ନିଜେଚ୍ଛଯା ଚ ପାଲ୍ଯତେଽଧୁନା ଵଶେ ତଵ ସ୍ଥିତମ୍ ।
ତ୍ଵମନ୍ତରାତ୍ମକୋଽସ୍ଯମୁଷ୍ଯ ତନ୍ମଯି ସ୍ଥିତଃ ପୁନୀହି
ମାଂ ଜଗତ୍ପତେଽମ୍ବିକାତନୂଜ ନିତ୍ଯ ଶାଙ୍କରେ ॥ ୧ ॥
- ନମଃ (namaḥ)salutation
- ଗଣାଧିପାଯ (gaṇādhipāya)lord of the ganas
- ତେ (te)to you
- ତ୍ଵଯା (tvayā)by you
- ଜଗତ୍ (jagat)the world
- ଵିନିର୍ମିତମ୍ (vinirmitam)was made
- ନିଜେଚ୍ଛଯା (nijecchayā)by your own will
- ଚ (ca)and
- ପାଲ୍ଯତେ (pālyate)is kept safe
- ଅଧୁନା (adhunā)now
- ଵଶେ (vaśe)in the hands
- ତଵ (tava)your
- ସ୍ଥିତମ୍ (sthitam)rests
- ତ୍ଵମ୍ (tvam)you
- ଅନ୍ତରାତ୍ମକଃ (antarātmakaḥ)the inner self
- ଅସି (asi)are
- ଅମୁଷ୍ଯ (amuṣya)of it
- ତତ୍ (tat)so
- ମଯି (mayi)in me
- ସ୍ଥିତଃ (sthitaḥ)living
- ପୁନୀହି (punīhi)make clean
- ମାମ୍ (mām)me
- ଜଗତ୍ପତେ (jagatpate)O lord of the world
- ଅମ୍ବିକାତନୂଜ (ambikātanūja)O son of Ambika
- ନିତ୍ଯ (nitya)O eternal one
- ଶାଙ୍କରେ (śāṅkare)O son of Shankara
anvaya ଗଣାଧିପାଯ ତେ ନମଃ ତ୍ଵଯା ଜଗତ୍ ଵିନିର୍ମିତମ୍ ଅଧୁନା ଚ ନିଜେଚ୍ଛଯା ପାଲ୍ଯତେ ତଵ ଵଶେ ସ୍ଥିତମ୍ ତ୍ଵମ୍ ଅମୁଷ୍ଯ ଅନ୍ତରାତ୍ମକଃ ଅସି ତତ୍ ମଯି ସ୍ଥିତଃ ଜଗତ୍ପତେ ଅମ୍ବିକାତନୂଜ ନିତ୍ଯ ଶାଙ୍କରେ ମାମ୍ ପୁନୀହି
chandas Pañcacāmara, 16 syllables in each of 4 pādas
ପଞ୍ଚଚାମର the metre — A line of sixteen syllables, short and long by turns, so it runs at a gallop. The title of the hymn names its metre.
note The printed line break falls one syllable late: the ହି of ପୁନୀହି begins the fourth line.
