ଓଁ ଶ୍ରୀ ପରମାତ୍ମନେ ନମଃ
ଅଥ ସପ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ।
ଜ୍ଞାନଵିଜ୍ଞାନଯୋଗଃ
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ଜ୍ଞାନଵିଜ୍ଞାନଯୋଗଃ
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ମଯ୍ଯାସକ୍ତମନାଃ ପାର୍ଥ ଯୋଗଂ ଯୁଞ୍ଜନ୍ମଦାଶ୍ରଯଃ ।
ଅସଂଶଯଂ ସମଗ୍ରଂ ମାଂ ଯଥା ଜ୍ଞାସ୍ଯସି ତଚ୍ଛୃଣୁ ॥ 1 ॥
ଅସଂଶଯଂ ସମଗ୍ରଂ ମାଂ ଯଥା ଜ୍ଞାସ୍ଯସି ତଚ୍ଛୃଣୁ ॥ 1 ॥
- ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ (śrībhagavānuvāca)the Blessed Lord said (śrī:blessed | bhagavān:Lord | uvāca:said)
- ମଯି (mayi)in Me
- ଆସକ୍ତମନାଃ (āsaktamanāḥ)mind attached (āsakta:attached | manāḥ:mind)
- ପାର୍ଥ (pārtha)O son of Pritha
- ଯୋଗଂ (yogaṃ)yoga
- ଯୁଞ୍ଜନ୍ (yuñjan)practising
- ମତ୍ (mad)My
- ଆଶ୍ରଯଃ (āśrayaḥ)taking refuge
- ଅସଂଶଯଂ (asaṃśayaṃ)without doubt
- ସମଗ୍ରମ୍ (samagram)fully
- ମାମ୍ (mām)Me
- ଯଥା (yathā)how
- ଜ୍ଞାସ୍ଯସି (jñāsyasi)you shall know
- ତତ୍ (tat)that
- ଶୃଣୁ (śṛṇu)hear
ଜ୍ଞାନଂ ତେଽହଂ ସଵିଜ୍ଞାନମିଦଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯଶେଷତଃ ।
ଯଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନେହ ଭୂଯୋଽନ୍ଯଜ୍ଜ୍ଞାତଵ୍ଯମଵଶିଷ୍ଯତେ ॥ 2 ॥
ଯଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନେହ ଭୂଯୋଽନ୍ଯଜ୍ଜ୍ଞାତଵ୍ଯମଵଶିଷ୍ଯତେ ॥ 2 ॥
- ଜ୍ଞାନମ୍ (jñānam)knowledge
- ତେ (te)to you
- ଅହମ୍ (aham)I
- ସଵିଜ୍ଞାନମ୍ (savijñānam)with realization (sa:with | vijñānam:realization)
- ଇଦମ୍ (idam)this
- ଵକ୍ଷ୍ଯାମି (vakṣyāmi)I shall declare
- ଅଶେଷତଃ (aśeṣataḥ)in full
- ଯତ୍ (yat)which
- ଜ୍ଞାତ୍ଵା (jñātvā)having known
- ନ (na)not
- ଇହ (iha)here
- ଭୂଯଃ (bhūyaḥ)more
- ଅନ୍ଯତ୍ (anyat)other
- ଜ୍ଞାତଵ୍ଯମ୍ (jñātavyam)to be known
- ଅଵଶିଷ୍ଯତେ (avaśiṣyate)remains
ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ସହସ୍ରେଷୁ କଶ୍ଚିଦ୍ଯତତି ସିଦ୍ଧଯେ ।
ଯତତାମପି ସିଦ୍ଧାନାଂ କଶ୍ଚିନ୍ମାଂ ଵେତ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ॥ 3 ॥
ଯତତାମପି ସିଦ୍ଧାନାଂ କଶ୍ଚିନ୍ମାଂ ଵେତ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ॥ 3 ॥
- ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ (manuṣyāṇām)of men
- ସହସ୍ରେଷୁ (sahasreṣu)among thousands
- କଶ୍ଚିତ୍ (kaścit)one
- ଯତତି (yatati)strives
- ସିଦ୍ଧଯେ (siddhaye)for perfection
- ଯତତାମ୍ (yatatām)of those striving
- ଅପି (api)even
- ସିଦ୍ଧାନାଂ (siddhānām)of the successful
- କଶ୍ଚିତ୍ (kaścin)one
- ମାମ୍ (mām)Me
- ଵେତ୍ତି (vetti)knows
- ତତ୍ତ୍ଵତଃ (tattvataḥ)in essence
ଭୂମିରାପୋଽନଲୋ ଵାଯୁଃ ଖଂ ମନୋ ବୁଦ୍ଧିରେଵ ଚ ।
ଅହଙ୍କାର ଇତୀଯଂ ମେ ଭିନ୍ନା ପ୍ରକୃତିରଷ୍ଟଧା ॥ 4 ॥
