ಅರುಣ ಉವಾಚ।
- ಶ್ರೀಭಾನುವಿನಾಯಕಸ್ತೋತ್ರಮ್ (śrībhānuvināyakastotram)the hymn to Shri Bhanu Vinayaka
- ಅರುಣಃ (aruṇaḥ)Aruna
- ಉವಾಚ (uvāca)said
anvaya ಶ್ರೀಭಾನುವಿನಾಯಕಸ್ತೋತ್ರಮ್ ಅರುಣಃ ಉವಾಚ
chandas Prose, the title and the speaker's line
ಭಾನುವಿನಾಯಕ Bhanu Vinayaka — Vinayaka as the sun. In the Mudgala Purana, his form Vikata is praised as one with the sun.
ಅರುಣ Aruna — The red dawn, who drives the sun's chariot. It suits him to be the one who praises Ganesha as the sun.
ಅನಾಮಯಾಯ ದೇವೇಶ ಆತ್ಮನೇ ತೇ ನಮೋ ನಮಃ ॥ ೧ ॥
- ನಮಃ (namaḥ)salutation
- ತೇ (te)to you
- ಗಣನಾಥಾಯ (gaṇanāthāya)lord of the ganas
- ತೇಜಸಾಮ್ (tejasām)of all light
- ಪತಯೇ (pataye)to the lord
- ನಮಃ (namaḥ)salutation
- ಅನಾಮಯಾಯ (anāmayāya)free of every ill
- ದೇವೇಶ (deveśa)O lord of the gods
- ಆತ್ಮನೇ (ātmane)the self within
- ತೇ (te)to you
- ನಮಃ (namaḥ)I bow
- ನಮಃ (namaḥ)again
anvaya ಗಣನಾಥಾಯ ತೇ ನಮಃ ತೇಜಸಾಮ್ ಪತಯೇ ನಮಃ ದೇವೇಶ ಅನಾಮಯಾಯ ಆತ್ಮನೇ ತೇ ನಮಃ ನಮಃ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note Every verse sets a mark of Ganesha beside a mark of the sun, until the two cannot be told apart.
ಆಖುವಾಹನಗಾಯೈವ ಸಪ್ತಾಶ್ವಾಯ ನಮೋ ನಮಃ ॥ ೨ ॥
- ಬ್ರಹ್ಮಣಾಮ್ (brahmaṇām)of sacred words
- ಪತಯೇ (pataye)lord
- ತುಭ್ಯಮ್ (tubhyam)to you
- ಜೀವಾನಾಮ್ (jīvānām)of all living beings
- ಪತಯೇ (pataye)lord
- ನಮಃ (namaḥ)salutation
- ಆಖುವಾಹನಗಾಯ (ākhuvāhanagāya)who ride the mouse
- ಏವ (eva)and
- ಸಪ್ತಾಶ್ವಾಯ (saptāśvāya)who drive seven horses
- ನಮಃ (namaḥ)I bow
- ನಮಃ (namaḥ)again
anvaya ಬ್ರಹ್ಮಣಾಮ್ ಪತಯೇ ಜೀವಾನಾಮ್ ಪತಯೇ ತುಭ್ಯಮ್ ನಮಃ ಆಖುವಾಹನಗಾಯ ಏವ ಸಪ್ತಾಶ್ವಾಯ ನಮಃ ನಮಃ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note The mouse is Ganesha's mount; the seven horses pull the sun's chariot.
ಚತುರ್ಭುಜಧರಾಯೈವ ಸಹಸ್ರಕಿರಣಾಯ ಚ ॥ ೩ ॥
- ಸ್ವಾನನ್ದವಾಸಿನೇ (svānandavāsine)who live in Svananda
- ತುಭ್ಯಮ್ (tubhyam)to you
- ಸೌರಲೋಕನಿವಾಸಿನೇ (sauralokanivāsine)who live in the world of the sun
- ಚತುರ್ಭುಜಧರಾಯ (caturbhujadharāya)who have four arms
- ಏವ (eva)and
- ಸಹಸ್ರಕಿರಣಾಯ (sahasrakiraṇāya)a thousand rays
- ಚ (ca)and
anvaya ಸ್ವಾನನ್ದವಾಸಿನೇ ಸೌರಲೋಕನಿವಾಸಿನೇ ಚತುರ್ಭುಜಧರಾಯ ಏವ ಸಹಸ್ರಕಿರಣಾಯ ಚ ತುಭ್ಯಮ್ [ನಮಃ]
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ಸ್ವಾನನ್ದ Svananda — The joy of one's own self, and in the Mudgala Purana the name of Ganesha's own world.