ପ୍ରଭୁଃ ସ୍ଵଲୀଲଯାଽଭଵଚ୍ଛିଵାନ୍ମଦାଵଲାନନଃ ।
ଗିରୀନ୍ଦ୍ରଜାତନୂଭଵସ୍ତମେଵ ସର୍ଵକର୍ମସୁ
ପ୍ରପୂଜଯନ୍ତି ଦେହିନଃ ସମାପ୍ନୁଵନ୍ତି ଚେପ୍ସିତମ୍ ॥ ୨ ॥
- ଗଣେଶ୍ଵରଃ (gaṇeśvaraḥ)Ganeshvara
- କୃପାନିଧିଃ (kṛpānidhiḥ)full of kindness
- ଜଗତ୍ପତିଃ (jagatpatiḥ)lord of the world
- ପରାତ୍ପରଃ (parātparaḥ)higher than the highest
- ପ୍ରଭୁଃ (prabhuḥ)the master
- ସ୍ଵଲୀଲଯା (svalīlayā)in his own play
- ଅଭଵତ୍ (abhavat)was born
- ଶିଵାତ୍ (śivāt)of Shiva
- ମଦାଵଲାନନଃ (madāvalānanaḥ)with an elephant's face
- ଗିରୀନ୍ଦ୍ରଜାତନୂଭଵଃ (girīndrajātanūbhavaḥ)as the son of the mountain king's daughter
- ତମ୍ (tam)him
- ଏଵ (eva)alone
- ସର୍ଵକର୍ମସୁ (sarvakarmasu)in every work
- ପ୍ରପୂଜଯନ୍ତି (prapūjayanti)worship
- ଦେହିନଃ (dehinaḥ)people
- ସମାପ୍ନୁଵନ୍ତି (samāpnuvanti)gain
- ଚ (ca)and
- ଈପ୍ସିତମ୍ (īpsitam)what they wish for
anvaya କୃପାନିଧିଃ ଜଗତ୍ପତିଃ ପରାତ୍ପରଃ ପ୍ରଭୁଃ ଗଣେଶ୍ଵରଃ ସ୍ଵଲୀଲଯା ଶିଵାତ୍ ମଦାଵଲାନନଃ ଗିରୀନ୍ଦ୍ରଜାତନୂଭଵଃ ଅଭଵତ୍ ଦେହିନଃ ସର୍ଵକର୍ମସୁ ତମ୍ ଏଵ ପ୍ରପୂଜଯନ୍ତି ଈପ୍ସିତମ୍ ଚ ସମାପ୍ନୁଵନ୍ତି
chandas Pañcacāmara, 16 syllables in each of 4 pādas
ମଦାଵଲ elephant — An elephant, literally one that has mada, the surge of strength of a bull elephant.
ଲୀଲା play — The birth is his own free act, done for the joy of it. Nothing forces the highest lord to take a body.
ସହୋଦରେଣ ସୋଦରେଣ ପଦ୍ମଜାଣ୍ଡ ସନ୍ତତେଃ ।
ପଦଦ୍ଵଯେନ ଚାପଦାଂ ନିଵାରକେଣ ଭାସୁରଂ
ଭଜେ ଭଵାତ୍ମଜଂ ପ୍ରଭୁଂ ପ୍ରସନ୍ନଵକ୍ତ୍ରମଦ୍ଵଯମ୍ ॥ ୩ ॥
- ଚତୁଃପୁମର୍ଥଦାଯିଭିଃ (catuḥpumarthadāyibhiḥ)that give the four aims of life
- ଚତୁଷ୍କରୈଃ (catuṣkaraiḥ)with four hands
- ଵିଲମ୍ବିନା (vilambinā)hanging
- ସହ (saha)with
- ଉଦରେଣ (udareṇa)belly
- ସୋଦରେଣ (sodareṇa)as vast as
- ପଦ୍ମଜାଣ୍ଡସନ୍ତତେଃ (padmajāṇḍasantateḥ)all the worlds Brahma makes
- ପଦଦ୍ଵଯେନ (padadvayena)with two feet
- ଚ (ca)and
- ଆପଦାମ୍ (āpadām)misfortune
- ନିଵାରକେଣ (nivārakeṇa)that keep away
- ଭାସୁରମ୍ (bhāsuram)shining
- ଭଜେ (bhaje)I worship
- ଭଵାତ୍ମଜମ୍ (bhavātmajam)the son of Shiva
- ପ୍ରଭୁମ୍ (prabhum)the lord
- ପ୍ରସନ୍ନଵକ୍ତ୍ରମ୍ (prasannavaktram)gracious of face
- ଅଦ୍ଵଯମ୍ (advayam)the one without a second
anvaya ଚତୁଃପୁମର୍ଥଦାଯିଭିଃ ଚତୁଷ୍କରୈଃ ପଦ୍ମଜାଣ୍ଡସନ୍ତତେଃ ସୋଦରେଣ ଵିଲମ୍ବିନା ଉଦରେଣ ସହ ଆପଦାମ୍ ନିଵାରକେଣ ପଦଦ୍ଵଯେନ ଚ ଭାସୁରମ୍ ପ୍ରସନ୍ନଵକ୍ତ୍ରମ୍ ଅଦ୍ଵଯମ୍ ପ୍ରଭୁମ୍ ଭଵାତ୍ମଜମ୍ ଭଜେ
chandas Pañcacāmara, 16 syllables in each of 4 pādas
ପୁମର୍ଥ the aims of life — Dharma, wealth, pleasure and liberation, the four things a person rightly seeks.