ଅହଙ୍କାର ଇତୀଯଂ ମେ ଭିନ୍ନା ପ୍ରକୃତିରଷ୍ଟଧା ॥ 4 ॥
- ଭୂମିଃ (bhūmiḥ)earth
- ଆପଃ (āpaḥ)water
- ଅନଲଃ (analaḥ)fire
- ଵାଯୁଃ (vāyuḥ)air
- ଖମ୍ (kham)ether
- ମନଃ (manaḥ)mind
- ବୁଦ୍ଧିଃ (buddhiḥ)intellect
- ଏଵ (eva)indeed
- ଚ (ca)and
- ଅହଙ୍କାରଃ (ahaṅkāraḥ)egoism
- ଇତି (iti)thus
- ଇଯମ୍ (iyam)this
- ମେ (me)my
- ଭିନ୍ନା (bhinnā)divided
- ପ୍ରକୃତିଃ (prakṛtiḥ)nature
- ଅଷ୍ଟଧା (aṣṭadhā)eight-fold
ଅପରେଯମିତସ୍ତ୍ଵନ୍ଯାଂ ପ୍ରକୃତିଂ ଵିଦ୍ଧି ମେ ପରାମ୍ ।
ଜୀଵଭୂତାଂ ମହାବାହୋ ଯଯେଦଂ ଧାର୍ଯତେ ଜଗତ୍ ॥ 5 ॥
ଜୀଵଭୂତାଂ ମହାବାହୋ ଯଯେଦଂ ଧାର୍ଯତେ ଜଗତ୍ ॥ 5 ॥
- ଅପରା (aparā)lower
- ଇଯମ୍ (iyam)this
- ଇତଃ (itaḥ)from this
- ତୁ (tu)but
- ଅନ୍ଯାମ୍ (anyām)another
- ପ୍ରକୃତିମ୍ (prakṛtim)nature
- ଵିଦ୍ଧି (viddhi)know
- ମେ (me)my
- ପରାମ୍ (parām)higher
- ଜୀଵଭୂତାମ୍ (jīvabhūtām)life-element (jīva:life | bhūtām:element)
- ମହାବାହୋ (mahābāho)O mighty-armed (mahā:great | bāho:armed)
- ଯା (yā)by which
- ଏଦଂ (edaṃ)this
- ଧାର୍ଯତେ (dhāryate)is upheld
- ଜଗତ୍ (jagat)world
ଏତଦ୍ଯୋନୀନି ଭୂତାନି ସର୍ଵାଣୀତ୍ଯୁପଧାରଯ ।
ଅହଂ କୃତ୍ସ୍ନସ୍ଯ ଜଗତଃ ପ୍ରଭଵଃ ପ୍ରଲଯସ୍ତଥା ॥ 6 ॥
ଅହଂ କୃତ୍ସ୍ନସ୍ଯ ଜଗତଃ ପ୍ରଭଵଃ ପ୍ରଲଯସ୍ତଥା ॥ 6 ॥
- ଏତଦ୍ଯୋନୀନି (etadyonīni)these are the wombs (etat:these | yonīni:wombs)
- ଭୂତାନି (bhūtāni)beings
- ସର୍ଵାଣି (sarvāṇi)all
- ଇତି (iti)thus
- ଉପଧାରଯ (upadhāraya)understand
- ଅହମ୍ (aham)I
- କୃତ୍ସ୍ନସ୍ଯ (kṛtsnasya)of the whole
- ଜଗତଃ (jagataḥ)of the universe
- ପ୍ରଭଵଃ (prabhavaḥ)source
- ପ୍ରଲଯଃ (pralayaḥ)dissolution
- ତଥା (tathā)also
ମତ୍ତଃ ପରତରଂ ନାନ୍ଯତ୍କିଞ୍ଚିଦସ୍ତି ଧନଞ୍ଜଯ ।
ମଯି ସର୍ଵମିଦଂ ପ୍ରୋତଂ ସୂତ୍ରେ ମଣିଗଣା ଇଵ ॥ 7 ॥
ମଯି ସର୍ଵମିଦଂ ପ୍ରୋତଂ ସୂତ୍ରେ ମଣିଗଣା ଇଵ ॥ 7 ॥
- ମତ୍ତଃ (mattaḥ)from Me
- ପରତରଂ (parataraṃ)higher
- ନ (na)not
- ଅନ୍ଯତ୍ (anyat)other
- କିଞ୍ଚିତ୍ (kiñcit)anything
- ଅସ୍ତି (asti)exists
- ଧନଞ୍ଜଯ (dhanañjaya)O Dhananjaya
- ମଯି (mayi)in Me
- ସର୍ଵମ୍ (sarvam)all
- ଇଦଂ (idaṃ)this
- ପ୍ରୋତଂ (protaṃ)strung
- ସୂତ୍ରେ (sūtre)on a string
- ମଣିଗଣାଃ (maṇigaṇāḥ)clusters of gems (maṇi:gem | gaṇāḥ:clusters)
- ଇଵ (iva)like
ରସୋଽହମପ୍ସୁ କୌନ୍ତେଯ ପ୍ରଭାସ୍ମି ଶଶିସୂର୍ଯଯୋଃ ।
ପ୍ରଣଵଃ ସର୍ଵଵେଦେଷୁ ଶବ୍ଦଃ ଖେ ପୌରୁଷଂ ନୃଷୁ ॥ 8 ॥
ପ୍ରଣଵଃ ସର୍ଵଵେଦେଷୁ ଶବ୍ଦଃ ଖେ ପୌରୁଷଂ ନୃଷୁ ॥ 8 ॥
- ରସଃ (rasaḥ)sapidity
- ଅହମ୍ (aham)I am
- ଅପ୍ସୁ (apsu)in water
- କୌନ୍ତେଯ (kaunteya)O son of Kunti
- ପ୍ରଭା (prabhā)light
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ଶଶି (śaśi)moon
- ସୂର୍ଯଯୋଃ (sūryayoḥ)and the sun
- ପ୍ରଣଵଃ (praṇavaḥ)syllable OM
