śrīśaṅkarātmaja surādhipavandyapāda |
durgāmahāvrataphalākhilamaṅgalātman
vighnaṃ mamāpahara siddhivināyaka tvam || 1 ||
- vighneśaO lord of obstacles
- vighnacayakhaṇḍananāmadheyawhose very name breaks up a mass of obstacles
- śrīśaṅkarātmajaO son of Shri Shankara
- surādhipavandyapādawhose feet the king of the gods honours
- durgāmahāvrataphalaO fruit of Durga's great vow
- akhilamaṅgalātmanwhose nature is all good fortune
- vighnamthe obstacles
- mamamy
- apaharatake away
- siddhivināyakaO Siddhivinayaka
- tvamyou
anvaya vighnacayakhaṇḍananāmadheya śrīśaṅkarātmaja surādhipavandyapāda durgāmahāvrataphala akhilamaṅgalātman vighneśa siddhivināyaka tvam mama vighnam apahara
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
durgāmahāvrataphala fruit of Durga's great vow — Ganesha as the son Parvati received through her great vow, the Punyaka vrata told in the Brahmavaivarta Purana.
note Every verse ends with the same prayer: O Siddhivinayaka, take away my obstacles. The metre is Vasantatilaka, fourteen syllables to a line.
śrīsiddhibuddhiparicarcitakuṅkumaśrīḥ |
vakṣaḥsthale valayitātimanojñaśuṇḍo
vighnaṃ mamāpahara siddhivināyaka tvam || 2 ||
- satpadmarāgamaṇivarṇaśarīrakāntiḥwhose body glows the colour of a fine ruby
- śrīsiddhibuddhiparicarcitakuṅkumaśrīḥbeautiful with the kumkum Siddhi and Buddhi have smoothed on him
- vakṣaḥsthaleon his chest
- valayitātimanojñaśuṇḍaḥwhose lovely trunk curls round
- vighnamthe obstacles
- mamamy
- apaharatake away
- siddhivināyakaO Siddhivinayaka
- tvamyou
anvaya satpadmarāgamaṇivarṇaśarīrakāntiḥ śrīsiddhibuddhiparicarcitakuṅkumaśrīḥ vakṣaḥsthale valayitātimanojñaśuṇḍaḥ siddhivināyaka tvam mama vighnam apahara
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
padmarāga padmaraga — A ruby, named for the red of a lotus.
siddhibuddhi Siddhi and Buddhi — Success and wisdom, pictured as his two consorts.
-rdorbhiśca śoṇakusumasragumāṅgajātaḥ |
sindūraśobhitalalāṭavidhuprakāśo
vighnaṃ mamāpahara siddhivināyaka tvam || 3 ||
- pāśāṅkuśābjaparaśūnthe noose, goad, lotus and axe
- caand
- dadhatholding
- caturbhiḥwith four
- dorbhiḥarms
- caand
- śoṇakusumasrakwearing a garland of red flowers
- umāṅgajātaḥborn of Uma's body
- sindūraśobhitalalāṭavidhuprakāśaḥhis forehead bright with sindoor and shining like the moon
- vighnamthe obstacles
- mamamy
- apaharatake away
- siddhivināyakaO Siddhivinayaka
- tvamyou
anvaya caturbhiḥ dorbhiḥ ca pāśāṅkuśābjaparaśūn ca dadhat śoṇakusumasrak umāṅgajātaḥ sindūraśobhitalalāṭavidhuprakāśaḥ siddhivināyaka tvam mama vighnam apahara
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
umāṅgajātaḥ born of Uma's body — The best-known story of his birth: Parvati shaped him from the paste rubbed from her body.
sampūjitaḥ suravarairapi modakādyaiḥ |
sarveṣu ca prathamameva sureṣu pūjyo
vighnaṃ mamāpahara siddhivināyaka tvam || 4 ||
- kāryeṣuin their undertakings
- vighnacayabhītaviriñcamukhyaiḥby Brahma and the others, afraid of obstacles
- sampūjitaḥworshipped
- suravaraiḥby the best of the gods
- apieven
- modakādyaiḥwith modaks and other offerings
- sarveṣuamong all
- caand
- prathamamfirst
- evaindeed
- sureṣuamong the gods
- pūjyaḥto be worshipped
- vighnamthe obstacles
- mamamy
- apaharatake away
- siddhivināyakaO Siddhivinayaka
- tvamyou
anvaya kāryeṣu vighnacayabhītaviriñcamukhyaiḥ suravaraiḥ api modakādyaiḥ sampūjitaḥ sarveṣu sureṣu ca prathamam eva pūjyaḥ siddhivināyaka tvam mama vighnam apahara
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
viriñca Virincha — A name of Brahma, the creator.