ପଦ୍ମଜାଣ୍ଡ the worlds Brahma makes — The egg of the lotus-born Brahma is one whole universe, and there are countless such eggs. His belly is said to be the equal of them all.
-ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଂ ଗଣପ୍ରବର୍ହପାରମେଷ୍ଠ୍ଯଶୋଭିତମ୍ ।
ଗରିଷ୍ଠମାତ୍ମଭକ୍ତକାର୍ଯ ଵିଘ୍ନଵର୍ଗ ଭଞ୍ଜନେ
ପଟିଷ୍ଠମାଶ୍ରିତାଵନେ ଭଜାମି ଵିଘ୍ନନାଯକମ୍ ॥ ୪ ॥
- ବଲିଷ୍ଠମୂଷିକାଧିରାଜପୃଷ୍ଠନିଷ୍ଠଵିଷ୍ଠରପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ (baliṣṭhamūṣikādhirājapṛṣṭhaniṣṭhaviṣṭharapratiṣṭhitam)who sits on a seat set firm on the back of the mighty king of mice
- ଗଣପ୍ରବର୍ହପାରମେଷ୍ଠ୍ଯଶୋଭିତମ୍ (gaṇaprabarhapārameṣṭhyaśobhitam)who shines as supreme ruler of the chief ganas
- ଗରିଷ୍ଠମ୍ (gariṣṭham)the greatest
- ଆତ୍ମଭକ୍ତକାର୍ଯଵିଘ୍ନଵର୍ଗଭଞ୍ଜନେ (ātmabhaktakāryavighnavargabhañjane)at breaking up the obstacles in his devotees' work
- ପଟିଷ୍ଠମ୍ (paṭiṣṭham)the most skilled
- ଆଶ୍ରିତାଵନେ (āśritāvane)at guarding those who come to him
- ଭଜାମି (bhajāmi)I worship
- ଵିଘ୍ନନାଯକମ୍ (vighnanāyakam)the lord of obstacles
anvaya ବଲିଷ୍ଠମୂଷିକାଧିରାଜପୃଷ୍ଠନିଷ୍ଠଵିଷ୍ଠରପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ଗଣପ୍ରବର୍ହପାରମେଷ୍ଠ୍ଯଶୋଭିତମ୍ ଆତ୍ମଭକ୍ତକାର୍ଯଵିଘ୍ନଵର୍ଗଭଞ୍ଜନେ ଗରିଷ୍ଠମ୍ ଆଶ୍ରିତାଵନେ ପଟିଷ୍ଠମ୍ ଵିଘ୍ନନାଯକମ୍ ଭଜାମି
chandas Pañcacāmara, 16 syllables in each of 4 pādas
note A sound game: balishtha, prishtha, nishtha, vishthara, pratishthita, parameshthya, garishtha and patishtha all ring on the same -shtha, and the fast metre carries them along.