- ସର୍ଵଵେଦେଷୁ (sarvavedeṣu)in all the Vedas (sarva:all | vedeṣu:in the Vedas)
- ଶବ୍ଦଃ (śabdaḥ)sound
- ଖେ (khe)in ether
- ପୌରୁଷମ୍ (pauruṣam)virility
- ନୃଷୁ (nṛṣu)in men
ପୁଣ୍ଯୋ ଗନ୍ଧଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଚ ତେଜଶ୍ଚାସ୍ମି ଵିଭାଵସୌ ।
ଜୀଵନଂ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ତପଶ୍ଚାସ୍ମି ତପସ୍ଵିଷୁ ॥ 9 ॥
ଜୀଵନଂ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ତପଶ୍ଚାସ୍ମି ତପସ୍ଵିଷୁ ॥ 9 ॥
- ପୁଣ୍ଯଃ (puṇyaḥ)pure
- ଗନ୍ଧଃ (gandhaḥ)fragrance
- ପୃଥିଵ୍ଯାଂ (pṛthivyāṃ)in the earth
- ଚ (ca)and
- ତେଜଃ (tejaḥ)brilliance
- ଚ (ca)and
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ଵିଭାଵସୌ (vibhāvasau)in fire
- ଜୀଵନଂ (jīvanam)life
- ସର୍ଵଭୂତେଷୁ (sarvabhūteṣu)in all beings (sarva:all | bhūteṣu:in beings)
- ତପଃ (tapaḥ)austerity
- ଚ (ca)and
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ତପସ୍ଵିଷୁ (tapasviṣu)in the austere (tapasvi:austere | ṣu:in)
ବୀଜଂ ମାଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଵିଦ୍ଧି ପାର୍ଥ ସନାତନମ୍ ।
ବୁଦ୍ଧିର୍ବୁଦ୍ଧିମତାମସ୍ମି ତେଜସ୍ତେଜସ୍ଵିନାମହମ୍ ॥ 10 ॥
ବୁଦ୍ଧିର୍ବୁଦ୍ଧିମତାମସ୍ମି ତେଜସ୍ତେଜସ୍ଵିନାମହମ୍ ॥ 10 ॥
- ବୀଜଂ (bījam)seed
- ମାଂ (māṃ)me
- ସର୍ଵଭୂତାନାଂ (sarvabhūtānāṃ)of all beings (sarva:all | bhūtānāṃ:of beings)
- ଵିଦ୍ଧି (viddhi)know
- ପାର୍ଥ (pārtha)O Partha
- ସନାତନମ୍ (sanātanam)eternal
- ବୁଦ୍ଧିଃ (buddhiḥ)intelligence
- ବୁଦ୍ଧିମତାମ୍ (buddhimatām)of the intelligent (buddhi:intelligence | matām:of the possessors)
- ଅସ୍ମି (asmi)am
- ତେଜଃ (tejaḥ)splendour
- ତେଜସ୍ଵିନାମ୍ (tejasvinām)of the splendid (tejas:splendour | vinām:of the possessors)
- ଅହମ୍ (aham)I
ବଲଂ ବଲଵତାଂ ଚାହଂ କାମରାଗଵିଵର୍ଜିତମ୍ ।
ଧର୍ମାଵିରୁଦ୍ଧୋ ଭୂତେଷୁ କାମୋଽସ୍ମି ଭରତର୍ଷଭ ॥ 11 ॥
ଧର୍ମାଵିରୁଦ୍ଧୋ ଭୂତେଷୁ କାମୋଽସ୍ମି ଭରତର୍ଷଭ ॥ 11 ॥
- ବଲମ୍ (balam)strength
- ବଲଵତାମ୍ (balavatām)of the strong (bala:strength | vatām:of those having)
- ଚ (ca)and
- ଅହମ୍ (aham)I
- କାମରାଗଵିଵର୍ଜିତମ୍ (kāmarāgavivarjitam)devoid of desire and attachment (kāma:desire | rāga:attachment | vivarjitam:devoid of)
- ଧର୍ମାଵିରୁଦ୍ଧଃ (dharmāviruddhaḥ)unopposed to dharma (dharma:righteousness | aviruddhaḥ:unopposed)
- ଭୂତେଷୁ (bhūteṣu)in beings
- କାମଃ (kāmaḥ)desire
- ଅସ୍ମି (asmi)I am
- ଭରତର୍ଷଭ (bharatarṣabha)O best among the Bharatas (bharata:Bharata | ṛṣabha:best)
ଯେ ଚୈଵ ସାତ୍ତ୍ଵିକା ଭାଵା ରାଜସାସ୍ତାମସାଶ୍ଚ ଯେ ।
ମତ୍ତ ଏଵେତି ତାନ୍ଵିଦ୍ଧି ନ ତ୍ଵହଂ ତେଷୁ ତେ ମଯି ॥ 12 ॥
ମତ୍ତ ଏଵେତି ତାନ୍ଵିଦ୍ଧି ନ ତ୍ଵହଂ ତେଷୁ ତେ ମଯି ॥ 12 ॥
- ଯେ (ye)those who