ವಿಘ್ನಹನ್ತ್ರೇ ತಮೋಹನ್ತ್ರೇ ಹೇರಮ್ಬಾಯ ನಮೋ ನಮಃ ॥ ೪ ॥
- ಸಿದ್ಧಿಬುದ್ಧಿಪತೇ (siddhibuddhipate)O lord of Siddhi and Buddhi
- ತುಭ್ಯಮ್ (tubhyam)to you
- ಸಞ್ಜ್ಞಾನಾಥಾಯ (sañjñānāthāya)the husband of Sanjna
- ತೇ (te)to you
- ನಮಃ (namaḥ)salutation
- ವಿಘ್ನಹನ್ತ್ರೇ (vighnahantre)who kills obstacles
- ತಮೋಹನ್ತ್ರೇ (tamohantre)who kills darkness
- ಹೇರಮ್ಬಾಯ (herambāya)to Heramba
- ನಮಃ (namaḥ)I bow
- ನಮಃ (namaḥ)again
anvaya ಸಿದ್ಧಿಬುದ್ಧಿಪತೇ ಸಞ್ಜ್ಞಾನಾಥಾಯ ತುಭ್ಯಮ್ ತೇ ನಮಃ ವಿಘ್ನಹನ್ತ್ರೇ ತಮೋಹನ್ತ್ರೇ ಹೇರಮ್ಬಾಯ ನಮಃ ನಮಃ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ಸಞ್ಜ್ಞಾ Sanjna — The wife of the sun. Here she stands beside Siddhi and Buddhi, Ganesha's own consorts.
ಮಾಯಾಚಾಲಕ ಸರ್ವೇಶ ಸರ್ವಪೂಜ್ಯಾಯ ತೇ ನಮಃ ॥ ೫ ॥
- ಅನನ್ತವಿಭವಾಯ (anantavibhavāya)whose glory has no end
- ಏವ (eva)indeed
- ನಾಮರೂಪಪ್ರಧಾರಿಣೇ (nāmarūpapradhāriṇe)who take on names and forms
- ಮಾಯಾಚಾಲಕ (māyācālaka)O you who set maya moving
- ಸರ್ವೇಶ (sarveśa)O lord of all
- ಸರ್ವಪೂಜ್ಯಾಯ (sarvapūjyāya)whom all beings worship
- ತೇ (te)to you
- ನಮಃ (namaḥ)salutation
anvaya ಮಾಯಾಚಾಲಕ ಸರ್ವೇಶ ಅನನ್ತವಿಭವಾಯ ಏವ ನಾಮರೂಪಪ್ರಧಾರಿಣೇ ಸರ್ವಪೂಜ್ಯಾಯ ತೇ ನಮಃ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ಗಣೇಶಾಯ ಪರೇಶಾಯ ವಿಘ್ನೇಶಾಯ ನಮೋ ನಮಃ ॥ ೬ ॥
- ಗ್ರಹರಾಜಾಯ (graharājāya)to the king of the planets
- ದೀಪ್ತೀನಾಮ್ (dīptīnām)the lights
- ದೀಪ್ತಿದಾಯ (dīptidāya)who gives their light
- ಯಶಸ್ವಿನೇ (yaśasvine)the glorious one
- ಗಣೇಶಾಯ (gaṇeśāya)Ganesha
- ಪರೇಶಾಯ (pareśāya)the highest lord
- ವಿಘ್ನೇಶಾಯ (vighneśāya)lord of obstacles
- ನಮಃ (namaḥ)I bow
- ನಮಃ (namaḥ)again
anvaya ಗ್ರಹರಾಜಾಯ ದೀಪ್ತೀನಾಮ್ ದೀಪ್ತಿದಾಯ ಯಶಸ್ವಿನೇ ಗಣೇಶಾಯ ಪರೇಶಾಯ ವಿಘ್ನೇಶಾಯ ನಮಃ ನಮಃ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ಲಮ್ಬೋದರೈಕದನ್ತಾಯ ಮಹೋತ್ಕಟಾಯ ತೇ ನಮಃ ॥ ೭ ॥
- ವಿವಸ್ವತೇ (vivasvate)Vivasvan
- ಭಾನವೇ (bhānave)Bhanu
- ತೇ (te)to you
- ರವಯೇ (ravaye)Ravi
- ಜ್ಯೋತಿಷಾಮ್ (jyotiṣām)of the heavenly lights
- ಪತೇ (pate)O lord
- ಲಮ್ಬೋದರೈಕದನ್ತಾಯ (lambodaraikadantāya)Lambodara, Ekadanta
- ಮಹೋತ್ಕಟಾಯ (mahotkaṭāya)Mahotkata
- ತೇ (te)to you
- ನಮಃ (namaḥ)salutation
anvaya ಜ್ಯೋತಿಷಾಮ್ ಪತೇ ವಿವಸ್ವತೇ ಭಾನವೇ ರವಯೇ ತೇ ಲಮ್ಬೋದರೈಕದನ್ತಾಯ ಮಹೋತ್ಕಟಾಯ ತೇ ನಮಃ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ಮಹೋತ್ಕಟ Mahotkata — The mighty one, Ganesha's form in the Krita age as the son of Kashyapa.
note Three names of the sun, then three of Ganesha, in a single line of praise.
