శ్రీశఙ్కరాత్మజ సురాధిపవన్ద్యపాద ।
దుర్గామహావ్రతఫలాఖిలమఙ్గలాత్మన్
విఘ్నం మమాపహర సిద్ధివినాయక త్వమ్ ॥ 1 ॥
- విఘ్నేశ (vighneśa)O lord of obstacles
- విఘ్నచయఖణ్డననామధేయ (vighnacayakhaṇḍananāmadheya)whose very name breaks up a mass of obstacles
- శ్రీశఙ్కరాత్మజ (śrīśaṅkarātmaja)O son of Shri Shankara
- సురాధిపవన్ద్యపాద (surādhipavandyapāda)whose feet the king of the gods honours
- దుర్గామహావ్రతఫల (durgāmahāvrataphala)O fruit of Durga's great vow
- అఖిలమఙ్గలాత్మన్ (akhilamaṅgalātman)whose nature is all good fortune
- విఘ్నమ్ (vighnam)the obstacles
- మమ (mama)my
- అపహర (apahara)take away
- సిద్ధివినాయక (siddhivināyaka)O Siddhivinayaka
- త్వమ్ (tvam)you
anvaya విఘ్నచయఖణ్డననామధేయ శ్రీశఙ్కరాత్మజ సురాధిపవన్ద్యపాద దుర్గామహావ్రతఫల అఖిలమఙ్గలాత్మన్ విఘ్నేశ సిద్ధివినాయక త్వమ్ మమ విఘ్నమ్ అపహర
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
దుర్గామహావ్రతఫల fruit of Durga's great vow — Ganesha as the son Parvati received through her great vow, the Punyaka vrata told in the Brahmavaivarta Purana.
note Every verse ends with the same prayer: O Siddhivinayaka, take away my obstacles. The metre is Vasantatilaka, fourteen syllables to a line.
శ్రీసిద్ధిబుద్ధిపరిచర్చితకుఙ్కుమశ్రీః ।
వక్షఃస్థలే వలయితాతిమనోజ్ఞశుణ్డో
విఘ్నం మమాపహర సిద్ధివినాయక త్వమ్ ॥ 2 ॥
- సత్పద్మరాగమణివర్ణశరీరకాన్తిః (satpadmarāgamaṇivarṇaśarīrakāntiḥ)whose body glows the colour of a fine ruby
- శ్రీసిద్ధిబుద్ధిపరిచర్చితకుఙ్కుమశ్రీః (śrīsiddhibuddhiparicarcitakuṅkumaśrīḥ)beautiful with the kumkum Siddhi and Buddhi have smoothed on him
- వక్షఃస్థలే (vakṣaḥsthale)on his chest
- వలయితాతిమనోజ్ఞశుణ్డః (valayitātimanojñaśuṇḍaḥ)whose lovely trunk curls round
- విఘ్నమ్ (vighnam)the obstacles
- మమ (mama)my
- అపహర (apahara)take away
- సిద్ధివినాయక (siddhivināyaka)O Siddhivinayaka
- త్వమ్ (tvam)you
anvaya సత్పద్మరాగమణివర్ణశరీరకాన్తిః శ్రీసిద్ధిబుద్ధిపరిచర్చితకుఙ్కుమశ్రీః వక్షఃస్థలే వలయితాతిమనోజ్ఞశుణ్డః సిద్ధివినాయక త్వమ్ మమ విఘ్నమ్ అపహర
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
పద్మరాగ padmaraga — A ruby, named for the red of a lotus.
సిద్ధిబుద్ధి Siddhi and Buddhi — Success and wisdom, pictured as his two consorts.
-ర్దోర్భిశ్చ శోణకుసుమస్రగుమాఙ్గజాతః ।
సిన్దూరశోభితలలాటవిధుప్రకాశో
విఘ్నం మమాపహర సిద్ధివినాయక త్వమ్ ॥ 3 ॥
- పాశాఙ్కుశాబ్జపరశూన్ (pāśāṅkuśābjaparaśūn)the noose, goad, lotus and axe
- చ (ca)and
- దధత్ (dadhat)holding
- చతుర్భిః (caturbhiḥ)with four
- దోర్భిః (dorbhiḥ)arms
- చ (ca)and
- శోణకుసుమస్రక్ (śoṇakusumasrak)wearing a garland of red flowers
- ఉమాఙ్గజాతః (umāṅgajātaḥ)born of Uma's body
- సిన్దూరశోభితలలాటవిధుప్రకాశః (sindūraśobhitalalāṭavidhuprakāśaḥ)his forehead bright with sindoor and shining like the moon
- విఘ్నమ్ (vighnam)the obstacles
- మమ (mama)my
- అపహర (apahara)take away
- సిద్ధివినాయక (siddhivināyaka)O Siddhivinayaka
- త్వమ్ (tvam)you
anvaya చతుర్భిః దోర్భిః చ పాశాఙ్కుశాబ్జపరశూన్ చ దధత్ శోణకుసుమస్రక్ ఉమాఙ్గజాతః సిన్దూరశోభితలలాటవిధుప్రకాశః సిద్ధివినాయక త్వమ్ మమ విఘ్నమ్ అపహర
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
ఉమాఙ్గజాతః born of Uma's body — The best-known story of his birth: Parvati shaped him from the paste rubbed from her body.