- ଚ (ca)and
- ଏଵ (eva)indeed
- ସାତ୍ତ୍ଵିକାଃ (sāttvikāḥ)pure
- ଭାଵାଃ (bhāvāḥ)beings
- ରାଜସାଃ (rājasāḥ)active
- ତାମସାଃ (tāmasāḥ)inert
- ଚ (ca)and
- ଯେ (ye)those who
- ମତ୍ତଃ (mattaḥ)from Me
- ଏଵ (eva)indeed
- ଇତି (iti)thus
- ତାନ୍ (tān)them
- ଵିଦ୍ଧି (viddhi)know
- ନ (na)not
- ତୁ (tu)but
- ଅହମ୍ (aham)I
- ତେଷୁ (teṣu)in them
- ତେ (te)they
- ମଯି (mayi)in Me
ତ୍ରିଭିର୍ଗୁଣମଯୈର୍ଭାଵୈରେଭିଃ ସର୍ଵମିଦଂ ଜଗତ୍ ।
ମୋହିତଂ ନାଭିଜାନାତି ମାମେଭ୍ଯଃ ପରମଵ୍ଯଯମ୍ ॥ 13 ॥
ମୋହିତଂ ନାଭିଜାନାତି ମାମେଭ୍ଯଃ ପରମଵ୍ଯଯମ୍ ॥ 13 ॥
- ତ୍ରିଭିଃ (tribhiḥ)by the three
- ଗୁଣମଯୈଃ (guṇamayaiḥ)composed of qualities (guṇa:qualities | maya:composed of)
- ଭାଵୈଃ (bhāvaiḥ)by states
- ଏଭିଃ (ebhiḥ)by these
- ସର୍ଵମ୍ (sarvam)all
- ଇଦମ୍ (idam)this
- ଜଗତ୍ (jagat)world
- ମୋହିତମ୍ (mohitam)deluded
- ନ (na)not
- ଅଭିଜାନାତି (abhijānāti)knows
- ମାମ୍ (mām)Me
- ଏଭ୍ଯଃ (ebhyaḥ)from these
- ପରମ୍ (param)beyond
- ଅଵ୍ଯଯମ୍ (avyayam)immutable
ଦୈଵୀ ହ୍ଯେଷା ଗୁଣମଯୀ ମମ ମାଯା ଦୁରତ୍ଯଯା ।
ମାମେଵ ଯେ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ମାଯାମେତାଂ ତରନ୍ତି ତେ ॥ 14 ॥
ମାମେଵ ଯେ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ମାଯାମେତାଂ ତରନ୍ତି ତେ ॥ 14 ॥
- ଦୈଵୀ (daivī)divine
- ହି (hi)indeed
- ଏଷା (eṣā)this
- ଗୁଣମଯୀ (guṇamayī)made of qualities (guṇa:qualities | mayī:made of)
- ମମ (mama)my
- ମାଯା (māyā)illusion
- ଦୁରତ୍ଯଯା (duratyayā)difficult to cross (dur:difficult | atyayā:to cross)
- ମାମ୍ (mām)me
- ଏଵ (eva)alone
- ଯେ (ye)who
- ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ (prapadyante)take refuge
- ମାଯାମ୍ (māyām)illusion
- ଏତାମ୍ (etām)this
- ତରନ୍ତି (taranti)cross over
- ତେ (te)they
ନ ମାଂ ଦୁଷ୍କୃତିନୋ ମୂଢାଃ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ନରାଧମାଃ ।
ମାଯଯାପହୃତଜ୍ଞାନା ଆସୁରଂ ଭାଵମାଶ୍ରିତାଃ ॥ 15 ॥
ମାଯଯାପହୃତଜ୍ଞାନା ଆସୁରଂ ଭାଵମାଶ୍ରିତାଃ ॥ 15 ॥
- ନ (na)not
- ମାମ୍ (mām)Me
- ଦୁଷ୍କୃତିନଃ (duṣkṛtinaḥ)evil-doers
- ମୂଢାଃ (mūḍhāḥ)deluded
- ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ (prapadyante)seek
- ନରାଧମାଃ (narādhamāḥ)lowest of men (nara:men | adhamāḥ:lowest)
- ମାଯଯା (māyayā)by delusion
- ଅପହୃତଜ୍ଞାନାଃ (apahṛtajñānāḥ)whose knowledge is destroyed (apahṛta:destroyed | jñānāḥ:knowledge)
- ଆସୁରଂ (āsuraṃ)demonic
- ଭାଵମ୍ (bhāvam)nature
- ଆଶ୍ରିତାଃ (āśritāḥ)follow
ଚତୁର୍ଵିଧା ଭଜନ୍ତେ ମାଂ ଜନାଃ ସୁକୃତିନୋଽର୍ଜୁନ ।
ଆର୍ତୋ ଜିଜ୍ଞାସୁରର୍ଥାର୍ଥୀ ଜ୍ଞାନୀ ଚ ଭରତର୍ଷଭ ॥ 16 ॥
ଆର୍ତୋ ଜିଜ୍ଞାସୁରର୍ଥାର୍ଥୀ ଜ୍ଞାନୀ ଚ ଭରତର୍ଷଭ ॥ 16 ॥