ಭಕ್ತಿಂ ದೇಹಿ ಗಜಾಸ್ಯ ತ್ವಂ ತ್ವದೀಯಾಂ ಮೇ ನಮೋ ನಮಃ ॥ ೮ ॥
- ಯಃ (yaḥ)the one who
- ಸೂರ್ಯಃ (sūryaḥ)is the sun
- ವಿಕಟಃ (vikaṭaḥ)Vikata
- ಸಃ (saḥ)he
- ಅಪಿ (api)also
- ನ (na)no
- ಭೇದಃ (bhedaḥ)difference
- ದೃಶ್ಯತೇ (dṛśyate)is seen
- ಕದಾ (kadā)ever
- ಭಕ್ತಿಮ್ (bhaktim)devotion
- ದೇಹಿ (dehi)give
- ಗಜಾಸ್ಯ (gajāsya)O elephant-faced one
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ತ್ವದೀಯಾಮ್ (tvadīyām)to you
- ಮೇ (me)me
- ನಮಃ (namaḥ)I bow
- ನಮಃ (namaḥ)again
anvaya ಯಃ ಸೂರ್ಯಃ ಸಃ ಅಪಿ ವಿಕಟಃ ಕದಾ ಭೇದಃ ನ ದೃಶ್ಯತೇ ಗಜಾಸ್ಯ ತ್ವಮ್ ಮೇ ತ್ವದೀಯಾಮ್ ಭಕ್ತಿಮ್ ದೇಹಿ ನಮಃ ನಮಃ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ವಿಕಟ Vikata — The formidable one, the sixth of Ganesha's eight forms in the Mudgala Purana, who overcomes the demon of desire.
ಚತುರ್ಧಾ ಭಜ್ಯ ಸ್ವಾತ್ಮಾನಂ ಖೇಲಸಿ ತ್ವಂ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೯ ॥
- ಕಿಮ್ (kim)how
- ಸ್ತೌಮಿ (staumi)can I praise
- ತ್ವಾಮ್ (tvām)you
- ಗಣಾಧೀಶ (gaṇādhīśa)O lord of the ganas
- ಯೋಗಾಕಾರಸ್ವರೂಪಿಣಮ್ (yogākārasvarūpiṇam)whose very form is yoga
- ಚತುರ್ಧಾ (caturdhā)four ways
- ಭಜ್ಯ (bhajya)dividing
- ಸ್ವಾತ್ಮಾನಮ್ (svātmānam)your own self
- ಖೇಲಸಿ (khelasi)play
- ತ್ವಮ್ (tvam)you
- ನ (na)no
- ಸಂಶಯಃ (saṃśayaḥ)doubt
anvaya ಗಣಾಧೀಶ ಯೋಗಾಕಾರಸ್ವರೂಪಿಣಮ್ ತ್ವಾಮ್ ಕಿಮ್ ಸ್ತೌಮಿ ತ್ವಮ್ ಸ್ವಾತ್ಮಾನಮ್ ಚತುರ್ಧಾ ಭಜ್ಯ ಖೇಲಸಿ ನ ಸಂಶಯಃ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ವಾಮಾಙ್ಗೇ ಸಞ್ಜ್ಞಯಾ ಯುಕ್ತಂ ಗಜವಕ್ತ್ರಾದಿಚಿಹ್ನಿತಮ್ ॥ ೧೦ ॥
- ಏವಮ್ (evam)this way
- ಸ್ವಸ್ಯ (svasya)himself
- ಸ್ತುತಿಮ್ (stutim)praised
- ಶ್ರುತ್ವಾ (śrutvā)hearing
- ವಿಕಟಃ (vikaṭaḥ)Vikata
- ರೂಪಮ್ (rūpam)a form
- ಆದಧೇ (ādadhe)took on
- ವಾಮಾಙ್ಗೇ (vāmāṅge)at his left side
- ಸಞ್ಜ್ಞಯಾ (sañjñayā)with Sanjna
- ಯುಕ್ತಮ್ (yuktam)joined
- ಗಜವಕ್ತ್ರಾದಿಚಿಹ್ನಿತಮ್ (gajavaktrādicihnitam)marked by the elephant face and his other signs
anvaya ವಿಕಟಃ ಏವಮ್ ಸ್ವಸ್ಯ ಸ್ತುತಿಮ್ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಾಮಾಙ್ಗೇ ಸಞ್ಜ್ಞಯಾ ಯುಕ್ತಮ್ ಗಜವಕ್ತ್ರಾದಿಚಿಹ್ನಿತಮ್ ರೂಪಮ್ ಆದಧೇ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note The sun's wife sits at his left, where a god's consort sits, so the form he shows is the sun and Ganesha together.