సమ్పూజితః సురవరైరపి మోదకాద్యైః ।
సర్వేషు చ ప్రథమమేవ సురేషు పూజ్యో
విఘ్నం మమాపహర సిద్ధివినాయక త్వమ్ ॥ 4 ॥
- కార్యేషు (kāryeṣu)in their undertakings
- విఘ్నచయభీతవిరిఞ్చముఖ్యైః (vighnacayabhītaviriñcamukhyaiḥ)by Brahma and the others, afraid of obstacles
- సమ్పూజితః (sampūjitaḥ)worshipped
- సురవరైః (suravaraiḥ)by the best of the gods
- అపి (api)even
- మోదకాద్యైః (modakādyaiḥ)with modaks and other offerings
- సర్వేషు (sarveṣu)among all
- చ (ca)and
- ప్రథమమ్ (prathamam)first
- ఏవ (eva)indeed
- సురేషు (sureṣu)among the gods
- పూజ్యః (pūjyaḥ)to be worshipped
- విఘ్నమ్ (vighnam)the obstacles
- మమ (mama)my
- అపహర (apahara)take away
- సిద్ధివినాయక (siddhivināyaka)O Siddhivinayaka
- త్వమ్ (tvam)you
anvaya కార్యేషు విఘ్నచయభీతవిరిఞ్చముఖ్యైః సురవరైః అపి మోదకాద్యైః సమ్పూజితః సర్వేషు సురేషు చ ప్రథమమ్ ఏవ పూజ్యః సిద్ధివినాయక త్వమ్ మమ విఘ్నమ్ అపహర
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
విరిఞ్చ Virincha — A name of Brahma, the creator.
-స్థూలేన్దురుద్రగణహాసితదేవసఙ్ఘః ।
శూర్పశ్రుతిశ్చ పృథువర్తులతుఙ్గతున్దో
విఘ్నం మమాపహర సిద్ధివినాయక త్వమ్ ॥ 5 ॥
- శీఘ్రాఞ్చనస్ఖలనతుఙ్గరవోర్ధ్వకణ్ఠస్థూలేన్దురుద్రగణహాసితదేవసఙ్ఘః (śīghrāñcanaskhalanatuṅgaravordhvakaṇṭhasthūlendurudragaṇahāsitadevasaṅghaḥ)whose hurried stumble made the moon, Shiva's ganas and the gods laugh (the sense is uncertain)
- శూర్పశ్రుతిః (śūrpaśrutiḥ)with ears like winnowing fans
- చ (ca)and
- పృథువర్తులతుఙ్గతున్దః (pṛthuvartulatuṅgatundaḥ)with a broad, round, high belly
- విఘ్నమ్ (vighnam)the obstacles
- మమ (mama)my
- అపహర (apahara)take away
- సిద్ధివినాయక (siddhivināyaka)O Siddhivinayaka
- త్వమ్ (tvam)you
anvaya శీఘ్రాఞ్చనస్ఖలనతుఙ్గరవోర్ధ్వకణ్ఠస్థూలేన్దురుద్రగణహాసితదేవసఙ్ఘః శూర్పశ్రుతిః చ పృథువర్తులతుఙ్గతున్దః సిద్ధివినాయక త్వమ్ మమ విఘ్నమ్ అపహర
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
note The first line packs a whole story into one long compound, and its exact sense is not certain. It seems to recall the tale of Ganesha stumbling on his mouse and the moon laughing at him, which is why the moon is not looked at on Ganesh Chaturthi night.
