- षोडशगणपतिस्तवम् (ṣoḍaśagaṇapatistavam)the hymn of the sixteen Ganapatis
anvaya षोडशगणपतिस्तवम्
chandas Prose, the title
षोडश गणपति the sixteen Ganapatis — The first sixteen of the thirty-two forms, the ones most often given temples of their own. The hymn simply counts them off in order.
तृतीयो भक्तविघ्नेशश्चतुर्थो वीरविघ्नपः ॥ १ ॥
- प्रथमः (prathamaḥ)the first
- बालविघ्नेशः (bālavighneśaḥ)Bala Vighnesha, the child
- द्वितीयः (dvitīyaḥ)the second
- तरुणः (taruṇaḥ)Taruna, the youth
- भवेत् (bhavet)is
- तृतीयः (tṛtīyaḥ)the third
- भक्तविघ्नेशः (bhaktavighneśaḥ)Bhakta Vighnesha, of the devotee
- चतुर्थः (caturthaḥ)the fourth
- वीरविघ्नपः (vīravighnapaḥ)Vira Vighnapa, the warrior
anvaya प्रथमः बालविघ्नेशः द्वितीयः तरुणः भवेत् तृतीयः भक्तविघ्नेशः चतुर्थः वीरविघ्नपः
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
सप्तमः सिद्धिरुद्दिष्टः उच्छिष्टश्चाष्टमः स्मृतः ॥ २ ॥
- पञ्चमः (pañcamaḥ)the fifth
- शक्तिविघ्नेशः (śaktivighneśaḥ)Shakti Vighnesha, with his consort
- षष्ठः (ṣaṣṭhaḥ)the sixth
- ध्वजगणाधिपः (dhvajagaṇādhipaḥ)Dhvaja Ganadhipa, of the banner
- सप्तमः (saptamaḥ)the seventh
- सिद्धिः (siddhiḥ)Siddhi
- उद्दिष्टः (uddiṣṭaḥ)is named
- उच्छिष्टः (ucchiṣṭaḥ)Ucchishta
- च (ca)and
- अष्टमः (aṣṭamaḥ)the eighth
- स्मृतः (smṛtaḥ)is remembered as
anvaya पञ्चमः शक्तिविघ्नेशः षष्ठः ध्वजगणाधिपः सप्तमः सिद्धिः उद्दिष्टः अष्टमः च उच्छिष्टः स्मृतः
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note Most lists name the sixth form Dvija, the twice-born; this one reads Dhvaja, the banner.
हेरम्बश्चैकादशः स्याद्द्वादशो लक्ष्मिनायकः ॥ ३ ॥
- नवमः (navamaḥ)the ninth
- विघ्नराजः (vighnarājaḥ)Vighnaraja
- स्यात् (syāt)is
- दशमः (daśamaḥ)the tenth
- क्षिप्रनायकः (kṣipranāyakaḥ)Kshipra Nayaka, the quick one
- हेरम्बः (herambaḥ)Heramba
- च (ca)and
- एकादशः (ekādaśaḥ)the eleventh
- स्यात् (syāt)is
- द्वादशः (dvādaśaḥ)the twelfth
- लक्ष्मिनायकः (lakṣmināyakaḥ)Lakshmi Nayaka
anvaya नवमः विघ्नराजः स्यात् दशमः क्षिप्रनायकः हेरम्बः च एकादशः स्यात् द्वादशः लक्ष्मिनायकः
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
नृत्ताख्यः पञ्चदशः स्यात् षोडशश्चोर्ध्वनायकः ॥ ४ ॥
- त्रयोदशः (trayodaśaḥ)the thirteenth
- महाविघ्नः (mahāvighnaḥ)Maha Vighna, the great
- विजयाख्यः (vijayākhyaḥ)named Vijaya, the victor
- चतुर्दशः (caturdaśaḥ)the fourteenth
- नृत्ताख्यः (nṛttākhyaḥ)named Nritta, the dancer
- पञ्चदशः (pañcadaśaḥ)the fifteenth
- स्यात् (syāt)is
- षोडशः (ṣoḍaśaḥ)the sixteenth
- च (ca)and
- ऊर्ध्वनायकः (ūrdhvanāyakaḥ)Urdhva Nayaka, the raised
anvaya त्रयोदशः महाविघ्नः चतुर्दशः विजयाख्यः पञ्चदशः नृत्ताख्यः स्यात् षोडशः च ऊर्ध्वनायकः
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
त्रिसन्ध्यं यः पठेन्नित्यं स सुखी सर्वतो जयी ॥ ५ ॥
- एतत् (etat)this
- षोडशकम् (ṣoḍaśakam)of sixteen
- नाम (nāma)names
- स्तोत्रम् (stotram)hymn
- सर्वार्थसाधकम् (sarvārthasādhakam)which brings every aim about
- त्रिसन्ध्यम् (trisandhyam)at the three turns of the day
- यः (yaḥ)whoever
- पठेत् (paṭhet)recites
- नित्यम् (nityam)every day
- सः (saḥ)he
- सुखी (sukhī)happy
- सर्वतः (sarvataḥ)on every side
- जयी (jayī)winning
anvaya एतत् षोडशकम् नाम स्तोत्रम् सर्वार्थसाधकम् यः नित्यम् त्रिसन्ध्यम् पठेत् सः सुखी सर्वतः जयी
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
गणेश्वरप्रसादेन महाज्ञानी भवेद्ध्रुवम् ॥ ६ ॥
- तस्य (tasya)his
- विघ्नाः (vighnāḥ)obstacles
- पलायन्ते (palāyante)run away
- वैनतेयात् (vainateyāt)from Garuda
- यथा (yathā)as
- उरगाः (uragāḥ)snakes
- गणेश्वरप्रसादेन (gaṇeśvaraprasādena)by the grace of the lord of the ganas
- महाज्ञानी (mahājñānī)a man of great knowledge
- भवेत् (bhavet)he becomes
- ध्रुवम् (dhruvam)surely
anvaya यथा वैनतेयात् उरगाः [तथा] तस्य विघ्नाः पलायन्ते गणेश्वरप्रसादेन ध्रुवम् महाज्ञानी भवेत्
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
वैनतेय Garuda — The son of Vinata, the eagle whom snakes flee.
- इति (iti)so ends
- षोडशगणपतिस्तवम् (ṣoḍaśagaṇapatistavam)the hymn of the sixteen Ganapatis
anvaya इति षोडशगणपतिस्तवम्
chandas Prose, the colophon