-ତ୍ମଜଂ ଗଜାନନଂ ସମସ୍ତଦେଵବୃନ୍ଦଵନ୍ଦିତମ୍ ।
ମହାନ୍ତରାଯଶାନ୍ତିଦଂ ମତିପ୍ରଦଂ ମନୀଷିଣାଂ
ଗତିଂ ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତିସ୍ତୁତଂ ଗଣେଶ୍ଵରଂ ମଦୀଶ୍ଵରମ୍ ॥ ୫ ॥
- ଭଜାମି (bhajāmi)I worship
- ଶୂର୍ପକର୍ଣମ୍ (śūrpakarṇam)whose ears are like winnowing fans
- ଅଗ୍ରଜମ୍ (agrajam)the elder brother
- ଗୁହସ୍ଯ (guhasya)of Guha
- ଶଙ୍କରାତ୍ମଜମ୍ (śaṅkarātmajam)Shankara's son
- ଗଜାନନମ୍ (gajānanam)the elephant-faced
- ସମସ୍ତଦେଵବୃନ୍ଦଵନ୍ଦିତମ୍ (samastadevabṛndavanditam)praised by all the gods together
- ମହାନ୍ତରାଯଶାନ୍ତିଦମ୍ (mahāntarāyaśāntidam)who calms great obstacles
- ମତିପ୍ରଦମ୍ (matipradam)who gives understanding
- ମନୀଷିଣାମ୍ (manīṣiṇām)of the wise
- ଗତିମ୍ (gatim)the refuge
- ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତିସ୍ତୁତମ୍ (śrutismṛtistutam)praised in the Vedas and the Smritis
- ଗଣେଶ୍ଵରମ୍ (gaṇeśvaram)the lord of the ganas
- ମଦୀଶ୍ଵରମ୍ (madīśvaram)my own lord
anvaya ଶୂର୍ପକର୍ଣମ୍ ଗୁହସ୍ଯ ଅଗ୍ରଜମ୍ ଶଙ୍କରାତ୍ମଜମ୍ ଗଜାନନମ୍ ସମସ୍ତଦେଵବୃନ୍ଦଵନ୍ଦିତମ୍ ମହାନ୍ତରାଯଶାନ୍ତିଦମ୍ ମତିପ୍ରଦମ୍ ମନୀଷିଣାମ୍ ଗତିମ୍ ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତିସ୍ତୁତମ୍ ମଦୀଶ୍ଵରମ୍ ଗଣେଶ୍ଵରମ୍ ଭଜାମି
chandas Pañcacāmara, 16 syllables in each of 4 pādas
ଶୂର୍ପକର୍ଣ whose ears are like winnowing fans — The shurpa is the flat basket used to toss grain so the chaff blows off. His broad ears are compared to it.
ଗୁହ Guha — Skanda, or Kartikeya, Shiva's other son. In most southern tellings Ganapati is the elder of the two.
ଯମେଵ ବୁଦ୍ଧିଶାଲିନଃ ସ୍ମରନ୍ତ୍ଯହର୍ନିଶଂ ହୃଦି ।
ଯମାଶ୍ରିତସ୍ତରତ୍ଯଲଙ୍ଘ୍ଯ କାଲକର୍ମବନ୍ଧନଂ
ତମେଵ ଚିତ୍ସୁଖାତ୍ମକଂ ଭଜାମି ଵିଘ୍ନନାଯକମ୍ ॥ ୬ ॥
- ଯଦଙ୍ଘ୍ରିପଲ୍ଲଵସ୍ମୃତିଃ (yadaṅghripallavasmṛtiḥ)remembering his feet, soft as new leaves
- ନିରନ୍ତରାଯସିଦ୍ଧିଦା (nirantarāyasiddhidā)brings success with nothing in the way
- ଯମ୍ (yam)whom
- ଏଵ (eva)alone
- ବୁଦ୍ଧିଶାଲିନଃ (buddhiśālinaḥ)the wise
- ସ୍ମରନ୍ତି (smaranti)keep in mind
