ৱ্যাস উৱাচ
প্ৰজা পতীনাং প্ৰথমং তেজসাং পুৰুষং প্ৰভুম্ ।
ভুৱনং ভূৰ্ভুৱং দেৱং সৰ্ৱলোকেশ্ৱৰং প্ৰভুম্॥ 1
ভুৱনং ভূৰ্ভুৱং দেৱং সৰ্ৱলোকেশ্ৱৰং প্ৰভুম্॥ 1
- প্ৰজাপতীনাম্ (prajāpatīnām)of the lords of creatures
- প্ৰথমম্ (prathamam)the first
- তেজসাম্ (tejasām)of splendours
- পুৰুষম্ (puruṣam)the Person
- প্ৰভুম্ (prabhum)the Lord
- ভুৱনম্ (bhuvanam)the world itself
- ভূৰ্ভুৱম্ (bhūrbhuvam)earth and mid-air
- দেৱম্ (devam)the god
- সৰ্ৱলোকেশ্ৱৰম্ (sarvalokeśvaram)sovereign of all worlds
ঈশানাং ৱৰদং পাৰ্থ দৃষ্ণৱানসি শঙ্কৰম্ ।
তং গচ্চ শৰণং দেৱং ৱৰদং ভৱনেশ্ৱৰম্ ॥ 2
তং গচ্চ শৰণং দেৱং ৱৰদং ভৱনেশ্ৱৰম্ ॥ 2
- ঈশানম্ (īśānam)the ruler
- ৱৰদম্ (varadam)giver of boons
- পাৰ্থ (pārtha)O Pārtha
- দৃষ্টৱান্ অসি (dṛṣṭavān asi)you have seen
- শঙ্কৰম্ (śaṅkaram)Śaṅkara, the maker of peace
- তম্ গচ্ছ শৰণম্ (tam gaccha śaraṇam)go to him for refuge
- ভৱনেশ্ৱৰম্ (bhavaneśvaram)lord of the dwelling, of all being
মহাদেৱং মহাত্মান মীশানং জটিলং শিৱম্ ।
ত্য্ৰক্ষং মহাভুজং ৰুদ্ৰং শিখিনং চীৰৱাসনম্ ॥ 3
ত্য্ৰক্ষং মহাভুজং ৰুদ্ৰং শিখিনং চীৰৱাসনম্ ॥ 3
- মহাদেৱম্ (mahādevam)the great god
- মহাত্মানম্ (mahātmānam)the great-souled
- ঈশানম্ (īśānam)the ruler
- জটিলম্ (jaṭilam)wearing matted hair
- শিৱম্ (śivam)the auspicious
- ত্ৰ্যক্ষম্ (tryakṣam)three-eyed
- মহাভুজম্ (mahābhujam)mighty-armed
- ৰুদ্ৰম্ (rudram)Rudra
- শিখিনম্ (śikhinam)crested
- চীৰৱাসনম্ (cīravāsanam)clad in bark or rags
মহাদেৱং হৰং স্থাণুং ৱৰদং ভৱনেশ্ৱৰম্ ।
জগত্ৰ্পাধানমধিকং জগত্প্ৰীতমধীশ্ৱৰম্ ॥ 4
জগত্ৰ্পাধানমধিকং জগত্প্ৰীতমধীশ্ৱৰম্ ॥ 4
- হৰম্ (haram)the remover
- স্থাণুম্ (sthāṇum)the motionless pillar
- ৱৰদম্ (varadam)boon-giver
- ভৱনেশ্ৱৰম্ (bhavaneśvaram)lord of being
- জগত্প্ৰধানম্ (jagatpradhānam)foremost of the world
- অধিকম্ (adhikam)surpassing
- জগত্প্ৰীতম্ (jagatprītam)loved by the world
- অধীশ্ৱৰম্ (adhīśvaram)overlord
জগদ্যোনিং জগদ্দ্ৱীপং জযনং জগতো গতিম্ ।
ৱিশ্ৱাত্মানং ৱিশ্ৱসৃজং ৱিশ্ৱমূৰ্তিং যশস্ৱিনম্ ॥ 5
ৱিশ্ৱাত্মানং ৱিশ্ৱসৃজং ৱিশ্ৱমূৰ্তিং যশস্ৱিনম্ ॥ 5
- জগদ্যোনিম্ (jagadyonim)womb of the world
- জগদ্দ্ৱীপম্ (jagaddvīpam)island of the world, its refuge
- জযনম্ (jayanam)the victorious
- জগতঃ গতিম্ (jagataḥ gatim)the goal of the world
- ৱিশ্ৱাত্মানম্ (viśvātmānam)self of the universe