మాసాదిపుణ్యదదృశీకృతృక్షరాజః ।
భక్తాభయప్రద దయాలయ విఘ్నరాజ
విఘ్నం మమాపహర సిద్ధివినాయక త్వమ్ ॥ 6 ॥
- యజ్ఞోపవీతపదలమ్భితనాగరాజ (yajñopavītapadalambhitanāgarāja)O you who gave the king of snakes the place of your sacred thread
- మాసాదిపుణ్యదృశీకృతర్క్షరాజః (māsādipuṇyadṛśīkṛtarkṣarājaḥ)who made the moon good to see through the month (uncertain)
- భక్తాభయప్రద (bhaktābhayaprada)O giver of fearlessness to devotees
- దయాలయ (dayālaya)O home of kindness
- విఘ్నరాజ (vighnarāja)O king of obstacles
- విఘ్నమ్ (vighnam)the obstacles
- మమ (mama)my
- అపహర (apahara)take away
- సిద్ధివినాయక (siddhivināyaka)O Siddhivinayaka
- త్వమ్ (tvam)you
anvaya యజ్ఞోపవీతపదలమ్భితనాగరాజ మాసాదిపుణ్యదృశీకృతర్క్షరాజః భక్తాభయప్రద దయాలయ విఘ్నరాజ సిద్ధివినాయక త్వమ్ మమ విఘ్నమ్ అపహర
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
note The second line is damaged in this text and is read as మాసాదిపుణ్యదృశీకృతర్క్షరాజః. It seems to carry on the story of the moon: after cursing it, Ganesha let the moon be seen again on the other days of the month.
కౌసుమ్భచారువసనద్వయ ఊర్జితశ్రీః ।
సర్వత్రమఙ్గలకరస్మరణప్రతాపో
విఘ్నం మమాపహర సిద్ధివినాయక త్వమ్ ॥ 7 ॥
- సద్రత్నసారతతిరాజితసత్కిరీటః (sadratnasāratatirājitasatkirīṭaḥ)whose fine crown shines with rows of the best jewels
- కౌసుమ్భచారువసనద్వయః (kausumbhacāruvasanadvayaḥ)wearing two lovely garments dyed with safflower
- ఊర్జితశ్రీః (ūrjitaśrīḥ)of great splendour
- సర్వత్రమఙ్గలకరస్మరణప్రతాపః (sarvatramaṅgalakarasmaraṇapratāpaḥ)whose remembrance brings good fortune everywhere
- విఘ్నమ్ (vighnam)the obstacles
- మమ (mama)my
- అపహర (apahara)take away
- సిద్ధివినాయక (siddhivināyaka)O Siddhivinayaka
- త్వమ్ (tvam)you
anvaya సద్రత్నసారతతిరాజితసత్కిరీటః కౌసుమ్భచారువసనద్వయః ఊర్జితశ్రీః సర్వత్రమఙ్గలకరస్మరణప్రతాపః సిద్ధివినాయక త్వమ్ మమ విఘ్నమ్ అపహర
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
కౌసుమ్భ dyed with kusumbha — Kusumbha is safflower, which gives a bright red-orange dye.
విజ్ఞానబోధనవరేణ తమోఽపహర్తా ।
ఆనన్దితత్రిభువనేశ కుమారబన్ధో
విఘ్నం మమాపహర సిద్ధివినాయక త్వమ్ ॥ 8 ॥
- దేవాన్తకాద్యసురభీతసురార్తిహర్తా (devāntakādyasurabhītasurārtihartā)who ended the pain of the gods, afraid of demons like Devantaka
- విజ్ఞానబోధనవరేణ (vijñānabodhanavareṇa)by the gift of awakening true understanding
- తమః (tamaḥ)darkness
- అపహర్తా (apahartā)who takes away
- ఆనన్దితత్రిభువనేశ (ānanditatribhuvaneśa)O lord who delights the three worlds
- కుమారబన్ధో (kumārabandho)O brother of Kumara
- విఘ్నమ్ (vighnam)the obstacles
- మమ (mama)my
- అపహర (apahara)take away
- సిద్ధివినాయక (siddhivināyaka)O Siddhivinayaka
- త్వమ్ (tvam)you
anvaya దేవాన్తకాద్యసురభీతసురార్తిహర్తా విజ్ఞానబోధనవరేణ తమః అపహర్తా ఆనన్దితత్రిభువనేశ కుమారబన్ధో సిద్ధివినాయక త్వమ్ మమ విఘ్నమ్ అపహర
chandas Vasantatilakā, 14 syllables in each of 4 pādas
దేవాన్తక Devantaka — A demon killed by Ganesha in his form as Mahotkata Vinayaka, in the Ganesha Purana.