నానారూపభృతే తుభ్యం హేరమ్బాయ నమో నమః ॥ ౩౦॥
- గణేశాయ (gaṇeśāya)Ganesha
- నమః (namaḥ)salutation
- తుభ్యమ్ (tubhyam)to you
- భక్తసంరక్షకాయ (bhaktasaṃrakṣakāya)guardian of your devotees
- చ (ca)and
- నానారూపభృతే (nānārūpabhṛte)who take many forms
- తుభ్యమ్ (tubhyam)to you
- హేరమ్బాయ (herambāya)Heramba
- నమః (namaḥ)we bow
- నమః (namaḥ)again
anvaya భక్తసంరక్షకాయ చ గణేశాయ తుభ్యమ్ నమః నానారూపభృతే హేరమ్బాయ తుభ్యమ్ నమః నమః
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
యుగ the Ages, the speakers — The four Ages of the world, Krita, Treta, Dvapara and Kali, take bodies and praise Ganesha together. The verse numbers start at 30 because the passage begins partway through its chapter.
పరేశాయ పరాణాం తే పరాయ చ నమో నమః ॥ ౩౧॥
- భక్తేభ్యః (bhaktebhyaḥ)to your devotees
- సర్వదాయ (sarvadāya)who give everything
- ఏవ (eva)indeed
- అభక్తానామ్ (abhaktānām)those without devotion
- నాశనాయ (nāśanāya)who destroy
- చ (ca)and
- పరేశాయ (pareśāya)the highest lord
- పరాణామ్ (parāṇām)than the highest
- తే (te)to you
- పరాయ (parāya)higher
- చ (ca)and
- నమః (namaḥ)we bow
- నమః (namaḥ)again
anvaya భక్తేభ్యః సర్వదాయ ఏవ అభక్తానామ్ నాశనాయ చ పరేశాయ పరాణామ్ పరాయ చ తే నమః నమః
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
సదా స్వానన్దమ్భోగస్థ పాలకాయ నమో నమః ॥ ౩౨॥
- స్వానన్దవాసినే (svānandavāsine)who live in Svananda
- తుభ్యమ్ (tubhyam)to you
- నానామాయాప్రచారిణే (nānāmāyāpracāriṇe)who set the many kinds of maya moving
- సదా (sadā)always
- స్వానన్దమ్భోగస్థ (svānandambhogastha)O you who rest in the joy of Svananda
- పాలకాయ (pālakāya)the protector
- నమః (namaḥ)we bow
- నమః (namaḥ)again
anvaya స్వానన్దవాసినే నానామాయాప్రచారిణే తుభ్యమ్ సదా స్వానన్దమ్భోగస్థ పాలకాయ నమః నమః
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
స్వానన్ద Svananda — The joy of one's own self, and in the Mudgala Purana the name of Ganesha's own world.
మాయిభ్యో మోహదాత్రే వై మాయినే తే నమో నమః ॥ ౩౩॥
- అమేయశక్తయే (ameyaśaktaye)whose power is beyond measure
- తుభ్యమ్ (tubhyam)to you
- నానామాయాప్రహారిణే (nānāmāyāprahāriṇe)who strike down the many kinds of maya
- మాయిభ్యః (māyibhyaḥ)even the masters of maya
- మోహదాత్రే (mohadātre)who bewilders
- వై (vai)truly
- మాయినే (māyine)the master of maya
- తే (te)to you
- నమః (namaḥ)we bow
- నమః (namaḥ)again
anvaya అమేయశక్తయే నానామాయాప్రహారిణే మాయిభ్యః వై మోహదాత్రే మాయినే తుభ్యమ్ తే నమః నమః
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ఏకదన్తాయ శూర్పాకారకర్ణాయ నమో నమః ॥ ౩౪॥
- లమ్బోదరాయ (lambodarāya)Lambodara
- లోకానామ్ (lokānām)all the worlds
- ఉదరస్థాయ (udarasthāya)who live within