- ৱিশ্ৱসৃজম্ (viśvasṛjam)creator of the universe
- ৱিশ্ৱমূৰ্তিম্ (viśvamūrtim)whose form is the universe
- যশস্ৱিনম্ (yaśasvinam)renowned
ৱিশ্ৱেশ্ৱৰং ৱিশ্ৱৱৰং কৰ্মাণামীশ্ৱৰং প্ৰভুম্ ।
শম্ভুং স্ৱযম্ভুং ভূতেশং ভূতভৱ্যভৱোদ্ভৱম্ ॥ 6
শম্ভুং স্ৱযম্ভুং ভূতেশং ভূতভৱ্যভৱোদ্ভৱম্ ॥ 6
- ৱিশ্ৱেশ্ৱৰম্ (viśveśvaram)lord of all
- ৱিশ্ৱৱৰম্ (viśvavaram)best in the universe
- কৰ্মণাম্ ঈশ্ৱৰম্ (karmaṇām īśvaram)lord of actions
- শম্ভুম্ (śambhum)source of well-being
- স্ৱযম্ভুম্ (svayambhum)self-existent
- ভূতেশম্ (bhūteśam)lord of beings
- ভূতভৱ্যভৱোদ্ভৱম্ (bhūtabhavyabhavodbhavam)origin of what was, what will be, and what is
যোগং যোগেশ্ৱৰং শৰ্ৱং সৰ্ৱলোকেশ্ৱৰেশ্ৱৰম্ ।
সৰ্ৱশ্ৰেষ্টং জগচ্ছ্ৰেষ্টং ৱৰিষ্টং পৰমেষ্ঠিনম্ ॥ 7
সৰ্ৱশ্ৰেষ্টং জগচ্ছ্ৰেষ্টং ৱৰিষ্টং পৰমেষ্ঠিনম্ ॥ 7
- যোগম্ (yogam)yoga itself
- যোগেশ্ৱৰম্ (yogeśvaram)lord of yoga
- শৰ্ৱম্ (śarvam)Śarva, the archer
- সৰ্ৱলোকেশ্ৱৰেশ্ৱৰম্ (sarvalokeśvareśvaram)lord of the lords of all worlds
- সৰ্ৱশ্ৰেষ্ঠম্ (sarvaśreṣṭham)best of all
- জগচ্ছ্ৰেষ্ঠম্ (jagacchreṣṭham)best in the world
- ৱৰিষ্ঠম্ (variṣṭham)most excellent
- পৰমেষ্ঠিনম্ (parameṣṭhinam)standing in the highest place
লোকত্ৰয ৱিধাতাৰমেকং লোকত্ৰযাশ্ৰযম্ ।
সুদুৰ্জযং জগন্নাথং জন্মমৃত্যু জৰাতিগম্ ॥ 8
সুদুৰ্জযং জগন্নাথং জন্মমৃত্যু জৰাতিগম্ ॥ 8
- লোকত্ৰযৱিধাতাৰম্ (lokatrayavidhātāram)ordainer of the three worlds
- একম্ (ekam)the one
- লোকত্ৰযাশ্ৰযম্ (lokatrayāśrayam)refuge of the three worlds
- সুদুৰ্জযম্ (sudurjayam)very hard to conquer
- জগন্নাথম্ (jagannātham)lord of the world
- জন্মমৃত্যুজৰাতিগম্ (janmamṛtyujarātigam)beyond birth, death and old age
জ্ঞানাত্মানাং জ্ঞানগম্যং জ্ঞানশ্ৰেষ্ঠং সুদৰ্ৱিদম্ ।
দাতাৰং চৈৱ ভক্তানাং প্ৰসাদৱিহিতান্ ৱৰান্ ॥ 9
দাতাৰং চৈৱ ভক্তানাং প্ৰসাদৱিহিতান্ ৱৰান্ ॥ 9
- জ্ঞানাত্মানম্ (jñānātmānam)whose self is knowledge
- জ্ঞানগম্যম্ (jñānagamyam)reached through knowledge
- জ্ঞানশ্ৰেষ্ঠম্ (jñānaśreṣṭham)best in knowledge
- সুদুৰ্ৱিদম্ (sudurvidam)very hard to know
- দাতাৰম্ (dātāram)the giver
- ভক্তানাম্ (bhaktānām)to devotees
- প্ৰসাদৱিহিতান্ ৱৰান্ (prasādavihitān varān)boons granted through grace
তস্য পাৰিষদা দিৱ্যাৰূপৈ ৰ্নানাৱিধৈ ৰ্ৱিভোঃ ।
ৱামনা জটিলা মুণ্ডা হ্ৰস্ৱগ্ৰীৱ মহোদৰাঃ ॥ 10