ತಂ ಜಗಾದ ಗಣಾಧೀಶೋ ವರಂ ವೃಣು ಹೃದೀಪ್ಸಿತಮ್ ॥ ೧೧ ॥
- ತಮ್ (tam)him
- ದೃಷ್ಟ್ವಾ (dṛṣṭvā)seeing
- ಪ್ರಣನಾಮ (praṇanāma)bowed down
- ಅಥ (atha)then
- ಅನೂರುಃ (anūruḥ)Anuru
- ಹರ್ಷಸಮನ್ವಿತಃ (harṣasamanvitaḥ)full of joy
- ತಮ್ (tam)to him
- ಜಗಾದ (jagāda)said
- ಗಣಾಧೀಶಃ (gaṇādhīśaḥ)the lord of the ganas
- ವರಮ್ (varam)the boon
- ವೃಣು (vṛṇu)choose
- ಹೃದೀಪ್ಸಿತಮ್ (hṛdīpsitam)your heart wants
anvaya ಅಥ ತಮ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹರ್ಷಸಮನ್ವಿತಃ ಅನೂರುಃ ಪ್ರಣನಾಮ ಗಣಾಧೀಶಃ ತಮ್ ಜಗಾದ ಹೃದೀಪ್ಸಿತಮ್ ವರಮ್ ವೃಣು
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ಅನೂರು Anuru — The thighless one, another name of Aruna. He hatched from his egg too early, before his legs had formed.
ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ಸನ್ದೇಹಶ್ಚಿನ್ತಿತಂ ಸ ಲಭೇತ್ ಪರಮ್ ॥ ೧೨ ॥
- ತ್ವಯಾ (tvayā)by you
- ಕೃತಮ್ (kṛtam)made
- ಇದಮ್ (idam)this
- ಸ್ತೋತ್ರಮ್ (stotram)hymn
- ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಪ್ರದಾಯಕಮ್ (sarvasiddhipradāyakam)giving every success
- ಭವಿಷ್ಯತಿ (bhaviṣyati)will be
- ನ (na)no
- ಸನ್ದೇಹಃ (sandehaḥ)doubt
- ಚಿನ್ತಿತಮ್ (cintitam)whatever he has in mind
- ಸಃ (saḥ)he
- ಲಭೇತ್ (labhet)will gain
- ಪರಮ್ (param)in full
anvaya ತ್ವಯಾ ಕೃತಮ್ ಇದಮ್ ಸ್ತೋತ್ರಮ್ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಪ್ರದಾಯಕಮ್ ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ಸನ್ದೇಹಃ ಸಃ ಚಿನ್ತಿತಮ್ ಪರಮ್ ಲಭೇತ್
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ಭವಿಷ್ಯತಿ ಮಹಾಪಕ್ಷಿನ್ ಮಮ ಸನ್ತೋಷಕಾರಕಮ್ ॥ ೧೩ ॥
- ಶೃಣುಯಾತ್ (śṛṇuyāt)hears it
- ವಾ (vā)or
- ಜಪೇತ್ (japet)repeats it
- ವಾ (vā)or
- ಅಪಿ (api)even
- ತಸ್ಯ (tasya)for the one who
- ಕಿಞ್ಚಿತ್ (kiñcit)anything
- ನ (na)not
- ದುರ್ಲಭಮ್ (durlabham)hard to gain
- ಭವಿಷ್ಯತಿ (bhaviṣyati)will
- ಮಹಾಪಕ್ಷಿನ್ (mahāpakṣin)O great bird
- ಮಮ (mama)me
- ಸನ್ತೋಷಕಾರಕಮ್ (santoṣakārakam)please
anvaya [ಯಃ] ಶೃಣುಯಾತ್ ವಾ ಅಪಿ ಜಪೇತ್ ವಾ ತಸ್ಯ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ನ ದುರ್ಲಭಮ್ ಮಹಾಪಕ್ಷಿನ್ [ಇದಮ್] ಮಮ ಸನ್ತೋಷಕಾರಕಮ್ ಭವಿಷ್ಯತಿ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note Aruna is the elder brother of Garuda and, like him, a bird, so Ganesha calls him great bird.
