nānārūpabhṛte tubhyaṃ herambāya namo namaḥ || 30||
- gaṇeśāyaGanesha
- namaḥsalutation
- tubhyamto you
- bhaktasaṃrakṣakāyaguardian of your devotees
- caand
- nānārūpabhṛtewho take many forms
- tubhyamto you
- herambāyaHeramba
- namaḥwe bow
- namaḥagain
anvaya bhaktasaṃrakṣakāya ca gaṇeśāya tubhyam namaḥ nānārūpabhṛte herambāya tubhyam namaḥ namaḥ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
yuga the Ages, the speakers — The four Ages of the world, Krita, Treta, Dvapara and Kali, take bodies and praise Ganesha together. The verse numbers start at 30 because the passage begins partway through its chapter.
pareśāya parāṇāṃ te parāya ca namo namaḥ || 31||
- bhaktebhyaḥto your devotees
- sarvadāyawho give everything
- evaindeed
- abhaktānāmthose without devotion
- nāśanāyawho destroy
- caand
- pareśāyathe highest lord
- parāṇāmthan the highest
- teto you
- parāyahigher
- caand
- namaḥwe bow
- namaḥagain
anvaya bhaktebhyaḥ sarvadāya eva abhaktānām nāśanāya ca pareśāya parāṇām parāya ca te namaḥ namaḥ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
sadā svānandambhogastha pālakāya namo namaḥ || 32||
- svānandavāsinewho live in Svananda
- tubhyamto you
- nānāmāyāpracāriṇewho set the many kinds of maya moving
- sadāalways
- svānandambhogasthaO you who rest in the joy of Svananda
- pālakāyathe protector
- namaḥwe bow
- namaḥagain
anvaya svānandavāsine nānāmāyāpracāriṇe tubhyam sadā svānandambhogastha pālakāya namaḥ namaḥ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
svānanda Svananda — The joy of one's own self, and in the Mudgala Purana the name of Ganesha's own world.
māyibhyo mohadātre vai māyine te namo namaḥ || 33||
- ameyaśaktayewhose power is beyond measure
- tubhyamto you
- nānāmāyāprahāriṇewho strike down the many kinds of maya
- māyibhyaḥeven the masters of maya
- mohadātrewho bewilders
- vaitruly
- māyinethe master of maya
- teto you
- namaḥwe bow
- namaḥagain
anvaya ameyaśaktaye nānāmāyāprahāriṇe māyibhyaḥ vai mohadātre māyine tubhyam te namaḥ namaḥ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ekadantāya śūrpākārakarṇāya namo namaḥ || 34||
- lambodarāyaLambodara
- lokānāmall the worlds
- udarasthāyawho live within
- teto you
- namaḥsalutation
- ekadantāyato Ekadanta
- śūrpākārakarṇāyawhose ears are shaped like winnowing fans
- namaḥwe bow
- namaḥagain
anvaya lokānām udarasthāya lambodarāya te namaḥ śūrpākārakarṇāya ekadantāya namaḥ namaḥ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
caturbhujāya sarveṣāmādipūjyāya vai namaḥ || 35||
- trinetrāyato the three-eyed one
- gajākāravakrāyawhose face has an elephant's shape
- paramātmanethe supreme self
- caturbhujāyafour-armed
- sarveṣāmof all
- ādipūjyāyathe first to be worshipped
- vaitruly
- namaḥsalutation
anvaya trinetrāya gajākāravakrāya paramātmane caturbhujāya sarveṣām ādipūjyāya vai namaḥ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
devadeveśakāyaiva vighneśāya namo namaḥ || 36||
- devāyathe god
- devarūpāyadivine in form
- devadevāyagod of gods
- teto you
- namaḥsalutation
- devadeveśakāyalord over the god of gods
- evaindeed
- vighneśāyato the lord of obstacles
- namaḥwe bow
- namaḥagain
anvaya devāya devarūpāya devadevāya te namaḥ devadeveśakāya eva vighneśāya namaḥ namaḥ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
satataṃ sarvapūjyāya brahmaniṣṭhāya te namaḥ || 37||
- sarveṣāmof all
- jyeṣṭharūpāyathe eldest
- mātremother
- pitrefather
- namaḥwe bow
- namaḥagain
- satatamalways
- sarvapūjyāyaworshipped by all
- brahmaniṣṭhāyafirmly settled in Brahman
- teto you
- namaḥsalutation
anvaya sarveṣām jyeṣṭharūpāya mātre pitre namaḥ namaḥ satatam sarvapūjyāya brahmaniṣṭhāya te namaḥ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
brahmabhyo brahmadātre te śāntisthāya namo namaḥ || 38||
- brahmaṇeBrahman
- brahmaṇāmof sacred words
- nāthaO lord
- brahmabhūyapradāyawho let beings become Brahman
- caand
- brahmabhyaḥto those who seek it
- brahmadātrewho give Brahman
- teto you
- śāntisthāyawho rest in peace
- namaḥwe bow
- namaḥagain
anvaya brahmaṇām nātha brahmaṇe brahmabhūyapradāya ca brahmabhyaḥ brahmadātre śāntisthāya te namaḥ namaḥ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
brahmaṇāṃ nātha lord of sacred words — An echo of the Rig Veda's Brahmanaspati, lord of prayer, the Vedic name that Ganapati's worshippers take as his.