ৱামনা জটিলা মুণ্ডা হ্ৰস্ৱগ্ৰীৱ মহোদৰাঃ ॥ 10
- তস্য (tasya)his
- পাৰিষদাঃ (pāriṣadāḥ)attendants
- দিৱ্যৰূপৈঃ (divyarūpaiḥ)of divine forms
- নানাৱিধৈঃ (nānāvidhaiḥ)of many kinds
- ৱিভোঃ (vibhoḥ)of the mighty one
- ৱামনাঃ (vāmanāḥ)dwarfish
- জটিলাঃ (jaṭilāḥ)matted-haired
- মুণ্ডাঃ (muṇḍāḥ)shaven
- হ্ৰস্ৱগ্ৰীৱাঃ (hrasvagrīvāḥ)short-necked
- মহোদৰাঃ (mahodarāḥ)big-bellied
মহাকাযা মহোত্সাহা মহাকৰ্ণাস্তদা পৰে ।
আননৈৰ্ৱিকৃতৈঃ পাদৈঃ পাৰ্থৱেষৈশ্চ ৱৈকৃতৈঃ ॥ 11
আননৈৰ্ৱিকৃতৈঃ পাদৈঃ পাৰ্থৱেষৈশ্চ ৱৈকৃতৈঃ ॥ 11
- মহাকাযাঃ (mahākāyāḥ)of great body
- মহোত্সাহাঃ (mahotsāhāḥ)of great vigour
- মহাকৰ্ণাঃ (mahākarṇāḥ)great-eared
- পৰে (pare)others
- আননৈঃ (ānanaiḥ)with faces
- ৱিকৃতৈঃ (vikṛtaiḥ)misshapen
- পাদৈঃ (pādaiḥ)with feet
- ৱেষৈঃ (veṣaiḥ)with guises
- ৱৈকৃতৈঃ (vaikṛtaiḥ)strange
ঈদৃশৈস্স মহাদেৱঃ পূজ্যমানো মহেশ্ৱৰঃ ।
সশিৱস্তাত তেজস্ৱী প্ৰসাদাদ্যাতি তেঽগ্ৰতঃ ॥ 12
সশিৱস্তাত তেজস্ৱী প্ৰসাদাদ্যাতি তেঽগ্ৰতঃ ॥ 12
- ঈদৃশৈঃ (īdṛśaiḥ)by such as these
- মহাদেৱঃ (mahādevaḥ)the great god
- পূজ্যমানঃ (pūjyamānaḥ)being worshipped
- মহেশ্ৱৰঃ (maheśvaraḥ)the great lord
- সশিৱঃ (saśivaḥ)with Śivā
- তেজস্ৱী (tejasvī)radiant
- প্ৰসাদাত্ (prasādāt)out of grace
- যাতি তে অগ্ৰতঃ (yāti te agrataḥ)goes before you
তস্মিন্ ঘোৰে সদা পাৰ্থ সঙ্গ্ৰামে ৰোমহৰ্ষিণে ।
দ্ৰৌণিকৰ্ণ কৃপৈৰ্গুপ্তাং মহেষ্ৱাসৈঃ প্ৰহাৰিভিঃ ॥ 13
দ্ৰৌণিকৰ্ণ কৃপৈৰ্গুপ্তাং মহেষ্ৱাসৈঃ প্ৰহাৰিভিঃ ॥ 13
- তস্মিন্ (tasmin)in that
- ঘোৰে (ghore)dreadful
- পাৰ্থ (pārtha)O Pārtha
- সঙ্গ্ৰামে (saṅgrāme)battle
- ৰোমহৰ্ষিণে (romaharṣiṇe)making the hair stand on end
- দ্ৰৌণিকৰ্ণকৃপৈঃ (drauṇikarṇakṛpaiḥ)by Aśvatthāman, Karṇa and Kṛpa
- গুপ্তাম্ (guptām)guarded
- মহেষ্ৱাসৈঃ (maheṣvāsaiḥ)by great archers
- প্ৰহাৰিভিঃ (prahāribhiḥ)by smiters
কস্তাং সেনাং তদা পাৰ্ধ মনসাপি প্ৰধৰ্ষযেত্ ।
ঋতে দেৱান্মহেষ্ৱাসাদ্বহুৰূপান্মহেশ্ৱৰাত্ ॥ 14
ঋতে দেৱান্মহেষ্ৱাসাদ্বহুৰূপান্মহেশ্ৱৰাত্ ॥ 14
- কঃ (kaḥ)who
- তাম্ সেনাম্ (tām senām)that army
- তদা (tadā)then
- পাৰ্থ (pārtha)O Pārtha
- মনসা অপি (manasā api)even in thought
- প্ৰধৰ্ষযেত্ (pradharṣayet)could assail
- ঋতে (ṛte)except
- দেৱাত্ (devāt)from the god
- মহেষ্ৱাসাত্ (maheṣvāsāt)the great archer
- বহুৰূপাত্ (bahurūpāt)of many forms
- মহেশ্ৱৰাত্ (maheśvarāt)from Maheśvara
প্থাতুমুত্সহতে কশ্চিন্নতস্মিন্নগ্ৰতঃ স্থিতে ।