- ଅହର୍ନିଶମ୍ (aharniśam)day and night
- ହୃଦି (hṛdi)in their hearts
- ଯମ୍ (yam)in whom
- ଆଶ୍ରିତଃ (āśritaḥ)one who takes shelter
- ତରତି (tarati)gets across
- ଅଲଙ୍ଘ୍ଯକାଲକର୍ମବନ୍ଧନମ୍ (alaṅghyakālakarmabandhanam)the bonds of time and karma, which cannot otherwise be crossed
- ତମ୍ (tam)that
- ଏଵ (eva)very
- ଚିତ୍ସୁଖାତ୍ମକମ୍ (citsukhātmakam)whose nature is awareness and joy
- ଭଜାମି (bhajāmi)I worship
- ଵିଘ୍ନନାଯକମ୍ (vighnanāyakam)lord of obstacles
anvaya ଯଦଙ୍ଘ୍ରିପଲ୍ଲଵସ୍ମୃତିଃ ନିରନ୍ତରାଯସିଦ୍ଧିଦା ବୁଦ୍ଧିଶାଲିନଃ ଯମ୍ ଏଵ ଅହର୍ନିଶମ୍ ହୃଦି ସ୍ମରନ୍ତି ଯମ୍ ଆଶ୍ରିତଃ ଅଲଙ୍ଘ୍ଯକାଲକର୍ମବନ୍ଧନମ୍ ତରତି ତମ୍ ଏଵ ଚିତ୍ସୁଖାତ୍ମକମ୍ ଵିଘ୍ନନାଯକମ୍ ଭଜାମି
chandas Pañcacāmara, 16 syllables in each of 4 pādas
ସୃଣିଂ ସବୀଜପୂରକାବ୍ଜପାଶଦନ୍ତମୋଦକାନ୍ ।
ଵହନ୍କିରୀଟକୁଣ୍ଡଲାଦି ଦିଵ୍ଯଭୂଷଣୋଜ୍ଜ୍ଵଲୋ
ଗଜାନନୋ ଗଣାଧିପଃ ପ୍ରଭୁର୍ଜଯତ୍ଯହର୍ନିଶମ୍ ॥ ୭ ॥
- କରାମ୍ବୁଜୈଃ (karāmbujaiḥ)in his lotus hands
- ସ୍ଫୁରଦ୍ଵରାଭଯାକ୍ଷସୂତ୍ରପୁସ୍ତକମ୍ (sphuradvarābhayākṣasūtrapustakam)the shining signs of boon and safety, a rosary and a book
- ସୃଣିମ୍ (sṛṇim)the goad
- ସବୀଜପୂରକାବ୍ଜପାଶଦନ୍ତମୋଦକାନ୍ (sabījapūrakābjapāśadantamodakān)with the citron, a lotus, the noose, his tusk and sweets
- ଵହନ୍ (vahan)carrying
- କିରୀଟକୁଣ୍ଡଲାଦିଦିଵ୍ଯଭୂଷଣୋଜ୍ଜ୍ଵଲଃ (kirīṭakuṇḍalādidivyabhūṣaṇojjvalaḥ)bright with a crown, earrings and other divine ornaments
- ଗଜାନନଃ (gajānanaḥ)Gajanana
- ଗଣାଧିପଃ (gaṇādhipaḥ)lord of the ganas
- ପ୍ରଭୁଃ (prabhuḥ)the master
- ଜଯତି (jayati)glory to
- ଅହର୍ନିଶମ୍ (aharniśam)by day and by night
anvaya କରାମ୍ବୁଜୈଃ ସ୍ଫୁରଦ୍ଵରାଭଯାକ୍ଷସୂତ୍ରପୁସ୍ତକମ୍ ସୃଣିମ୍ ସବୀଜପୂରକାବ୍ଜପାଶଦନ୍ତମୋଦକାନ୍ ଵହନ୍ କିରୀଟକୁଣ୍ଡଲାଦିଦିଵ୍ଯଭୂଷଣୋଜ୍ଜ୍ଵଲଃ ଗଜାନନଃ ଗଣାଧିପଃ ପ୍ରଭୁଃ ଅହର୍ନିଶମ୍ ଜଯତି
chandas Pañcacāmara, 16 syllables in each of 4 pādas
ବୀଜପୂର the citron — A fruit full of seeds, held by several of his forms as a sign of plenty.
note Ten things for ten hands, so this is one of his ten-armed forms.