-sthūlendurudragaṇahāsitadevasaṅghaḥ |
śūrpaśrutiśca pṛthuvartulatuṅgatundo
vighnaṃ mamāpahara siddhivināyaka tvam || 5 ||
- śīghrāñcanaskhalanatuṅgaravordhvakaṇṭhasthūlendurudragaṇahāsitadevasaṅghaḥwhose hurried stumble made the moon, Shiva's ganas and the gods laugh (the sense is uncertain)
- śūrpaśrutiḥwith ears like winnowing fans
- caand
- pṛthuvartulatuṅgatundaḥwith a broad, round, high belly
- vighnamthe obstacles
- mamamy
- apaharatake away
- siddhivināyakaO Siddhivinayaka
- tvamyou
anvaya śīghrāñcanaskhalanatuṅgaravordhvakaṇṭhasthūlendurudragaṇahāsitadevasaṅghaḥ śūrpaśrutiḥ ca pṛthuvartulatuṅgatundaḥ siddhivināyaka tvam mama vighnam apahara
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
note The first line packs a whole story into one long compound, and its exact sense is not certain. It seems to recall the tale of Ganesha stumbling on his mouse and the moon laughing at him, which is why the moon is not looked at on Ganesh Chaturthi night.
māsādipuṇyadadṛśīkṛtṛkṣarājaḥ |
bhaktābhayaprada dayālaya vighnarāja
vighnaṃ mamāpahara siddhivināyaka tvam || 6 ||
- yajñopavītapadalambhitanāgarājaO you who gave the king of snakes the place of your sacred thread
- māsādipuṇyadṛśīkṛtarkṣarājaḥwho made the moon good to see through the month (uncertain)
- bhaktābhayapradaO giver of fearlessness to devotees
- dayālayaO home of kindness
- vighnarājaO king of obstacles
- vighnamthe obstacles
- mamamy
- apaharatake away
- siddhivināyakaO Siddhivinayaka
- tvamyou
anvaya yajñopavītapadalambhitanāgarāja māsādipuṇyadṛśīkṛtarkṣarājaḥ bhaktābhayaprada dayālaya vighnarāja siddhivināyaka tvam mama vighnam apahara
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
note The second line is damaged in this text and is read as māsādipuṇyadṛśīkṛtarkṣarājaḥ. It seems to carry on the story of the moon: after cursing it, Ganesha let the moon be seen again on the other days of the month.
kausumbhacāruvasanadvaya ūrjitaśrīḥ |
sarvatramaṅgalakarasmaraṇapratāpo
vighnaṃ mamāpahara siddhivināyaka tvam || 7 ||
- sadratnasāratatirājitasatkirīṭaḥwhose fine crown shines with rows of the best jewels
- kausumbhacāruvasanadvayaḥwearing two lovely garments dyed with safflower
- ūrjitaśrīḥof great splendour
- sarvatramaṅgalakarasmaraṇapratāpaḥwhose remembrance brings good fortune everywhere
- vighnamthe obstacles
- mamamy
- apaharatake away
- siddhivināyakaO Siddhivinayaka
- tvamyou
anvaya sadratnasāratatirājitasatkirīṭaḥ kausumbhacāruvasanadvayaḥ ūrjitaśrīḥ sarvatramaṅgalakarasmaraṇapratāpaḥ siddhivināyaka tvam mama vighnam apahara
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
kausumbha dyed with kusumbha — Kusumbha is safflower, which gives a bright red-orange dye.
vijñānabodhanavareṇa tamo'pahartā |
ānanditatribhuvaneśa kumārabandho
vighnaṃ mamāpahara siddhivināyaka tvam || 8 ||
- devāntakādyasurabhītasurārtihartāwho ended the pain of the gods, afraid of demons like Devantaka
- vijñānabodhanavareṇaby the gift of awakening true understanding
- tamaḥdarkness
- apahartāwho takes away
- ānanditatribhuvaneśaO lord who delights the three worlds
- kumārabandhoO brother of Kumara
- vighnamthe obstacles
- mamamy
- apaharatake away
- siddhivināyakaO Siddhivinayaka
- tvamyou
anvaya devāntakādyasurabhītasurārtihartā vijñānabodhanavareṇa tamaḥ apahartā ānanditatribhuvaneśa kumārabandho siddhivināyaka tvam mama vighnam apahara
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
devāntaka Devantaka — A demon killed by Ganesha in his form as Mahotkata Vinayaka, in the Ganesha Purana.