ন হি ভূতং সমং তেন ত্ৰিষু লোকেষু ৱিদ্যতে ॥ 15
ন হি ভূতং সমং তেন ত্ৰিষু লোকেষু ৱিদ্যতে ॥ 15
- স্থাতুম্ (sthātum)to stand
- উত্সহতে (utsahate)is able
- কশ্চিত্ ন (kaścit na)no one
- তস্মিন্ অগ্ৰতঃ স্থিতে (tasmin agrataḥ sthite)when he stands in front
- ন হি (na hi)for not
- ভূতম্ (bhūtam)a being
- সমম্ তেন (samam tena)equal to him
- ত্ৰিষু লোকেষু (triṣu lokeṣu)in the three worlds
- ৱিদ্যতে (vidyate)exists
গন্ধে নাপি হি সঙ্গ্ৰামে তস্য কৃদ্দস্য শত্ৰৱঃ ।
ৱিসঞ্জ্ঞা হত ভূযিষ্টা ৱেপন্তিচ পতন্তি চ ॥ 16
ৱিসঞ্জ্ঞা হত ভূযিষ্টা ৱেপন্তিচ পতন্তি চ ॥ 16
- গন্ধেন অপি (gandhena api)by his very scent
- সঙ্গ্ৰামে (saṅgrāme)in battle
- তস্য ক্ৰুদ্ধস্য (tasya kruddhasya)of him when angered
- শত্ৰৱঃ (śatravaḥ)the enemies
- ৱিসঞ্জ্ঞাঃ (visañjñāḥ)senseless
- হতভূযিষ্ঠাঃ (hatabhūyiṣṭhāḥ)for the most part slain
- ৱেপন্তে (vepante)tremble
- পতন্তি (patanti)fall
তস্মৈ নমস্তু কুৰ্ৱন্তো দেৱা স্তিষ্ঠন্তি ৱৈদিৱি ।
যে চান্যে মানৱা লোকে যেচ স্ৱৰ্গজিতো নৰাঃ ॥ 17
যে চান্যে মানৱা লোকে যেচ স্ৱৰ্গজিতো নৰাঃ ॥ 17
- তস্মৈ (tasmai)to him
- নমঃ (namaḥ)salutation
- কুৰ্ৱন্তঃ (kurvantaḥ)making
- দেৱাঃ (devāḥ)the gods
- তিষ্ঠন্তি (tiṣṭhanti)stand
- দিৱি (divi)in heaven
- যে চ অন্যে (ye ca anye)and whatever others
- মানৱাঃ লোকে (mānavāḥ loke)men in the world
- যে চ স্ৱৰ্গজিতঃ নৰাঃ (ye ca svargajitaḥ narāḥ)and the men who have won heaven
যে ভক্তা ৱৰদং দেৱং শিৱং ৰুদ্ৰমুমাপতিম্ ।
ইহ লোকে সুখং প্ৰাপ্যতে যান্তি পৰমাং গতিম্ ॥ 18
ইহ লোকে সুখং প্ৰাপ্যতে যান্তি পৰমাং গতিম্ ॥ 18
- যে ভক্তাঃ (ye bhaktāḥ)those devoted
- ৱৰদম্ দেৱম্ (varadam devam)to the boon-giving god
- শিৱম্ (śivam)Śiva
- ৰুদ্ৰম্ (rudram)Rudra
- উমাপতিম্ (umāpatim)lord of Umā
- ইহ লোকে (iha loke)in this world
- সুখম্ প্ৰাপ্য (sukham prāpya)having gained happiness
- যান্তি (yānti)they go
- পৰমাম্ গতিম্ (paramām gatim)to the supreme goal
নমস্কুৰুষ্ৱ কৌন্তেয তস্মৈ শান্তায ৱৈ সদা ।
ৰুদ্ৰায শিতিকণ্ঠায কনিষ্ঠায সুৱৰ্চসে ॥ 19
ৰুদ্ৰায শিতিকণ্ঠায কনিষ্ঠায সুৱৰ্চসে ॥ 19
- নমস্কুৰুষ্ৱ (namaskuruṣva)make salutation
- কৌন্তেয (kaunteya)O son of Kuntī
- তস্মৈ (tasmai)to him
- শান্তায (śāntāya)the serene
- সদা (sadā)always
- ৰুদ্ৰায (rudrāya)to Rudra
- শিতিকণ্ঠায (śitikaṇṭhāya)the white-throated