- తే (te)to you
- నమః (namaḥ)salutation
- ఏకదన్తాయ (ekadantāya)to Ekadanta
- శూర్పాకారకర్ణాయ (śūrpākārakarṇāya)whose ears are shaped like winnowing fans
- నమః (namaḥ)we bow
- నమః (namaḥ)again
anvaya లోకానామ్ ఉదరస్థాయ లమ్బోదరాయ తే నమః శూర్పాకారకర్ణాయ ఏకదన్తాయ నమః నమః
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
చతుర్భుజాయ సర్వేషామాదిపూజ్యాయ వై నమః ॥ ౩౫॥
- త్రినేత్రాయ (trinetrāya)to the three-eyed one
- గజాకారవక్రాయ (gajākāravakrāya)whose face has an elephant's shape
- పరమాత్మనే (paramātmane)the supreme self
- చతుర్భుజాయ (caturbhujāya)four-armed
- సర్వేషామ్ (sarveṣām)of all
- ఆదిపూజ్యాయ (ādipūjyāya)the first to be worshipped
- వై (vai)truly
- నమః (namaḥ)salutation
anvaya త్రినేత్రాయ గజాకారవక్రాయ పరమాత్మనే చతుర్భుజాయ సర్వేషామ్ ఆదిపూజ్యాయ వై నమః
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
దేవదేవేశకాయైవ విఘ్నేశాయ నమో నమః ॥ ౩౬॥
- దేవాయ (devāya)the god
- దేవరూపాయ (devarūpāya)divine in form
- దేవదేవాయ (devadevāya)god of gods
- తే (te)to you
- నమః (namaḥ)salutation
- దేవదేవేశకాయ (devadeveśakāya)lord over the god of gods
- ఏవ (eva)indeed
- విఘ్నేశాయ (vighneśāya)to the lord of obstacles
- నమః (namaḥ)we bow
- నమః (namaḥ)again
anvaya దేవాయ దేవరూపాయ దేవదేవాయ తే నమః దేవదేవేశకాయ ఏవ విఘ్నేశాయ నమః నమః
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
సతతం సర్వపూజ్యాయ బ్రహ్మనిష్ఠాయ తే నమః ॥ ౩౭॥
- సర్వేషామ్ (sarveṣām)of all
- జ్యేష్ఠరూపాయ (jyeṣṭharūpāya)the eldest
- మాత్రే (mātre)mother
- పిత్రే (pitre)father
- నమః (namaḥ)we bow
- నమః (namaḥ)again
- సతతమ్ (satatam)always
- సర్వపూజ్యాయ (sarvapūjyāya)worshipped by all
- బ్రహ్మనిష్ఠాయ (brahmaniṣṭhāya)firmly settled in Brahman
- తే (te)to you
- నమః (namaḥ)salutation
anvaya సర్వేషామ్ జ్యేష్ఠరూపాయ మాత్రే పిత్రే నమః నమః సతతమ్ సర్వపూజ్యాయ బ్రహ్మనిష్ఠాయ తే నమః
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
బ్రహ్మభ్యో బ్రహ్మదాత్రే తే శాన్తిస్థాయ నమో నమః ॥ ౩౮॥
- బ్రహ్మణే (brahmaṇe)Brahman
- బ్రహ్మణామ్ (brahmaṇām)of sacred words
- నాథ (nātha)O lord
- బ్రహ్మభూయప్రదాయ (brahmabhūyapradāya)who let beings become Brahman
- చ (ca)and
- బ్రహ్మభ్యః (brahmabhyaḥ)to those who seek it
- బ్రహ్మదాత్రే (brahmadātre)who give Brahman
- తే (te)to you
- శాన్తిస్థాయ (śāntisthāya)who rest in peace
- నమః (namaḥ)we bow
- నమః (namaḥ)again
anvaya బ్రహ్మణామ్ నాథ బ్రహ్మణే బ్రహ్మభూయప్రదాయ చ బ్రహ్మభ్యః బ్రహ్మదాత్రే శాన్తిస్థాయ తే నమః నమః
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
బ్రహ్మణాం నాథ lord of sacred words — An echo of the Rig Veda's Brahmanaspati, lord of prayer, the Vedic name that Ganapati's worshippers take as his.