- ଚତୁର୍ଵିଧା (caturvidhā)four kinds (catur:four | vidhā:kinds)
- ଭଜନ୍ତେ (bhajante)worship
- ମାଂ (māṃ)Me
- ଜନାଃ (janāḥ)people
- ସୁକୃତିନଃ (sukṛtinaḥ)virtuous (su:good | kṛtinaḥ:doers)
- ଅର୍ଜୁନ (arjuna)Arjuna
- ଆର୍ତଃ (ārtaḥ)the distressed
- ଜିଜ୍ଞାସୁଃ (jijñāsuḥ)the seeker of knowledge
- ଅର୍ଥାର୍ଥୀ (arthārthī)the seeker of wealth (artha:wealth | arthī:seeker)
- ଜ୍ଞାନୀ (jñānī)the wise
- ଚ (ca)and
- ଭରତର୍ଷଭ (bharatarṣabha)O best among the Bharatas (bharata:Bharatas | ṛṣabha:best)
ତେଷାଂ ଜ୍ଞାନୀ ନିତ୍ଯଯୁକ୍ତ ଏକଭକ୍ତିର୍ଵିଶିଷ୍ଯତେ ।
ପ୍ରିଯୋ ହି ଜ୍ଞାନିନୋଽତ୍ଯର୍ଥମହଂ ସ ଚ ମମ ପ୍ରିଯଃ ॥ 17 ॥
ପ୍ରିଯୋ ହି ଜ୍ଞାନିନୋଽତ୍ଯର୍ଥମହଂ ସ ଚ ମମ ପ୍ରିଯଃ ॥ 17 ॥
- ତେଷାମ୍ (teṣām)of them
- ଜ୍ଞାନୀ (jñānī)wise
- ନିତ୍ଯଯୁକ୍ତ (nityayukta)ever steadfast (nitya:ever | yukta:steadfast)
- ଏକଭକ୍ତିଃ (ekabhaktiḥ)devoted to the One (eka:one | bhaktiḥ:devotion)
- ଵିଶିଷ୍ଯତେ (viśiṣyate)excels
- ପ୍ରିଯଃ (priyaḥ)dear
- ହି (hi)indeed
- ଜ୍ଞାନିନଃ (jñāninaḥ)to the wise
- ଅତ୍ଯର୍ଥମ୍ (atyartham)exceedingly
- ଅହମ୍ (aham)I
- ସ (sa)he
- ଚ (ca)and
- ମମ (mama)to me
- ପ୍ରିଯଃ (priyaḥ)dear
ଉଦାରାଃ ସର୍ଵ ଏଵୈତେ ଜ୍ଞାନୀ ତ୍ଵାତ୍ମୈଵ ମେ ମତମ୍ ।
ଆସ୍ଥିତଃ ସ ହି ଯୁକ୍ତାତ୍ମା ମାମେଵାନୁତ୍ତମାଂ ଗତିମ୍ ॥ 18 ॥
ଆସ୍ଥିତଃ ସ ହି ଯୁକ୍ତାତ୍ମା ମାମେଵାନୁତ୍ତମାଂ ଗତିମ୍ ॥ 18 ॥
- ଉଦାରାଃ (udārāḥ)noble
- ସର୍ଵ (sarva)all
- ଏଵ (eva)indeed
- ଏତେ (ete)these
- ଜ୍ଞାନୀ (jñānī)wise man
- ତୁ (tu)but
- ଆତ୍ମା (ātmā)Self
- ଏଵ (eva)indeed
- ମେ (me)My
- ମତମ୍ (matam)opinion
- ଆସ୍ଥିତଃ (āsthitaḥ)established
- ସ (sa)he
- ହି (hi)indeed
- ଯୁକ୍ତାତ୍ମା (yuktātmā)steadfast in mind (yukta:steadfast | ātmā:mind)
- ମାମ୍ (mām)Me
- ଏଵ (eva)alone
- ଅନୁତ୍ତମାଂ (anuttamām)Supreme
- ଗତିମ୍ (gatim)goal
ବହୂନାଂ ଜନ୍ମନାମନ୍ତେ ଜ୍ଞାନଵାନ୍ମାଂ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ ।
ଵାସୁଦେଵଃ ସର୍ଵମିତି ସ ମହାତ୍ମା ସୁଦୁର୍ଲଭଃ ॥ 19 ॥
ଵାସୁଦେଵଃ ସର୍ଵମିତି ସ ମହାତ୍ମା ସୁଦୁର୍ଲଭଃ ॥ 19 ॥
- ବହୂନାମ୍ (bahūnām)of many
- ଜନ୍ମନାମ୍ (janmanām)of births
- ଅନ୍ତେ (ante)at the end
- ଜ୍ଞାନଵାନ୍ (jñānavān)wise man
- ମାମ୍ (mām)to me
- ପ୍ରପଦ୍ଯତେ (prapadyate)surrenders
- ଵାସୁଦେଵଃ (vāsudevaḥ)Vasudeva
- ସର୍ଵମ୍ (sarvam)all
- ଇତି (iti)thus
- ସ (sa)he
- ମହାତ୍ମା (mahātmā)great soul
- ସୁଦୁର୍ଲଭଃ (sudurlabhaḥ)very hard to find (su:very | durlabhaḥ:hard to find)
କାମୈସ୍ତୈସ୍ତୈର୍ହୃତଜ୍ଞାନାଃ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେଽନ୍ଯଦେଵତାଃ ।
ତଂ ତଂ ନିଯମମାସ୍ଥାଯ ପ୍ରକୃତ୍ଯା ନିଯତାଃ ସ୍ଵଯା ॥ 20 ॥
ତଂ ତଂ ନିଯମମାସ୍ଥାଯ ପ୍ରକୃତ୍ଯା ନିଯତାଃ ସ୍ଵଯା ॥ 20 ॥