- কনিষ্ঠায (kaniṣṭhāya)the youngest
- সুৱৰ্চসে (suvarcase)of fair lustre
কপৰ্দিনে কৰলায হৰ্যক্ষৱৰদাযচ ।
যাম্যাযৰক্তকেশায সদ্ৱৃত্তে শঙ্কৰাযচ ॥ 20
যাম্যাযৰক্তকেশায সদ্ৱৃত্তে শঙ্কৰাযচ ॥ 20
- কপৰ্দিনে (kapardine)to him of braided hair
- কৰালায (karālāya)the formidable
- হৰ্যক্ষৱৰদায (haryakṣavaradāya)boon-giver to the tawny-eyed
- যাম্যায (yāmyāya)of the south, of Yama
- ৰক্তকেশায (raktakeśāya)red-haired
- সদ্ৱৃত্তে (sadvṛtte)of good conduct
- শঙ্কৰায (śaṅkarāya)to Śaṅkara
কাম্যায হৰিনেত্ৰায স্থাণুৱে পুৰুষাযচ ।
হৰিকেশায মুণ্ডায কনিষ্ঠায সুৱৰ্চসে ॥ 21
হৰিকেশায মুণ্ডায কনিষ্ঠায সুৱৰ্চসে ॥ 21
- কাম্যায (kāmyāya)to the desirable
- হৰিনেত্ৰায (harinetrāya)tawny-eyed
- স্থাণৱে (sthāṇave)to the pillar
- পুৰুষায (puruṣāya)to the Person
- হৰিকেশায (harikeśāya)green-haired
- মুণ্ডায (muṇḍāya)shaven-headed
- কনিষ্ঠায (kaniṣṭhāya)the youngest
- সুৱৰ্চসে (suvarcase)of fair lustre
ভাস্কৰায সুতীৰ্থায দেৱদেৱায ৰংহসে ।
বহুৰূপায প্ৰিযায প্ৰিযৱাসসে ॥ 22
বহুৰূপায প্ৰিযায প্ৰিযৱাসসে ॥ 22
- ভাস্কৰায (bhāskarāya)to the light-maker
- সুতীৰ্থায (sutīrthāya)the good ford
- দেৱদেৱায (devadevāya)god of gods
- ৰংহসে (raṃhase)to the swift
- বহুৰূপায (bahurūpāya)of many forms
- প্ৰিযায (priyāya)the beloved
- প্ৰিযৱাসসে (priyavāsase)of pleasing raiment
উষ্ণীষিণে সুৱক্ত্ৰায সহস্ৰাক্ষায মীডুষে ।
গিৰীশীয সুশান্তায পতযে চীৰৱাসসে ॥ 23
গিৰীশীয সুশান্তায পতযে চীৰৱাসসে ॥ 23
- উষ্ণীষিণে (uṣṇīṣiṇe)to the turbaned
- সুৱক্ত্ৰায (suvaktrāya)fair-faced
- সহস্ৰাক্ষায (sahasrākṣāya)thousand-eyed
- মীঢুষে (mīḍhuṣe)to the bountiful
- গিৰীশায (girīśāya)lord of the mountain
- সুশান্তায (suśāntāya)wholly serene
- পতযে (pataye)to the lord
- চীৰৱাসসে (cīravāsase)clad in bark
হিৰণ্যবাহৱে ৰাজন্নুগ্ৰায পতযেদিশাম্ ।
পৰ্জন্যপতযেচৈৱ ভূতানাং পতযে নমঃ ॥ 24
পৰ্জন্যপতযেচৈৱ ভূতানাং পতযে নমঃ ॥ 24
- হিৰণ্যবাহৱে (hiraṇyabāhave)to the golden-armed
- ৰাজন্ (rājan)O king
- উগ্ৰায (ugrāya)the terrible
- পতযে দিশাম্ (pataye diśām)lord of the quarters
- পৰ্জন্যপতযে (parjanyapataye)lord of the rain-cloud
- ভূতানাম্ পতযে (bhūtānām pataye)lord of beings
- নমঃ (namaḥ)salutation
ৱৃক্ষাণাং পতযেচৈৱ গৱাং চ পতযে তথা ।
ৱৃক্ষৈৰাৱৃত্তকাযায সেনান্যে মধ্যমাযচ ॥ 25
ৱৃক্ষৈৰাৱৃত্তকাযায সেনান্যে মধ্যমাযচ ॥ 25
