજઃ દધાતુ (agniḥ tejaḥ dadhātu)may Agni place radiance
ૐ હંસ હંસાય વિદ્મહે પરમહંસાય ધીમહિ । તન્નો હંસઃ પ્રચોદયાત્ ।
- મહાદેવ્યૈ (mahādevyai)to the great Goddess
- વિદ્મહે (vidmahe)we know
- બ્રહ્મપત્ની (brahmapatnī)consort of Brahmā
- ધીમહિ (dhīmahi)we meditate
- તત્ નઃ (tat naḥ)may she for us
- વાણી (vāṇī)Speech
- પ્રચોદયાત્ (pracodayāt)impel
- હંસ (haṃsa)the swan
- પરમહંસાય (paramahaṃsāya)to the supreme swan
- હંસઃ પ્રચોદયાત્ (haṃsaḥ pracodayāt)may the Haṃsa impel
- ૐ (oṃ)sacred sound
- શાન્તિઃ (śāntiḥ)peace
- શાન્તિઃ (śāntiḥ)peace
- શાન્તિઃ (śāntiḥ)peace