- କାମୈଃ (kāmaiḥ)by desires
- ତୈଃ (taiḥ)those
- ତୈଃ (taiḥ)those
- ହୃତଜ୍ଞାନାଃ (hṛtajñānāḥ)whose wisdom is looted (hṛta:looted | jñānāḥ:wisdom)
- ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ (prapadyante)surrender
- ଅନ୍ଯଦେଵତାଃ (anyadevatāḥ)to other gods (anya:other | devatāḥ:gods)
- ତଂ (taṃ)that
- ତଂ (taṃ)that
- ନିଯମମ୍ (niyamam)rite
- ଆସ୍ଥାଯ (āsthāya)following
- ପ୍ରକୃତ୍ଯା (prakṛtyā)by nature
- ନିଯତାଃ (niyatāḥ)led
- ସ୍ଵଯା (svayā)their own
ଯୋ ଯୋ ଯାଂ ଯାଂ ତନୁଂ ଭକ୍ତଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାର୍ଚିତୁମିଚ୍ଛତି ।
ତସ୍ଯ ତସ୍ଯାଚଲାଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ତାମେଵ ଵିଦଧାମ୍ଯହମ୍ ॥ 21 ॥
ତସ୍ଯ ତସ୍ଯାଚଲାଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ତାମେଵ ଵିଦଧାମ୍ଯହମ୍ ॥ 21 ॥
- ଯୋ (yaḥ)who
- ଯୋ (yaḥ)who
- ଯାଂ (yām)which
- ଯାଂ (yām)which
- ତନୁଂ (tanum)form
- ଭକ୍ତଃ (bhaktaḥ)devotee
- ଶ୍ରଦ୍ଧଯା (śraddhayā)with faith
- ଅର୍ଚିତୁମ୍ (arcitum)to worship
- ଇଚ୍ଛତି (icchati)desires
- ତସ୍ଯ (tasya)his
- ତସ୍ଯ (tasya)his
- ଅଚଲାଂ (acalām)unflinching
- ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ (śraddhām)faith
- ତାମ୍ (tām)that
- ଏଵ (eva)indeed
- ଵିଦଧାମି (vidadhāmi)I make
- ଅହମ୍ (aham)I
ସ ତଯା ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଯୁକ୍ତସ୍ତସ୍ଯାରାଧନମୀହତେ ।
ଲଭତେ ଚ ତତଃ କାମାନ୍ମଯୈଵ ଵିହିତାନ୍ହି ତାନ୍ ॥ 22 ॥
ଲଭତେ ଚ ତତଃ କାମାନ୍ମଯୈଵ ଵିହିତାନ୍ହି ତାନ୍ ॥ 22 ॥
- ସ (sa)he
- ତଯା (tayā)with that
- ଶ୍ରଦ୍ଧଯା (śraddhayā)with faith
- ଯୁକ୍ତଃ (yuktaḥ)endued
- ତସ୍ଯ (tasya)his
- ଆରାଧନମ୍ (ārādhanam)worship
- ଈହତେ (īhate)engages
- ଲଭତେ (labhate)obtains
- ଚ (ca)and
- ତତଃ (tataḥ)from it
- କାମାନ୍ (kāmān)desires
- ମଯା (mayā)by Me
- ଏଵ (eva)alone
- ଵିହିତାନ୍ (vihitān)ordained
- ହି (hi)indeed
- ତାନ୍ (tān)those
ଅନ୍ତଵତ୍ତୁ ଫଲଂ ତେଷାଂ ତଦ୍ଭଵତ୍ଯଲ୍ପମେଧସାମ୍ ।
ଦେଵାନ୍ଦେଵଯଜୋ ଯାନ୍ତି ମଦ୍ଭକ୍ତା ଯାନ୍ତି ମାମପି ॥ 23 ॥
ଦେଵାନ୍ଦେଵଯଜୋ ଯାନ୍ତି ମଦ୍ଭକ୍ତା ଯାନ୍ତି ମାମପି ॥ 23 ॥
- ଅନ୍ତଵତ୍ (antavat)finite
- ତୁ (tu)but
- ଫଲଂ (phalam)fruit
- ତେଷାଂ (teṣām)of those
- ତତ୍ (tat)that
- ଭଵତି (bhavati)becomes
- ଅଲ୍ପମେଧସାମ୍ (alpamedhasām)of little-intelligence (alpa:little | medhasām:of intelligence)
- ଦେଵାନ୍ (devān)to the devas
- ଦେଵଯଜଃ (devayajaḥ)worshippers of devas (deva:devas | yajaḥ:worshippers)
- ଯାନ୍ତି (yānti)go
- ମଦ୍ଭକ୍ତାଃ (madbhaktāḥ)My devotees (mad:My | bhaktāḥ:devotees)
- ଯାନ୍ତି (yānti)go
- ମାମ୍ (mām)to Me
- ଅପି (api)also
ଅଵ୍ଯକ୍ତଂ ଵ୍ଯକ୍ତିମାପନ୍ନଂ ମନ୍ଯନ୍ତେ ମାମବୁଦ୍ଧଯଃ ।