- ৱৃক্ষাণাম্ পতযে (vṛkṣāṇām pataye)to the lord of trees
- গৱাম্ চ পতযে (gavām ca pataye)and lord of cattle
- ৱৃক্ষৈঃ আৱৃত্তকাযায (vṛkṣaiḥ āvṛttakāyāya)whose body is covered by trees
- সেনান্যে (senānye)to the leader of hosts
- মধ্যমায (madhyamāya)to the middlemost
স্ৰুৱহস্তায দেৱায ধন্ৱিনে ভাৰ্গৱায চ ।
বহুৰূপায ৱিশ্ৱস্য পতযে মুঞ্জৱাসসে ॥ 26
বহুৰূপায ৱিশ্ৱস্য পতযে মুঞ্জৱাসসে ॥ 26
- স্ৰুৱহস্তায (sruvahastāya)to him with the sacrificial ladle in hand
- দেৱায (devāya)to the god
- ধন্ৱিনে (dhanvine)the bowman
- ভাৰ্গৱায (bhārgavāya)of the Bhṛgu line
- বহুৰূপায (bahurūpāya)of many forms
- ৱিশ্ৱস্য পতযে (viśvasya pataye)lord of the universe
- মুঞ্জৱাসসে (muñjavāsase)clad in muñja grass
সহস্ৰশিৰসে চৈৱ সহস্ৰ নযনাযচ ।
সহস্ৰবাহৱে চৈৱ সহস্ৰ চৰণায চ ॥ 27
সহস্ৰবাহৱে চৈৱ সহস্ৰ চৰণায চ ॥ 27
- সহস্ৰশিৰসে (sahasraśirase)to the thousand-headed
- সহস্ৰনযনায (sahasranayanāya)thousand-eyed
- সহস্ৰবাহৱে (sahasrabāhave)thousand-armed
- সহস্ৰচৰণায (sahasracaraṇāya)thousand-footed
শৰণং গচ্ছ কৌন্তেয ৱৰদং ভুৱনেশ্ৱৰম্ ।
উমাপতিং ৱিৰূপাক্ষং দক্ষং যজ্ঞনিবৰ্হণম্ ॥ 28
উমাপতিং ৱিৰূপাক্ষং দক্ষং যজ্ঞনিবৰ্হণম্ ॥ 28
- শৰণম্ গচ্ছ (śaraṇam gaccha)go for refuge
- কৌন্তেয (kaunteya)O son of Kuntī
- ৱৰদম্ (varadam)the boon-giver
- ভুৱনেশ্ৱৰম্ (bhuvaneśvaram)lord of the worlds
- উমাপতিম্ (umāpatim)lord of Umā
- ৱিৰূপাক্ষম্ (virūpākṣam)of uneven eyes
- দক্ষম্ (dakṣam)the able
- যজ্ঞনিবৰ্হণম্ (yajñanibarhaṇam)destroyer of the sacrifice, of Dakṣa’s rite
প্ৰজানাং পতিমৱ্যগ্ৰং ভূতানাং পতিমৱ্যযম্ ।
কপৰ্দিনং ৱৃষাৱৰ্তং ৱৃষনাভং ৱৃষধ্ৱজম্ ॥ 29
কপৰ্দিনং ৱৃষাৱৰ্তং ৱৃষনাভং ৱৃষধ্ৱজম্ ॥ 29
- প্ৰজানাম্ পতিম্ (prajānām patim)lord of creatures
- অৱ্যগ্ৰম্ (avyagram)unperturbed
- ভূতানাম্ পতিম্ (bhūtānām patim)lord of beings
- অৱ্যযম্ (avyayam)imperishable
- কপৰ্দিনম্ (kapardinam)of braided hair
- ৱৃষাৱৰ্তম্ (vṛṣāvartam)the bull’s whirl
- ৱৃষনাভম্ (vṛṣanābham)bull-naveled
- ৱৃষধ্ৱজম্ (vṛṣadhvajam)whose banner is the bull
ৱৃষদৰ্পং ৱৃষপতিং ৱৃষশৃঙ্গং ৱৃষৰ্ষভম্ ।
ৱৃষাকং ৱৃষভোদাৰং ৱৃষভং ৱৃষভেক্ষণম্ ॥ 30
ৱৃষাকং ৱৃষভোদাৰং ৱৃষভং ৱৃষভেক্ষণম্ ॥ 30
- ৱৃষদৰ্পম্ (vṛṣadarpam)of bull-like pride
- ৱৃষপতিম্ (vṛṣapatim)lord of the bull
- ৱৃষশৃঙ্গম্ (vṛṣaśṛṅgam)bull-horned
- ৱৃষৰ্ষভম্ (vṛṣarṣabham)bull among bulls
