మేధాసూక్తమ్
స మేన్ద్రో మేధయా స్పృణోతు । అమృతస్య దేవధారణో భూయాసమ్ ।
శరీరం మే విచర్షణమ్ । జిహ్వా మే మధుమత్తమా ।
కర్ణాభ్యాం భూరివిశ్రువమ్ । బ్రహ్మణః కోశోఽసి మేధయా పిహితః ।
శ్రుతం మే గోపాయ । ఓం శాన్తిః శాన్తిః శాన్తిః ॥
- ఓం (oṃ)Om
- యః (yaḥ)who
- ఛన్దసామ్ (chandasām)of the Vedas
- ఋషభః (ṛṣabhaḥ)essence
- విశ్వ (viśva)universal
- రూపః (rūpaḥ)form
- ఛన్దోభ్యః (chandobhyaḥ)from the Vedas
- అధి (adhi)from
- అమృతాత్ (amṛtāt)nectar of immortality
- సమ్భవూవ (sambabhūva)emerged
- సః (saḥ)he
- మే (me)my
- ఇన్ద్రః (indraḥ)Indra
- మేధయా (medhayā)with wisdom
- స్పృణోతు (spṛṇotu)bestow
- అమృతస్య (amṛtasya)of immortality
- దేవ (deva)O Lord
- ధారణః (dhāraṇaḥ)bearer
- భూయాసమ్ (bhūyāsam)may I become
- శరీరమ్ (śarīram)body
- మే (me)my
- విచర్షణమ్ (vicarṣaṇam)vigorous
- జిహ్వా (jihvā)tongue
- మే (me)my
- మధుమత్తమా (madhumattamā)sweetest
- కర్ణాభ్యామ్ (karṇābhyām)with ears
- భూరి (bhūri)abundant
- విశ్రువమ్ (viśruvam)wisdom
- బ్రహ్మణః (brahmaṇaḥ)of Brahman
- కోశః (kośaḥ)treasure
- అసి (asi)are
- మేధయా (medhayā)with wisdom
- పిహితః (pihitaḥ)protected
- శ్రుతమ్ (śrutam)knowledge
- మే (me)my
- గోపాయ (gopāya)preserve
- ఓం (oṃ)Om
- శాన్తిః (śāntiḥ)peace
త్వయా జుష్టా నుదమానా దురుక్తాన్ బృహద్వదేమ విదథే సువీరాః ।
త్వయా జుష్ట ఋషిర్భవతి దేవి త్వయా బ్రహ్మాఽఽగతశ్రీరుత త్వయా ।
త్వయా జుష్టశ్చిత్రం విన్దతే వసు సానో జుషస్వ ద్రవిణో న మేధే ॥
- ఓం (oṃ)sacred syllable
- మేధాదేవీ (medhādevī)goddess of wisdom (medhā:wisdom | devī:goddess)
- జుషమాణా (juṣamāṇā)pleased
- న (na)not
- ఆగాత్ (āgāt)came
- విశ్వాచీ (viśvācī)all-pervading
- భద్రా (bhadrā)auspicious
- సుమనస్యమానా (sumanasyamānā)causing good thoughts
- త్వయా (tvayā)by you
- జుష్టా (juṣṭā)favored
- నుదమానా (nudamānā)dispelling
- దురుక్తాన్ (duruktān)harsh speech
- బృహత్ (bṛhat)great
- వదేమ (vadema)we speak
- విదథే (vidathe)in assembly
- సువీరాః (suvīrāḥ)empowered
- ఋషిః (ṛṣiḥ)seer
- భవతి (bhavati)becomes
- దేవి (devi)O goddess
- బ్రహ్మా (brahmā)wise
- ఆగతశ్రీః (āgataśrīḥ)eloquent and radiant (āgata:arrived | śrīḥ:radiance)
- ఉత (uta)and
- చిత్రం (citraṃ)wondrous
- విన్దతే (vindate)attains
- వసు (vasu)wealth
- సానః (sānaḥ)O Medhā
- జుషస్వ (juṣasva)dwell
- ద్రవిణః (draviṇaḥ)prosperity
- న (na)not
- మేధే (medhe)in us