ପରଂ ଭାଵମଜାନନ୍ତୋ ମମାଵ୍ଯଯମନୁତ୍ତମମ୍ ॥ 24 ॥
ପରଂ ଭାଵମଜାନନ୍ତୋ ମମାଵ୍ଯଯମନୁତ୍ତମମ୍ ॥ 24 ॥
- ଅଵ୍ଯକ୍ତଂ (avyaktaṃ)unmanifest
- ଵ୍ଯକ୍ତିମ୍ (vyaktim)manifestation
- ଆପନ୍ନଂ (āpannaṃ)having attained
- ମନ୍ଯନ୍ତେ (manyante)think
- ମାମ୍ (mām)me
- ଅବୁଦ୍ଧଯଃ (abuddhayaḥ)foolish
- ପରଂ (param)higher
- ଭାଵମ୍ (bhāvam)nature
- ଅଜାନନ୍ତଃ (ajānantaḥ)not knowing
- ମମ (mama)my
- ଅଵ୍ଯଯମ୍ (avyayam)immutable
- ଅନୁତ୍ତମମ୍ (anuttamam)peerless
ନାହଂ ପ୍ରକାଶଃ ସର୍ଵସ୍ଯ ଯୋଗମାଯାସମାଵୃତଃ ।
ମୂଢୋଽଯଂ ନାଭିଜାନାତି ଲୋକୋ ମାମଜମଵ୍ଯଯମ୍ ॥ 25 ॥
ମୂଢୋଽଯଂ ନାଭିଜାନାତି ଲୋକୋ ମାମଜମଵ୍ଯଯମ୍ ॥ 25 ॥
- ନ (na)not
- ଅହମ୍ (aham)I
- ପ୍ରକାଶଃ (prakāśaḥ)manifest
- ସର୍ଵସ୍ଯ (sarvasya)to all
- ଯୋଗମାଯାସମାଵୃତଃ (yogamāyāsamāvṛtaḥ)veiled by divine maya (yoga:divine | māyā:maya | samāvṛtaḥ:veiled)
- ମୂଢଃ (mūḍhaḥ)deluded
- ଅଯମ୍ (ayam)this
- ନ (na)not
- ଅଭିଜାନାତି (abhijānāti)knows
- ଲୋକଃ (lokaḥ)world
- ମାମ୍ (mām)Me
- ଅଜମ୍ (ajam)unborn
- ଅଵ୍ଯଯମ୍ (avyayam)imperishable
ଵେଦାହଂ ସମତୀତାନି ଵର୍ତମାନାନି ଚାର୍ଜୁନ ।
ଭଵିଷ୍ଯାଣି ଚ ଭୂତାନି ମାଂ ତୁ ଵେଦ ନ କଶ୍ଚନ ॥ 26 ॥
ଭଵିଷ୍ଯାଣି ଚ ଭୂତାନି ମାଂ ତୁ ଵେଦ ନ କଶ୍ଚନ ॥ 26 ॥
- ଵେଦ (veda)know
- ଅହମ୍ (aham)I
- ସମତୀତାନି (samatītāni)past beings (sama:together | atītāni:past)
- ଵର୍ତମାନାନି (vartamānāni)present beings (vartamāna:present | āni:beings)
- ଚ (ca)and
- ଅର୍ଜୁନ (arjuna)Arjuna
- ଭଵିଷ୍ଯାଣି (bhaviṣyāṇi)future beings (bhaviṣya:future | āṇi:beings)
- ଚ (ca)and
- ଭୂତାନି (bhūtāni)beings
- ମାମ୍ (mām)Me
- ତୁ (tu)but
- ଵେଦ (veda)know
- ନ (na)not
- କଶ୍ଚନ (kaścana)anyone
ଇଚ୍ଛାଦ୍ଵେଷସମୁତ୍ଥେନ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵମୋହେନ ଭାରତ ।
ସର୍ଵଭୂତାନି ସମ୍ମୋହଂ ସର୍ଗେ ଯାନ୍ତି ପରନ୍ତପ ॥ 27 ॥
ସର୍ଵଭୂତାନି ସମ୍ମୋହଂ ସର୍ଗେ ଯାନ୍ତି ପରନ୍ତପ ॥ 27 ॥
- ଇଚ୍ଛା (icchā)desire
- ଦ୍ଵେଷ (dveṣa)aversion
- ସମୁତ୍ଥେନ (samutthena)arising from
- ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵମୋହେନ (dvandvamohena)by the delusion of opposites (dvandva:pairs of opposites | mohena:by delusion)
- ଭାରତ (bhārata)O Bharata
- ସର୍ଵଭୂତାନି (sarvabhūtāni)all beings (sarva:all | bhūtāni:beings)
- ସମ୍ମୋହଂ (sammoham)delusion
- ସର୍ଗେ (sarge)at birth
- ଯାନ୍ତି (yānti)go
- ପରନ୍ତପ (parantapa)O Parantapa
ଯେଷାଂ ତ୍ଵନ୍ତଗତଂ ପାପଂ ଜନାନାଂ ପୁଣ୍ଯକର୍ମଣାମ୍ ।
ତେ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵମୋହନିର୍ମୁକ୍ତା ଭଜନ୍ତେ ମାଂ ଦୃଢଵ୍ରତାଃ ॥ 28 ॥
ତେ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵମୋହନିର୍ମୁକ୍ତା ଭଜନ୍ତେ ମାଂ ଦୃଢଵ୍ରତାଃ ॥ 28 ॥