- ৱৃষাঙ্কম্ (vṛṣāṅkam)bull-marked
- ৱৃষভোদাৰম্ (vṛṣabhodāram)noble as a bull
- ৱৃষভম্ (vṛṣabham)the bull
- ৱৃষভেক্ষণম্ (vṛṣabhekṣaṇam)bull-eyed
ৱৃষাযুধং ৱৃষশৰং ৱৃষভূতং মহেশ্ৱৰম্ ।
মহোদৰং মহাকাযং দ্ৱীপচৰ্মনিৱাসিনম্ ॥ 31
মহোদৰং মহাকাযং দ্ৱীপচৰ্মনিৱাসিনম্ ॥ 31
- ৱৃষাযুধম্ (vṛṣāyudham)whose weapon is the bull
- ৱৃষশৰম্ (vṛṣaśaram)whose arrow is the bull
- ৱৃষভূতম্ (vṛṣabhūtam)who has become the bull
- মহেশ্ৱৰম্ (maheśvaram)the great lord
- মহোদৰম্ (mahodaram)great-bellied
- মহাকাযম্ (mahākāyam)of great body
- দ্ৱীপচৰ্মনিৱাসিনম্ (dvīpacarmanivāsinam)clad in a tiger’s hide
লোকেশং ৱৰদং মুণ্ডং ব্ৰাহ্মণ্যং ব্ৰাহ্মণপ্ৰিযম্ ।
ত্ৰিশূলপাণিং ৱৰদং খড্গচৰ্মধৰং শুভম্ ॥ 32
ত্ৰিশূলপাণিং ৱৰদং খড্গচৰ্মধৰং শুভম্ ॥ 32
- লোকেশম্ (lokeśam)lord of the world
- ৱৰদম্ (varadam)boon-giver
- মুণ্ডম্ (muṇḍam)shaven-headed
- ব্ৰাহ্মণ্যম্ (brāhmaṇyam)friendly to the holy
- ব্ৰাহ্মণপ্ৰিযম্ (brāhmaṇapriyam)dear to brāhmaṇas
- ত্ৰিশূলপাণিম্ (triśūlapāṇim)trident in hand
- খড্গচৰ্মধৰম্ (khaḍgacarmadharam)bearing sword and shield
- শুভম্ (śubham)auspicious
পিনাকিনং খড্গধৰং লোকানাং পতিমীশ্ৱৰম্ ।
প্ৰপদ্যে শৰণং দেৱং শৰণ্যং চীৰৱাসনম্ ॥ 33
প্ৰপদ্যে শৰণং দেৱং শৰণ্যং চীৰৱাসনম্ ॥ 33
- পিনাকিনম্ (pinākinam)bearer of the Pināka bow
- খড্গধৰম্ (khaḍgadharam)sword-bearing
- লোকানাম্ পতিম্ (lokānām patim)lord of the worlds
- ঈশ্ৱৰম্ (īśvaram)the Lord
- প্ৰপদ্যে শৰণম্ (prapadye śaraṇam)I take refuge
- দেৱম্ (devam)the god
- শৰণ্যম্ (śaraṇyam)the refuge
- চীৰৱাসনম্ (cīravāsanam)clad in bark
নমস্তস্মৈ সুৰেশায যস্য ৱৈশ্ৰৱণস্সখা ।
সুৱাসসে নমো নিত্যং সুৱ্ৰতায সুধন্ৱিনে ॥ 34
সুৱাসসে নমো নিত্যং সুৱ্ৰতায সুধন্ৱিনে ॥ 34
- নমঃ তস্মৈ (namaḥ tasmai)salutation to him
- সুৰেশায (sureśāya)lord of the gods
- যস্য (yasya)whose
- ৱৈশ্ৰৱণঃ সখা (vaiśravaṇaḥ sakhā)friend is Kubera
- সুৱাসসে (suvāsase)of fair raiment
- নমঃ নিত্যম্ (namaḥ nityam)salutation always
- সুৱ্ৰতায (suvratāya)of good vows
- সুধন্ৱিনে (sudhanvine)of the good bow
ধনুৰ্ধৰায দেৱায প্ৰিযধন্ৱায ধন্ৱিনে ।
ধন্ৱন্তৰায ধনুষে ধন্ৱাচাৰ্যায তে নমঃ ॥ 35
ধন্ৱন্তৰায ধনুষে ধন্ৱাচাৰ্যায তে নমঃ ॥ 35
- ধনুৰ্ধৰায (dhanurdharāya)to the bow-bearer
- দেৱায (devāya)the god
- প্ৰিযধন্ৱায (priyadhanvāya)to whom the bow is dear