ନିଜାନୁଭୂତଚିତ୍ସୁଖଂ ସୁରୈରୁପାସ୍ଯ ଦୈଵତମ୍ ।
ଗଣେଶ୍ଵରଂ ଗୁରୁଂ ଗୁହସ୍ଯ ଵିଘ୍ନଵର୍ଗଘାତିନଂ
ଗଜାନନଂ ଭଜାମ୍ଯହଂ ନ ଦୈଵମନ୍ଯମାଶ୍ରଯେ ॥ ୮ ॥
- ଗିରୀନ୍ଦ୍ରଜାମହେଶଯୋଃ (girīndrajāmaheśayoḥ)of Parvati and Shiva
- ପରସ୍ପରାନୁରାଗଜମ୍ (parasparānurāgajam)born of the love they have for each other
- ନିଜାନୁଭୂତଚିତ୍ସୁଖମ୍ (nijānubhūtacitsukham)who knows the joy of awareness within himself
- ସୁରୈଃ (suraiḥ)by the gods
- ଉପାସ୍ଯଦୈଵତମ୍ (upāsyadaivatam)the god to be worshipped
- ଗଣେଶ୍ଵରମ୍ (gaṇeśvaram)lord of the ganas
- ଗୁରୁମ୍ (gurum)the elder
- ଗୁହସ୍ଯ (guhasya)of Guha
- ଵିଘ୍ନଵର୍ଗଘାତିନମ୍ (vighnavargaghātinam)who strikes down every obstacle
- ଗଜାନନମ୍ (gajānanam)Gajanana
- ଭଜାମି (bhajāmi)worship
- ଅହମ୍ (aham)I
- ନ (na)no
- ଦୈଵମ୍ (daivam)god
- ଅନ୍ଯମ୍ (anyam)other
- ଆଶ୍ରଯେ (āśraye)I take shelter in
anvaya ଗିରୀନ୍ଦ୍ରଜାମହେଶଯୋଃ ପରସ୍ପରାନୁରାଗଜମ୍ ନିଜାନୁଭୂତଚିତ୍ସୁଖମ୍ ସୁରୈଃ ଉପାସ୍ଯଦୈଵତମ୍ ଗଣେଶ୍ଵରମ୍ ଗୁହସ୍ଯ ଗୁରୁମ୍ ଵିଘ୍ନଵର୍ଗଘାତିନମ୍ ଗଜାନନମ୍ ଅହମ୍ ଭଜାମି ଅନ୍ଯମ୍ ଦୈଵମ୍ ନ ଆଶ୍ରଯେ
chandas Pañcacāmara, 16 syllables in each of 4 pādas
- ଫଲଶ୍ରୁତିଃ (phalaśrutiḥ)the account of what it gives
anvaya ଫଲଶ୍ରୁତିଃ
chandas Prose, a heading
ମନୀଷିତାର୍ଥଦାଯକଂ ମନୀଷିଣଃ କଲୌ ଯୁଗେ ।
ନିରନ୍ତରାଯସିଦ୍ଧିଦଂ ଚିରନ୍ତନୋକ୍ତିସମ୍ମତଂ
ନିରନ୍ତରଂ ଗଣେଶଭକ୍ତି ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତଵୃତ୍ତଯଃ ॥ ୯ ॥
- ଗଣେଶପଞ୍ଚଚାମରସ୍ତୁତିମ୍ (gaṇeśapañcacāmarastutim)this Panchachamara hymn to Ganesha
- ପଠଧ୍ଵମ୍ (paṭhadhvam)read
- ଆଦରାତ୍ (ādarāt)with care
- ମନୀଷିତାର୍ଥଦାଯକମ୍ (manīṣitārthadāyakam)which gives what you wish for
- ମନୀଷିଣଃ (manīṣiṇaḥ)wise people
- କଲୌ (kalau)in the Kali
- ଯୁଗେ (yuge)age
- ନିରନ୍ତରାଯସିଦ୍ଧିଦମ୍ (nirantarāyasiddhidam)which gives success with nothing in the way
- ଚିରନ୍ତନୋକ୍ତିସମ୍ମତମ୍ (cirantanoktisammatam)which agrees with what the ancients taught
- ନିରନ୍ତରମ୍ (nirantaram)keep on
- ଗଣେଶଭକ୍ତିଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତଵୃତ୍ତଯଃ (gaṇeśabhaktiśuddhacittavṛttayaḥ)whose minds are made clean by devotion to Ganesha
anvaya ଗଣେଶଭକ୍ତିଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତଵୃତ୍ତଯଃ ମନୀଷିଣଃ କଲୌ ଯୁଗେ ମନୀଷିତାର୍ଥଦାଯକମ୍ ନିରନ୍ତରାଯସିଦ୍ଧିଦମ୍ ଚିରନ୍ତନୋକ୍ତିସମ୍ମତମ୍ ଗଣେଶପଞ୍ଚଚାମରସ୍ତୁତିମ୍ ଆଦରାତ୍ ନିରନ୍ତରମ୍ ପଠଧ୍ଵମ୍
chandas Pañcacāmara, 16 syllables in each of 4 pādas
note ଗଣେଷ is a printing slip for ଗଣେଶ.