- ଯେଷାମ୍ (yeṣām)whose
- ତୁ (tu)but
- ଅନ୍ତଗତଂ (antagataṃ)come to an end (anta:end | gatam:gone)
- ପାପଂ (pāpaṃ)sin
- ଜନାନାଂ (janānāṃ)of people
- ପୁଣ୍ଯକର୍ମଣାମ୍ (puṇyakarmaṇām)of virtuous deeds (puṇya:virtuous | karmaṇām:of deeds)
- ତେ (te)they
- ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵମୋହନିର୍ମୁକ୍ତାଃ (dvandvamohanirmuktāḥ)freed from delusion of duality (dvandva:duality | moha:delusion | nirmuktāḥ:freed)
- ଭଜନ୍ତେ (bhajante)worship
- ମାଂ (māṃ)Me
- ଦୃଢଵ୍ରତାଃ (dṛḍhavratāḥ)steadfast in vows (dṛḍha:steadfast | vratāḥ:vows)
ଜରାମରଣମୋକ୍ଷାଯ ମାମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଯତନ୍ତି ଯେ ।
ତେ ବ୍ରହ୍ମ ତଦ୍ଵିଦୁଃ କୃତ୍ସ୍ନମଧ୍ଯାତ୍ମଂ କର୍ମ ଚାଖିଲମ୍ ॥ 29 ॥
ତେ ବ୍ରହ୍ମ ତଦ୍ଵିଦୁଃ କୃତ୍ସ୍ନମଧ୍ଯାତ୍ମଂ କର୍ମ ଚାଖିଲମ୍ ॥ 29 ॥
- ଜରାମରଣମୋକ୍ଷାଯ (jarāmaraṇamokṣāya)for liberation from old age and death (jarā:old age | maraṇa:death | mokṣāya:for liberation)
- ମାମ୍ (mām)Me
- ଆଶ୍ରିତ୍ଯ (āśritya)taking refuge
- ଯତନ୍ତି (yatanti)strive
- ଯେ (ye)those who
- ତେ (te)they
- ବ୍ରହ୍ମ (brahma)Brahman
- ତଦ୍ଵିଦୁଃ (tadviduḥ)know that
- କୃତ୍ସ୍ନମ୍ (kṛtsnam)in full
- ଅଧ୍ଯାତ୍ମମ୍ (adhyātmam)knowledge of the Self
- କର୍ମ (karma)action
- ଚ (ca)and
- ଅଖିଲମ୍ (akhilam)all
ସାଧିଭୂତାଧିଦୈଵଂ ମାଂ ସାଧିଯଜ୍ଞଂ ଚ ଯେ ଵିଦୁଃ ।
ପ୍ରଯାଣକାଲେଽପି ଚ ମାଂ ତେ ଵିଦୁର୍ଯୁକ୍ତଚେତସଃ ॥ 30 ॥
ପ୍ରଯାଣକାଲେଽପି ଚ ମାଂ ତେ ଵିଦୁର୍ଯୁକ୍ତଚେତସଃ ॥ 30 ॥
- ସାଧିଭୂତାଧିଦୈଵଂ (sādhibhūtādhidaivaṃ)with elements and gods (sa:with | adhibhūta:pertaining to elements | adhidaivaṃ:pertaining to gods)
- ମାଂ (māṃ)me
- ସାଧିଯଜ୍ଞଂ (sādhiyajñaṃ)with sacrifice (sa:with | adhiyajñaṃ:pertaining to sacrifice)
- ଚ (ca)and
- ଯେ (ye)who
- ଵିଦୁଃ (viduḥ)know
- ପ୍ରଯାଣକାଲେଽପି (prayāṇakāle'pi)even at the time of departure (prayāṇa:departure | kāle:at the time | api:even)
- ଚ (ca)and
- ମାଂ (māṃ)me
- ତେ (te)they
- ଵିଦୁଃ (viduḥ)know
- ଯୁକ୍ତଚେତସଃ (yuktacetasaḥ)steadfast in mind (yukta:steadfast | cetas:mind)
ଓଁ ତତ୍ସଦିତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତାସୂପନିଷତ୍ସୁ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାଯାଂ ଯୋଗଶାସ୍ତ୍ରେ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣାର୍ଜୁନସଂଵାଦେଜ୍ଞାନଵିଜ୍ଞାନଯୋଗୋ ନାମ ସପ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ॥7 ॥
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣାର୍ଜୁନସଂଵାଦେଜ୍ଞାନଵିଜ୍ଞାନଯୋଗୋ ନାମ ସପ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ॥7 ॥
