- श्रीगणाधीशस्तोत्रम् (śrīgaṇādhīśastotram)the hymn to Shri Ganadhisha
- शिवशक्तिकृतम् (śivaśaktikṛtam)made by Shiva and Shakti
anvaya श्रीगणाधीशस्तोत्रम् शिवशक्तिकृतम्
chandas Prose, the title
- श्रीशक्तिशिवौ (śrīśaktiśivau)Shri Shakti and Shiva
- ऊचतुः (ūcatuḥ)said
anvaya श्रीशक्तिशिवौ ऊचतुः
chandas Prose, the speakers' line
note Ganesha's own parents speak this hymn to their son. The verbs that follow are dual, the Sanskrit form for two people speaking as one.
भक्तिप्रियाय देवेश भक्तेभ्यः सुखदायक ॥ १ ॥
- नमः (namaḥ)salutation
- ते (te)to you
- गणनाथाय (gaṇanāthāya)lord of the ganas
- गणानाम् (gaṇānām)of the ganas
- पतये (pataye)to the master
- नमः (namaḥ)salutation
- भक्तिप्रियाय (bhaktipriyāya)who love devotion
- देवेश (deveśa)O lord of the gods
- भक्तेभ्यः (bhaktebhyaḥ)to your devotees
- सुखदायक (sukhadāyaka)O giver of happiness
anvaya गणनाथाय ते नमः गणानाम् पतये नमः देवेश भक्तेभ्यः सुखदायक भक्तिप्रियाय [नमः]
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
नाभिशेषाय देवाय ढुण्ढिराजाय ते नमः ॥ २ ॥
- स्वानन्दवासिने (svānandavāsine)who live in Svananda
- तुभ्यम् (tubhyam)to you
- सिद्धिबुद्धिवराय (siddhibuddhivarāya)the husband of Siddhi and Buddhi
- च (ca)and
- नाभिशेषाय (nābhiśeṣāya)who wears the serpent Shesha about his navel
- देवाय (devāya)the god
- ढुण्ढिराजाय (ḍhuṇḍhirājāya)Dhundhiraja
- ते (te)to you
- नमः (namaḥ)salutation
anvaya स्वानन्दवासिने सिद्धिबुद्धिवराय च तुभ्यम् नाभिशेषाय देवाय ढुण्ढिराजाय ते नमः
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ढुण्ढिराज Dhundhiraja — The king who is searched for, the name of the Ganesha of Kashi.
नाभिशेष who wears Shesha about his navel — A snake is tied round his belly like a belt. This name calls it Shesha, king of serpents.
नमस्ते सृणिहस्ताय नाभिशेषाय ते नमः ॥ ३ ॥
- वरदाभयहस्ताय (varadābhayahastāya)whose hands give boons and safety
- नमः (namaḥ)salutation
- परशुधारिणे (paraśudhāriṇe)who carry the axe
- नमः (namaḥ)salutation
- ते (te)to you
- सृणिहस्ताय (sṛṇihastāya)with the goad in your hand
- नाभिशेषाय (nābhiśeṣāya)with Shesha about your navel
- ते (te)to you
- नमः (namaḥ)salutation
anvaya वरदाभयहस्ताय परशुधारिणे नमः सृणिहस्ताय ते नमः नाभिशेषाय ते नमः
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
सगुणाय नमस्तुभ्यं ब्रह्मणे निर्गुणाय च ॥ ४ ॥
- अनामयाय (anāmayāya)free of every ill
- सर्वाय (sarvāya)who are everything
- सर्वपूज्याय (sarvapūjyāya)whom all worship
- ते (te)to you
- नमः (namaḥ)salutation
- सगुणाय (saguṇāya)with qualities
- नमः (namaḥ)salutation
- तुभ्यम् (tubhyam)to you
- ब्रह्मणे (brahmaṇe)Brahman
- निर्गुणाय (nirguṇāya)without them
- च (ca)and
anvaya अनामयाय सर्वाय सर्वपूज्याय ते नमः सगुणाय निर्गुणाय च ब्रह्मणे तुभ्यम् नमः
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
सगुण, निर्गुण with qualities and without them — Brahman that can be pictured and worshipped, and Brahman beyond every quality. He is praised as both at once.
ज्येष्ठाय चादिपूज्याय ज्येष्ठराजाय ते नमः ॥ ५ ॥
- ब्रह्मभ्यः (brahmabhyaḥ)to those who seek it
- ब्रह्मदात्रे (brahmadātre)who give Brahman
- च (ca)and
- गजानन (gajānana)O Gajanana
- नमः (namaḥ)salutation
- अस्तु (astu)be
- ते (te)to you
- ज्येष्ठाय (jyeṣṭhāya)the eldest
- च (ca)and
- आदिपूज्याय (ādipūjyāya)the first to be worshipped
- ज्येष्ठराजाय (jyeṣṭharājāya)the eldest king
- ते (te)to you
- नमः (namaḥ)salutation
anvaya गजानन ब्रह्मभ्यः ब्रह्मदात्रे च ते नमः अस्तु ज्येष्ठाय आदिपूज्याय च ज्येष्ठराजाय ते नमः
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ज्येष्ठराज the eldest king — A Rig Veda name of Brahmanaspati, whose hymn Ganapati's worshippers take as his own.