మేధాం మే అశ్వినావుభావాధత్తాం పుష్కరస్రజా ।
అప్సరాసు చ యా మేధా గన్ధర్వేషు చ యన్మనః ।
దైవీం మేధా సరస్వతీ సా మాం మేధా సురభిర్జుషతా స్వాహా ॥
- మేధామ్ (medhām)intelligence
- మ (ma)me
- ఇన్ద్రః (indraḥ)Indra
- దదాతు (dadātu)may give
- మేధామ్ (medhām)intelligence
- దేవీ (devī)goddess
- సరస్వతీ (sarasvatī)Sarasvatī
- మేధామ్ (medhām)intelligence
- మే (me)me
- అశ్వినౌ (aśvinau)Ashvins
- ఉభౌ (ubhau)both
- ఆధత్తామ్ (ādhattām)may grant
- పుష్కరస్రజా (puṣkarasrajā)with lotus garlands (puṣkara:lotus | srajā:with garlands)
- అప్సరాసు (apsarāsu)among Apsarās
- చ (ca)and
- యా (yā)which
- మేధా (medhā)intelligence
- గన్ధర్వేషు (gandharveṣu)among Gandharvas
- చ (ca)and
- యత్ (yat)that
- మనః (manaḥ)mind
- దైవీమ్ (daivīm)divine
- మేధా (medhā)intelligence
- సరస్వతీ (sarasvatī)Sarasvatī
- సా (sā)that
- మామ్ (mām)me
- మేధా (medhā)intelligence
- సురభిః (surabhiḥ)fragrant
- జుషతా (juṣatām)may accept
- స్వాహా (svāhā)offering
ఊర్జస్వతీ పయసా పిన్వమానా సా మాం మేధా సుప్రతీకా జుషన్తామ్ ।
మయి మేధాం మయి ప్రజాం మయ్యగ్నిస్తేజో దధాతు
మయి మేధాం మయి ప్రజాం మయీన్ద్ర ఇన్ద్రియం దధాతు
మయి మేధాం మయి ప్రజాం మయి సూర్యో భ్రాజో దధాతు ।
- ఆ మామ్ (ā mām)to me
- మేధా (medhā)wisdom
- సురభిః (surabhiḥ)fragrant
- విశ్వరూపా (viśvarūpā)of universal form
- హిరణ్యవర్ణా (hiraṇyavarṇā)golden-hued
- జగతీ (jagatī)moving, of the jagatī metre
- జగమ్యా (jagamyā)to be attained
- ఊర్జస్వతీ (ūrjasvatī)full of strength
- పయసా పిన్వమానా (payasā pinvamānā)swelling with milk
- సుప్రతీకా (supratīkā)of fair aspect
- జుషన్తామ్ (juṣantām)may they accept
- మయి మేధామ్ (mayi medhām)in me wisdom
- మయి ప్రజామ్ (mayi prajām)in me offspring
- అగ్నిః తేజః దధాతు (agniḥ tejaḥ dadhātu)may Agni place radiance
ఓం హంస హంసాయ విద్మహే పరమహంసాయ ధీమహి । తన్నో హంసః ప్రచోదయాత్ ।
- మహాదేవ్యై (mahādevyai)to the great Goddess
- విద్మహే (vidmahe)we know
- బ్రహ్మపత్నీ (brahmapatnī)consort of Brahmā
- ధీమహి (dhīmahi)we meditate
- తత్ నః (tat naḥ)may she for us
- వాణీ (vāṇī)Speech
- ప్రచోదయాత్ (pracodayāt)impel
- హంస (haṃsa)the swan
- పరమహంసాయ (paramahaṃsāya)to the supreme swan
- హంసః ప్రచోదయాత్ (haṃsaḥ pracodayāt)may the Haṃsa impel
- ఓం (oṃ)sacred sound
- శాన్తిః (śāntiḥ)peace
- శాన్తిః (śāntiḥ)peace
- శాన్తిః (śāntiḥ)peace