- ধন্ৱিনে (dhanvine)the archer
- ধন্ৱন্তৰায (dhanvantarāya)to Dhanvantari
- ধনুষে (dhanuṣe)to the bow itself
- ধন্ৱাচাৰ্যায (dhanvācāryāya)teacher of archery
- তে নমঃ (te namaḥ)salutation to you
উগ্ৰাযুধায দেৱায নমস্সুৰৱৰায চ ।
নমোঽস্তু বহুৰূপায নমস্তে বহুদন্ৱিনে ॥ 36
নমোঽস্তু বহুৰূপায নমস্তে বহুদন্ৱিনে ॥ 36
- উগ্ৰাযুধায (ugrāyudhāya)of terrible weapons
- দেৱায (devāya)the god
- নমঃ (namaḥ)salutation
- সুৰৱৰায (suravarāya)best of the gods
- বহুৰূপায (bahurūpāya)of many forms
- বহুধন্ৱিনে (bahudhanvine)of many bows
নমোঽস্তু স্থাণৱে নিত্যন্নমস্তস্মৈ সুধন্ৱিনে ।
নমোঽস্তু ত্ৰিপুৰঘ্নায ভৱঘ্নায চ ৱৈ নমঃ ॥ 37
নমোঽস্তু ত্ৰিপুৰঘ্নায ভৱঘ্নায চ ৱৈ নমঃ ॥ 37
- নমঃ অস্তু (namaḥ astu)salutation be
- স্থাণৱে (sthāṇave)to the pillar, the motionless
- নিত্যম্ (nityam)always
- সুধন্ৱিনে (sudhanvine)of the good bow
- ত্ৰিপুৰঘ্নায (tripuraghnāya)slayer of the three cities
- ভৱঘ্নায (bhavaghnāya)destroyer of worldly becoming
ৱনস্পতীনাং পতযে নৰাণাং পতযে নমঃ ।
মাতৄণাং পতযে চৈৱ গণানাং পতযে নমঃ ॥ 38
মাতৄণাং পতযে চৈৱ গণানাং পতযে নমঃ ॥ 38
- ৱনস্পতীনাম্ পতযে (vanaspatīnām pataye)to the lord of forest trees
- নৰাণাম্ পতযে (narāṇām pataye)lord of men
- মাতৄণাম্ পতযে (mātṝṇām pataye)lord of the Mothers
- গণানাম্ পতযে (gaṇānām pataye)lord of the hosts
- নমঃ (namaḥ)salutation
গৱাং চ পতযে নিত্যং যজ্ঞানাং পতযে নমঃ ।
অপাং চ পতযে নিত্যং দেৱানাং পতযে নমঃ ॥ 39
অপাং চ পতযে নিত্যং দেৱানাং পতযে নমঃ ॥ 39
- গৱাম্ চ পতযে (gavām ca pataye)to the lord of cattle
- নিত্যম্ (nityam)always
- যজ্ঞানাম্ পতযে (yajñānām pataye)lord of sacrifices
- অপাম্ চ পতযে (apām ca pataye)lord of the waters
- দেৱানাম্ পতযে (devānām pataye)lord of the gods
- নমঃ (namaḥ)salutation
পূষ্ণো দন্তৱিনাশায ত্ৰ্যক্ষায ৱৰদাযচ ।
হৰায নীলকণ্ঠায স্ৱৰ্ণকেশায ৱৈ নমঃ ॥ 40
ওঁ শান্তিঃ ওঁ শান্তিঃ ওঁ শান্তিঃ
হৰায নীলকণ্ঠায স্ৱৰ্ণকেশায ৱৈ নমঃ ॥ 40
ওঁ শান্তিঃ ওঁ শান্তিঃ ওঁ শান্তিঃ
- পূষ্ণঃ দন্তৱিনাশায (pūṣṇaḥ dantavināśāya)to the breaker of Pūṣan’s teeth
- ত্ৰ্যক্ষায (tryakṣāya)three-eyed
- ৱৰদায (varadāya)boon-giver
- হৰায (harāya)the remover
- নীলকণ্ঠায (nīlakaṇṭhāya)blue-throated
- স্ৱৰ্ণকেশায (svarṇakeśāya)golden-haired
- ৱৈ নমঃ (vai namaḥ)salutation indeed
- শান্তিঃ (śāntiḥ)peace, thrice invoked