యోగరూపా భవన్తి స్మ తతస్తే నమనం శుభమ్ ॥ ౩౯॥
- కిమ్ (kim)how
- స్తుమః (stumaḥ)can we praise
- త్వామ్ (tvām)you
- గణేశాన (gaṇeśāna)O lord of the ganas
- యత్ర (yatra)before whom
- వేదాః (vedāḥ)the Vedas
- శివాదయః (śivādayaḥ)Shiva and the other gods
- యోగరూపాః (yogarūpāḥ)one with yoga
- భవన్తి (bhavanti)become
- స్మ (sma)did
- తతః (tataḥ)so
- తే (te)to you
- నమనమ్ (namanam)bowing
- శుభమ్ (śubham)is best
anvaya గణేశాన త్వామ్ కిమ్ స్తుమః యత్ర వేదాః శివాదయః యోగరూపాః భవన్తి స్మ తతః తే నమనమ్ శుభమ్
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
స తానువాచ ప్రీతాత్మా భక్తవాత్సల్యయన్త్రితః ॥ ౪౦॥
- ఏవమ్ (evam)this
- ఉక్త్వా (uktvā)having said
- ప్రణేముః (praṇemuḥ)bowed
- తే (te)they
- యుగాః (yugāḥ)the Ages
- గణపతిమ్ (gaṇapatim)to Ganapati
- ద్విజ (dvija)O brahmin
- సః (saḥ)he
- తాన్ (tān)to them
- ఉవాచ (uvāca)said
- ప్రీతాత్మా (prītātmā)glad at heart
- భక్తవాత్సల్యయన్త్రితః (bhaktavātsalyayantritaḥ)bound by his love for his devotees
anvaya ద్విజ తే యుగాః ఏవమ్ ఉక్త్వా గణపతిమ్ ప్రణేముః ప్రీతాత్మా భక్తవాత్సల్యయన్త్రితః సః తాన్ ఉవాచ
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note Brahmin is the storyteller turning to his listener.
పఠనాచ్ఛ్రవణాత్ నృభ్యో మత్ప్రీతిదాయకం భవేత్ ॥ ౪౧॥
- స్తోత్రమ్ (stotram)hymn
- భవత్కృతమ్ (bhavatkṛtam)that you have made
- మే (me)to me
- యత్ (yat)the
- సర్వదమ్ (sarvadam)giving everything
- ప్రభవిష్యతి (prabhaviṣyati)will be
- పఠనాత్ (paṭhanāt)read
- శ్రవణాత్ (śravaṇāt)or heard
- నృభ్యః (nṛbhyaḥ)to people
- మత్ప్రీతిదాయకమ్ (matprītidāyakam)bringing my favour
- భవేత్ (bhavet)will be
anvaya మే యత్ భవత్కృతమ్ స్తోత్రమ్ సర్వదమ్ ప్రభవిష్యతి పఠనాత్ శ్రవణాత్ నృభ్యః మత్ప్రీతిదాయకమ్ భవేత్
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
భుక్తిముక్తిప్రదం భావి సర్వమాన్యం యుగాః కిల ॥ ౪౨॥
- యమ్ (yam)whatever
- యమ్ (yam)whatever
- ఇచ్ఛతి (icchati)he wants
- తమ్ (tam)that
- తమ్ (tam)that
- తు (tu)indeed
- దాస్యామి (dāsyāmi)I will give
- స్తోత్రతోషితః (stotratoṣitaḥ)pleased by the hymn
- భుక్తిముక్తిప్రదమ్ (bhuktimuktipradam)giving the good of this life and release
- భావి (bhāvi)will be
- సర్వమాన్యమ్ (sarvamānyam)honoured by everyone
- యుగాః (yugāḥ)O Ages
- కిల (kila)surely
anvaya స్తోత్రతోషితః [నరః] యమ్ యమ్ ఇచ్ఛతి తమ్ తమ్ తు దాస్యామి యుగాః [ఇదమ్] కిల భుక్తిముక్తిప్రదమ్ సర్వమాన్యమ్ భావి
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
తపసా స్తోత్రముఖ్యేన తుష్టో భక్త్యా విశేషతః ॥ ౪౩॥
- వరాన్ (varān)your boons
- బ్రూత (brūta)name
- మహాభాగాః (mahābhāgāḥ)O blessed ones
- దదామి (dadāmi)I will give
- మనసా (manasā)your hearts
- ఈప్సితాన్ (īpsitān)whatever want
- తపసా (tapasā)by your penance
- స్తోత్రముఖ్యేన (stotramukhyena)by this fine hymn
- తుష్టః (tuṣṭaḥ)pleased
- భక్త్యా (bhaktyā)by your devotion
- విశేషతః (viśeṣataḥ)above all
anvaya మహాభాగాః వరాన్ బ్రూత తపసా స్తోత్రముఖ్యేన విశేషతః భక్త్యా తుష్టః [అహమ్] మనసా ఈప్సితాన్ దదామి
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