yogarūpā bhavanti sma tataste namanaṃ śubham || 39||
- kimhow
- stumaḥcan we praise
- tvāmyou
- gaṇeśānaO lord of the ganas
- yatrabefore whom
- vedāḥthe Vedas
- śivādayaḥShiva and the other gods
- yogarūpāḥone with yoga
- bhavantibecome
- smadid
- tataḥso
- teto you
- namanambowing
- śubhamis best
anvaya gaṇeśāna tvām kim stumaḥ yatra vedāḥ śivādayaḥ yogarūpāḥ bhavanti sma tataḥ te namanam śubham
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
sa tānuvāca prītātmā bhaktavātsalyayantritaḥ || 40||
- evamthis
- uktvāhaving said
- praṇemuḥbowed
- tethey
- yugāḥthe Ages
- gaṇapatimto Ganapati
- dvijaO brahmin
- saḥhe
- tānto them
- uvācasaid
- prītātmāglad at heart
- bhaktavātsalyayantritaḥbound by his love for his devotees
anvaya dvija te yugāḥ evam uktvā gaṇapatim praṇemuḥ prītātmā bhaktavātsalyayantritaḥ saḥ tān uvāca
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note Brahmin is the storyteller turning to his listener.
paṭhanācchravaṇāt nṛbhyo matprītidāyakaṃ bhavet || 41||
- stotramhymn
- bhavatkṛtamthat you have made
- meto me
- yatthe
- sarvadamgiving everything
- prabhaviṣyatiwill be
- paṭhanātread
- śravaṇātor heard
- nṛbhyaḥto people
- matprītidāyakambringing my favour
- bhavetwill be
anvaya me yat bhavatkṛtam stotram sarvadam prabhaviṣyati paṭhanāt śravaṇāt nṛbhyaḥ matprītidāyakam bhavet
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
bhuktimuktipradaṃ bhāvi sarvamānyaṃ yugāḥ kila || 42||
- yamwhatever
- yamwhatever
- icchatihe wants
- tamthat
- tamthat
- tuindeed
- dāsyāmiI will give
- stotratoṣitaḥpleased by the hymn
- bhuktimuktipradamgiving the good of this life and release
- bhāviwill be
- sarvamānyamhonoured by everyone
- yugāḥO Ages
- kilasurely
anvaya stotratoṣitaḥ [naraḥ] yam yam icchati tam tam tu dāsyāmi yugāḥ [idam] kila bhuktimuktipradam sarvamānyam bhāvi
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
tapasā stotramukhyena tuṣṭo bhaktyā viśeṣataḥ || 43||
- varānyour boons
- brūtaname
- mahābhāgāḥO blessed ones
- dadāmiI will give
- manasāyour hearts
- īpsitānwhatever want
- tapasāby your penance
- stotramukhyenaby this fine hymn
- tuṣṭaḥpleased
- bhaktyāby your devotion
- viśeṣataḥabove all
anvaya mahābhāgāḥ varān brūta tapasā stotramukhyena viśeṣataḥ bhaktyā tuṣṭaḥ [aham] manasā īpsitān dadāmi
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