अनादये च विघ्नेश विघ्नकर्त्रे नमो नमः ॥ ६ ॥
- मात्रे (mātre)mother
- पित्रे (pitre)father
- च (ca)and
- सर्वेषाम् (sarveṣām)of all
- हेरम्बाय (herambāya)to Heramba
- नमः (namaḥ)we bow
- नमः (namaḥ)again
- अनादये (anādaye)who have no beginning
- च (ca)and
- विघ्नेश (vighneśa)O lord of obstacles
- विघ्नकर्त्रे (vighnakartre)the maker of obstacles
- नमः (namaḥ)we bow
- नमः (namaḥ)again
anvaya सर्वेषाम् मात्रे पित्रे च हेरम्बाय नमः नमः विघ्नेश अनादये विघ्नकर्त्रे च नमः नमः
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note His own mother and father call him the mother and father of all.
त्वदीयभक्तियोगेन योगीशाः शान्तिमागताः ॥ ७ ॥
- विघ्नहर्त्रे (vighnahartre)who take away the obstacles
- स्वभक्तानाम् (svabhaktānām)of your own devotees
- लम्बोदर (lambodara)O Lambodara
- नमः (namaḥ)salutation
- अस्तु (astu)be
- ते (te)to you
- त्वदीयभक्तियोगेन (tvadīyabhaktiyogena)through devotion to you
- योगीशाः (yogīśāḥ)the masters of yoga
- शान्तिम् (śāntim)to peace
- आगताः (āgatāḥ)have come
anvaya लम्बोदर स्वभक्तानाम् विघ्नहर्त्रे ते नमः अस्तु त्वदीयभक्तियोगेन योगीशाः शान्तिम् आगताः
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note Ganapati both makes obstacles and takes them away. The verse before names him maker; this one names him remover for those who love him.
तेन तुष्टो भव स्वामिन्नित्युक्त्वा तं प्रणेमतुः ।
तावुत्थाप्य गणाधीश उवाचतौ महेश्वरौ॥ ८ ॥
- किम् (kim)how
- स्तुवः (stuvaḥ)can we two praise
- योगरूपम् (yogarūpam)whose form is yoga
- तम् (tam)you
- प्रणमावः (praṇamāvaḥ)we two bow
- च (ca)and
- विघ्नप (vighnapa)O lord of obstacles
- तेन (tena)with that
- तुष्टः (tuṣṭaḥ)pleased
- भव (bhava)be
- स्वामिन् (svāmin)O master
- इति (iti)this
- उक्त्वा (uktvā)having said
- तम् (tam)to him
- प्रणेमतुः (praṇematuḥ)the two bowed
- तौ (tau)them
- उत्थाप्य (utthāpya)raising up
- गणाधीशः (gaṇādhīśaḥ)the lord of the ganas
- उवाच (uvāca)spoke
- तौ (tau)to those two
- महेश्वरौ (maheśvarau)the great lord and lady
anvaya विघ्नप योगरूपम् तम् किम् स्तुवः प्रणमावः च स्वामिन् तेन तुष्टः भव इति उक्त्वा तम् प्रणेमतुः गणाधीशः तौ उत्थाप्य तौ महेश्वरौ उवाच
chandas Anuṣṭubh (śloka), printed as 6 pādas
- श्रीगणेशः (śrīgaṇeśaḥ)Shri Ganesha
- उवाच (uvāca)said
anvaya श्रीगणेशः उवाच
chandas Prose, the speaker's line
- भवत्कृतम् (bhavatkṛtam)that you have made
- इदम् (idam)this
- स्तोत्रम् (stotram)hymn
- मम (mama)to me
- भक्तिविवर्धनम् (bhaktivivardhanam)will make devotion grow
anvaya भवत्कृतम् इदम् स्तोत्रम् मम भक्तिविवर्धनम्
chandas Anuṣṭubh (śloka), a half verse
भुक्तिमुक्तिप्रदं चैव पुत्रपौत्रादिकं तथा ।
धनधान्यादिकं सर्वं लभते तेन निश्चितम् ॥ १० ॥
- भविष्यति (bhaviṣyati)will
- च (ca)and
- सौख्यस्य (saukhyasya)happiness
- पठते (paṭhate)to the one who reads it
- शृण्वते (śṛṇvate)or hears it
- प्रदम् (pradam)give
- भुक्तिमुक्तिप्रदम् (bhuktimuktipradam)gives the good of this life and release
- च (ca)and
- एव (eva)also
- पुत्रपौत्रादिकम् (putrapautrādikam)sons and grandsons
- तथा (tathā)likewise
- धनधान्यादिकम् (dhanadhānyādikam)wealth, grain
- सर्वम् (sarvam)everything else
- लभते (labhate)gains
- तेन (tena)through it
- निश्चितम् (niścitam)surely
anvaya पठते शृण्वते च सौख्यस्य प्रदम् भविष्यति भुक्तिमुक्तिप्रदम् च एव [भविष्यति] तेन पुत्रपौत्रादिकम् तथा धनधान्यादिकम् सर्वम् निश्चितम् लभते
chandas Anuṣṭubh (śloka), a verse and a half
